Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

तत्राहं सर्वरात्रं तु विचिन्वन् जनकात्मजाम्।रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम्।।।।

tatrāhaṃ sarva-rātraṃ tu vicinvan janakātmajām |

rāvaṇāntaḥpura-gato na cāpaśyaṃ su-madhyamām ||

ಅಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಾನು ಸರ್ವರಾತ್ರಿಯೂ ಜನಕಾತ್ಮಜೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದೆ; ಆದರೆ ಆ ಸುಂದರ ಮಧ್ಯವಳಿಯ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष; एकवचन; प्रथमा
सर्वरात्रम्all night
सर्वरात्रम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्व + रात्रि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (सर्वां रात्रिम् = सर्वरात्रम्); कालवाचक-अव्यय
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपातः/अन्वयार्थकः)
विचिन्वन्searching
विचिन्वन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि√चि (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्तरि (अहम्) सह
जनकात्मजाम्Janaka's daughter (Sītā)
जनकात्मजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजनक + आत्मजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म); षष्ठी-तत्पुरुष (जनकस्य आत्मजा)
रावणान्तःपुरगतःhaving entered Rāvaṇa's inner apartments
रावणान्तःपुरगतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरावण + अन्तःपुर + गत (√गम् + क्त)
Formबहुपद-समासः (रावणस्य अन्तःपुरम् + गतः); क्त-कृदन्त; पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; अहम् इत्यस्य विशेषणम्
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
अपश्यम्I saw / found
अपश्यम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्पर्फेक्ट); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
सुमध्यमाम्the fair-waisted lady
सुमध्यमाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसु + मध्यम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म); बहुव्रीहि (सु-मध्यमा यस्याः सा)

"There when I went to the harem of Ravana and searched all night, I did not find the fair-waisted Janaka's daughter.

S
Sītā (Janakātmajā)
J
Janaka
R
Rāvaṇa
R
Rāvaṇa’s antaḥpura (inner palace/harem)
L
Laṅkā (implied)

FAQs

Truthful accountability in service: Hanumān reports even the failure to find Sītā, showing satya and integrity in duty-bound communication.

Hanumān describes entering Rāvaṇa’s inner quarters and searching throughout the night but not finding Sītā there.

Udyama (unrelenting effort) joined with satya (truthfulness) in reporting results.