HomeRamayanaBala KandaSarga 24Shloka 11

Shloka 11

ताभ्यां तु तावुभौ कृत्वा प्रणाममतिधार्मिकौ।तीरं दक्षिणमासाद्य जग्मतुर्लघुविक्रमौ।।1.24.11।।

tābhyāṃ tu tāv ubhau kṛtvā praṇāmam atidhārmikau | tīraṃ dakṣiṇam āsādya jagmatur laghuvikramau || 1.24.11 ||

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಅತಿಧಾರ್ಮಿಕರಾದ ವೀರರು ಆ ಎರಡೂ ನದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರವನ್ನು ಸೇರಿ, ತ್ವರಿತ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದರು.

ताभ्याम्to the two (rivers)
ताभ्याम्:
सम्प्रदान/प्रति (Recipient/target; 'to the two (rivers)')
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); द्विवचन (Dual)
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध/प्रसङ्गसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक (particle: but/indeed)
तौthose two
तौ:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन
उभौboth
उभौ:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन; विशेषणम् (qualifying 'तौ')
कृत्वाhaving done/made
कृत्वा:
पूर्वक्रिया (Gerundial action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
प्रणामम्salutation
प्रणामम्:
कर्म (Object of 'कृत्वा')
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
अति-धार्मिकौexceedingly righteous (the two)
अति-धार्मिकौ:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (very righteous); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन; विशेषणम् (qualifying 'तौ')
तीरम्bank/shore
तीरम्:
कर्म (Object of 'आसाद्य')
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
दक्षिणम्southern
दक्षिणम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'तीरम्')
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
पूर्वक्रिया (Gerundial action)
TypeVerb
Rootआ+सद् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
जग्मतुःwent/proceeded
जग्मतुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; द्विवचन
लघु-विक्रमौquick-striding
लघु-विक्रमौ:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootलघु (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (whose strides are quick); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन; विशेषणम् (qualifying 'तौ')

Deeply religious (in nature) they both made obeisance to the two rivers and reached the southern bank and advanced with quick steps.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Righteous action blends devotion with resolve: they honor the sacred rivers and then continue their journey without delay, showing balanced dharma—reverence and duty together.

After being instructed to salute the rivers, Rāma and Lakṣmaṇa bow, reach the southern bank, and proceed onward.

Prompt obedience and purposeful energy—respectful conduct followed by swift, determined movement.