Rig Veda 1.101.7: Mandala 1, Sukta 101, Mantra 7

Sukta 1.101

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra (with Rudra/Marut host in attendance)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

रुद्राणामेति प्रदिशा विचक्षणो रुद्रेभिर्योषा तनुते पृथु ज्रयः । इन्द्रं मनीषा अभ्यर्चति श्रुतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.101.7

Transliteration

rudrā́ṇām eti prádiśā vicakṣaṇó rudrébhir yóṣā tanute pṛthú járyaḥ | índraṁ manīṣā́ abhy àrcati śrutáṁ marútvantaṁ sakhyā́ya havāmahe ||

Translation

ರುದ್ರರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೂ ಸಂಚರಿಸುವನು—ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯ ದ್ರಷ್ಟಾ; ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯೌವನಶಕ್ತಿ ವಿಶಾಲ ಯೋಗ/ಹಾರ್ನೆಸ್ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೀಷಾ (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ) ಶ್ರುತ (ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ/ಸುಶ್ರುತ) ಇಂದ್ರನನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ—ಮರುತ್ವರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನಾವು ಸಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇವೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रुद्राणाम्: of the Rudras
• रुद्राणाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• एति: goes, proceeds
• एति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• प्रदिशः: the directions, quarters
• प्रदिशः: कर्म (goal/direction as object)
• Type: Noun
• Root: प्रदिश्/प्रदिशा (प्रातिपदिक)

• विचक्षणः: clear-sighted, discerning
• विचक्षणः: कर्तृ (as qualifier of the subject)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)

• रुद्रेभिः: with the Rudras
• रुद्रेभिः: सह/करण (association/instrumental)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• योषा: a maiden/woman (consort)
• योषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: योषा (प्रातिपदिक)

• तनुते: stretches out, extends
• तनुते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु)

• पृथु: broadly, wide
• पृथु: विशेषण/क्रियाविशेषण
• Type: Adjective
• Root: पृथु (प्रातिपदिक)

• ज्रयः: the swift-moving one / speed (Vedic)
• ज्रयः: कर्तृ/विषय (subject of implied being/quality)
• Type: Noun
• Root: ज्रय (प्रातिपदिक; वैदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मनीषा: thought, inspired insight
• मनीषा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: उपसर्ग (direction/intensity)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अर्चति: praises, worships
• अर्चति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• श्रुतम्: renowned, famed (heard-of)
• श्रुतम्: कर्म (as qualifier of Indra)
• Type: Adjective
• Root: श्रुत (कृदन्त; √श्रु)

• मरुत्वन्तम्: accompanied by the Maruts
• मरुत्वन्तम्: कर्म (as qualifier of Indra)
• Type: Adjective
• Root: मरुत्वन्त् (प्रातिपदिक)

• सख्याय: for friendship, for companionship
• सख्याय: सम्प्रदान (purpose/for)
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• हवामहे: we call/invoke
• हवामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु; वैदिक ‘हवामहे’)