HomeRamayanaBala KandaSarga 27Shloka 5

Shloka 5

दण्डचक्रं महद्दिव्यं तव दास्यामि राघव।।1.27.4।।धर्मचक्रं ततो वीर कालचक्रं तथैव च।विष्णुचक्रं तथात्युग्रमैन्द्रमस्त्रं तथैव च।।1.27.5।।वज्रमस्त्रं नरश्रेष्ठ शैवं शूलवरं तथा।अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ऐषीकमपि राघव।।1.27.6।। ददामि ते महाबाहो ब्राह्ममस्त्रमनुत्तमम्।

dharmacakraṃ tato vīra kālacakraṃ tathaiva ca |

viṣṇucakraṃ tathātyugram aindram astraṃ tathaiva ca ||

ನಂತರ, ವೀರನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಧರ್ಮಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಲಚಕ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯುಗ್ರ ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರ—ಅದರೊಂದಿಗೆ ಐಂದ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ.

धर्मचक्रम्Dharma-disc
धर्मचक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य चक्रम्)
ततःthereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb: thereafter)
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन
कालचक्रम्Time-disc
कालचक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कालस्य चक्रम्)
तथाalso
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक क्रियाविशेषण (also/likewise)
एवindeed
एव:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (particle of emphasis: indeed/just)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction: and)
विष्णुचक्रम्Viṣṇu’s disc
विष्णुचक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः चक्रम्)
तथाalso
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक क्रियाविशेषण (also/likewise)
अत्युग्रम्very fierce
अत्युग्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति-उग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अति उग्रम् = अत्यन्तं उग्रम्); विशेषणम् (astraṃ विशेषयति)
ऐन्द्रम्Indra’s
ऐन्द्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + अण्-प्रत्यय (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तद्धित-विशेषण (aindra = belonging to Indra); विशेषणम् (astraṃ विशेषयति)
अस्त्रम्weapon (astra)
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तथाalso
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक क्रियाविशेषण (also/likewise)
एवindeed
एव:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (indeed/just)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)

Mighty armed, heroic Rama I shall grant you the great celestial dandachakra. O best among men I shall grant you dharmachakra, kalachakra, visnuchakra, indraastra, vajraastra and the great, trident of Siva, brahmashirastra, ishika astra and highly superior brahmaastra.

R
Rāma
V
Viśvāmitra

FAQs

Dharma is presented as the governing principle over power: even immense force must be oriented to moral order, while kāla (time) reminds that actions have inevitable consequences.

Viśvāmitra continues the bestowal of divine cakras and Indra’s astra to equip Rāma for the coming protection of the sacrifice.

Trustworthiness under instruction: Rāma is being trained to carry power without deviating from Dharma.