HomeRamayanaBala KandaSarga 16Shloka 33

Shloka 33

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुराणां विष्णुरात्मवान्। पितरं रोचयामास तदा दशरथं नृपम्।।

ity etad vacanaṁ śrutvā surāṇāṁ viṣṇur ātmavān | pitaraṁ rocayāmāsa tadā daśarathaṁ nṛpam ||

ದೇವತೆಗಳ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ ವಿಷ್ಣುವು ಆಗ ನರಪತಿ ದಶರಥನನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದನು.

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक निपात (particle: but/indeed)
अजनयत्begot; produced
अजनयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
Formलङ् लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तारम्Tāra
तारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Viśeṣaṇa-nipāta (विशेषणनिपात)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (indeclinable usage), नामनिर्देशार्थक (appositive particle: ‘by name’)
महाहरिम्a great monkey
महाहरिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + hari (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—महान् हरिः (a great monkey)
सर्ववानरमुख्यानाम्of all the monkey chiefs
सर्ववानरमुख्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva + vānara + mukhya (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive), बहुवचन; समासः—सर्वेषां वानरमुख्यानाम् (of all the chief monkeys)
बुद्धिमन्तम्intelligent
बुद्धिमन्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbuddhimant (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘तारम्’ इति विशेषणम्
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘तारम्’ इति विशेषणम्
V
Viṣṇu
G
gods (surāḥ)
D
Daśaratha

FAQs

Divine intervention in the Ramayana is framed as the restoration of Dharma through rightful lineage and lawful incarnation, not arbitrary force.

After the gods appeal for relief from Rāvaṇa, Viṣṇu decides to be born in the human royal line through Daśaratha.

Daśaratha’s suitability as a righteous householder-king is implied—fit to be father to the upholder of maryādā.