Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 119, Shloka 9

अनसूयाप्रीतिदानम्

Anasūyā’s Blessing and the Forest Path

सम्प्रवृत्तानिशा सीते नक्षत्रसमलङ्कृता।ज्योत्स्नाप्रावरणश्चन्द्रो दृश्यतेऽभ्युदितोऽम्बरे।।।।

sampravṛttā niśā sīte nakṣatra-samalaṅkṛtā | jyotsnā-prāvaraṇaś candro dṛśyate ’bhyudito ’mbare ||

ಹೇ ಸೀತೇ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ರಾತ್ರಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ; ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯ ಆವರಣ ಹೊದಿಸಿದಂತೆ ಚಂದ್ರನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

sampravṛttāhas begun
sampravṛttā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-pra-√vṛt (वृत् वर्तने) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (kta), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; niśā इत्यस्य विशेषणम् (commenced)
niśānight
niśā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniśā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sīteO Sita
sīte:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
nakṣatra-samalaṅkṛtāadorned with stars
nakṣatra-samalaṅkṛtā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnakṣatra (प्रातिपदिक) + samalaṅkṛta (कृदन्त; sam-√alaṅkṛ अलङ्कारे + kta)
Formतत्पुरुष (nakṣatraiḥ samalaṅkṛtā), भूतकृदन्त (kta), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; niśā इत्यस्य विशेषणम्
jyotsnā-prāvaraṇaḥhaving moonlight as a mantle
jyotsnā-prāvaraṇaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjyotsnā (प्रातिपदिक) + prāvaraṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (jyotsnāyāḥ prāvaraṇam iva yasya), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (candraḥ)
candraḥthe moon
candraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
dṛśyateis seen/appears
dṛśyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् दर्शन)
Formलट्-लकार, कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
abhyuditaḥrisen
abhyuditaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhi-ud-√i (इ गतौ) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (kta), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (candraḥ)
ambarein the sky
ambare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootambara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

O Sita, adorned with stars, the night has commenced. You can see the moon rising in the sky spreading his mantle of light.

S
Sita
C
candra (moon)
N
nakṣatra (stars)
A
ambara (sky)

FAQs

Dharma is conveyed as mindful living and harmony with the cosmic order (ṛta): recognizing time, season, and the calm discipline of night supports a life of restraint and right conduct in the forest.

Rama speaks to Sita as night begins, describing the starry sky and the moonrise during their forest sojourn.

Rama’s serenity and contemplative awareness, sustaining morale through gentle, truthful observation.