Sarga 118

Verse 1

सात्वेवमुक्ता वैदेही अनसूयाऽनसूयया। प्रतिपूज्य वचो मन्दं प्रवक्तुमुपचक्रमे।।2.118.1।।

ಅನಸೂಯೆಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಅನಸೂಯಾರಹಿತಳಾದ ವೈದೇಹಿ ಸೀತೆ ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪೂಜಿಸಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 2

नैतदाश्चर्यमार्याया यन्मां त्वमभिभाषसे। विदितन्तु ममाप्येतद्यथा नार्याः पतिर्गुरुः।।2.118.2।।

ಆರ್ಯೆಯಾದ ನೀನು ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾನೂ ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ: ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಪತಿ ಗುರುವಿನಂತೆ ಪೂಜ್ಯನು.

Verse 3

यद्यप्येष भवेद्भर्ता ममाऽर्ये वृत्तवर्जितः।अद्वैधमुपचर्तव्यस्तथाप्येष मया भवेत्।।2.118.3।।

ಆರ್ಯೆಯೇ, ನನ್ನ ಭರ್ತೃ ಸದುಪಚಾರದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನಾನು ದ್ವೈಧವಿಲ್ಲದೆ ಅಚಲವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

Verse 4

किं पुनर्यो गुणश्लाघ्य स्सानुक्रोशो जितेन्द्रियः।स्थिरानुरागो धर्मात्मा मातृवत्पितृवत्प्रियः।।2.118.4।।

ಹಾಗಾದರೆ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸನೀಯನಾದ, ಕರುಣಾಮಯನಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತನಾದ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ, ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಂತೆಯೂ ತಂದೆಯಂತೆಯೂ ಪ್ರಿಯನಾದ ಪತಿ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಲ್ಲವೇ!

Verse 5

यां वृत्तिं वर्तते रामः कौसल्यायां महाबलः।तामेव नृपनारीणामन्यासामपि वर्तते।।2.118.5।।

ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕೌಸಲ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಇತರ ರಾಣಿಯರೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

सकृद्दृष्टास्वपि स्त्रिषु नृपेण नृपवत्सलः।मातृवद्वर्तते वीरो मानमुत्सृज्य धर्मवित्।।2.118.6।।

ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ವೀರ ಶ್ರೀರಾಮನು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ರಾಜನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡಿದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

आगच्छन्त्याश्च विजनं वनमेवं भयावहम्।समाहितं मे श्वश्र्वा च हृदये तद्धृतं महत्।।2.118.7।।

ಈ ಭಯಾನಕ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೊರಟಾಗ, ನನ್ನ ಅತ್ತೆಯವರು ನೀಡಿದ ಮಹತ್ತರ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ದೃಢವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 8

पाणिप्रदानकाले च यत्पुरात्वग्नि सन्निधौ।अनुशिष्टा जनन्याऽस्मि वाक्यं तदपि मे धृतम्।।2.118.8।।

ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹದ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜನನಿ ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಉಪದೇಶವಚನಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 9

नवीकृतं तु तत्सर्वं वाक्यैस्ते धर्मचारिणि।पतिशुश्रूषणान्नार्यास्तपो नान्यद्विधीयते।।2.118.9।।

ಹೇ ಧರ್ಮಚಾರಿಣಿ, ನಿನ್ನ ವಚನಗಳು ಆ ಎಲ್ಲ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನನಗೆ ಪುನಃ ನವೀಕರಿಸಿವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪತ್ನಿಗೆ ಪತಿಯ ಶುಶ್ರೂಷೆಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ತಪಸ್ಸು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

Verse 10

सावित्री पतिशुश्रूषां कृत्वा स्वर्गे महीयते।तथावृत्तिश्च याता त्वं पतिशुश्रूषया दिवम्।।2.118.10।।

ಸಾವಿತ್ರಿಯು ಪತಿಯ ಶುಶ್ರೂಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೀನೂ ಪತಿಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ದಿವ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವೆ.

Verse 11

वरिष्ठा सर्वनारीणामेषा च दिवि देवता।रोहिणी न विनाचन्द्रं मुहूर्तमपि दृश्यते।।2.118.11।।

ರೋಹಿಣಿ ಸರ್ವ ನಾರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೂ, ದಿವ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯಂತೆಯೂ ಇದ್ದಾಳೆ; ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 12

एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः।देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा।।2.118.12।।

ಈ ರೀತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಪತಿಯ प्रति ದೃಢವ್ರತೆಯುಳ್ಳವರು—ತಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

ततोऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः।शिरस्याघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्युत।।2.118.13।।

ಆಗ ಸೀತೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಅನಸೂಯೆ ಅವಳ ಲಲಾಟವನ್ನು ಮುದ್ದಿಟ್ಟು, ಮೈಥಿಲಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವಂತೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 14

नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे।तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिव्रते।।2.118.14।।

ಹೇ ಸೀತೇ, ಶುದ್ಧವ್ರತೆಯೇ! ನಾನಾ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಮಹತ್ತಾದ ತಪೋಬಲ ನನಗಿದೆ; ಆ ಬಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಬಯಸುವುದನ್ನು ನೀಡುವೆನು.

Verse 15

उपपन्नं मनोज्ञं च वचनं तव मैथिलि।प्रीता चास्म्युचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे।।2.118.15।।

ಹೇ ಮೈಥಿಲಿ! ನಿನ್ನ ವಚನಗಳು ಯುಕ್ತವೂ ಮನೋಹರವೂ ಆಗಿವೆ. ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಹೇಳು.

Verse 16

तस्यास्तद्  वचनं श्रूत्वा विस्मिता मन्दविस्मया। कृतमित्यब्रवीत् सीता तपोबलसमन्विताम्।।2.118.16।।

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಸೀತೆಯು ತಪೋಬಲಸಂಪನ್ನ ಅನಸೂಯೆಗೆ ಹೇಳಿದಳು: “ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ನೆರವೇರಿದೆ.”

Verse 17

सा त्वेवमुक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततराऽभवत्।सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्यहम्।।2.118.17।।

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಅನಸೂಯೆ ಸೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು: “ಹೌದು ಸೀತೇ, ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹರ್ಷವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುವೆನು.”

Verse 18

इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च।अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम्।।2.118.18।।मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत्।अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति।।2.118.19।।

ಹೇ ವೈದೇಹಿ, ಈ ದಿವ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲೆ, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಸುಗಂಧ ಅಂಗರಾಗ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯ ಅನುಲೇಪನವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಹೇ ಸೀತೇ, ನಾನು ನೀಡಿದ ಇವು ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಿ; ಇವು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತವಾಗಿ, ಸದಾ ನವೀನವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 19

इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च।अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम्।।2.118.18।।मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत्।अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति।।2.118.19।।

ಹೇ ವೈದೇಹಿ, ಈ ದಿವ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲೆ, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಸುಗಂಧ ಅಂಗರಾಗ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯ ಅನುಲೇಪನವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಹೇ ಸೀತೇ, ನಾನು ನೀಡಿದ ಇವು ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಿ; ಇವು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತವಾಗಿ, ಸದಾ ನವೀನವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 20

अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे।शोभयिष्यसि भर्तारं यथा श्रीर्विष्णुमव्ययम्।।2.118.20।।

ಹೇ ಜನಕನಂದಿನಿ, ಈ ದಿವ್ಯ ಅಂಗರಾಗದಿಂದ ಲಿಪ್ತಳಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಭರ್ತಾರನಿಗೆ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವೆ; ಹೇಗೆ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅವ್ಯಯ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವಳೋ ಹಾಗೆ.

Verse 21

सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा।मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम्।।2.118.21।।

ಮೈಥಿಲಿಯು ವಸ್ತ್ರ, ಅಂಗರಾಗ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲೆಗಳಾದ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಪ್ರೀತಿದಾನವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು.

Verse 22

प्रतिगृह्य च तत्सीता प्रीतिदानं यशस्विनी।श्लिष्टाञ्जलिपुटा तत्र समुपास्त तपोधनाम्।।2.118.22।।

ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಸೀತೆಯು ಆ ಪ್ರೀತಿದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಅಂಜಲಿಬದ್ಧ ಕೈಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಪೋಧನಿಯಾದ ತಪಸ್ವಿನಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಉಪಾಸನೆಗಾಗಿ ಕುಳಿತಳು.

Verse 23

तथा सीतामुपासीनामनसूया दृढव्रता।वचनं प्रष्टुमारेभे काञ्चित्प्रियकथामनु।।2.118.23।।

ಹೀಗೆ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ದೃಢವ್ರತೆಯಾದ ಅನಸೂಯಾ ದೇವಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 24

स्वयं वरे किल प्राप्ता त्वमनेन यशस्विना।राघवेणेति मे सिते कथा श्रुतिमुपागता।।2.118.24।।

“ಹೇ ಸೀತೇ, ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಈ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಘವನೇ (ರಾಮನೇ) ವರವಾಗಿ ಪಡೆದೆಯೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಸುದ್ದಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.”

Verse 25

तां कथां श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण च मैथिलि।यथाऽनुभूतं कार्त्स्न्येन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि।।2.118.25।।

“ಹೇ ಮೈಥಿಲೀ, ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಅನುಭವಿಸಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ಯುಕ್ತ.”

Verse 26

एवमुक्ता तु सा सीता तां ततो धर्मचारिणीम्।श्रूयतामिति चोक्त्वा वै कथयामास तां कथाम्।।2.118.26।।

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸೀತೆಯು ಆ ಧರ್ಮಚಾರಿಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, “ಶ್ರವಣಮಾಡಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 27

मिथिलाधिपतिर्वीरो जनको नाम धर्मवित्।क्षत्रधर्मे ह्यभिरतो न्यायतश्शास्ति मेदिनीम्।।2.118.27।।

“ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಕನೆಂಬ ವೀರ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಧರ್ಮವಿದನಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು.”

Verse 28

तस्य लाङ्गलहस्तन्य कर्षतः क्षेत्रमण्डलम्।अहं किलोत्थिता भित्वा जगतीं नृपतेस्सुता।।2.118.28।।

ಅವನು ಲಾಂಗಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಯಜ್ಞಕ್ಷೇತ್ರದ ವಲಯವನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಮೇಲೇಳಿದೆನು; ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದೆನು.

Verse 29

स मां दृष्ट्वा नरपतिर्मुष्टिविक्षेपतत्परः।पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीं जनको विस्मितोऽभवत्।।2.118.29।।

ನರಪತಿ ಜನಕನು ಮುಷ್ಟಿಭರ (ಬೀಜ) ಚದುರಿಸಲು ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಸರ್ವಾಂಗಿಣಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತೀವ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು.

Verse 30

अनपत्येन च स्नेहादङ्कमारोप्य च स्वयम्।ममेयं तनयेत्युक्त्वा स्नेहो मयि निपातितः।।2.118.30।।

ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವನು ಸ್ವತಃ ನನ್ನನ್ನು ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು, ‘ಇವಳು ನನ್ನ ಮಗಳು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸಿದನು.

Verse 31

अन्तरिक्षे च वागुक्ताऽप्रतिमाऽमानुषी किल।एवमेतन्नरपते धर्मेण तनया तव।।2.118.31।।

ನಂತರ ಆಕಾಶದಿಂದ ಅಪ್ರತಿಮ, ಮಾನವೀಯವಲ್ಲದ ವಾಣಿ ಕೇಳಿಬಂತು: ‘ನರಪತೇ, ಹೀಗೆದ್ದೇ ಸತ್ಯ; ಧರ್ಮದಿಂದ ಇವಳು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿ.’

Verse 32

ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा पिता मे मिथिलाधिपः।अवाप्तो विपुलां बुद्धिं मामवाप्य नराधिपः।।2.118.32।।

ಆಮೇಲೆ ನನ್ನ ತಂದೆ—ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮಿಥಿಲಾಧಿಪತಿ—ಅತಿಯಾಗಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ನರಾಧಿಪನು ವಿಶಾಲವಾದ, ಉದಾತ್ತವಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 33

दत्ता चास्मीष्टवद्देव्यै ज्येष्ठायै पुण्यकर्मणा।तया सम्भाविता चास्मि स्निग्धया मातृसौहृदात्।।2.118.33।।

ಮತ್ತೆ ಆ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಯಾದ ರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಇಷ್ಟವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಮಾತೃಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಸ್ನಿಗ್ಧಳಾದ ಆಕೆ ನನ್ನನ್ನು ತಾಯಿಯ ಮಮತೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದಳು.

Verse 34

पतिसंयोगसुलभं वयो दृष्ट्वा तु मे पिता।चिन्तामभ्यगमद्धीनो वित्तनाशादिवाधनः।।2.118.34।।

ಆದರೆ ಪತಿಸಂಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನನ್ನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ತಂದೆ ದೀನನಾಗಿ ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು; ಧನ ನಾಶವಾದ ಬಡವನು ನಿರಾಧಾರನಾಗುವಂತೆ.

Verse 35

सदृशाच्चापकृष्टाच्च लोके कन्यापिता जनात्।प्रधर्षणामवाप्नोति शक्रेणापि समो भुवि।।2.118.35।।

ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯ ತಂದೆ ಸಮಾನರಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಹೀನರಿಂದಲೂ ಅವಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನಷ್ಟೇ ಮಹಾನ್ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ.

Verse 36

तां धर्षणामदूरस्थां दृष्ट्वा चात्मनि पार्थिवः।चिन्तार्णवगतः पारं नाससादाप्लवो यथा।।2.118.36।।

ತನ್ನಿಗೆ ಆ ಅವಮಾನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡು ಆ ಪಾರ್ಥಿವನು ಚಿಂತಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು; ತೇಲುವ ಸಾಧನವಿಲ್ಲದವನು ದೂರದ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಲಾರುವಂತೆ.

Verse 37

अयोनिजां हि मां ज्ञात्वा नाध्यगच्छद्विचिन्तयन्।सदृशं चानुरूपं च महीपालः पतिं मम।।2.118.37।।

ನಾನು ಅಯೋನಿಜಾ (ಗರ್ಭಜನ್ಯವಲ್ಲ) ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಭೂಪಾಲನಾದ ರಾಜನು ಬಹಳ ವಿಚಾರಿಸಿದರೂ ನನ್ನಿಗೆ ಸಮಾನವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಕೂಲವೂ ಆದ ಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 38

तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम्।स्वयंवरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः।।2.118.38।।

ನಿರಂತರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಧೀಮಂತ ರಾಜನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಉದಯವಾಯಿತು: “ನನ್ನ ಪುತ್ರಿಗೆ ನಾನು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ನಡೆಸುವೆನು.”

Verse 39

महायज्ञे तदा तस्य वरुणेन महात्मना।दत्तं धनुर्वरं प्रीत्या तूणी चाक्षयसायकौ।।2.118.39।।

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ವರುಣನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ತೂಣಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಕ್ಷಯ ಬಾಣಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 40

असञ्चाल्यं मनुष्यैश्च यत्नेनापि च गौरवात्।तन्न शक्ता नमयितुं स्वप्नेष्वपि नराधिपाः।।2.118.40।।

ಆ ಧನುಸ್ಸು ಅಷ್ಟೊಂದು ಭಾರವಾಗಿತ್ತು; ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ಮಾನವರು ಅದನ್ನು ಕದಲಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನರಾಧಿಪರಾದ ರಾಜರು ಅದನ್ನು ಬಾಗಿಸಲು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 41

तद्धनुः प्राप्य मे पित्रा व्याहृतं सत्यवादिना।समवाये नरेन्द्राणां पूर्वमामन्त्र्य पार्थिवान्।।2.118.41।।

ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದು, ಸತ್ಯವಚನನಾದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಮೊದಲು ನರೆಂದ್ರರ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಭೂಪಾಲರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 42

इदं च धनुरुद्यम्य सज्यं यः कुरुते नरः।तस्य मे दुहिता भार्या भविष्यति न संशयः।।2.118.42।।

‘ಈ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಜ್ಯಾ ಕಟ್ಟುವ ಪುರುಷನಿಗೆ ನನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಪತ್ನಿಯಾಗುವಳು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.’

Verse 43

तच्च दृष्ट्वा धनुश्श्रेष्ठं गौरवाद्गिरिसन्निभम्। अभिवाद्य नृपा जग्मुरशक्तास्तस्य तोलने।।2.118.43।।

ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾರವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು, ಅದನ್ನು ಎತ್ತಲೂ ಅಸಮರ್ಥರಾದ ರಾಜರು ಗೌರವದಿಂದ ವಂದಿಸಿ ಹೊರಟರು.

Verse 44

सुदीर्घस्य तु कालस्य राघवोऽयं महाद्युतिः।विश्वामित्रेण सहितो यज्ञं द्रष्टुं समागतः।।2.118.44।।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा राम स्सत्यपराक्रमः।

ಬಹಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಈ ರಾಘವನು—ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು—ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 45

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा मम पित्रा सुपूजितः।।2.118.45।।प्रोवाच पितरं तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।

ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ನನ್ನ ತಂದೆ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂಬ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 46

सुतौ दशरथस्येमौ धनुर्दर्शकाङ्क्षिणौ।धनुर्दर्शय रामाय राजपुत्राय दैविकम्।।2.118.46।।

ಇವರು ದಶರಥನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು; ಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯುಳ್ಳವರು. ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಜಕುಮಾರ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಆ ದೈವಿಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ತೋರಿಸಿರಿ.

Verse 47

इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुस्समुपानयत्।।2.118.47।।निमेषान्तरमात्रेण तदाऽनम्य महाबलः।ज्यां समारोप्य झडिति पूरयामास वीर्यवान्।।2.118.48।।

ಆ ವಿಪ್ರನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು. ಆಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕಣ್ಮಿಟುಕಿನಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಾಲಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿ ವೇಗದಿಂದ ಎಳೆದು ತುಂಬಿಸಿದನು.

Verse 48

इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुस्समुपानयत्।।2.118.47।।निमेषान्तरमात्रेण तदाऽनम्य महाबलः।ज्यां समारोप्य झडिति पूरयामास वीर्यवान्।।2.118.48।।

ಆ ವಿಪ್ರನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು. ಆಗ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕಣ್ಮಿಟುಕಿನಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಾಲಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿ ವೇಗದಿಂದ ಎಳೆದು ತುಂಬಿಸಿದನು.

Verse 49

तेन पूरयता वेगान्मध्ये भग्नं द्विधा धनुः।तस्य शब्दो भवद्भीमः पतितस्याशनेरिव।।2.118.49।।

ಅದನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಧನುಸ್ಸು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುರಿದು ಎರಡು ಭಾಗವಾಯಿತು; ಬಿದ್ದ ವಜ್ರದ ಘರ್ಜನೆಯಂತೆ ಅದರ ಭಯಾನಕ ಶಬ್ದವು ಎದ್ದಿತು.

Verse 50

ततोऽहं तत्र रामाय पित्रा सत्याभिसन्धिना।निश्चिता दातुमुद्यम्य जलभाजनमुत्तमम्।।2.118.50।।

ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪನಾದ ನನ್ನ ತಂದೆ, ನನ್ನನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ನೀಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಲಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.

Verse 51

दीयमानां न तु तदा प्रतिजग्राह राघवः।अविज्ञाय पितुश्छन्दमयोध्याऽधिपतेः प्रभोः।।2.118.51।।

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಪ್ರಭು ತಂದೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ರಾಘವನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 52

तत श्श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम्।मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने।।2.118.52।।

ನಂತರ ವೃದ್ಧನಾದ ಶ್ವಶುರ ರಾಜ ದಶರಥನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ನನ್ನ ತಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿವೇಕವಂತನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 53

मम चैवानुजा साध्वी ऊर्मिला प्रियदर्शना।भार्यार्थे लक्ष्मणस्यापि दत्ता पित्रा मम स्वयम्।।2.118.53।।

ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ, ಸಾಧ್ವಿಯಾದ ಸುಂದರದರ್ಶನ ಉರ್ಮಿಳೆಯನ್ನೂ ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಸ್ವಯಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 54

एवं दत्ताऽस्मि रामाय तदा तस्मिन्स्वयंवरे।अनुरक्ताऽस्मि धर्मेण पतिं वीर्यवतां वरम्।।2.118.54।।

ಹೀಗೆ ಆ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ನನನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು; ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಾನು ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪತಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅನುರಕ್ತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.