Sarga 48

Verse 1

ततस्तु रक्षोधिपतिर्महात्मा हनूमताक्षे निहते कुमारे।मनस्समाधाय सदेवकल्पं समादिदेशेन्द्रजितं सरोषः।।।।

ಅನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಕ್ಷೋಧಿಪತಿ, ಹನುಮಂತನಿಂದ ಕುಮಾರ ಅಕ್ಷನು ಹತನಾದುದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ದೇವಸಮಾನ ಇಂದ್ರಜಿತನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 2

त्वमस्त्रविच्छस्त्रविदां वरिष्ठस्सुरासुराणामपि शोकदाता।सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा पितामहाराधनसञ्चितास्त्रः।।।।

ನೀನು ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಶಸ್ತ್ರವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯ; ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಅಸುರರಿಗೂ ಸಹ ಶೋಕವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವನು. ಇಂದ್ರಸಹಿತ ದೇವತೆಗಳ ಎದುರಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮವು ದೃಷ್ಟವಾಗಿದೆ; ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ನೀನು ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯ।

Verse 3

तवास्त्रबलमासाद्य ससुराः समरुद्गणाः।न शेकुस्समरे स्थातुं सुरेश्वरसमाश्रिताः।।।।

ನಿನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಬಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ, ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು—ಇಂದ್ರನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ—ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ ಹೋದರು.

Verse 4

न कश्चित्त्रिषु लोकेषु संयुगेन गतश्रमः।भुजवीर्याभिगुप्तश्च तपसा चाभिरक्षितः।।।।देशकालविभागज्ञस्त्वमेव मतिसत्तमः।

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಂತೆ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ಭುಜಬಲದಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದೀ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದೀ; ದೇಶ-ಕಾಲದ ವಿವೇಕವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ನೀನೇ.

Verse 5

न तेऽस्त्यशक्यं समरेषु कर्मणा न तेऽस्त्यकार्यं मतिपूर्वमन्त्रणे।न सोऽस्ति कश्चित्त्रिषु सङ्ग्रहेषु वै न वेद यस्तेऽस्त्रबलं बलं च ते।।।।

ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿನಗೆ ಅಶಕ್ಯವೆನಿಸುವುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಪೂರ್ವದೃಷ್ಟಿಯ ಮಂತ್ರಣೆಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಅಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಬಲವನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಸ್ವಬಲವನ್ನೂ ಅರಿಯದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 6

ममानुरूपं तपसो बलं च ते पराक्रमश्चास्त्रबलं च संयुगे।न त्वां समासाद्य रणावमर्दे मनश्श्रमं गच्छति निश्चितार्थम्।।।।

ತಪೋಬಲವೂ, ಪರಾಕ್ರಮವೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರಬಲವೂ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದು ನನ್ನದಷ್ಟೇ. ರಣದ ಘರ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ, ಫಲ ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದು.

Verse 7

निहताः किङ्करास्सर्वे जम्बुमाली च राक्षसः।अमात्यपुत्रा वीराश्च पञ्च सेनाग्रयायिनः।।।।बलानि सुसमृद्धानि साश्वनागरथानि च।

“ಕಿಂಕರರೆಲ್ಲರೂ ಹತರಾದರು; ರಾಕ್ಷಸ ಜಂಬುಮಾಲಿಯೂ ಸಂಹೃತನಾದನು. ಅಮಾತ್ಯರ ಪುತ್ರರಾದ ವೀರರೂ, ಸೇನೆಯ ಐದು ಅಗ್ರನಾಯಕರೂ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಕುದುರೆ, ಗಜ, ರಥಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತವಾದ ಸಮೃದ್ಧ ಸೇನಾಬಲಗಳೂ ನಾಶಗೊಂಡಿವೆ.”

Verse 8

सहोदरस्ते दयितः कुमारोऽक्षश्च सूदितः।।।।न हि तेष्वेव मे सारो यस्त्वय्यरिनिषूदन।

ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನಾದ ಪ್ರಿಯ ಕುಮಾರ ಅಕ್ಷನೂ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಹೇ ಶತ್ರುನಿಷೂದನ, ನನ್ನ ಆಧಾರವು ಅವರಲ್ಲಿಲ್ಲ—ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

Verse 9

इदं हि दृष्ट्वा मतिमन्महद्बलं कपेः प्रभावं च पराक्रमं च।त्वमात्मनश्चापि समीक्ष्य सारं कुरुष्व वेगं स्वबलानुरूपम्।।।।

ಹೇ ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ಈ ಕಪಿಯ ಮಹಾಬಲ, ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು, ನೀನು ನಿನ್ನದೇ ನಿಜ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸು; ನಂತರ ನಿನ್ನ ಬಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವೇಗವನ್ನೂ ಪ್ರಹಾರಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸು.

Verse 10

बलावमर्थस्तयि सन्निकृष्टे यथा गते शाम्यति शान्तशत्रौ।तथा समीक्ष्यात्मबलं परं च समारभस्वास्त्रविदां वरिष्ठ।।।।

ಹೇ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಶತ್ರುವಿನ ಬಲವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅಳೆಯಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿನಾಶವಿಲ್ಲದೆ ಅವನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು; ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನೂ ಶತ್ರುವಿನ ಬಲವನ್ನೂ ತೂಗಿ ನೋಡಿ, ನಂತರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸು.

Verse 11

न वीरसेना गणशोच्यवन्ति न वज्रमादाय विशालसारम्।न मारुतस्यास्य गतेः प्रमाणं न चाग्निकल्पः करणेन हन्तुम्।।।।

ವೀರಸೈನ್ಯದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬೇಡ; ಅಪಾರ ಸಾರವಿರುವ ಈ ಕಪಿಯ ಎದುರು ಅದು ವ್ಯರ್ಥ. ವಜ್ರವನ್ನೇ ಹಿಡಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ; ಅವನ ಗತಿ ಮಾರುತದಂತೆ ಅಪ್ರಮೇಯ, ಅಗ್ನಿಸಮಾನನಾದ ಅವನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಂಹರಿಸಲಾಗದು.

Verse 12

तमेवमर्थं प्रसमीक्ष्य सम्यक् स्वकर्मसाम्याद्धि समाहितात्मा।स्मरंश्च दिव्यं धनुषोऽस्त्रवीर्यं व्रजाक्षतं कर्म समारभस्व।।।।

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಯುಕ್ತಿವಿಚಾರದಿಂದ, ಧನುಸ್ಸಿನ ದಿವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರವೀರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗದೆ ಅಕ್ಷತನಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸು.

Verse 13

न खल्वियं मतिश्श्रेष्ठा यत्त्वां सम्प्रेषयाम्यहम्।इयं च राजधर्माणां क्षत्रियस्य मतिर्मता।।।।

ನಿನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತಿ ಅಲ್ಲ; ಆದರೂ ರಾಜಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಇಂಥ ನಿರ್ಣಯವೇ ಯುಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 14

नानाशस्त्रेषु सङ्ग्रामे वैशारद्यमरिन्दम।अवश्यमेव बोद्धव्यं काम्यश्च विजयो रणे।।।।

ಅರಿಂದಮನೇ, ನೀನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೈಶಾರದ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದೀಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿ—ರಣದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ವಿಜಯವೇ ಅಭಿಲಷಿತ.

Verse 15

ततः पितुस्तद्वचनं निशम्य प्रदक्षिणं दक्षसुतप्रभावः।चकार भर्तारमदीनसत्त्वो रणाय वीरः प्रतिपन्नबुद्धिः।।।।

ತಂದೆಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ದಕ್ಷಸುತನಂತೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ, ಅಡಗದ ಧೈರ್ಯದ ವೀರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ-ತಂದೆಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ; ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ದೃಢಬುದ್ಧಿಯನಾದನು.

Verse 16

ततस्तै स्स्वगणैरिष्टैरिन्द्रजित् प्रतिपूजितः।युद्धोद्धतः कृतोत्साहस्सङ्ग्रामं प्रत्यपद्यत।।।।

ನಂತರ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉದ್ಧತಗೊಂಡು; ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಂಗ्रामಭೂಮಿಯತ್ತ ಮುಂದಾದನು.

Verse 17

श्रीमान्पद्मपलाशाक्षो राक्षसाधिपतेस्सुतः।निर्जगाम महातेजास्समुद्र इव पर्वसु।।।।

ಶ್ರೀಮಂತ, ಪದ್ಮಪಲಾಶದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು—ಪರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಉಬ್ಬುವಂತೆ ಹೊರಟು ಬಂದನು.

Verse 18

स पक्षिराजोपमतुल्यवेगैर्व्याळैश्चतुर्भिः सिततीक्षणदंष्ट्रैः।रथं समायुक्तमसहयवेगं समारुरोहेन्द्रजिदिन्द्रकल्पः।।।।

ಇಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಇಂದ್ರಜಿತನು, ಗರುಡರಾಜನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಅತೂಲ ವೇಗವುಳ್ಳ, ಶುಭ್ರವರ್ಣದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯುಳ್ಳ ನಾಲ್ಕು ಭಯಂಕರ ವ್ಯಾಳಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ, ಅಸಹ್ಯ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸುವ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು।

Verse 19

स रथी धन्विनां श्रेष्ठः शस्त्रज्ञोस्त्रविदां वरः।रथेनाभिययौ क्षिप्रं हनुमान्यत्र सोऽभवत्।।।।

ಧನುರ್ಧರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಶಸ್ತ್ರಜ್ಞನೂ ಅಸ್ತ್ರವಿದರಲ್ಲಿ ವರನಾದ ಆ ರಥಿ, ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹನುಮಾನ್ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 20

स तस्य रथनिर्घोषं ज्यास्वनं कार्मुकस्य च।निशम्य हरिवीरोऽसौ संप्रहृष्टतरोऽभवत्।।।।

ಅವನ ರಥದ ಗರ್ಜನೆಯಂತ ನಿರ್ಘೋಷವನ್ನೂ ಧನುಸ್ಸಿನ ಜ್ಯಾ-ಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಆ ವಾನರ ವೀರನಾಯಕನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಹರ್ಷಿತನಾದನು।

Verse 21

सुमहच्चापमादाय शितशल्यांश्च सायकान्।हनुमन्तमभिप्रेत्य जगाम रणपण्डितः।।।।

ರಣಪಂಡಿತನಾದ ಅವನು ಅತಿಮಹಾ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮುನೆಯ ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದು, ಹನುಮಾನನನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿದನು।

Verse 22

तस्मिंस्ततः संयति जातहर्षे रणाय निर्गच्छति चापपाणौ।दिशश्च सर्वाः कलुषा बभूवु र्मृगाश्च रौद्रा बहुधा विनेदुः।।।।

ಆಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷೋದ್ರಿಕ್ತನಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು ರಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಮಲಿನವಾಗಿ ಕತ್ತಲೆಯಾದವು; ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಭಯಾನಕವಾಗಿ ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸತೊಡಗಿದವು.

Verse 23

समागतास्तत्र तु नागयक्षा महर्षयश्चक्रचराश्च सिद्धाः।नभस्समावृत्य च पक्षिसङ्घा विनेदुरुच्चैः परमप्रहृष्टाः।।।।

ಅಲ್ಲಿ ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಿದ್ಧರು ಸೇರಿದರು; ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೇಕೆ ಹಾಕಿದವು.

Verse 24

आयान्तं सरथं दृष्ट्वा तूर्णमिन्द्रजितं कपिः।विननाद महानादं व्यवर्धत च वेगवान्।।।।

ರಥದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಕಂಡು, ವಾಯುವೇಗದ ಕಪಿಯು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮಹಾನಾದದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.

Verse 25

इन्द्रजित्तु रथं दिव्यमास्थितश्चित्रकार्मुकः।धनुर्विष्फारयामास तटिदूर्जितन्निस्स्वनम्।।।।

ಇಂದ್ರಜಿತನು ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಆರೋಹಿಸಿ, ಸುಂದರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಧನುಷ್ಯದ ತಂತಿಯನ್ನು ಝಣಕಾರಿಸಿದನು; ಅದು ಮಿಂಚಿನ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

Verse 26

ततस्समेतावतितीक्ष्णवेगौ महाबलौ तौ रणनिर्विशङ्कौ।कपिश्च रक्षोधिपतेस्तनूजः सुरासुरेन्द्राविव बद्धवैरौ।।।।

ನಂತರ ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣ ವೇಗವುಳ್ಳ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಮತ್ತು ರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು—ಕಪಿ ಹನುಮಂತನು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ತನಯನು—ಪರಸ್ಪರ ವೈರವಿನಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ದೇವಾಸುರೇಂದ್ರರಂತೆ ಎದುರುಮುಖವಾಗಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 27

स तस्य वीरस्य महारथस्य धनुष्मतः संयति सम्मतस्य।शरप्रवेगं व्यहनत्प्रवृद्ध श्चचार मार्गे पितुरप्रमेयः।।।।

ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಪವನಪುತ್ರ ಹನುಮಾನ್ ದೇಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ತಂದೆಯಾದ ವಾಯುದೇವನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಮಹಾರಥ, ಧನುರ್ಧರ ವೀರನು ಬಿಡಿಸಿದ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರಚಂಡ ವೇಗವನ್ನೂ ಅವನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 28

ततश्शरानायततीक्ष्णशल्यान् सुपत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खान्।मुमोच वीरः परवीरहन्ता सुसन्नतान् वज्रनिपातवेगान्।।।।

ಅನಂತರ ಪರವೀರಹಂತನಾದ ಆ ವೀರನು ದೀರ್ಘವಾದ, ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಲ್ಯಗಳಿರುವ, ಸುಪತ್ರಿಣಿಗಳಾದ, ಕಂಚನಚಿತ್ರಪుంఖಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು; ಸ್ವಲ್ಪ ವಕ್ರವಾಗಿದ್ದ ಅವು ವಜ್ರಪಾತದ ವೇಗದಿಂದ ಬೀಳುವಂತಿದ್ದವು.

Verse 29

ततस्तु तत्स्यन्दननिस्स्वनं च मृदङ्गभेरीपटहस्वनं च।विकृष्यमाणस्य च कार्मुकस्य निशम्य घोषं पुनरुत्पपात।।।।

ನಂತರ ರಥದ ಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ನಿಸ್ಸ್ವನ, ಮೃದಂಗ-ಭೇರಿ-ಪಟಹಗಳ ನಾದ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಮುಕದ ಘೋಷವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹನುಮಾನ್ ಪುನಃ ಒಮ್ಮೆ ಜಿಗಿದು ಏಳಿದನು.

Verse 30

शराणामन्तरेष्वाशु व्यवर्तत महाकपिः।हरिस्तस्याभिलक्ष्यस्य मोघयन्लक्ष्यसंग्रहम्।।।।

ಮಹಾಕಪಿಯಾದ ಹನುಮಾನ್ ಬಾಣಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಆ ಧನುರ್ಧರನ ಲಕ್ಷ್ಯಸಂಗ್ರಹ—ನಿಶಾನಿತ ಪ್ರಹಾರಗಳನ್ನು—ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 31

शराणामग्रतस्तस्य पुनः समभिवर्तत।प्रसार्य हस्तौ हनुमानुत्पपातानिलात्मजः।।।।

ಮತ್ತೆ ಅವನು ಆ ಬಾಣಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೇ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದನು; ವಾಯುದೇವನ ಪುತ್ರ ಹನುಮಾನ್ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದು ಏರಿದನು.

Verse 32

तावुभौ वेगसम्पन्नौ रणकर्मविशारदौ।सर्वभूतमनोग्राहि चक्रतुर्युद्धमुत्तमम्।।।।

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ವೇಗಸಂಪನ್ನರೂ ಯುದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರೂ ಆಗಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

Verse 33

हनुमतो वेद न राक्षसोऽन्तरं न मारुतिस्तस्य महात्मनोऽन्तरम्।परस्परं निर्विषहौ बभूवतुः समेत्य तौ देवसमानविक्रमौ।।।।

ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಹನುಮಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ದೌರ್ಬಲ್ಯವೂ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರುತಿಗೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಯೋಧನ ವಿರುದ್ಧ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ದೇವಸಮಾನ ವಿಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಅವರು ಎದುರುಬಂದು ಪರಸ್ಪರ ಅಸಹ್ಯರಾಗಿದರು.

Verse 34

ततस्तु लक्ष्ये स विहन्यमाने शरेष्वमोघेषु च संपतत्सु।जगाम चिन्तां महतीं महात्मा समाधिसंयोगसमाहितात्मा।।।।

ಆಮೇಲೆ ಗುರಿ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿರಲು ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ ಬಾಣಗಳೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹಾರಿಬೀಳಲು, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಯೋಧನು ಮಹಾ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು; ಸಮಾಧಿಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 35

ततो मतिं राक्षसराजसूनु श्चकार तस्मिन् हरिवीरमुख्ये।अवध्यतां तस्य कपेस्समीक्ष्य कथं निगच्छेदिति निग्रहार्थम्।।।।

ನಂತರ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಪುತ್ರನು ವಾನರ ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟನು; ಆ ಕಪಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಕಂಡು, ಹೇಗೆ ಬಂಧಿಸಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದನು.

Verse 36

ततः पैतामहं वीरः सोऽस्त्रमस्त्रविदां वरः।संदधे सुमहत्तेजा: तं हरिप्रवरं प्रति।।।।

ಆಗ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ವೀರನು—ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಪೈತಾಮಹ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಿ, ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹನುಮಂತನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 37

अवध्योऽयमिति ज्ञात्वा तमस्त्रेणास्त्रतत्त्ववित्।निजग्राह महाबाहुर्मारुतात्मजमिन्द्रजित्।।।।

“ಇವನು ಅವಧ್ಯನು” ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅಸ್ತ್ರತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಮಹಾಬಾಹು ಇಂದ್ರಜಿತನು ಆ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಾರುತಾತ್ಮಜ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಹಿಡಿದನು.

Verse 38

तेन बद्धस्ततोऽस्त्रेण राक्षसेन स वानरः।अभवन्निर्विचेष्टश्च पपात स महीतले ।।।।

ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ಆ ವಾನರ ಹನುಮಂತನು ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 39

ततोऽथ बुद्ध्वा स तदस्त्रबन्धं प्रभोः प्रभावाद्विगतात्मवेगः।पितामहानुग्रहमात्मनश्च विचिन्तयामास हरिप्रवीरः।।।।

ನಂತರ ಹರಿಪ್ರವೀರ ಹನುಮಂತನು, ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನವು ತನ್ನ ಸಹಜ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತು, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ತನ್ನಿಗೆ ದೊರೆತ ವರವನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 40

तत स्स्वायम्बुवैर्मन्त्रैर्ब्रह्मास्त्रमभिमन्त्रितम्।हनुमांश्चिन्तयामास वरदानं पितामहात्।।।।

ಆಗ ಹನುಮಾನ್ ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವು ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹನಿಂದ ಪಡೆದ ವರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 41

न मेऽस्त्रबन्धस्य च शक्तिरस्ति विमोक्षणे लोकगुरोः प्रभावात्।इत्येव मत्वा विहितोऽस्त्रबन्धो मयात्मयोनेरनुवर्तितव्यः।।।।

‘ಲೋಕಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗಿಲ್ಲ.’ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಆತ್ಮಯೋನಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಧಿಸಿದ ಈ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧವನ್ನು ನಾನು ಅನುಸರಿಸಲೇಬೇಕು.

Verse 42

स वीर्यमस्त्रस्य कपिर्विचार्य पितामहानुग्रहमात्मनश्च।विमोक्षशक्तिं परिचिन्तयित्वा पितामहाज्ञामनुवर्तते स्म।।।।

ಆ ಕಪಿಯು ಅಸ್ತ್ರದ ವೀರ್ಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ತನ್ನ ವಿಮೋಚನಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಿ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೂಗಿ ನೋಡಿ ಪಿತಾಮಹನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.

Verse 43

अस्त्रेणापि हि बद्धस्य भयं मम न जायते।पितामहमहेन्द्राभ्यां रक्षितस्यानिलेन च।।।।

‘ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮ, ಮಹೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯುದೇವ ಅನಿಲರು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.’

Verse 44

ग्रहणे चापि रक्षोभिर्महन्मे गुणदर्शनम्।राक्षसेन्द्रेण संवादस्तस्माद्गृह्णन्तु मां परे।।।।

‘ರಾಕ್ಷಸರು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದರೂ ಅದು ನನಗೆ ಮಹತ್ತರ ಗುಣದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ—ಅವರು ನನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಾಣುವರು; ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದದ ಅವಕಾಶವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಿ.’

Verse 45

स निश्चितार्थः परवीरहन्ता समीक्ष्यकारी विनिवृत्तचेष्टः।परैः प्रसह्याभिगतैर्निगृह्य ननाद तैस्त्रै: परिभर्त्स्यमानः।।।।

ಅವನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾಗಿ, ಪರವೀರಹಂತನಾಗಿ, ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವವನು; ತನ್ನ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡನು. ಶತ್ರುಗಳು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿ ಹಿಡಿದು, ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಬೆದರಿಸಿ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಘರ್ಜಿಸಿದನು.

Verse 46

ततस्तं राक्षसा दृष्ट्वा निर्विचेष्टमरिंदमम्।बबन्धुश्शणवल्कैश्च द्रुमचीरैश्च संहतैः।।।।

ನಂತರ ರಾಕ್ಷಸರು, ಅವನನ್ನು—ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟನಾಗಿ ಇರುವ ಅರಿದಮನನನ್ನು—ನೋಡಿ, ಶಣದ ಹಗ್ಗಗಳಿಂದಲೂ ಬಲವಾದ ವೃಕ್ಷಚರ್ಮದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದಲೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದರು.

Verse 47

स रोचयामास परैश्च बन्धनं प्रसह्य वीरैरभिनिग्रहं च।कौतूहलान्मां यदि राक्षसेन्द्रो द्रष्टुं व्यवस्येदिति निश्चितार्थः।।।।

ಹನುಮಾನ್ ಶತ್ರುವೀರರು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟಿದ ಬಂಧನವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು; ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು: “ಕೌತುಕದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ.”

Verse 48

स बद्धस्तेन वल्केन विमुक्तोऽस्त्रेण वीर्यवान्।अस्त्रबन्धः स चान्यं हि न बन्धमनुवर्तते।।।।

ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದವನು ಆ ವಲ್ಕಬಂಧನಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನದಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಏಕೆಂದರೆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಸಲಾದ ಬಂಧನವು ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಂಧನದ ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 49

अथेन्द्रजित्तु द्रुमचीरबद्धं विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम्।विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्तां नान्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम्।।।।

ನಂತರ ವೀರ ಇಂದ್ರಜಿತನು, ವೃಕ್ಷಚರ್ಮದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು: “ಮತ್ತೊಂದು ಬಂಧನ ವಿಧಿಸಿದಾಗ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 50

अहो महत्कर्म कृतं निरर्थकम्कं न राक्षसैर्मन्त्रगतिर्विमृष्टा।पुनश्च मन्त्रे विहतेऽस्त्रमन्यत्प्रवर्तते संशयिता स्स्मसर्वे।।।।

ಅಹೋ! ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು; ರಾಕ್ಷಸರು ಮಂತ್ರಗತಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮಂತ್ರಬಲ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಅಸ್ತ್ರವೂ ಮತ್ತೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಶಯಭೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ.

Verse 51

अस्त्रेण हनुमान्मुक्तो नात्मानमवबुध्यत।कृष्यमाणस्तु रक्षोभि स्तौश्च बन्धैर्निपीडितः।।।।

ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಹನುಮಾನ್ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ; ರಾಕ್ಷಸರು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾ, ಆ ಬಂಧನಗಳ ನೋವಿನಿಂದ ನಿಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಮೌನವಾಗಿ ಸಹಿಸಿದನು.

Verse 52

हन्यमानस्ततः क्रूरै राक्षसैः काष्ठमुष्टिभिः।समीपं राक्षसेन्द्रस्य प्राकृष्यत स वानरः।।।।

ನಂತರ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸರು ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಆ ವಾನರನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದರು.

Verse 53

अथेन्द्रजित्तं प्रसमीक्ष्य मुक्तमस्त्रेण बद्धं द्रुमचीरसूत्रैः।न्यदर्शयत्तत्र महाबलं तं हरिप्रवीरं सगणाय राज्ञे।।।।

ಆಗ ಇಂದ್ರಜಿತನು ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ದ್ರುಮಚೀರಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ಮಹಾಬಲ ಹರಿ-ಪ್ರವೀರನನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಡನೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು.

Verse 54

तं मत्तमिव मातङ्गं बद्धं कपिवरोत्तमम्।राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन्।।।।

ರಾಕ್ಷಸರು ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಅಪ್ರತಿಹತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯನಾದ ಆ ಕಪಿವರೋತ್ತಮನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ರಾವಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 55

कोऽयं कस्य कुतोवात्र किं कार्यं को व्यपाश्रयः।इति राक्षसवीराणां तत्र सञ्जज्ञिरे कथाः।।।।

“ಇವನು ಯಾರು? ಯಾರವನು? ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದನು? ಅವನ ಕಾರ್ಯವೇನು, ಮತ್ತು ಯಾರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?” ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸವೀರರ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.

Verse 56

हन्यतां दह्यतां वापि भक्ष्यतामिति चापरे।राक्षसास्तत्र सङ्क्रुद्धा: परस्परमथाब्रुवन्।।।।

ಆಮೇಲೆ ಇನ್ನಿತರ ರಾಕ್ಷಸರು ಕೋಪಗೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು: “ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿರಿ, ಅಥವಾ ಸುಡಿರಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಭಕ್ಷಿಸಿರಿ.”

Verse 57

अतीत्य मार्गं सहसा महात्मा स तत्र रक्षोधिपपादमूले।ददर्श राज्ञः परिचारवृद्धान् गृहं महारत्नविभूषितं च।।।।

ಮಹಾತ್ಮನು ಸಹಸಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟಿ ರಕ್ಷೋಧಿಪನ ಪಾದಮೂಲದ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನ ವೃದ್ಧ ಪರಿಚಾರಕರನ್ನೂ ಮಹಾರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಅರಮನೆಯನ್ನೂ ಕಂಡನು.

Verse 58

स ददर्श महातेजा रावणः कपिसत्तमम्।रक्षोभिर्विकृताकारैः कृष्यमाणमितस्ततः।।।।

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾವಣನು ಕಪಿಸತ್ತಮನನ್ನು ಕಂಡನು; ವಿಕೃತಾಕಾರದ ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನನ್ನು ಇತ್ತಿತ್ತ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 59

राक्षसाधिपतिं चापि ददर्श कपिसत्तमः।तेजोबलसमायुक्तं तपन्तमिव भास्करम्।।।।

ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹನುಮಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸಹ ಕಂಡನು—ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 60

सरोषसम्वर्तितताम्रदृष्टिर्दशाननस्तं कपिमन्ववेक्ष्य।अथोपविष्टान् कुलशीलवृद्धान् समादिशत्तं प्रति मन्त्रिमुख्यान्।।।।

ಕೋಪದಿಂದ ತಿರುಗಾಡುವ ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ದಶಾನನನು ಆ ಕಪಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೋಡಿದನು; ಬಳಿಕ ಕುಲ-ಶೀಲಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧರಾದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಅವನ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 61

यथाक्रमं तैस्स कपिर्विपृष्टः कार्यार्थमर्धस्य च मूलमादौ।निवेदयामास हरीश्वरस्य दूतः सकाशादहमागतोऽस्मि।।।।

ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—ಮೊದಲು ಅವನ ಮೂಲವನ್ನೂ ಕಾರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ. ಆಗ ಆ ಕಪಿಯು ತಿಳಿಸಿದನು: “ನಾನು ಹರೀಶ್ವರನಾದ ವಾನರರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ, ಅವನ ದೂತನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”