Sarga 37

Verse 1

तप्यमाने तपो देवे देवा: सर्षिगणा: पुरा।सेनापतिमभीप्सन्त: पितामहमुपागमन्।।1.37.1।।

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದೇವನಾದ ಈಶ್ವರನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಋಷಿಗಣಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ದೇವಸೇನೆಯ ಸೇನಾಪತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 2

ततोऽब्रुवन् सुरास्सर्वे भगवन्तं पितामहम्।प्रणिपत्य सुरास्सर्वे सेन्द्रास्साग्निपुरोगमा:।।1.37.2।।

ನಂತರ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಭಗವಂತ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 3

यो न स्सेनापतिर्देव दत्तो भगवता पुरा।तप: परममास्थाय तप्यते स्म सहोमया।।1.37.3।।

ಹೇ ದೇವ! ಭಗವಂತನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಆ ಸೇನಾಪತಿ, ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಈಗ ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ತಪಶ್ಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

Verse 4

यदत्रानन्तरं कार्यं लोकानां हितकाम्यया।संविधत्स्व विधानज्ञ त्वं हि न: परमा गति:।।1.37.4।।

ಆದುದರಿಂದ, ವಿಧಾನದ ಜ್ಞಾತನೇ, ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ವಿಧಿಸು; ನೀನೇ ನಿಜವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪರಮಾಶ್ರಯ, ಪರಮಗತಿಯು॥

Verse 5

देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकपितामह:।सान्त्वयन्मधुरैर्वाक्यैस्त्रिदशानिदमब्रवीत्।।1.37.5।।

ದೇವತೆಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ತ್ರಿದಶರನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು॥

Verse 6

शैल पुत्र्या यदुक्तं तन्न प्रजास्यथ पत्निषु ।तस्या वचनमक्लिष्टं सत्यमेतन्न संशय:।।1.37.6।।

ಶೈಲಪುತ್ರಿ ಉಮೆಯು ಹೇಳಿದುದು ಅಚಲ: ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಿರಿ. ಅವಳ ವಚನವು ಅಕ್ಲಿಷ್ಟ, ಸತ್ಯವೇ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ॥

Verse 7

इयमाकाशगा गङ्गा यस्यां पुत्रं हुताशन:।जनयिष्यति देवानां सेनापतिमरिन्दमम्।।1.37.7।।

ಇವಳು ಆಕಾಶಗಾಮಿನಿಯಾದ ಗಂಗಾ; ಇವಳಲ್ಲಿ ಹುತಾಶನ ಅಗ್ನಿದೇವನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶತ್ರುದಮನನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಯಿಸಿ, ಅವನು ದೇವಸೇನೆಯ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗುವನು॥

Verse 8

ज्येष्ठा शैलेन्द्रदुहिता मानयिष्यति तत्सुतम्।उमायास्तद्बहुमतं भविष्यति न संशय:।।1.37.8।।

ಶೈಲೇಂದ್ರನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಗಂಗಾ ಆ ಪುತ್ರನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಪೋಷಿಸುವಳು; ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಮೆಗೆ ಬಹುಮತವಾಗುವುದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ॥

Verse 9

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतार्था रघुनन्दन।प्रणिपत्य सुरास्सर्वे पितामहमपूजयन्।।1.37.9।।

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೇ ರಘುನಂದನ ರಾಮ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಕೃತಾರ್ಥರಾದರು; ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.

Verse 10

ते गत्वा पर्वतं राम कैलासं धातुमण्डितम्।अग्निं नियोजयामासु: पुत्रार्थं सर्वदेवता:।।1.37.10।।

ಹೇ ರಾಮ, ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿದೇವನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.

Verse 11

देवकार्यमिदं देव संविधत्स्व हुताशन।शैलपुत्र्यां महातेजो गङ्गायां तेज उत्सृज।।1.37.11।।

“ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ), ಈ ದೈವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಹೇ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಶೈಲಪುತ್ರಿಯಾದ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಿಕ್ಷೇಪಿಸು.”

Verse 12

देवतानां प्रतिज्ञाय गङ्गामभ्येत्य पावक:।गर्भं धारय वै देवि देवतानामिदं प्रियम्।।1.37.12।।

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: “ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸು; ಇದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯ.”

Verse 13

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दिव्यं रूपमधारयत्।दृष्ट्वा तन्महिमानं स समन्तादवकीर्यत।।1.37.13।।

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಂಗೆಯು ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಅಗ್ನಿದೇವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಅವಳ ಸುತ್ತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದನು.

Verse 14

समन्ततस्तदा देवीमभ्यषिञ्चत पावक:।सर्वस्रोतांसि पूर्णानि गङ्गाया रघुनन्दन।।1.37.14।।

ಆಮೇಲೆ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ದೇವಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು; ಹೇ ರಘುನಂದನ, ಗಂಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ರೋತಗಳು ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದವು.

Verse 15

तमुवाच ततो गङ्गा सर्वदेवपुरोहितम्।अशक्ता धारणे देव तव तेज स्समुद्धतम्।दह्यमानाग्निना तेन सम्प्रव्यथितचेतना।।1.37.15।।

ಆಮೇಲೆ ಗಂಗೆಯು ಸರ್ವದೇವರ ಪುರೋಹಿತನಾದ ಅಗ್ನಿದೇವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: ‘ಹೇ ದೇವಾ, ನಿನ್ನ ಉಕ್ಕುವ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಧರಿಸಲಾರೆ. ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನನ್ನ ಚಿತ್ತವೂ ಚೇತನವೂ ಬಹಳವಾಗಿ ವ್ಯಥಿತವಾಗಿದೆ.’

Verse 16

अथाब्रवीदिदं गङ्गां सर्वदेवहुताशन:।इह हैमवती पादे गर्भोऽयं सन्निवेश्यताम्।।1.37.16।।

ನಂತರ ಸರ್ವದೇವರ ಹವಿಗ್ರಾಹಿಯಾದ ಅಗ್ನಿದೇವನು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: ‘ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತನ ಪಾದಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.’

Verse 17

श्रुत्वा त्वग्निवचो गङगा तं गर्भमतिभास्वरम्।उत्ससर्ज महातेज स्स्रोतोभ्यो हि तदानघ ।।1.37.17।।

ಹೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ನಿರಪರಾಧ ರಾಮ, ಅಗ್ನಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಂಗೆಯು ಆ ಅತಿಭಾಸ್ವರ ಗರ್ಭವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಹೊರಬಿಟ್ಟಳು; ಅದು ಅವಳ ಸ್ರೋತಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಹೊರಟಿತು.

Verse 18

यदस्या निर्गतं तस्मात्तप्तजाम्बूनदप्रभम् ।काञ्चनं धरणीं प्राप्तं हिरण्यममलं शुभम्।।1.37.18।।

ಅವಳಿಂದ ಹೊರಬಂದದ್ದು ತಪ್ತ ಜಾಂಬೂನದ-ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸಿತು; ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನಿರ್ಮಲ, ಶುಭ್ರ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಚಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರकटವಾಯಿತು.

Verse 19

ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभ्यजायत।।1.37.19।।मलं तस्याभवत्तत्र त्रपु सीसकमेव च।तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत।।1.37.20।।

ಅದರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತಾಮ್ರವೂ ಕರ್ಷ್ಣಾಯಸ (ಕಬ್ಬಿಣ)ವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 20

ताम्रं कार्ष्णायसं चैव तैक्ष्ण्यादेवाभ्यजायत।।1.37.19।।मलं तस्याभवत्तत्र त्रपु सीसकमेव च।तदेतद्धरणीं प्राप्य नानाधातुरवर्धत।।1.37.20।।

ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಲವು ತ್ರಪು (ಟಿನ್) ಮತ್ತು ಸೀಸಕ (ಸೀಸ)ವಾಗಿಯೇ ಆಯಿತು; ಆ ದ್ರವ್ಯವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನಾನಾವಿಧ ಧಾತುಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದವು.

Verse 21

निक्षिप्तमात्रे गर्भे तु तेजोभिरभिरञ्जितम्।सर्वं पर्वतसन्नद्धं सौवर्णमभवद्वनम्।।1.37.21।।

ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಭಿರಂಜಿತವಾಯಿತು; ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆ ಸಮಸ್ತ ಪರ್ವತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುವರ್ಣಮಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

Verse 22

जातरूपमिति ख्यातं तदा प्रभृति राघव।सुवर्णं पुरुषव्याघ्र हुताशनसमप्रभम्।।1.37.22।।तृणवृक्षलतागुल्मं सर्वं भवति काञ्चनम्।

ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಮುಂದೆ, ಹೇ ರಾಘವ—ಹೇ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ—ಹುತಾಶನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸುವರ್ಣವು ‘ಜಾತರೂಪ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿ ತೃಣ, ವೃಕ್ಷ, ಲತೆ, ಗುಲ್ಮ—ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಂಚನಮಯವಾಗಿ ತೋರುವಂತಾಯಿತು.

Verse 23

तं कुमारं ततो जातं सेन्द्रास्सह मरुद्गणा:।।1.37.23।।क्षीरसंभावनार्थाय कृत्तिकास्समयोजन्।

ನಂತರ ಆ ಕುಮಾರನು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷೀರಪಾನವಾಗಲೆಂದು ಕೃತ್ತಿಕೆಯರನ್ನು ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.

Verse 24

ता: क्षीरं जातमात्रस्य कृत्वा समयमुत्तमम्।।1.37.24।।ददु: पुत्रोऽयमस्माकं सर्वासामिति निश्चिता:।

ಆ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು—‘ಈ ಮಗು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪುತ್ರ’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ—ಜನನಮಾತ್ರ ಶಿಶುವಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ನೀಡಿದರು.

Verse 25

ततस्तु देवता स्सर्वा: कार्तिकेय इति ब्रुवन्।।1.37.25।।पुत्रस्त्रैलोक्यविख्यातो भविष्यति न संशय:।4

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಇವನಿಗೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಎಂಬ ನಾಮವಾಗಲಿ”; ಈ ಪುತ್ರನು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 26

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा स्कन्नं गर्भपरिस्रवे।।1.37.26।।स्नापयन् परया लक्ष्म्या दीप्यमानं यथानलम्।

ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃತ್ತಿಕೆಯರು ಗರ್ಭಪರಿಸ್ರವದಿಂದ ಅವತರಿಸಿದ ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ಪರಮ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಿದರು; ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 27

स्कन्द इत्यब्रुवन् देवा: स्कन्नं गर्भपरिस्रवात्।।1.37.27।।कार्तिकेयं महाभागं काकुत्स्थ ज्वलनोपमम्।

ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಗರ್ಭಪರಿಸ್ರವದಿಂದ ಇಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಇವನು ‘ಸ್ಕಂದ’”; ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಜ್ವಲನದಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದನು.

Verse 28

प्रादुर्भूतं तत: क्षीरं कृत्तिकानामनुत्तमम् ।।1.37.28।।षण्णां षडाननो भूत्वा जग्राह स्तनजं पय:।

ನಂತರ ಕೃತ್ತಿಕೆಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ಷೀರವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು; ಅವನು ಷಡಾನನನಾಗಿ, ಆ ಆರು ಮಂದಿಯ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ಪಯಸ್ಸನ್ನು ಕುಡಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 29

गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा।।1.37.29।।अजयत्स्वेन वीर्येण दैत्यसेनागणान् विभु:।

ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಕ್ಷೀರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಇನ್ನೂ ಕೋಮಲ ದೇಹನಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಮಹಾವಿಭು ಬಾಲಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವೀರ್ಯದಿಂದ ದೈತ್ಯಸೇನೆಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

Verse 30

सुरसेनागणपतिं ततस्तमतुलद्युतिम्।।1.37.30।।अभ्यषिञ्चन् सुरगणा स्समेत्याग्निपुरोगमा:।

ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮೇತರಾದ ದೇವಗಣಗಳು, ಅತುಲ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಅವನನ್ನು ದೇವಸೇನೆಯ ಗಣಪತಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.

Verse 31

एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया।।1.37.31।।कुमारसम्भवश्चैव धन्य: पुण्यस्तथैव च।

ಹೇ ರಾಮ! ಗಂಗೆಯ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಹೀಗೆ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಮಾರನ ಜನನವೂ—ಧನ್ಯ, ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕರ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ.

Verse 32

भक्तश्च य: कार्तिकेये काकुत्स्थ भुवि मानवः।आयुष्मान् पुत्रपौत्रैश्च स्कन्दसालोक्यतां व्रजेत्।।1.37.32।।

ಹೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಯಾವ ಮಾನವನಾದರೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ದೇಹತ್ಯಾಗದ ನಂತರ ಸ್ಕಂದಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.