Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 64, Shloka 71

शब्दवेध्य-अनर्थः, ऋषिशापः, दशरथस्य प्राणत्यागः

The Sound-Target Tragedy, the Sage’s Curse, and Dasaratha’s Death

सदृशं शारदस्येन्दोः पुल्लस्य कमलस्य च।सुगन्धि मम नाथस्य धन्या द्रक्ष्यन्ति तन्मुखम्।।।।

sadṛśaṃ śāradasyendoḥ pullasya kamalasya ca | sugandhi mama nāthasya dhanyā drakṣyanti tanmukham ||

ಶರದೃತುವಿನ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ ಸುಗಂಧಿತವಾದ ನನ್ನ ನಾಥನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವವರು ಧನ್ಯರು.

sadṛśamsimilar
sadṛśam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; agrees with mukham
śāradasyaof autumnal (season)
śāradasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootśārada (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; qualifies indoḥ
indoḥof the moon
indoḥ:
Upamāna-ṣaṣṭhī (उपमान-षष्ठी)
TypeNoun
Rootindu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
pullasyaof the fully-bloomed
pullasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootpulla (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (as kamala is napuṃsaka), Ṣaṣṭhī, Ekavacana; qualifies kamalasya
kamalasyaof the lotus
kamalasya:
Upamāna-ṣaṣṭhī (उपमान-षष्ठी)
TypeNoun
Rootkamala (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात, conjunction)
su-gandhifragrant
su-gandhi:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + gandhin (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; agrees with mukham
mamamy
mama:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana (genitive pronoun)
nāthasyaof (my) lord/master
nāthasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnātha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
dhanyāḥthe blessed (people)
dhanyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhanya (प्रातिपदिक)
FormPrathamā, Bahuvacana
drakṣyantiwill see
drakṣyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormLuṭ (future), 3rd person, plural
tat-mukhamthat face
tat-mukham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; कर्मधारयः (tat eva mukham)

Fortunate indeed are the men who will behold my son's fragrant countenance camparable to the autmnal Moon and the full-blown lotus.

D
Daśaratha
R
Rāma
K
Kausalyā
L
Lotus

FAQs

It reflects how dharmic excellence becomes ‘auspicious’ for society—Rama’s very presence is imagined as purifying and life-sustaining.

Daśaratha continues praising Rama’s qualities while grieving that he himself will not see him again.

Gentleness and purity—Rama is compared to cooling, beneficent natural symbols (moon, lotus).