Adhyaya 34

Verse 1

। भीष्म उवाच । कस्मिन्काले भगवता ब्रह्मणा लोककारिणा । यज्ञियैर्यष्टुमारब्धं तद्भवान्वक्तुमर्हति

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಲೋಕಕರ್ತ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೀಯ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ನೀವು ಅದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 2

किं नामान ऋत्विजस्ते ब्रह्मणा ये प्रकल्पिताः । का च वै दक्षिणा तेषां दत्ता तेन महात्मना

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿಯೋಜಿತರಾದ ಆ ಋತ್ವಿಜರ ಹೆಸರುಗಳು ಯಾವುವು? ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು?

Verse 3

यथाभूतं यथावृत्तं तथा त्वं मे प्रकीर्तय । सुमहत्कौतुकं जातं यज्ञं पैतामहं प्रति

ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇಗೆ ನಡೆದಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು; ಪೈತಾಮಹ ಯಜ್ಞದ ಕುರಿತು ನನಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ।

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । पूर्वमेव मया ख्यातं यदा स्वायंभुवो मनुः । सृष्ट्वा प्रजापतीन्सर्वानुक्तः सृष्टिं कुरुष्व वै

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಹಿಂದೆಯೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅವನಿಗೆ ‘ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು’ ಎಂದು ಆಜ್ಞೆಯಾಯಿತು।

Verse 5

स्वयं तु पुष्करं गत्वा यज्ञस्याहृत्य विस्तरम् । ससंभारान्समानाय्य वह्न्यगारे स्थितोभवत्

ಅವನು ತಾನೇ ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಯಜ್ಞದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಂದು, ಅಗತ್ಯ ಸಂಭಾರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು।

Verse 6

गायंति नित्यं गंधर्वा नृत्यंत्यप्सरसां गणाः । ब्रह्मोद्गाता होताध्वर्युश्चत्वारो यज्ञवाहकाः

ಗಂಧರ್ವರು ನಿತ್ಯವೂ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ಉದ್ಗಾತೃ, ಹೋತೃ, ಅಧ್ವರ್ಯು—ಈ ನಾಲ್ವರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವವರು।

Verse 7

एकैकस्य त्रयश्चान्ये परिवाराः स्वयंकृताः । ब्रह्मा च ब्रह्मणाच्छंसी पोता चाग्नीध्र एव च

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಇನ್ನೂ ಮೂವರು ಪರಿಚಾರಕರು ಸ್ವಯಂ ನಿಯುಕ್ತರಾದರು—ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಬ್ರಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸೀ (ಬ್ರಹ್ಮಸ್ತೋತ್ರಕ), ಪೋತಾ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನೀಧ್ರನೂ।

Verse 8

आन्वीक्षिकी सर्वविद्या ब्राह्मी ह्येषा चतुष्टयी । उद्गाता च प्रत्युद्गाता प्रतिहर्ता सुब्रह्मण्यः

ಆನ್ವೀಕ್ಷಿಕೀ—ತರ್ಕಸಹಿತ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿದ್ಯೆ—ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳ ಆಧಾರ; ಇದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಚತುಷ್ಟಯ: ಉದ್ಗಾತಾ, ಪ್ರತ್ಯುದ್ಗಾತಾ, ಪ್ರತಿಹರ್ತಾ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ।

Verse 9

चतुष्टयी द्वितीयैषा तूद्गातुश्च प्रकीर्तिता । होता च मैत्रावरुणस्तथाऽच्छावाक एव च

ಉದ್ಗಾತೃಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಚತುಷ್ಟಯವೆಂದು ಇದು ಕೀರ್ತಿತ—ಹೋತಾ, ಮೈತ್ರಾವರುಣ ಮತ್ತು ಅಚ್ಛಾವಾಕನೂ।

Verse 10

ग्रावस्तुच्च चतुर्थोत्र तृतीया च चतुष्टयी । अध्वर्युश्च प्रतिष्ठाता नेष्टोन्नेता तथैव च

ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇದು ಗ್ರಾವಸ್ತುತ್; ಮೂರನೇ ಚತುಷ್ಟಯ—ಅಧ್ವರ್ಯು, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾತಾ, ನೇಷ್ಟಾ ಮತ್ತು ಉನ್ನೇತಾ।

Verse 11

चतुष्टयी चतुर्थ्येषा प्रोक्ता शंतनुनंदन । एते वै षोडश प्रोक्ता ऋत्विजो वेदचिंतकैः

ಹೇ ಶಂತನುನಂದನ, ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಚತುಷ್ಟಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವೇದಚಿಂತಕರು ಇವರನ್ನೇ ಹದಿನಾರು ಋತ್ವಿಜರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 12

शतानि त्रीणि षष्टिश्च यज्ञाः सृष्टाः स्वयंभुवा । एतांश्चैतेषु सर्वेषु प्रवदंति सदा द्विजान्

ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೂರು ನೂರು ಅರವತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಆ ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ಸದಾ ವೇದವಿಧಿಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿ ವಿವರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 13

सदस्यं केचिदिच्छंति त्रिसामाध्वर्युमेव च । ब्रह्माणं नारदं चक्रे ब्राह्मणाच्छंसि गौतमम्

ಕೆಲವರು ಸದಸ್ಯ ಋತ್ವಿಜನನ್ನೂ, ತ್ರಿಸಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುವನ್ನೂ ಬಯಸಿದರು; ನಾರದನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ-ಋತ್ವಿಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ಗೌತಮನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಚ್ಛಂಸಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 14

देवगर्भं च पोतारमाग्नीध्रं चैव देवलम् । उद्गातांगिरसः प्रत्युद्गाता च पुलहस्तथा

ದೇವಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಪೋತಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಗ್ನೀಧ್ರ ಮತ್ತು ದೇವಲ; ಉದ್ಗಾತಾ ಆಂಗಿರಸ, ಪ್ರತ್ಯುದ್ಗಾತಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುಲಹನೂ (ಇದ್ದನು)।

Verse 15

नारायणः प्रतिहर्ता सुब्रह्मण्योत्रिरुच्यते । तस्मिन्यज्ञे भृगुर्होता वसिष्ठो मैत्र एव च

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರತಿಹರ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಾಗಿ ಅತ್ರಿ ಮುನಿಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ। ಅದೇ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಹೋತನಾಗಿದ್ದು, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 16

अच्छावाकः क्रतुः प्रोक्तो ग्रावस्तुच्च्यवनस्तथा । पुलस्त्योद्ध्वर्युरेवासीत्प्रतिष्ठाता च वै शिबिः

ಅಚ್ಚಾವಾಕನಾಗಿ ಕ್ರತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಗ್ರಾವಸ್ತುತಾಗಿ ಚ್ಯವನ; ಪುಲಸ್ತ್ಯನೇ ಅಧ್ವರ್ಯುವಾಗಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಶಿಬಿಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾತಾ (ಕರ್ಮಸ್ಥಾಪಕ) ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 17

बृहस्पतिस्तत्र नेष्टा उन्नेता शांशपायनः । धर्मः सदस्यस्तत्रासीत्पुत्रपौत्रसहायवान्

ಅಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನೇಷ್ಟಾ (ಮುಖ್ಯ ಯಾಜಕ)ನಾಗಿದ್ದನು; ಶಾಂಶಪಾಯನ ಉನ್ನೇತಾ (ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ)ನಾಗಿದ್ದನು. ಧರ್ಮನೂ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಭಾಸದನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 18

भरद्वाजः शमीकश्च पुरुकुत्सो युगंधरः । एनकस्तीर्णकश्चैव केशः कुतप एव च

ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಶಮೀಕ; ಪುರುಕುತ್ಸ ಮತ್ತು ಯುಗಂಧರ; ಹಾಗೆಯೇ ಏನಕ, ತೀರ್ಣಕ, ಕೇಶ ಮತ್ತು ಕುತಪರೂ (ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು)।

Verse 19

गर्गो वेदशिराश्चैव त्रिसामाद्ध्वर्यवः कृताः । कण्वादयस्तथा चान्ये मार्कंडो गंडिरेव च

ಗರ್ಗ ಮತ್ತು ವೇದಶಿರಸೂ; ತ್ರಿಸಾಮದ ಅಧ್ವರ್ಯು ಯಾಜಕರು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಣ್ವಾದಿ ಇತರರೂ—ಮಾರ್ಕಂಡ ಮತ್ತು ಗಂಡಿರರೂ ಸಹ।

Verse 20

पुत्रपौत्रसमेताश्च सशिष्याः सहबांधवाः । कर्माणि तत्र कुर्वाणा दिवानिशमतंद्रिताः

ಅವರು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಂಧು-ಬಾಂಧವರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು—ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರ, ಅಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ।

Verse 21

मन्वंतरे व्यतीते तु यज्ञस्यावभृथोभवत् । दक्षिणा ब्रह्मणे दत्ता प्राची होतुस्तु दक्षिणा

ಮನ್ವಂತರ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಯಜ್ಞದ ಅವಭೃಥ (ಸಮಾಪನ ಸ್ನಾನ) ನಡೆಯಿತು. ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು; ಹೋತೃಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 22

अद्ध्वर्यवे प्रतीची तु उद्गातुश्चोत्तरा तथा । त्रैलोक्यं सकलं ब्रह्मा ददौ तेषां तु दक्षिणाम्

ಅಧ್ವರ್ಯುವಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಉದ್ಗಾತ್ರಿಗೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದನು. ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನೇ ದಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 23

धेनूनां च शतं प्राज्ञैर्दातव्यं यज्ञसिद्धये । अष्टौ तु यज्ञवाहानां चत्वारिंशाधिकास्तथा

ಯಜ್ಞಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಜ್ಞರು ನೂರು ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞವಾಹನಗಳಿಗಾಗಿ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಅಂದರೆ ನಲವತ್ತೆಂಟನ್ನು ದಾನಮಾಡಬೇಕು.

Verse 24

द्वितीयस्थानिनां चैव चतुर्विंशत्प्रकीर्तिताः । षोडशैव तृतीयानां देया वै धेनवः शुभाः

ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು (ಹಸುಗಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಸ್ಥರಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಶುಭ ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದಾನಮಾಡಬೇಕು.

Verse 25

द्वादशैव तथा चान्या आग्नीध्रादिषु दापयेत् । अनया संख्यया चैव ग्रामान्दासीरजाविकं

ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನೀಧ್ರಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು (ದಾನ) ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ ಗ್ರಾಮಗಳು, ದಾಸಿಯರು ಹಾಗೂ ಆಡು-ಕುರಿಗಳ ಹಿಂಡನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಬೇಕು.

Verse 26

सहस्रभोज्यं दातव्यं स्नात्वा चावभृथे क्रतौ । यजमानेन सर्वस्वं देयं स्वायंभुवोब्रवीत्

ಯಜ್ಞದ ಅವಭೃತಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಸಾವಿರ ಜನರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡಬೇಕು. ಯಜಮಾನನು ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ವಾಯಂಭುವನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 27

अद्ध्वर्यूणां सदस्यानां स्वेच्छया दानमिष्यते । विष्णुं चाहूय वै ब्रह्मा वाक्यमाह मुदान्वितः

ಅಧ್ವರ್ಯು ಯಾಜಕರಿಗೂ ಯಜ್ಞಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ದಾನಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಅಂಗೀಕೃತ. ಅನಂತರ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಹರ್ಷಭರಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 28

अभिप्रसाद्य सावित्रीं त्वमिहानय सुव्रत । त्वयि दृष्टे न सा कोपं करिष्यति शुभानना

ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು, ಓ ಸುವ್ರತ. ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಆ ಶುಭಮುಖಿ ದೇವಿ ಕೋಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

स्निग्धैः सानुनयैर्वाक्यैर्हेतुयुक्तैर्विशेषतः । त्वं सदा मधुराभाषी जिह्वा ते स्रवतेमृतम्

ಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ, ಅನುನಯಪೂರ್ಣ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತ—ವಚನಗಳಿಂದ ನೀನು ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ. ನೀನು ಸದಾ ಮಧುರಭಾಷಿ; ನಿನ್ನ ಜಿಹ್ವೆಯಿಂದ ಅಮೃತವೇ ಹರಿಯುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

Verse 30

यः करोति न ते वाक्यं त्रैलोक्ये न स दृश्यते । गंधर्वैः सहितो गत्वा प्रियां मम समानय

ನಿನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸದವನು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕರೆತರು.

Verse 31

त्वया प्रसादिता साद्ध्वी तुष्टा सा त्वेष्यति ध्रुवम् । विलंबो न त्वया कार्यो व्रज माधव माचिरम्

ನಿನ್ನಿಂದ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ತೃಪ್ತಳಾಗಿ ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ—ಓ ಮಾಧವ, ತಕ್ಷಣ ಹೋಗು, ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾಯಬೇಡ.

Verse 32

लक्ष्मीस्ते पुरतो यातु सावित्र्याः सदनं शुभा । तस्यास्त्वं पदवीं गच्छ सांत्वयस्व प्रियां मम

ಶುಭಳಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಾವಿತ್ರೀದೇವಿಯ ಪುಣ್ಯಸದನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ. ನೀನೂ ಅವಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡು.

Verse 33

न च ते विप्रियं देवि विविक्तं कर्तुमीहते । मुखं प्रेक्ष्य सदा कालं वर्तते तव सुंदरि

ದೇವಿ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾಗುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಅವನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಂದರಿ, ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಸದಾ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

एवंविधानि वाक्यानि मधुराणि बहूनि च । देवी श्रावयितव्या सा यथातुष्टाऽचिराद्भवेत्

ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಕೇಳಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಅವಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗುವಳು.

Verse 35

एवमुक्तस्तदा विष्णुर्ब्रह्मणा लोककारिणा । जगाम त्वरितो भूत्वा सावित्री यत्र तिष्ठति

ಲೋಕಕಾರಿಣಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ವಿಷ್ಣು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟು, ಸಾವಿತ್ರೀ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 36

दूरादेवागच्छमानं पत्न्या सह च केशवम् । उत्तस्थौ सत्वरा भूत्वा विष्णुना चाभिवंदिता

ದೂರದಿಂದ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಕೇಶವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಳು; ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅಭಿವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು.

Verse 37

नमस्ते देवदेवेशि ब्रह्मपत्नि नमोस्तु ते । त्वां नमस्कृत्य सर्वो हि जनः पापात्प्रमुच्यते

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ್ವರಿ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಪತ್ನಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿಮ್ಮಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

पतिव्रता महाभागा ब्रह्मणस्त्वं हृदि स्थिता । अहर्निशं चिंतयंस्त्वां प्रसादं तेभिकांक्षति

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ ಪತಿವ್ರತೆ, ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಅವನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

सखीं चैनां प्रियां पृच्छ लक्ष्मीं भृगुसुतां सतीम् । यदि च श्रद्दधा नासि वाक्यादस्मात्सुलोचने

ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಖಿ—ಭೃಗುಸೂತೆ ಸತೀ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ಸುಲೋಚನೆ, ನನ್ನ ಈ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಳನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸು.

Verse 40

एवमुक्त्वा ततः शौरिः सावित्र्याश्चरणद्वयम् । उभाभ्यां चैव हस्ताभ्यां क्षम देवि नमोस्तु ते

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಶೌರಿಯು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಸಾವಿತ್ರಿದೇವಿಯ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದನು—“ದೇವಿ, ಕ್ಷಮಿಸು; ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.”

Verse 41

जगद्वंद्ये जगन्मातरिति स्पृष्ट्वाऽभ्यवन्दत । संकोच्य पादौ सा देवी स्वकरेण करौ हरेः

“ಜಗದ್ವಂದ್ಯೆ, ಜಗನ್ಮಾತೆ” ಎಂದು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಅವಳು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಆ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸೆಳೆದು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹರಿಯ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಳು.

Verse 42

गृहीत्वोवाच तं विष्णुं सर्वं क्षान्तं मयाच्युत । इयं लक्ष्मीः सदा वत्स हृदये ते निवत्स्यति

ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ಅಚ್ಯುತಾ! ನನ್ನಿಂದ ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೀ. ವತ್ಸ, ಈ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಸದಾ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಳು.”

Verse 43

विना त्वया न चान्यत्र रतिं यास्यति कर्हिचित् । भृगोः पत्न्यां समुत्पन्ना पत्न्येषा तव सुव्रता

ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಅವಳು ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆಡೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭೃಗುಪತ್ನಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ಸುವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯೇ.

Verse 44

देवदानवयत्नेन संभूता चोदधौ पुनः । भगवान्यत्र तत्रैषा अवतारं च कुर्वती

ದೇವರು-ದಾನವರ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು. ಆ ಭಗವತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳ-ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವತಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 45

देवत्वे देवदेहा वै मानुषत्वे च मानुषी । त्वत्सहाया न संदेहो दांपत्यव्रतिनी चिरम्

ದೇವತ್ವದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೇಹ ದಿವ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಮಾನವತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾನವದೇಹ. ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಹಚರಿಯಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ದಾಂಪತ್ಯವ್ರತಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠೆಯಾಗಿರುವೆ.

Verse 46

यन्मया चात्र कर्त्तव्यं प्रभोतन्मां वदस्व वै । विष्णुरुवाच । यज्ञावसानं संजातं प्रेषितोहं तवांतिकं

“ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು.” ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—“ಯಜ್ಞವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ; ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ನಾನು ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 47

सावित्रीमानय क्षिप्रं मया स्नानं समाचरेत् । आगच्छ त्वरिता देवि याहि तत्र मुदान्विता

ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆತರು, ನಾನು ಸ್ನಾನವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲೆಂದು. ಓ ದೇವಿ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಾ; ಆನಂದದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು.

Verse 48

पश्यस्व स्वपतिं गत्वा देवैः सर्वैस्समन्वितम् । लक्ष्मीरुवाच । आर्ये उत्तिष्ठ शीघ्रं त्वं याहि यत्र पितामहः

ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಪತಿಯನ್ನು ನೋಡು; ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೇಳಿದರು—ಆರ್ಯೆ, ಶೀಘ್ರ ಎದ್ದು, ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು.

Verse 49

विना त्वया न यास्यामि स्पृष्टौ पादौ मया तव । उत्थाप्य साग्रहीद्धस्तं दक्षिणा दक्षिणे करे

ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅವಳು ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದಳು—ತನ್ನ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಅವನ ಬಲಗೈಯನ್ನು.

Verse 50

चिरायमाणां सावित्रीं ज्ञात्वा देवः पितामहः । समीपस्थं महादेवमिदमाह तदा वचः

ಸಾವಿತ್ರಿ ತಡವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ದೇವ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 51

गच्छ त्वमनया सार्द्धं पार्वत्याऽसुरदूषण । गौरी त्वदग्रतो यातु पश्चात्त्वं गच्छ शंकर

ಹೇ ಅಸುರದೂಷಣ, ನೀನು ಈ ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೋಗು. ಗೌರಿ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿ; ನೀನು, ಹೇ ಶಂಕರ, ಅವಳ ಹಿಂದೆ ಹೋಗು.

Verse 52

प्रतिबोध्यानय यथा शीघ्रमायाति तत्कुरु । एवमुक्तौ तदा तौ तु पार्वतीपरमेश्वरौ

ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರು—ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಪರಮೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ಹಾಗೆಯೇ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 53

गत्वादिष्टौ दंपती तां प्रोचतुर्ब्रह्मणः प्रियाम् । बृहत्कृत्यं त्वया तत्र करणीयं पतिव्रते

ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆಯೊಡನೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಪತಿವ್ರತೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.”

Verse 54

पृच्छस्वेमां वरारोहां गौरीं पर्वतनंदिनीम् । लक्ष्मीं चैतां विशालाक्षीमिंद्राणीं वा शुभानने

ಹೇ ಶುಭಾನನೇ, ಈ ವರಾರೋಹಾ ಗೌರಿಯನ್ನು—ಪರ್ವತನಂದಿನಿಯನ್ನು—ಕೇಳು; ಅಥವಾ ಈ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಕೇಳು; ಇಲ್ಲವೇ ಇಂದ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 55

यासां वा श्रद्धधासि त्वं पृच्छ देवि नमोस्तु ते । आशीर्वादस्तया दत्तो देवदेवस्य शूलिनः

ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಯಾರಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಡುತ್ತೀಯೋ ಅವರನ್ನೇ ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವರಿಂದಲೇ ದೇವದೇವ ಶೂಲಿನ (ಶಿವ)ನಿಗೂ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೊರಕಿತ್ತು.

Verse 56

शरीरार्धे च ते गौरी सदा स्थास्यति शंकर । अनया शोभसे देव त्वया त्रैलोक्यसुंदर

ಹೇ ಶಂಕರ, ಗೌರಿ ಸದಾ ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಳು. ಅವಳೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ದೇವ, ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಅವಳು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸುಂದರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 57

सुखभागि जगत्सर्वं त्वया नाथेन शत्रुहन् । एवं ब्रुवंती सावित्री गृहीता ब्रह्मणः प्रिया

ಹೇ ಶತ್ರುಹನ್ ನಾಥಾ! ನೀನು ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸುಖದ ಪಾಲುದಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು (ಪತ್ನಿಯಾಗಿ) ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 58

गौर्य्या च वामहस्ते तु लक्ष्म्या वै दक्षिणे करे । अभिवंद्य तु तां देवीं शंकरो वाक्यमब्रवीत्

ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಗೌರಿಯನ್ನು, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಅಭಿವಂದಿಸಿ ಶಂಕರನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 59

एह्यागच्छ महाभागे यत्र तिष्ठति ते पतिः । तत्र गच्छ वरारोहे स्त्रीणां भर्ता परागतिः

ಬಾ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ನಿನ್ನ ಪತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗು; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಭರ್ತನೇ ಪರಮಗತಿ (ಆಶ್ರಯ).

Verse 60

बृहदाग्रहणे देवि प्रणयाद्गंतुमर्हसि । लक्ष्मीश्चैषा पार्वती च स्थिता देवि तवाग्रतः

ಓ ದೇವಿ! ಪ್ರಣಯದಿಂದ ಆ ಮಹಾ ಆಲಿಂಗನ-ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ನೀನು ಹೋಗುವುದು ಯುಕ್ತ. ಹಾಗೆಯೇ ಓ ದೇವಿ, ಈ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯೂ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 61

एतयोर्वचसा देवि आवयोश्च शुभानने । मानभंगो न ते कर्तुं यज्यते ब्रह्मणः प्रिये

ಓ ದೇವಿ, ಓ ಶುಭಾನನೆ! ಇವರಿಬ್ಬರ ವಚನದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ವಚನದಿಂದಲೂ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆ, ನಿನ್ನ ಮಾನಭಂಗ ಮಾಡುವುದು ನಮಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 62

अस्मदभ्यर्थिता देवि तत्र याहि मुदान्विता । गौर्युवाच । अहं च ते प्रिया देवि सर्वदा वदसि स्वयम्

ಹೇ ದೇವಿ, ನಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಳಾಗಿ ನೀನು ಆನಂದದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು. ಗೌರಿ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನೂ ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯಳೇ; ಇದನ್ನು ನೀನೇ ಸದಾ ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ.

Verse 63

लक्ष्मीश्च ते करे लग्ना दक्षिणे च मया धृता । एह्यागच्छ महाभागे यत्र तिष्ठति ते पतिः

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನ್ನ ಕೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ; ನಿನ್ನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ನಾನು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ, ಬಾ—ನಿನ್ನ ಪತಿ ನಿಂತಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗೋಣ.

Verse 64

नीता सा तु तदा ताभ्यां देवी सा मध्यतः कृता । पुरस्सरौ विष्णुरुद्रौ शक्राद्याश्च तथा सुराः

ಆಗ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು ನಡೆದರು; ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರೂ ಸಹ ಇದ್ದರು.

Verse 65

गंधर्वाप्सरसश्चैव त्रैलोक्यं सचराचम् । तत्रायाता च सा देवी सावित्री ब्रह्मणः प्रिया

ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರೊಂದಿಗೆ, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ದೇವಿ ಸಾವಿತ್ರೀ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದಳು.

Verse 66

सावित्रीं सुमुखीं दृष्ट्वा सर्वलोकपितामहः । गायत्र्या सहितो ब्रह्मा इदं वचनमब्रवीत्

ಸುಮುಖಿಯಾದ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 67

एषा देवी कर्मकरी अहं ते वशगस्थितः । समादिश वरारोहे यत्ते कार्यं मया त्विह

ಈ ದೇವಿ ದಾಸಿಭಾವದಿಂದ ಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ನಾನೂ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲೇ ಇರುವೆನು. ಓ ವರಾರೋಹೆ, ಆಜ್ಞಾಪಿಸು—ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯವೇನಾದರೂ.

Verse 68

एवमुक्ता च सा देवी स्वयं देवेन ब्रह्मणा । त्रपयाधोमुखी देवी न च किंचिदवोचत

ಸ್ವಯಂ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ದೇವಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 69

पादयोः पतिता देवी गायत्री ब्रह्मचोदिता । कृतवत्यपराधं ते क्षम देवि नमोस्तु ते

ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇವಿ ಗಾಯತ್ರಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಹೇಳಿದಳು—“ನಾನು ನಿನ್ನಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಓ ದೇವಿ, ಕ್ಷಮಿಸು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.”

Verse 70

आलिंग्य सादरं कंठे सा परिष्वज्य पीडितां । गायत्रीं सांत्वयामास मान्यश्चैष पतिर्मम

ಅವಳು ಗೌರವದಿಂದ ಕಂಠದ ಸುತ್ತ ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ವ್ಯಥಿತ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿದಳು—“ನನ್ನ ಪತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಾನ್ಯನು.”

Verse 71

कर्त्तव्यं वचनं तस्य स्त्रीणां प्राणेश्वरः पतिः । उक्तं भगवता पूर्वं सृष्टिकाले विरिंचिना

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪತಿಯೇ ಪ್ರಾಣೇಶ್ವರನು; ಅವನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದೇ ಕರ್ತವ್ಯ. ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದ್ದನು.

Verse 72

न च स्त्रीणां पृथग्यज्ञो न व्रतं नाप्युपोषणम् । भर्ता यद्वदते वाक्यं तत्तु कुर्यादकुत्सया

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ರತವಿಲ್ಲ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಪವಾಸವೂ ಇಲ್ಲ. ಭರ್ತನು ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅವಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 73

भर्तृनिंदां या कुरुते स्वसृनिंदां तथैव च । परिवादं प्रलापं वा नरकं सा तु गच्छति

ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಭರ್ತನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನೂ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಪರಿವಾದ ಅಥವಾ ದುಷ್ಟ ಪ್ರಲಾಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾಳೋ—ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 74

पत्यौ जीवति या नारी उपवासव्रतं चरेत् । आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता नरकमिच्छति

ಭರ್ತನು ಜೀವಂತಿರುವಾಗಲೇ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಉಪವಾಸ-ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳು ಭರ್ತನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಮರಣಾನಂತರ ನರಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 75

एवं ज्ञात्वा त्वया भर्तुर्न कार्यं विप्रियं सति । न चास्य दक्षिणं त्वंगं त्वया सेव्यं कथंचन

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೇ ಸತಿ, ಭರ್ತನಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾಗುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅವನ ಬಲ ಅಂಗ/ಬಲ ಪಕ್ಕವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.

Verse 76

सर्वकार्ये त्वहं चास्य दक्षिणं पक्षमाश्रिता । सव्यं त्वमायेस्साध्वि पार्श्वे नारदपुष्करौ

“ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ನಾನು ಅವನ ಬಲ ಪಕ್ಕವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತಿರುತ್ತೇನೆ; ನೀನು, ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ, ಎಡ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಾ. ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರರು ಇದ್ದಾರೆ.”

Verse 77

ब्रह्मस्थानानि चान्यानि स्थितान्यायतनानि च । लभे वै शोभमानेह यावत्सृष्टिः प्रजायते

ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನಗಳೂ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳೂ ನೀಡುವ ಪುಣ್ಯಫಲವು ಸೃಷ್ಟಿ ಮುಂದುವರಿಯುವವರೆಗೆ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಲಿ.

Verse 78

भवत्या च मया चैव स्थातव्यं च न संशयः । पुष्करे ब्रह्मणः पार्श्वे वामं च त्वं समाश्रय

ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲೇಬೇಕು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಡಭಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು.

Verse 79

अनेन चोपदेशेन सुखं तिष्ठ मयान्विता । गायत्र्युवाच । एवमेतत्करिष्यामि तव निर्देशकारिका

“ಈ ಉಪದೇಶದಂತೆ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರು.” ಗಾಯತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು—“ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 80

तवैवाज्ञा मया कार्या त्वं मे प्राणसमा सखी । अहं ते त्वनुजा देवि सदा मां पातुमर्हसि

ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನೇ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನೀವು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಸಮಾನ ಸಖಿ. ಓ ದೇವಿ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಅನುಜ; ದಯವಿಟ್ಟು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.

Verse 81

देवदेवस्तदा ब्रह्मा पुष्करे विष्णुना सह । स्नानावसाने देवानां सर्वेषां प्रददौ वरान्

ಆಗ ದೇವದೇವನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಸ್ನಾನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 82

देवानां च पतिं शक्रं ज्योतिषां च दिवाकरं । नक्षत्राणां तथा सोमं रसानां वरुणं तथा

ದೇವಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನನಾಗಿ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ); ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ), ಮತ್ತು ರಸ/ಜಲತತ್ತ್ವಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ವರುಣ (ನಿಯುಕ್ತನಾದನು)।

Verse 83

प्रजापतीनां दक्षं च नदीनां चैव सागरं । कुबेरं च धनाध्यक्षं तथा चक्रे च रक्षसां

ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನನ್ನು, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರನನ್ನು; ಧನಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಕುಬೇರನನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೊಂದು ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು (ಅವನು) ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 84

भूतानां चैव सर्वेषां गणानां च पिनाकिनम् । मानवानां मनुं चैव पक्षिणां गरुडं तथा

ಎಲ್ಲ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ (ಒಬ್ಬನನ್ನು) ಪ್ರಧಾನನಾಗಿ, ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನನ್ನು; ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮನುವನ್ನು, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರುಡನನ್ನೂ (ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 85

ऋषीणां च वसिष्ठं च ग्रहाणां च प्रभाकरं । एवमादीनि वै दत्वा देवदेवः पितामहः

ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು, ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಕರ (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನು (ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ) ಮಾಡಿದನು। ಹೀಗೆ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ದೇವದೇವ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮ (ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು)।

Verse 86

विष्णुं च शंकरं चैव ब्रह्मा प्रोवाच सादरम् । पृथिव्याः सर्वतीर्थेषु भवंतौ पूज्यसत्तमौ

ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಶಂಕರನಿಗೂ ಸಾದರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಪರಮ ಪೂಜ್ಯರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು.”

Verse 87

भवद्भ्यां न विना तीर्थं पुण्यतामेति कर्हिचित् । लिंगं वा प्रतिमा वापि दृश्यते यत्रकुत्रचित्

ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ತೀರ್ಥವೂ ಎಂದಿಗೂ ಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಲಿಂಗವೋ ಪ್ರತಿಮೆಯೋ ಕಂಡರೂ ಸಹ.

Verse 88

तत्तीर्थं पुण्यतां याति सर्वमेव फलप्रदं । मानवा ह्युपहारैश्च ये करिष्यंति पूजनं

ಆ ತೀರ್ಥವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಾನವರು ಅಲ್ಲಿ ಉಪಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಾಗ.

Verse 89

युष्माकं मां पुरस्कृत्य तेषां रोगभयं कुतः । येषु राष्ट्रेषु युष्माकमुत्सवाः पूजनादिकाः

ನನ್ನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರಿಗೆ ರೋಗಭಯ ಎಲ್ಲಿ? ನಿಮ್ಮ ಉತ್ಸವಗಳು, ಪೂಜೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಧಿಗಳು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಡೆಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.

Verse 90

प्रवर्त्स्यंति क्रियाः सर्वा यत्फलं तेषु तच्छृणु । नाधयो व्याधयश्चैव नोपसर्गा न क्षुद्भयं

ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಡೆಯುವವು; ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ—ಮನೋವ್ಯಥೆ ಇಲ್ಲ, ರೋಗ ಇಲ್ಲ, ಉಪಸರ್ಗ ಇಲ್ಲ, ಹಸಿವಿನ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 91

विप्रयोगो न चापीष्टैरनिष्टैर्नापि संगतिः । नाक्षिरोगः शिरार्तिर्वा पित्तशूल भगंदराः

ಇಷ್ಟರಿಂದ ವಿಯೋಗವಿಲ್ಲ, ಅನಿಷ್ಟರ ಸಂಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಕಣ್ಣಿನ ರೋಗವಿಲ್ಲ, ತಲೆಯ ನೋವಿಲ್ಲ; ಪಿತ್ತಶೂಲ, ಭಗಂದರ ಮೊದಲಾದ ವ್ಯಾಧಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 92

नाभिचारं भयं तत्रापस्मारो न विषूचिका । वृद्धिर्निकामतस्तस्मिन्सम्यग्बुद्धिरनुत्तमा

ಅಲ್ಲಿ ಅಭಿಚಾರಭಯವು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅಪಸ್ಮಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಷೂಚಿಕವೂ ಇಲ್ಲ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ವೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನುತ್ತಮ ಸಮ್ಯಗ್ಬುದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 93

आरोग्यं सर्वतश्चैव दीर्घायुश्च प्रजाधनं । नाकाले भविता मृत्युर्गावो नाल्पपयोमुचः

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆರೋಗ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯು, ಪ್ರಜೆ ಮತ್ತು ಧನಸಮೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕಾಲಮೃತ್ಯು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಸುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 94

नाकालफलिता वृक्षा नोत्पातभयमण्वपि । एतच्छ्रुत्वा ततो विष्णुर्ब्रह्माणं स्तोतुमुद्यतः

ಮರಗಳು ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫಲ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ; ಉಪದ್ರವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಣುವಷ್ಟು ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣು ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಉದ್ಯತನಾದನು.

Verse 95

विष्णुरुवाच । नमोस्त्वनंताय विशुद्धचेतसे स्वरूपरूपाय सहस्रबाहवे । सहस्ररश्मिप्रभवाय वेधसे विशालदेहाय विशुद्धकर्मणे

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು— ಅನಂತನಾದ ವಿಶುದ್ಧಚೇತನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸ್ವರೂಪವೇ ಪರಮರೂಪವಾದ ಸಹಸ್ರಬಾಹುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಹಸ್ರ ಕಿರಣಗಳ ಉದ್ಭವವಾದ ವೇಧಸ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ)ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಶಾಲದೇಹನಾದ ವಿಶುದ್ಧಕರ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 96

समस्तविश्वार्तिहराय शंभवे समस्तसूर्यानलतिग्मतेजसे । नमोस्तु विद्यावितताय चक्रिणे समस्तधीस्थानकृते सदा नमः

ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ಹರಿಸುವ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಮಸ್ತ ಸೂರ್ಯ-ಅಗ್ನಿಗಳ ಸಮಾನವಾದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಚಕ್ರಧಾರಿ, ಸಮಸ್ತ ವಿದ್ಯಾವಿಸ್ತಾರಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಮಸ್ತ ಧೀಗೆ ಆಧಾರಸ್ಥಾನನಾದವನಿಗೆ ಸದಾ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 97

अनादिदेवाच्युत शेखरप्रभो भाव्युद्भवद्भूतपते महेश्वर । महत्पते सर्वपते जगत्पते भुवस्पते भुवनपते सदा नमः

ಹೇ ಅನಾದಿದೇವ, ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ಹೇ ಶೇಖರಪ್ರಭು! ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಭವಿಷ್ಯ-ಉದ್ಭವ-ಭೂತ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ಪತಿ! ಹೇ ಮಹತ್ಪತಿ, ಸರ್ವಪತಿ, ಜಗತ್ಪತಿ, ಭುವಸ್ಪತಿ, ಭುವನಪತಿ—ನಿನಗೆ ಸದಾ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 98

यज्ञेश नारायण जिष्णु शंकर क्षितीश विश्वेश्वर विश्वलोचन । शशांकसूर्याच्युतवीरविश्वप्रवृत्तमूर्तेमृतमूर्त अव्यय

ಹೇ ಯಜ್ಞೇಶ, ಹೇ ನಾರಾಯಣ, ಹೇ ಜಿಷ್ಣು, ಹೇ ಶಂಕರ! ಹೇ ಕ್ಷಿತೀಶ, ಹೇ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಹೇ ವಿಶ್ವಲೋಚನ! ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ದೀಪ್ತ, ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ಹೇ ವಿಶ್ವವೀರ—ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕಟಮೂರ್ತೇ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಭು!

Verse 99

ज्वलद्धुताशार्चि निरुद्धमंडल प्रदेशनारायण विश्वतोमुख । समस्तदेवार्तिहरामृताव्यय प्रपाहि मां शरणगतं तथा विभो

ಹೇ ನಾರಾಯಣ! ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಗಳಿನಿಂದ ಆವರಿತ ಮಂಡಲಪ್ರದೇಶವಂತ, ಹೇ ವಿಶ್ವತೋಮುಖ! ಸಮಸ್ತ ದೇವರ ಆರ್ತಿಹರ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಅವ್ಯಯ—ಶರಣಾಗತವಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಹೇ ವಿಭೋ।

Verse 100

वक्त्राण्यनेकानि विभो तवाहं पश्यामि यज्ञस्य गतिं पुराणम् । ब्रह्माणमीशं जगतां प्रसूतिं नमोस्तु तुभ्यं प्रपितामहाय

ಹೇ ವಿಭೋ! ನಿನ್ನ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಯಜ್ಞದ ಪುರಾತನ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪರಮ ಫಲವನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ. ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ—ಜಗತ್ತಿನ ಈಶ, ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಸೂತಿಕಾರಣ. ಹೇ ಪ್ರಪಿತಾಮಹ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 101

संसारचक्रक्रमणैरनेकैः क्वचिद्भवान्देववराधिदेवः । तत्सर्वविज्ञानविशुद्धसत्वैरुपास्यसे किं प्रणमाम्यहं त्वाम्

ಸಂಸಾರಚಕ್ರದ ಅನೇಕ ಪರಿಕ್ರಮಣಗಳ ನಂತರ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೀವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೂ ಅಧಿದೇವ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ವಿಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವರಾದವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿರಲು ನಾನು ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡದೆ ಹೇಗೆ?

Verse 102

एवं भवंतं प्रकृतेः पुरस्ताद्यो वेत्त्यसौ सर्वविदां वरिष्ठः । गुणान्वितेषु प्रसभं विवेद्यो विशालमूर्तिस्त्विह सूक्ष्मरूपः

ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತಲೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಯಾರು ತಿಳಿಯುವನೋ, ಅವನೇ ಸರ್ವಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಗುಣಯುಕ್ತ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಬಲವಾಗಿ ಗ್ರಹ್ಯರಾಗುತ್ತೀರಿ; ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೂರ್ತಿ ವಿಶಾಲವಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ತತ್ತ್ವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೇ.

Verse 103

वाक्पाणिपादैर्विगतेन्द्रियोपि कथं भवान्वै सुगतिस्सुकर्मा । संसारबंधे निहितेंद्रियोपि पुनः कथं देववरोसि वेद्यः

ವಾಣಿ, ಕೈ, ಕಾಲುಗಳಿಲ್ಲದವರಾದರೂ ನೀವು ಹೇಗೆ ಸುಕರ್ಮಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಸುಗತಿಸ್ವರূপನಾಗಿದ್ದೀರಿ? ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸಂಸಾರಬಂಧನದಲ್ಲಿ ನಿಹಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ನೀವು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಜ್ಞೇಯನಾಗಿದ್ದೀರಿ?

Verse 104

मूर्त्तादमूर्त्तं न तु लभ्यते परं परं वपुर्देवविशुद्धभावैः । संसारविच्छित्तिकरैर्यजद्भिरतोवसीयेत चतुर्मुख त्वम्

ಮೂರ್ತದಿಂದ ಪರಮ ಅಮೂರ್ತ ಲಭ್ಯವಾಗದು; ದೇವನಿಗೆ ವಿಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಮ ಸ್ವರೂಪ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಚತುರ್ಮುಖನೇ! ಸಂಸಾರವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಯಜ್ಞೋಪಾಸನೆ ಮಾಡುವವರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ವಾಸಿಸು.

Verse 105

परं न जानंति यतो वपुस्ते देवादयोप्यद्भुतरूपधारिन् । विभोवतारेग्रतरं पुराणमाराधयेद्यत्कमलासनस्थम्

ಓ ಅದ್ಭುತರೂಪಧಾರೀ! ದೇವಾದಿಗಳೂ ನಿಮ್ಮ ಪರಮ ವಪುವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವಿಭೋ! ನಿಮ್ಮ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ಪುರಾಣವನ್ನು—ಕಮಲಾಸನಸ್ಥ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸಂಬಂಧಿತವಾದುದನ್ನು—ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 106

न ते तत्त्वं विश्वसृजोपि योनिमेकांततो वेत्ति विशुद्धभावः । परं त्वहं वेद्मि कथं पुराणं भवंतमाद्यं तपसा विशुद्धम्

ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ವಿಶುದ್ಧಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ನಿಮ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಮೂಲಕಾರಣವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯನು. ಹಾಗಿರಲು, ಓ ಪುರಾಣಪುರುಷನೇ! ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಶುದ್ಧನಾದ ಆದ್ಯನಾದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ?

Verse 107

पद्मासनो वै जनकः प्रसिद्ध एवं प्रसिद्धिर्ह्यसकृत्पुराणात् । संचिंत्य ते नाथ विभुं भवंतं जानाति नैवं तपसाविहीनः

ಜನಕನು ‘ಪದ್ಮಾಸನ’ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಹೇ ನಾಥ, ವಿಭುವಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಗಾಢ ಧ್ಯಾನ-ಚಿಂತನೆಯಿಂದಲೇ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು; ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯಲಾರನು.

Verse 108

अस्मादृशैश्च प्रवरैर्विबोध्यं त्वां देवमूर्खाः स्वमतिं विभज्य । प्रबोद्धुमिच्छन्ति न तेषु बुद्धिरुदारकीर्तिष्वपि वेदहीनाः

ಹೇ ದೇವ, ನೀನು ನಮ್ಮಂತಹ ಪ್ರವರರಿಂದಲೇ ಬೋಧ್ಯನು; ಆದರೆ ಮೂರ್ಖರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಬೋಧಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲ; ಉದಾರ ಕೀರ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ ಅವರು ವೇದಜ್ಞಾನಹೀನರೇ.

Verse 109

जन्मांतरैर्वेद विवेकबुद्धिभिर्भवेद्यथा वा यदि वा प्रकाशः । तल्लाभलुब्धस्य न मानुषत्वं न देवगंधर्वपतिः शिवः स्यात्

ಅನೇಕ ಜನ್ಮಾಂತರಗಳಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ವೇದವಿವೇಕಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ, ಅಥವಾ ಆತ್ಮಪ್ರಕಾಶವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲಿ; ಆದರೆ ಆ ಸಾಧನೆಯ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಲೋಭಿಯಾದವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಾನವತ್ವವಿಲ್ಲ. ಅವನು ದೇವ-ಗಂಧರ್ವಾಧಿಪತಿ ಶುಭ ಶಿವನಾಗಲಾರನು.

Verse 110

न विष्णुरूपो भगवान्सुसूक्ष्मः स्थूलोसि देवः कृतकृत्यतायाः । स्थूलोपि सूक्ष्मः सुलभोसि देव त्वद्बाह्यकृत्या नरकेपतंति

ಹೇ ಪ್ರಭು, ನೀನು ವಿಷ್ಣುರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾಗದಿದ್ದರೂ ಪರಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮನು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ದೇವ, ಸ್ಥೂಲ (ಸಗುಣ)ನಾಗಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೃತಕೃತ್ಯರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತೀ. ನೀನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿಯೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಯೂ ಸुलಭ; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬಾಹ್ಯಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೊಡಗಿರುವವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 111

विमुच्यते वा भवति स्थितेस्मिन्दस्रेन्दुवह्न्यर्कमरुन्महीभिः । तत्वैः स्वरूपैः समरूपधारिभिरात्मस्वरूपे वितत स्वभावः

ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನು ಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಸತ್ಸ್ವರൂപವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ವಾಯು, ಭೂಮಿ—ಈ ತತ್ತ್ವಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ಸಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 112

इति स्तुतिं मे भगवन्ह्यनंत जुषस्व भक्तस्य विशेषतश्च । समाधियुक्तस्य विशुद्धचेतसस्त्वद्भावभावैकमनोनुगस्य

ಹೇ ಭಗವನ್ ಅನಂತಾ! ನನ್ನ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ನನ್ನದು. ನಾನು ಸಮಾಧಿಯುಕ್ತ, ವಿಶುದ್ಧಚಿತ್ತ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಭಾವಧ್ಯಾನದಲ್ಲೇ ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು.

Verse 113

सदा हृदिस्थो भगवन्नमस्ते नमामि नित्यं भगवन्पुराण । इति प्रकाशं तव मे तदीशस्तवं मया सर्वगतिप्रबुद्ध

ಹೇ ಭಗವನ್, ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆ—ನಮಸ್ತೆ. ಹೇ ದಿವ್ಯ ಪುರಾಣ! ನಿನ್ನಿಗೆ ನಾನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಸ್ವಾಮಿ, ಸರ್ವಮಾರ್ಗಬೋಧದಿಂದ ಜಾಗೃತನಾದ ನನ್ನ ಮೂಲಕ ನಿನ್ನ ಸ್ತವ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 114

संसारचक्रे भ्रमणादियुक्ता भीतिं पुनर्नः प्रतिपालयस्व

ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತರಾದ ನಾವು ಭೀತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಹೇ ಪ್ರಭು, ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 115

ब्रह्मोवाच । सर्वज्ञस्त्वं न संदेहो प्रज्ञाराशिश्च केशव । देवानां प्रथमः पूज्यः सर्वदा त्वं भविष्यसि

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕೇಶವ! ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ನೀನು ಪ್ರಜ್ಞಾರಾಶಿ. ದೇವರಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ಮೊದಲನೆಯವನು ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯನಾಗಿರುವೆ.

Verse 116

नारायणादनंतरं रुद्रो भक्त्या विरिंचनम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

ನಾರಾಯಣನ ನಂತರ ರುದ್ರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿರಿಂಚ (ಬ್ರಹ್ಮ), ಕಮಲೋದ್ಭವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಂದಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 117

नमः कमलपत्राक्ष नमस्ते पद्मजन्मने । नमः सुरासुरगुरो कारिणे परमात्मने

ಹೇ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಾ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಪದ್ಮಜನ್ಮಾ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೇವಾಸುರರ ಗುರು, ಸರ್ವಕರ್ತ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 118

नमस्ते सर्वदेवेश नमो वै मोहनाशन । विष्णोर्नाभिस्थितवते कमलासन जन्मने

ಹೇ ಸರ್ವದೇವೇಶಾ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಮೋಹನಾಶನಾ! ನಿಮಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಪದ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕಮಲಾಸನನೆ, ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 119

नमो विद्रुमरक्तांग पाणिपल्लवशोभिने । शरणं त्वां प्रपन्नोस्मि त्राहि मां भवसंसृतेः

ಹೇ ವಿದ್ರುಮದಂತೆ ರಕ್ತಾಂಗನೇ, ಪಲ್ಲವದಂತೆ ಸುಂದರ ಕೈಗಳ ಶೋಭೆಯುಳ್ಳವನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಭವಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 120

पूर्वं नीलांबुदाकारं कुड्मलं ते पितामह । दृष्ट्वा रक्तमुखं भूयः पत्रकेसरसंयुतम्

ಹೇ ಪಿತಾಮಹನೇ! ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಆ ಮೊಗ್ಗನ್ನು ನೀಲಮೇಘದ ಆಕಾರದಂತೆ ಕಂಡೆ; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಕೆಂಪುಮುಖವುಳ್ಳದು, ದಳಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಸರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದುದಾಗಿ ಕಂಡೆ.

Verse 121

पद्मं चानेकपत्रान्तमसंख्यातं निरंजनम् । तत्र स्थितेन त्वयैषा सृष्टिश्चैव प्रवर्तिता

ಮತ್ತು ಆ ಪದ್ಮವು ಅನೇಕ ದಳಗಳ ಅಂಚುಳ್ಳದು, ಅಸಂಖ್ಯಾತವೂ ನಿರ್ಮಲವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನೀನು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 122

त्वां मुक्त्वा नान्यतस्त्राणं जगद्वंद्य नमोस्तु ते । सावित्रीशापदग्धोहं लिंगं मे पतितं क्षितौ

ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ. ಹೇ ಜಗದ್ವಂದ್ಯ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಾವಿತ್ರೀ ಶಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ ನಾನು ನಾಶನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಲಿಂಗವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ.

Verse 123

इदानीं कुरु मे शांतिं त्राहि मां सह भार्यया । ब्रह्मा वै पातु मे पादौ जंघे वै कमलासनः

ಈಗ ನನಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸು; ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಬ್ರಹ್ಮನು ನನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ; ಕಮಲಾಸನನು ನನ್ನ ಜಂಘೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.

Verse 124

विरिंचो मे कटिं पातु सृष्टिकृद्गुह्यमेव च । नाभिं पद्मनिभः पातु जठरं चतुराननः

ವಿರಿಂಚನು (ಬ್ರಹ್ಮ) ನನ್ನ ಕಟಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ನನ್ನ ಗುಹ್ಯಾಂಗಗಳನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಲಿ. ಪದ್ಮನಿಭನು ನನ್ನ ನಾಭಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ; ಚತುರಾನನನು ನನ್ನ ಜಠರವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.

Verse 125

उरस्तु विश्वसृक्पातु हृदयं पातु पद्मजः । सावित्रीपतिर्मे कंठं हृषीकेशो मुखं मम

ವಿಶ್ವಸೃಕ್ ನನ್ನ ಉರಸ್ಸನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ; ಪದ್ಮಜನು ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ. ಸಾವಿತ್ರೀಪತಿಯಾದವನು ನನ್ನ ಕಂಠವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ; ಹೃಷೀಕೇಶನು ನನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.

Verse 126

पद्मवर्णश्च नयने परमात्मा शिरो मम । एवं न्यस्य गुरोर्नाम शंकरो नामशंकरः

ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವರ್ಣನು ವಿರಾಜಿಸಲಿ; ನನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಸ್ಥಿತನಾಗಲಿ. ಹೀಗೆ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಗುರುನಾಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ಅವನು ‘ಶಂಕರ’—ನಾಮವನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವವನು—ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 127

नमस्ते भगवन्ब्रह्मन्नित्युक्त्वा विरराम ह । ततस्तुष्टो हरं ब्रह्मा वाक्यमेतदुवाच ह

ಇಂತೆ—“ಭಗವನ್ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ”—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಮೌನನಾದನು. ನಂತರ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು।

Verse 128

कं ते कामं करोम्यद्य पृच्छ मां यद्यदिच्छसि । रुद्र उवाच । यदि प्रसन्नो मे नाथ वरदो यदि वा मम

“ಇಂದು ನಿನ್ನ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ? ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳು.” ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ನಾಥ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ವರ ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನಿಗಾಗಿ…”

Verse 129

तदेकं मे वद विभो यस्मिन्स्थाने भवान्स्थितः । केषुकेषु च स्थानेषु त्वां पश्यंति सदा द्विजाः

ಹೇ ವಿಭೋ, ನೀವು ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

Verse 130

नाम्ना च केन ते स्थानं शोभते धरणीतले । तन्मे वदस्व सर्वेश तव भक्तिरतस्य च

ಮತ್ತು ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ಯಾವ ನಾಮದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ? ಹೇ ಸರ್ವೇಶ, ಭಕ್ತಿರತನಾದ ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ।

Verse 131

ब्रह्मोवाच । पुष्करेहं सुरश्रेष्ठो गयायां च चतुर्मुखः । कान्यकुब्जे देवगर्भो भृगुकक्षे पितामहः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ’, ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ‘ಚತುರ್ಮುಖ’. ಕಾನ್ಯಕುಬ್ಜದಲ್ಲಿ ‘ದೇವಗರ್ಭ’, ಭೃಗುಕಕ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ।”

Verse 132

कावेर्य्यां सृष्टिकर्ता च नंदिपुर्य्यां बृहस्पतिः । प्रभासे पद्मजन्मा च वानर्यां च सुरप्रियः

ಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; ನಂದಿಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ. ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಜನ್ಮಾ, ವಾನರಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಪ್ರಿಯನೆಂದು ಪೂಜ್ಯರು.

Verse 133

द्वारवत्यां तु ऋग्वेदी वैदिशे भुवनाधिपः । पौंड्रके पुंडरीकाक्षः पिंगाक्षो हस्तिनापुरे

ದ್ವಾರವತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಋಗ್ವೇದಿ; ವಿದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಭುವನಾಧಿಪ. ಪೌಂಡ್ರದಲ್ಲಿ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಾಕ್ಷನೆಂದು ಖ್ಯಾತರು.

Verse 134

जयंत्यां विजयश्चास्मि जयंतः पुष्करावते । उग्रेषु पद्महस्तोहं तमोनद्यां तमोनुदः

ಜಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಜಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಪುಷ್ಕರಾವತದಲ್ಲಿ ಜಯಂತ. ಉಗ್ರರಲ್ಲಿ ನಾನು ಪದ್ಮಹಸ್ತ, ತಮೋನದಿಯಲ್ಲಿ ತಮೋನುಡ—ಕತ್ತಲೆ ನಿವಾರಕ.

Verse 135

अहिच्छन्ने जया नंदी कांचीपुर्यां जनप्रियः । ब्रह्माहं पाटलीपुत्रे ऋषिकुंडे मुनिस्तथा

ಅಹಿಚ್ಛನ್ನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಜಯಾ; ಕಾಂಚೀಪುರಿಯಲ್ಲಿ ನಂದೀ, ಜನಪ್ರಿಯ. ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಋಷಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸಹ ಮುನಿರೂಪನಾಗಿ ಇರುವೆನು.

Verse 136

महितारे मुकुंदश्च श्रीकंठः श्रीनिवासिते । कामरूपे शुभाकारो वाराणस्यां शिवप्रियः

ಮಹಿತಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಕುಂದ; ಶ್ರೀನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕಂಠ. ಕಾಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಶುಭಾಕಾರ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಪ್ರಿಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

Verse 137

मल्लिकाक्षे तथा विष्णुर्महेंद्रे भार्गवस्तथा । गोनर्दे स्थविराकार उज्जयिन्यां पितामहः

ಮಲ್ಲಿಕಾಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಷ್ಣುರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜ್ಯರು; ಮಹೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವರೂಪವಾಗಿ. ಗೋನರ್ದದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧ ತಪಸ್ವಿಯ ರೂಪವಾಗಿ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 138

कौशांब्यां तु महाबोधिरयोध्यायां च राघवः । मुंनींद्रश्चित्रकूटे तु वाराहो विंध्यपर्वते

ಕೌಶಾಂಬಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಬೋಧಿಯ ಪವಿತ್ರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ; ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಘವ (ಶ್ರೀರಾಮ). ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮುನೀಂದ್ರ, ವಿಂಧ್ಯಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವರಾಹರೂಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 139

गंगाद्वारे परमेष्ठी हिमवत्यपि शंकरः । देविकायां स्रुचाहस्तः स्रुवहस्तश्चतुर्वटे

ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸನ್ನಿಹಿತ; ಹಿಮವತದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ (ಶಿವ). ದೇವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ರುಚಾ (ಹೋಮ ಕರಚಿ) ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಚತುರ್ವಟದಲ್ಲಿ ಸ್ರುವ (ಆಹುತಿ ಚಮಚ) ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 140

वृंदावने पद्मपाणिः कुशहस्तश्च नैमिषे । गोप्लक्षे चैव गोपीन्द्रः सचंद्रो यमुनातटे

ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದ್ಮಪಾಣಿ; ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಕುಶಹಸ್ತ. ಗೋಪ್ಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಗೋಪೀಂದ್ರ, ಯಮುನಾ ತಟದಲ್ಲಿ ಸಚಂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರು।

Verse 141

भागीरथ्यां पद्मतनुर्जलानंदो जलंधरे । कौंकणे चैव मद्राक्षः कांपिल्ये कनकप्रियः

ಭಾಗೀರಥಿ (ಗಂಗೆ) ತಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದ್ಮತನು; ಜಲಂಧರದಲ್ಲಿ ಜಲಾನಂದ. ಕೊಂಕಣದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಕ್ಷ, ಕಾಂಪಿಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಕಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರು।

Verse 142

वेंकटे चान्नदाता च शंभुश्चैव क्रतुस्थले । लंकायां च पुलस्त्योहं काश्मीरे हंसवाहनः

ವೇಂಕಟದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅನ್ನದಾತ; ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಂಭು; ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯ; ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಹಂಸವಾಹನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು।

Verse 143

वसिष्ठश्चार्बुदे चैव नारदश्चोत्पलावते । मेलके श्रुतिदाताहं प्रपाते यादसांपतिः

ಅರ್ಬುದದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠ; ಉತ್ಪಲಾವತದಲ್ಲಿ ನಾರದ. ಮೇಲಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಶ್ರುತಿದಾತ; ಪ್ರಪಾತದಲ್ಲಿ ಜಲಚರಗಳ ಅಧಿಪತಿ।

Verse 144

सामवेदस्तथा यज्ञे मधुरे मधुरप्रियः । अंकोटे यज्ञभोक्ता च ब्रह्मवादे सुरप्रियः

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾಮವೇದ; ಮಧುರತೆಯಲ್ಲಿ ಮಧುರಪ್ರಿಯ. ಅಂಕೋಟದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭೋಕ್ತ; ಬ್ರಹ್ಮವಾದದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ।

Verse 145

नारायणश्च गोमंते मायापुर्यां द्विजप्रियः । ऋषिवेदे दुराधर्षो देवायां सुरमर्दनः

ಗೋಮಂತದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಾರಾಯಣ; ಮಾಯಾಪುರಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜಪ್ರಿಯ. ಋಷಿವೇದದಲ್ಲಿ ದುರಾಧರ್ಷ; ದೇವಾಯದಲ್ಲಿ ದೇವಶತ್ರುಮರ್ದನ।

Verse 146

विजयायां महारूपः स्वरूपो राष्ट्रवर्द्धने । पृथूदरस्तु मालव्यां शाकंभर्यां रसप्रियः

ವಿಜಯೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಹಾರೂಪ; ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ಧನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರೂಪ. ಮಾಲವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೃಥೂದರ; ಶಾಕಂಭರಿಯಲ್ಲಿ ರಸಪ್ರಿಯ।

Verse 147

पिंडारके तु गोपालः शंखोद्धारेंगवर्द्धनः । कादंबके प्रजाध्यक्षो देवाध्यक्षः समस्थले

ಪಿಂಡಾರಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೋಪಾಲ; ಶಂಖೋದ್ದಾರದಲ್ಲಿ ಅಂಗವರ್ಧನ. ಕಾದಂಬಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಸಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಾಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂದು ಪೂಜ್ಯರು.

Verse 148

गंगाधरो भद्रपीठे जलशाप्यहमर्बुदे । त्र्यंबके त्रिपुराधीशः श्रीपर्वते त्रिलोचनः

ಭದ್ರಪೀಠದಲ್ಲಿ ನಾನು ಗಂಗಾಧರ; ಅರ್ಬುದದಲ್ಲಿ ನಾನು ಜಲಶಾಪ್ಯ. ತ್ರ್ಯಂಬಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ತ್ರಿಪುರಾಧೀಶ; ಶ್ರೀಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನಾನು ತ್ರಿಲೋಚನ.

Verse 149

महादेवः पद्मपुरे कापाले वैधसस्तथा । शृंगिबेरपुरे शौरिर्नैमिषे चक्रपाणिकः

ಪದ್ಮಪುರದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ; ಕಾಪಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ವೈಧಸ. ಶೃಂಗಿಬೇರಪುರದಲ್ಲಿ ಶೌರಿ; ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಪಾಣಿ ಎಂದು ಪೂಜ್ಯರು.

Verse 150

दंडपुर्यां विरूपाक्षो गौतमो धूतपापके । हंसनाथो माल्यवति द्विजेंद्रो वलिके तथा

ದಂಡಪುರಿಯಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ; ಧೂತಪಾಪಕದಲ್ಲಿ ಗೌತಮ. ಮಾಲ್ಯವತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಸನಾಥ; ವಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ ಎಂದು ಪೂಜ್ಯರು.

Verse 151

इंद्रपुर्यां देवनाथो द्यूतपायां पुरंदरः । हंसवाहस्तु लंबायां चंडायां गरुडप्रियः

ಇಂದ್ರಪುರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವನಾಥ; ದ್ಯೂತಪಾದಲ್ಲಿ ಪುರಂದರ. ಲಂಬಾದಲ್ಲಿ ಹಂಸವಾಹ; ಚಂಡಾದಲ್ಲಿ ಗರುಡಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಸ್ತುತ್ಯರು.

Verse 152

महोदये महायज्ञः सुयज्ञो यज्ञकेतने । सिद्धिस्मरे पद्मवर्णः विभायां पद्मबोधनः

ಮಹೋದಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಮಹಾಯಜ್ಞ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರು; ಯಜ್ಞಕೇತನದಲ್ಲಿ ‘ಸುಯಜ್ಞ’ ಎಂದು. ಸಿದ್ಧಿಸ್ಮರದಲ್ಲಿ ‘ಪದ್ಮವರ್ಣ’, ವಿಭಾದಲ್ಲಿ ‘ಪದ್ಮಬೋಧನ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 153

देवदारुवने लिंगं महापत्तौ विनायकः । त्र्यंबको मातृकास्थाने अलकायां कुलाधिपः

ದೇವದಾರುವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಿಂಗರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮಹಾಪತ್ತೌ ‘ವಿನಾಯಕ’. ಮಾತೃಕಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕ’, ಅಲಕಾಯಲ್ಲಿ ‘ಕುಲಾಧಿಪ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 154

त्रिकूटे चैव गोनर्दः पाताले वासुकिस्तथा । पद्माध्यक्षश्च केदारे कूष्मांडे सुरतप्रियः

ತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಗೋನರ್ದ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರು; ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಾಸುಕಿ’. ಕೇದಾರದಲ್ಲಿ ‘ಪದ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ’, ಕೂಷ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಸುರತಪ್ರಿಯ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 155

कुंडवाप्यां शुभांगस्तु सारण्यां तक्षकस्तथा । अक्षोटे पापहा चैव अंबिकायां सुदर्शनः

ಕುಂಡವಾಪಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಶುಭಾಂಗ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರು; ಸಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ತಕ್ಷಕ’. ಅಕ್ಷೋಟೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪಾಪಹಾ’, ಅಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸುದರ್ಶನ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 156

वरदायां महावीरः कांतारे दुर्गनाशनः । अनंतश्चैव पर्णाटे प्रकाशायां दिवाकरः

ವರದೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಮಹಾವೀರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರು; ಕಾಂತಾರದಲ್ಲಿ ‘ದುರ್ಗನಾಶನ’. ಪರ್ಣಾಟೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅನಂತ’, ಪ್ರಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ ‘ದಿವಾಕರ’ (ಸೂರ್ಯ) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 157

विराजायां पद्मनाभः स्वरुद्रश्च वृकस्थले । मार्कंडो वटके चैव वाहिन्यां मृगकेतनः

ವಿರಾಜಾಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭನು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ವೃಕಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವರುದ್ರನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ವಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು, ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮೃಗಕೇತನನು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 158

पद्मावत्यां पद्मगृहो गगने पद्मकेतनः । अष्टोत्तरं स्थानशतं मया ते परिकीर्तितम्

ಪದ್ಮಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಗೃಹ; ಗಗನದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಕೇತನ. ಹೀಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿದೆನು.

Verse 159

यत्र वै मम सांनिध्यं त्रिसंध्यं त्रिपुरांतक । एतेषामपि यस्त्वेकं पश्यते भक्तिमान्नरः

ಹೇ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ! ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಿದೆಯೋ—ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ನರನು ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದರ್ಶಿಸಿದರೆ (ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ).

Verse 160

स्थानं सुविरजं लब्ध्वा मोदते शाश्वतीः समाः । मानसं वाचिकं चैव कायिकं यच्च दुष्कृतम्

ಅತಿಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೂ (ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ).

Verse 161

तत्सर्वं नाशमायाति नात्र कार्या विचारणा । यस्त्वेतानि च सर्वाणि गत्वा मां पश्यते नरः

ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವ ನರನು…

Verse 162

भवते मोक्षभागी च यत्राहं तत्र वै स्थितः । पुष्पोपहारैर्धूपैश्च ब्राह्मणानां च तर्पणैः

ನೀನೂ ಮೋಕ್ಷಭಾಗಿಯಾಗುವೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ—ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ತರ್ಪಣದಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ।

Verse 163

ध्यानेन च स्थिरेणाशु प्राप्यते परमेश्वरः । तस्य पुण्यफलं चाग्र्यमंते मोक्षफलं तथा

ಸ್ಥಿರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯಫಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮೋಕ್ಷಫಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 164

स ब्रह्मलोकमासाद्य तत्कालं तत्र तिष्ठति । पुनः सृष्टौ भवेद्देवो वैराजानां महातपाः

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಆ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವೈರಾಜರೊಳಗೆ ದೇವಸ್ವರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 165

ब्रह्महत्यादि पापानि इहलोके कृतान्यपि । अकामतः कामतो वा तानि नश्यंति तत्क्षणात्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೂ—ಅಕಾಮತಃ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಕಾಮತಃ ಮಾಡಿದರೂ—ಅವು ತತ್ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 166

इहलोके दरिद्रो यो भ्रष्टराज्योथवा पुनः । स्थानेष्वेतेषु वै गत्वा मां पश्यति समाधिना

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರು ದರಿದ್ರನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿರಲಿ, ಅವನು ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 167

कृत्वा पूजोपहारं च स्नानं च पितृतर्पणम् । कृत्वा पिंडप्रदानं च सोचिराद्दुःखवर्जितः

ಪೂಜೋಪಹಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃತರ್ಪಣ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪಿಂಡಪ್ರದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ದುಃಖವರ್ಜಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 168

एकच्छत्रो भवेद्राजा सत्यमेतन्न संशयः । इह राज्यानि सौभाग्यं धनं धान्यं वरस्त्रियः

ಅವನು ಏಕಛತ್ರಾಧಿಪತಿ ರಾಜನಾಗುವನು—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜ್ಯಗಳು, ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಧನ, ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।

Verse 169

भवंति विविधास्तस्य यैर्यात्रा पुष्करे कृता । इदं यात्राविधानं यः कुरुते कारयेत वा

ಪુષ್ಕರ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಫಲಸಮೃದ್ಧಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ। ಈ ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನವನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡುವವನು ಅಥವಾ ಮಾಡಿಸುವವನು ಕೂಡ ಅದೇ ಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 170

शृणोति वा स पापैस्तु सर्वैरेव प्रमुच्यते । अगम्यागमनं येन कृतं जानाति मानवः

ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ। ಅಗಮ್ಯಾಗಮನದ ದೋಷವನ್ನು ತಾನು ಮಾಡಿದನೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಮಾನವನೂ (ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ) ಆ ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 171

ब्रह्मक्रियाया लोपेन बहुवर्षकृतेन च । यात्रां चेमां सकृत्कृत्वा वेदसंस्कारमाप्नुयात्

ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರಿಯೆಗಳ ಲೋಪವು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ, ಈ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿದರೆ ವೇದಸಂಸ್ಕಾರರೂಪ ಶುದ್ಧಿ-ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 172

किमत्र बहुनोक्तेन इदमस्तीह शंकर । अप्राप्यं प्राप्यते तेन पापं चापि विनश्यति

ಓ ಶಂಕರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಇದರ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 173

सर्वयज्ञफलैस्तुल्यं सर्वतीर्थफलप्रदम् । सर्वेषां चैव वेदानां समाप्तिस्तेन वै कृता

ಇದು ಸಕಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ, ಸಕಲ ತೀರ್ಥಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವಂತದ್ದು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಲೇ ಸಕಲ ವೇದಗಳ ಪೂರ್ಣತೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 174

यैः कृत्वा पुष्करे संध्यां सावित्री समुपासिता । स्वपत्नीहस्तदत्तेन पौष्करेण जलेन तु

ಯಾರು ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಕೈಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಪುಷ್ಕರದ ನೀರಿನಿಂದ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದಾರೋ—

Verse 175

भृंगारेण वरेणैव मृण्मयेनापि शंकर । आनीय तज्जलं पुण्यं संध्योपास्तिर्दिनक्षये

ಓ ಶಂಕರನೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ತಂದು ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 176

समाधिना समाधेया सप्राणायामपूर्विका । तस्यां कृतायां यत्पुण्यं तच्छृणुष्व हराद्य मे

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಪೂರ್ವಕವಾದ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಓ ಹರಾ, ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಲಭಿಸುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಈಗ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 177

तेन द्वादशवर्षाणि भवेत्संध्या सुवंदिता । अश्वमेधफलं स्नाने दाने दशगुणं तथा

ಆ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ದ್ವಾದಶ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಸುಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ದಾನದಲ್ಲಿ ಫಲವು ದಶಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 178

उपवासेप्यनंतं च स्वयं प्रोक्तं मयानघ । सावित्र्याः पुरतो यस्तु दंपत्योर्भोजनं ददेत्

ಹೇ ಅನಘ! ಉಪವಾಸದಿನದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಅನಂತ’ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡುವವನು—

Verse 179

तेनाहं भोजितस्तत्र भवामीह न संशयः । द्वितीयं भोजयेद्यस्तु भोजितस्तेन केशवः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೋಜಿತನಾಗುತ್ತೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಎರಡನೇ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡುವವನು ಕೇಶವನು (ವಿಷ್ಣು) ಭೋಜಿತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 180

लक्ष्मीसहायो वरदो वरांस्तस्य प्रयच्छति । उमासहायस्तार्तीये भोजितोसि न संशयः

ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ವರದ ಭಗವಂತನು ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ತೃತೀಯದಲ್ಲಿ ಉಮಾಸಹಿತ ಭಗವಂತನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಭೋಜಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 181

अथवा या कुमारीणां भक्त्या दद्याच्च भोजनम् । तस्याः कुले भवेद्वंध्या न कदाचिच्च दुर्भगा

ಅಥವಾ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಮಾರಿಯರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಂಧ್ಯತ್ವ ಉಂಟಾಗದು; ಅವಳು ಎಂದಿಗೂ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 182

न कन्या जननी क्वापि न भर्तुर्या न वल्लभा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सावित्र्यग्रे तु भोजनम्

ಕನ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಜನನಿಯ ಸಮಾನಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವಳು ಭರ್ತನ ಪತ್ನಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮೊದಲು ಸಾವಿತ್ರೀದೇವಿಯ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಭೋಜನವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 183

पारत्रमैहिकं वापि कामयद्भिर्नरैः सदा । दातव्यं सर्वदा भीष्म कटुतैलविवर्जितम्

ಹೇ ಭೀಷ್ಮ! ಪರಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪುರುಷರು ಸದಾ ಕಟು ತೈಲವಿಲ್ಲದ ದಾನವನ್ನೇ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 184

न चाम्लं न च वै क्षारं स्त्रीणां भोज्यं कदाचन । भक्ष्यं पंचप्रकारं च रसैः सर्वैस्सुसंस्कृतम्

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹುಳಿ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರಯುಕ್ತ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು; ಬದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರಸಗಳಿಂದ ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಐದು ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 185

घृतपूर्यः सुपक्वाश्च बहुक्षीरसमन्विताः । शिखरिणी तथा पेया दधिक्षीरसमन्विता

ತುಪ್ಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಬಹು ಹಾಲಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಪೂರಿಗಳು ಇದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೊಸರು-ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಿಖರಿಣೀ ಮತ್ತು ಪೇಯವೂ ಇದ್ದವು.

Verse 186

आह्लादकारिणी पुंसां स्त्रीणां चातीव वल्लभा । धनधान्यां जनोपेतं नारीणां च शताकुलम्

ಅವಳು ಪುರುಷರಿಗೆ ಆನಂದಕಾರಿಣಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಲ್ಲಭೆ; ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ ಜನರಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ, ನಾರಿಯರ ಶತಕುಲಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 187

पूपकं शष्कुलं तस्यां जायते नात्र संशयः । न ज्वरो न च संतापो न दुःखं न वियोगिता

ಆ ಸ್ಥಿತಿ/ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂಪಕ ಮತ್ತು ಶಷ್ಕುಲಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಜ್ವರ ಇಲ್ಲ, ದಾಹಸಂತಾಪ ಇಲ್ಲ; ದುಃಖ ಇಲ್ಲ, ವಿಯೋಗವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 188

असौ तारयते स्वानां कुलानामेकविंशतिं । बंधुभिश्च सुतैश्चैव दासीदासैरनंतकैः

ಅಂತಹವನು ತನ್ನ ವಂಶದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನಂತ ದಾಸಿ-ದಾಸರ ಸಹಿತ.

Verse 189

पूरितं च कुलं तस्याः पूरिकां या प्रदास्यति । एधते च चिरं कालं पुत्रपौत्रसमन्वितम्

ಪೂರಿಕೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶವು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 190

कुलं च सकलं तस्य शष्कुलं यः प्रयच्छति । पुत्रिण्यो वै दुहितरो बंधुभिः सहितं कुलम्

ಶಷ್ಕುಲವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನ ಸಮಸ್ತ ವಂಶವು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಪುತ್ರಿಯರು ಪುತ್ರವತಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ, ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 191

शिखरिणीप्रदात्रीणां युवतीनां न संशयः । मोदते तु कुलं तस्याः सर्वसिद्धिप्रपूरितम्

ಶಿಖರಿಣಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವ ಯುವತಿಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಅವಳ ವಂಶವು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 192

मोदकानां प्रदानेन एवमाह प्रजापतिः । एतदेव तु गौरीणां भोजनं हर शस्यते

ಮೋದಕದಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಹೀಗೆಂದನು—ಗೌರಿಯರ ಭೋಜನವಾಗಿ ಇದನ್ನೇ ಹರ (ಶಿವ) ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 193

सुभगा पुत्रिणी साध्वी धनऋद्धिसमन्विता । सहस्रभोजिनी शंभो जन्मजन्म भविष्यति

ಹೇ ಶಂಭೋ! ಅವಳು ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ, ಪುತ್ರವತಿ, ಸಾಧ್ವಿ, ಧನ-ಋದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಸಹಸ್ರರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡುವವಳಾಗಿ—ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 194

पूपानि चैव पुण्यानि कृतानि मधुराणि च । द्राक्षारसप्रधानं च गुडखंडसमन्वितम्

ಪುನ್ಯಕರವಾದ ಸಿಹಿ ಪೂಪಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಿದರು; ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ ಪ್ರಧಾನ ಪಾನೀಯವಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಖಂಡಸಕ್ಕರೆಯೂ ಸೇರಿತ್ತು.

Verse 195

शारदेन तु धान्येन कृत्वा खंडं विमिश्रितत् । स्त्रीणां चैव तु पेयानि भक्ष्याणि च द्विजन्मनाम्

ಶರದೃತುವಿನ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಖಂಡಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸಿಹಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭಕ್ಷ್ಯ-ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 196

इह चाविकवासांसि वर्षायोग्यानि सर्वशः । यानियानि च पेयानि तानि योग्यानि दापयेत्

ಇಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಋತುವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಉಣ್ಣೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ನೀಡಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಯಾವ ಪಾನೀಯಗಳು ಯೋಗ್ಯವೋ ಅವನ್ನೂ ತಕ್ಕ ತಾಜಾತನದ ಪಾನೀಯಗಳಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 197

प्रतिपूज्य विधानेन वसुदानैः सकंचुकैः । कुंकुमेनानुलिप्तांग्यः स्रग्दामभिरलंकृताः

ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಧನದಾನ ಹಾಗೂ ವಸ್ತ್ರದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಕುಂಕುಮ ಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.

Verse 198

दत्वा तूपानहावङ्घ्र्योर्नारिकेलं करे तथा । अक्ष्णोश्चैवांजनं दत्वा सिंदूरं चैव मस्तके

ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪಾದುಕಾ (ಚಪ್ಪಲಿ) ನೀಡಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಾರಿಕೇಳವನ್ನೂ ನೀಡಿದರು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಂಜನ ನೀಡಿ, ಮಸ್ತಕ/ಮಾಂಗದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂರವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 199

गुडं फलानि हृद्यानि वांछितानि मृदूनि च । हस्ते दत्वा सपात्राणि प्रणिपत्य विसर्जयेत्

ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು—ಇಚ್ಛಿತ ಹಾಗೂ ಮೃದು (ಮಧುರ) ಅರ್ಪಣೆಗಳು—ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 200

स्वयं भुंजीत वै पश्चात्सबंधुर्बालकैः सह । अथवा नैव संपत्तिस्तीर्थे दानं च भाजनम्

ಮೊದಲು ತನ್ನ ಆಶ್ರಿತರನ್ನು—ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ—ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಸಂಪತ್ತು ವ್ಯರ್ಥ; ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದು ಕೇವಲ ದಾನಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮನುಷ್ಯನು ದಾನದ ‘ಪಾತ್ರ’ ಮಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.