Adhyaya 97
Annadāna and the Obstruction of Viṣṇu-Darśana; Vāmadeva’s Teaching and the Vāsudeva Stotra Prelude
ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದ ರಾಜ ಸುಬಾಹು ಪುಣ್ಯಬಲದಿಂದ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು. ಆಗ ಋಷಿ ವಾಮದೇವ ಕಾರಣವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕೇವಲ ಸ್ತೋತ್ರ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗದು; ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಅನ್ನದಾನ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅತಿಥಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ದಾನ ಅಗತ್ಯ. ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಕ್ಷೇತ್ರ’ ಎಂಬ ರೂಪಕದಿಂದ ಕರ್ಮಫಲ ನಿಯಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಹೇಗೆ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರೆ ಹಾಗೆಯೇ ಫಲ. ಸುಬಾಹು ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿ ನಿಯಮಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಭೀಕರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಅಚ್ಚರಿಯ ಘಟನೆಯವರೆಗೆ ಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ನಗುತ್ತಾ ಲೋಭ-ಮೋಹವೇ ಮೂಲ ದೋಷವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಮಹಾ ವಾಸುದೇವ ಸ್ತೋತ್ರದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸೂಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ—ಅದು ಮಹಾಪಾಪಹರ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ.
Shlokas
Verse 1
सप्तनवतितमोऽध्यायः । कुंजल उवाच । एवमाकर्ण्य तां राजा मुनिना भाषितां तदा । धर्माधर्मगतिं सर्वां तं मुनिं समभाषत
ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳ ಸಮಸ್ತ ಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।
Verse 2
सुबाहुरुवाच । सोहं धर्मं करिष्यामि सोहं पुण्यं द्विजोत्तम । वासुदेवं जगद्योनिं यजिष्ये नितरां मुने
ಸುಬಾಹುನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವೆನು; ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಜಗದ್ಯೋನಿಯಾದ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನಾನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವೆನು।
Verse 3
होमेन तु जपेनैव पूजयेन्मधुसूदनम् । यष्ट्वा यज्ञं तपस्तप्त्वा विष्णुलोकं स भूपतिः
ಹೋಮದಿಂದಲೂ ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದಲೂ ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿ ಆ ಭೂಪತಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 4
पूजितः सर्वकामैश्च प्राप्तवान्सत्वरं मुदा । गते तस्मिन्महालोके देवदेवं न पश्यति
ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಶೀಘ್ರವೇ ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದರೆ ಆ ಮಹಾಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ದೇವದೇವನನ್ನು ಅವನು ಕಾಣಲಾರನು.
Verse 5
क्षुधा जाता महातीव्रा तृष्णा चाति प्रवर्तते । तयोश्चापि महाप्राज्ञ जीवपीडाकरा बहु
ಅತಿತೀವ್ರವಾದ ಹಸಿವು ಉಂಟಾಗಿದೆ; ದಾಹವೂ ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಇವೆರಡೂ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಬಹು ಪೀಡಾಕಾರಕಗಳು.
Verse 6
राजापि प्रियया सार्द्धं क्षुधातृष्णाप्रपीडितः । न पश्यति हृषीकेशं दुःखेन महतान्वितः
ರಾಜನೂ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೂ, ಹಸಿವು-ದಾಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಹೃಷೀಕೇಶ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಕಾಣಲಾರನು.
Verse 7
सूत उवाच । एवं स दुःखितो राजा प्रियया सह सत्तम । आकुल व्याकुलो जातः पीडितः क्षुधया भृशम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸತ್ತಮ, ಹೀಗೆ ಆ ದುಃಖಿತ ರಾಜನು ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಆಕುಲ-ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 8
इतश्चेतश्च वेगैश्च धावते वसुधाधिपः । सर्वाभरणशोभांगो वस्त्रचंदनभूषितः
ವಸುದಾಧಿಪತಿ ಇತ್ತತ್ತ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದು, ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಚಂದನಲೇಪದಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 9
पुष्पमालाप्रशोभांगो हारकुंडलकंकणैः । रत्नदीप्तिप्रशोभांगः प्रययौ स महीपतिः
ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಶೋಭಿಸಿದ್ದವು; ಹಾರ, ಕುಂಡಲ, ಕಂಕಣಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜನಾಗಿ, ರತ್ನದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ದೇಹ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ—ಆ महीಪತಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।
Verse 10
एवं दुःखसमाचारः स्तूयमानश्च पाठकैः । दुःखशोकसमाविष्टः स्वप्रियां वाक्यमब्रवीत्
ಹೀಗೆ ದುಃಖದ ವಾರ್ತೆ ಬಂದಾಗ, ಪಾಠಕರು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ದುಃಖ-ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
Verse 11
विष्णुलोकमहं प्राप्तस्त्वया सह सुशोभने । ऋषिभिः स्तूयमानोपि विमानेनापि भामिनि
ಹೇ ಸುಶೋಭನೆ! ನಿನ್ನೊಡನೆ ನಾನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ದಿವ್ಯವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ।
Verse 12
कर्मणा केन मे चेयं क्षुधातीव प्रवर्द्धते । विष्णुलोकं च संप्राप्य न दृष्टो मधुसूदनः
ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ನನ್ನೊಳಗೆ ಈ ವ್ಯಥೆ ಹಸಿವಿನಂತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ? ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರೂ ನಾನು ಮಧುಸೂದನನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ।
Verse 13
तत्किं हि कारणं भद्रे न भुनज्मि महत्फलम् । कर्मणाथ निजेनापि एतद्दुःखं प्रवर्त्तते
ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನಾನು ಮಹಾಫಲವನ್ನು ಏಕೆ ಅನುಭವಿಸಲಾರದೆ ಇದ್ದೇನೆ? ನನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಈ ದುಃಖವು ಉದ್ಭವಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
Verse 14
सैवं श्रुत्वा च तद्वाक्यं राजानमिदमब्रवीत्
ಹೀಗೆ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ರಾಜನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 15
भार्योवाच । सत्यमुक्तं त्वया राजन्नास्ति धर्मस्य वै फलम् । वेदशास्त्रपुराणेषु ये पठंति च ब्राह्मणाः
ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ; ಕೇವಲ ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧರ್ಮಫಲವಿಲ್ಲ.
Verse 16
दुःखशोकौ विधूयेह सर्वदोषैः प्रमुच्यते । नामोच्चारेण देवस्य विष्णोश्चैव सुचक्रिणः
ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖಶೋಕಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಶುಭಚಕ್ರಧಾರಿ ದೇವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ.
Verse 17
पुण्यात्मानो महाभागा ध्यायमाना जनार्दनम् । त्वयैवाराधितो देवः शंखचक्रगदाधरः
ಹೇ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ—ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧಾರಿ ದೇವನನ್ನು ನೀವೇ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೀರಿ.
Verse 18
अन्नादिदानं विप्रेभ्यो न प्रदत्तं द्विजोदितम् । फलं तस्य प्रजानामि न दृष्टो मधुसूदनः
ದ್ವಿಜರು ವಿಧಿಸಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅನ್ನಾದಿ ದಾನವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ—ಅವನು ಮಧುಸೂದನನ (ವಿಷ್ಣುವಿನ) ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 19
क्षुधा मे बाधते राजंस्तृष्णा चैव प्रशोषयेत् । कुंजल उवाच । एवमुक्तस्तु प्रियया राजा चिंताकुलेंद्रियः
“ಓ ರಾಜನೇ, ಹಸಿವು ನನಗೆ ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ; ದಾಹವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು. ಪ್ರಿಯೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ ರಾಜನು, ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಅಶಾಂತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ತುಂಬಾ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು।
Verse 20
ततो दृष्ट्वा महापुण्यमाश्रमं श्रमनाशनम् । दिव्यवृक्षसमाकीर्णं तडागैरुपशोभितम्
ನಂತರ ಅವರು ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ, ಶ್ರಮವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡರು; ಅದು ದಿವ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ತಡಾಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 21
वापीकुंडतडागैश्च पुण्यतोयप्रपूरितैः । हंसकारंडवाकीर्णं कह्लारैरुपशोभितम्
ವಾಪಿ, ಕುಂಡ, ತಡಾಗಗಳು ಪುಣ್ಯಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಅದು ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು, ಅರಳಿದ ಕಹ್ಲಾರ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 22
आश्रमः शोभते पुत्र मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः । दिव्यवृक्षसमाकीर्णं मृगव्रातैश्च शोभितम्
“ಮಗನೇ, ಈ ಆಶ್ರಮವು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ದಿವ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ.”
Verse 23
नानापुष्पसमाकीर्णं हृद्यगंधसमाकुलम् । द्विजसिद्धैः समाकीर्णमृषिशिष्यैः समाकुलम्
ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಮನೋಹರ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು; ಸಿದ್ಧ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಶಿಷ್ಯಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.
Verse 24
योगियोगेंद्र संघुष्टं देववृंदैरलंकृतम् । कदलीवनसंबाधैः सुफलैः परिशोभितम्
ಅದು ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗೀಂದ್ರರ ಘೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ದೇವವೃಂದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ದಟ್ಟ ಕದಳೀವನಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 25
नानावृक्षसमाकीर्णं सर्वकामसमन्वितम् । श्रीखंडैश्चारुगंधैश्च सुफलैः शोभितं सदा
ಅದು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸೌಖ್ಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಸದಾ ಮನೋಹರ ಸುಗಂಧದ ಶ್ರೀಖಂಡ (ಚಂದನ) ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 26
एवं पुण्यं समाकीर्णं ब्रह्मलक्ष्मसमायुतम् । स सुबाहुस्ततो राजा तया सुप्रियया सह
ಈ ರೀತಿ ಅದು ಪುಣ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾ-ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಮಾಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಆಗ ರಾಜ ಸುಬಾಹು ತನ್ನ ಪರಮಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
Verse 27
प्रविवेश महापुण्यं तद्वनं सर्वकामदम् । भासमानो दिशः सर्वा यत्रास्ते सूर्यसंनिभः
ಅವನು ಆ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ, ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಪುರುಷನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 28
राजमानो महादीप्त्या परया सूर्यसंनिभः । योगासनसमारूढो योगपट्टेन संवृतः
ಪರಮ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಕాంతಿಮಂತನಾಗಿ, ಅವನು ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಯೋಗಪಟ್ಟದಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 29
वामदेवऋषिश्रेष्ठो वैष्णवानां वरस्तथा । ध्यायमानो हृषीकेशं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
ವಾಮದೇವನು—ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ವೈಷ್ಣವರಲ್ಲಿ ವರನು—ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವ ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 30
वामदेवं महात्मानं तं दृष्ट्वा मुनिसत्तमम् । त्वरं गत्वा प्रणम्यैव स राजा प्रियया सह
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮುನಿಸತ್ತಮನಾದ ವಾಮದೇವನನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 31
वामदेवस्ततो दृष्ट्वा प्रणतं राजसत्तमम् । आशीर्भिरभिनंद्यैव राजानं प्रिययान्वितम्
ನಂತರ ವಾಮದೇವನು ಪ್ರಣತ ರಾಜಸತ್ತಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಅಭಿನಂದಿಸಿದನು।
Verse 32
उपवेश्यासने पुण्ये सुबाहुं राजसत्तमम् । आसनादि ततः पाद्यैरर्घपूजादिभिस्तथा
ಅವನು ರಾಜಸತ್ತಮನಾದ ಸುಬಾಹುವನ್ನು ಪುಣ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ನಂತರ ಆಸನಾದಿ ಹಾಗೂ ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪೂಜೆ ಮೊದಲಾದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 33
मुनिना पूजितो भूपः प्रियया सह चागतः । अथ पप्रच्छ राजानं महाभागवतोत्तमम्
ಮುನಿಯಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಸತ್ಕೃತನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿಯೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಅನಂತರ ಅವನು ಆ ರಾಜನನ್ನು—ಮಹಾಭಾಗವತೋತ್ತಮ, ಪರಮ ಧನ್ಯ ಭಕ್ತನನ್ನು—ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Verse 34
वामदेव उवाच । त्वामहं विष्णुधर्मज्ञं विष्णुभक्तं नरोत्तमम् । जाने ज्ञानेन राजेंद्र दिव्येन चोलभूमिपम्
ವಾಮದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನರೋತ್ತಮ! ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಚೋಳಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತೇ! ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನೂ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
Verse 35
निरामयश्चागतोसि तार्क्ष्यया भार्यया सह । राजोवाच । निरामयश्चागतोऽस्मि प्राप्तो विष्णोः परं पदम्
“ನೀನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೆಯೊಡನೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದಿರುವೆ.” ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.”
Verse 36
मया हि परया भक्त्या देवदेवो जनार्दनः । आराधितो जगन्नाथो भक्तिप्रीतः सुरेश्वरम्
ನಾನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು, ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದೆ; ಆ ಸುರೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.
Verse 37
कस्मात्पश्याम्यहं तात न देवं कमलापतिम् । क्षुधा मे बाधते तात तृष्णातीव सुदारुणा
ಹೇ ತಾತಾ! ನಾನು ಕಮಲಾಪತಿ ದೇವನನ್ನು ಏಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ? ಹೇ ತಂದೆ! ಹಸಿವು ನನಗೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ; ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ ದಾಹವೂ ಇದೆ.
Verse 38
ताभ्यां शांतिं न गच्छाव सुखं विंदाव नैव च । एतन्मेकारणं दुःखं संजातं मुनिसत्तम
ಆ ಎರಡರ ಕಾರಣದಿಂದ ನಮಗೆ ಶಾಂತಿಯೂ ದೊರೆಯದು, ಸುಖವೂ ಸಿಗದು. ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಇದೇ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
Verse 39
तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि प्रसादात्सुमुखो भव । वामदेव उवाच । त्वं तु भक्तोसि राजेंद्र श्रीकृष्णस्य सदैव हि
“ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗು.” ವಾಮದೇವರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸದಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತನೇ.”
Verse 40
आराधितस्त्वया भक्त्या परया मधुसूदनः । भक्त्योपचारैः स्नानाद्यैर्गंधपुष्पादिभिस्तथा
ನೀನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಧುಸೂದನನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೀ—ಭಕ್ತ್ಯುಪಚಾರಗಳಿಂದ, ಸ್ನಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮೊದಲಾದ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ.
Verse 41
न पूजितोऽथ नैवेद्यैः फलैश्च जगतांपतिः । दशमीं प्राप्य राजेंद्र त्वयैव च सदा कृतम्
ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಜಗತ್ಪತಿಗೆ (ಇತರರಿಂದ) ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಗೂ ಫಲಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಆಗಿಲ್ಲ; ದಶಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸದಾ ನೀನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
Verse 42
एकभक्तं न दत्तं तु ब्राह्मणाय सुभोजनम् । एकादशीं तु संप्राप्य न कृतं भोजनं त्वया
ನೀನು ಏಕಭಕ್ತ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾದಶಿ ಬಂದರೂ ನೀನು ಭೋಜನತ್ಯಾಗದ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 43
विष्णुमुद्दिश्य विप्राय न दत्तं भोजनं त्वया । अन्नं चामृतरूपेण पृथिव्यां संस्थितं सदा
ನೀನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅನ್ನವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 44
अन्नदानं विशेषेण कदा दत्तं न हि त्वया । ओषध्यश्च महाराज नानाभेदास्तु ताः शृणु
ನೀನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭೇದಗಳಿವೆ—ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 45
कटु तिक्त कषायाश्च मधुराम्लाश्च क्षारकाः । हिंग्वाद्योपस्कराः सर्वे नानारूपाश्च भूपते
ಕಟು, ತಿಕ್ತ, ಕಷಾಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಧುರ, ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರ—ಹಿಂಗು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಸ್ಕರಗಳು (ಮಸಾಲೆಗಳು) ನಾನಾರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ, ಓ ಭೂಪತೇ.
Verse 46
अमृताज्जज्ञिरे सर्वा ओषध्यः पुष्टिहेतवः । अन्नमेव सुसंस्कृत्य औषधव्यंजनान्वितम्
ಅಮೃತದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು ಜನಿಸಿದವು; ಅವು ಪೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಂಜನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
Verse 47
देवेभ्यो विष्णुरूपेभ्य इति संकल्प्य दीयते । पितृभ्यो विष्णुरूपेभ्यो हस्ते च ब्राह्मणस्य हि
‘ವಿಷ್ಣುರೂಪ ದೇವರಿಗೆ’ ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಷ್ಣುರೂಪ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ’ ಎಂದೂ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಅರ್ಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 48
अतिथिभ्यस्ततो दत्वा परिजनं प्रभोजयेत् । स्वयं तु भुंजते पश्चात्तदन्नममृतोपमम्
ಮೊದಲು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಭೋಜನಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು—ಅಂತಹ ಅನ್ನ ಅಮೃತಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 49
प्रेत्य दुःखं न चैवास्ति तस्य सौख्यं तु भूपते । ब्राह्मणाः पितरो देवाः क्षत्ररूपाश्च भूपते
ಮರಣಾನಂತರ ಅವನಿಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಓ ಭೂಪತೇ; ಅವನಿಗೆ ಸುಖವೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪಿತೃಗಳು, ದೇವರುಗಳು—ಕ್ಷತ್ರಿಯರೂಪದಲ್ಲಿ—ಓ ರಾಜನೇ, ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 50
यथा हि कर्षकः कश्चित्सुकृषिं कुरुते सदा । तद्वन्मर्त्यः कृषिं कुर्यात्क्षेत्रे विप्रास्यके नृप
ಹೇಗೆ ರೈತನು ಸದಾ ಉತ್ತಮ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ನೃಪ, ಮನುಷ್ಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯರೂಪ ಕೃಷಿ—ಸತ್ಕರ್ಮ—ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 51
स्वभावलांगलेनापि श्रद्धा शस्त्रेण भेदयेत् । वृषभौ तु मतौ नित्यं बुद्धिश्चैव तपस्तथा
ಸ್ವಭಾವರೂಪ ಲಾಂಗಲದಿಂದಲೂ, ಶ್ರದ್ಧಾರೂಪ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ (ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು) ಛೇದಿಸಬೇಕು. ಸಮ್ಯಕ್ ನಿಶ್ಚಯವು ನಿತ್ಯ ಎತ್ತುಗಳಂತೆ (ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ); ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸೂ ಸಹಾಯಕ.
Verse 52
सत्यज्ञानानुभावीशः शुद्धात्मा तु प्रतोदकः । विप्रनाम्नि महाक्षेत्रे नमस्कारैर्विसर्जयेत्
ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಮೆಯಾದ ಈಶ್ವರನು, ಶುದ್ಧಾತ್ಮ—ಅವನೇ ‘ಪ್ರತೋದಕ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ‘ವಿಪ್ರನಾಮ’ ಎಂಬ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.
Verse 53
स्फोटयेत्कल्मषं नित्यं कृषिको हि यथा नृप । क्षेत्रस्य उद्यमे युक्तो विष्णुकामः प्रसादयेत्
ಹೇ ರಾಜನೇ! ರೈತನು ತನ್ನ ಹೊಲದ ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ತೊಲಗಿಸುವಂತೆ, ಕ్షೇತ್ರಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನು ಸದಾ ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲಿ।
Verse 54
तद्वद्वाक्यैः शुभैः पुण्यैर्विप्रांश्चापि प्रसादयेत् । पर्वतीर्थाप्तिकालश्च घनरूपोभिवर्षणे
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶುಭವಾದ ಪುಣ್ಯವಚನಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪರ್ವತತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಘರೂಪವಾಗಿ ಘನ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ।
Verse 55
वप्तुकामो भवेत्क्षेत्री ततः क्षेत्रे प्रवापयेत् । तद्वद्भूपप्रसन्नाय विप्राय परिदीयते
ರೈತನು ಬಿತ್ತಲು ಬಯಸಿದರೆ ಮೊದಲು ಹೊಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ಅದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು।
Verse 56
क्षेत्रस्य उप्तबीजस्य यथा क्षेत्री प्रभुंजति । फलमेव महाराज तथा दाता भुनक्ति च
ಹೇ ಮಹಾರಾಜನೇ! ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜದ ಫಲವನ್ನು ಹೊಲದ ಮಾಲೀಕನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ, ದಾತನೂ ತನ್ನ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 57
प्रेत्य चात्रैव नित्यं च तृप्तो भवति नान्यथा । ब्राह्मणाः पितरो देवाः क्षेत्ररूपा न संशयः
ಮರಣಾನಂತರವೂ ಮತ್ತು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ನಿತ್ಯ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರರೂಪವೇ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 58
मानवानां महाराज वापिताः प्रददंति च । फलमेवं न संदेहो यादृशं तादृशं ध्रुवम्
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಜನರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆರೆ-ಸರೋವರಗಳೂ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಯಾವ ಕರ್ಮವೋ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 59
कटुकाद्धि न जायेत राजन्मधुर एव च । तद्वच्च मधुराख्याच्च न जायेत्कटुकः पुनः
ಓ ರಾಜನ್, ಕಟುವಾದದ್ದರಿಂದ ಮಧುರತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಕಟುತೆಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಮಧುರ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕಟುತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 60
यादृशं वपते बीजं तादृशं फलमश्नुते । न वापयति यः क्षेत्रं न स भुंजति तत्फलम्
ಯಾವ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತುತ್ತಾನೋ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಅದರ ಕೊಯ್ಲಿನ ಫಲವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 61
तद्वद्विप्राश्च देवाश्च पितरः क्षेत्ररूपिणः । दर्शयंति फलं राजन्दत्तस्यापि न संशयः
ಅದೇ ರೀತಿ, ಓ ರಾಜನ್, ಕ್ಷೇತ್ರರೂಪಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 62
यादृशं हि कृतं कर्म त्वयैव च शुभाशुभम् । तादृशं भुंक्ष्व वै राजन्नन्यथा तन्न जायते
ಓ ರಾಜನ್, ನೀನೇ ಮಾಡಿದ ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಕರ್ಮ ಯಾವದೋ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು; ಅದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 63
न पुरा देवविप्रेभ्यः पितृभ्यश्च कदाचन । मिष्टान्नपानमेवापि दत्तं सुमनसा तदा
ಹಿಂದೆ ನೀನು ದೇವರುಗಳಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ—ಮಧುರ ಅನ್ನಪಾನವನ್ನೂ ಸಹ—ಹರ್ಷಿತ ಮನದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ದಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ।
Verse 64
सुभोज्यैर्भोजनैर्मृष्टैर्मधुरैश्चोष्यपेयकैः । सुभक्ष्यैरात्मना भुक्तं कस्मै दत्तं न च त्वया
ನೀನು ಸ್ವತಃ ಉತ್ತಮ ಭೋಜನಗಳು, ರುಚಿಕರ ಮಧುರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಪಾನೀಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿದ್ದೀ; ಆದರೆ ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಕೊಟ್ಟೆಯಾ? ನೀನು ಏನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ।
Verse 65
स्वशरीरं त्वया पुष्टमन्नैरमृतसन्निभैः । यस्मात्कृतं महाराज तस्मात्क्षुधा प्रवर्तते
ಮಹಾರಾಜಾ! ಅಮೃತಸನ್ನಿಭ ಅನ್ನಗಳಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದೀ; ಆ ಪೋಷಣೆಯಿಂದಲೇ ದೇಹ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹಸಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 66
कर्मैव कारणं राजन्नराणां सुखदुःखयोः । जन्ममृत्य्वोर्महाभाग भुंक्ष्व तत्कर्मणः फलम्
ಹೇ ರಾಜನ್! ನರರ ಸುಖದುಃಖಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಕರ್ಮವೇ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಜನ್ಮಮೃತ್ಯುಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು।
Verse 67
पूर्वेपि च महात्मानो दिवं प्राप्ताः स्वकर्मणा । पुनः प्रयाता भूर्लोकं कर्मणः क्षयकालतः
ಹಿಂದೆಯೂ ಮಹಾತ್ಮರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಆದರೆ ಆ ಕರ್ಮಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು।
Verse 68
नलो भगीरथश्चैव विश्वामित्रो युधिष्ठिरः । कर्मणैव हि संप्राप्ताः स्वर्गं राजन्स्वकालतः
ನಲ, ಭಗೀರಥ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ—ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಯತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕರ್ಮದ ಬಲದಿಂದಲೇ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು.
Verse 69
दिष्टं हि प्राक्तनं कर्म तेन दुःखं सुखं लभेत् । तदुल्लंघयितुं राजन्कः समर्थोपि हीश्वरः
ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮವೇ ‘ದಿಷ್ಟ’; ಅದರಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ದುಃಖವೋ ಸುಖವೋ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ರಾಜನೇ, ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಾರು—ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದರೂ—ಮೀರಿಸಬಲ್ಲರು?
Verse 70
अथ तस्मान्नृपश्रेष्ठ स्वर्गतस्यापि तेऽभवत् । क्षुत्तृष्णासंभवो वेगस्ततो दुष्टं हि कर्म ते
ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ವೇಗ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ನಡೆ ದುಷ್ಟವಾಯಿತು.
Verse 71
यदि ते क्षुत्प्रतीकारो ह्यभीष्टो नृपसत्तम । तद्गत्वा भुंक्ष्व कायं स्वमानंदारण्यसंस्थितम्
ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮನೇ, ನಿನಗೆ ಹಸಿವಿನ ಪರಿಹಾರವೇ ಬೇಕೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆನಂದಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಭುಂಜಿಸು.
Verse 72
तव चेयं महाराज्ञी क्षुत्क्षामातीव दृश्यते । सुबाहुरुवाच । कियत्कालमिदं कर्म कर्तव्यं प्रियया सह
ಮತ್ತು, ಹೇ ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಹಾರಾಣಿಯೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಸುಬಾಹು ಹೇಳಿದನು—“ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಮಾಡಬೇಕು?”
Verse 73
तन्मे ब्रूहि महाभागानुग्रहो दृश्यते कदा । कस्य दानेन किं पुण्यं द्रव्यस्य मुनिसत्तम
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನನಗೆ ಹೇಳು—ದೈವಾನುಗ್ರಹವು ಯಾವಾಗ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಯಾವ ದಾನದಿಂದ ಯಾವ ಪುಣ್ಯಫಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ?
Verse 74
तत्प्रब्रूहि महाप्राज्ञ यदि तुष्टोसि सांप्रतम् । वामदेव उवाच । अन्नदानान्महासौख्यमुदकस्य महामते
ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ! ನೀನು ಈಗ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳು. ವಾಮದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಅನ್ನದಾನದಿಂದ ಮಹಾಸೌಖ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಜಲದಾನದಿಂದಲೂ, ಓ ಮಹಾಮತೇ.
Verse 75
भुंजंति मर्त्याः स्वर्गं वै पीड्यंते नैव पातकैः । यदा दानं न दत्तं तु भवेदपि हि मानवैः
ಮನುಷ್ಯರು ಸ್ವರ್ಗಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಜನರು ದಾನ ನೀಡಿದಾಗ; ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯರು ದಾನ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುವರು.
Verse 76
मृत्युकालेपि संप्राप्ते दानं सर्वे ददंति च । आदावेव प्रदातव्यमन्नं चोदकसंयुतम्
ಮರಣಕಾಲ ಬಂದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಜಲಸಹಿತವಾಗಿ ಮೊದಲೇ (ಸಮಯದಲ್ಲೇ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 77
सुच्छत्रोपानहौ दद्याज्जलपात्रं सुशोभनम् । भूमिं सुकांचनं धेनुमष्टौ दानानि योऽर्पयेत्
ಸುಂದರ ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದುಕೆಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಶೋಭನ ಜಲಪಾತ್ರವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲಿ; ಭೂಮಿ, ಉತ್ತಮ ಕಂಚನ ಮತ್ತು ಧೇನುವನ್ನೂ—ಈ ಎಂಟು ದಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನು.
Verse 78
स्वर्गे न जायते तस्य क्षुधातृष्णादिसंभवः । क्षुधा न बाधते राजन्नन्नदानात्स तृप्तिमान्
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಹಸಿವು, ದಾಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ರಾಜನೇ, ಅನ್ನದಾನದ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವನು ತೃಪ್ತನಾಗುವದರಿಂದ ಹಸಿವು ಅವನನ್ನು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 79
तृष्णा तीव्रा नहि स्याद्वै तृप्तो भवति सर्वदा । पादुकायाः प्रदानेन च्छत्रदानेन भूपते
ಓ ಭೂಪತೇ, ಪಾದುಕಾದಾನ ಮತ್ತು ಛತ್ರದಾನದಿಂದ ತೀವ್ರ ತೃಷ್ಣೆ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಸದಾ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
Verse 80
छायामाप्नोति दाता वै वाहनं च नृपोत्तम । उपानहप्रदानेन अन्यदेवं वदाम्यहम्
ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ದಾತನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರಳನ್ನೂ ವಾಹನನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಪಾದುಕಾದಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಇನ್ನೊಂದು ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 81
भूमिदानान्महाभाग सर्वकामानवाप्नुयात् । गोदानेन महाराज रसैः पुष्टो भवेत्सदा
ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಭೂಮಿದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಗೋಧಾನದಿಂದ ಅವನು ಸದಾ ರಸಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 82
सर्वान्भोगान्प्रभुंजानः स्वर्गलोके वसेन्नरः । तृप्तो भवति वै दाता गोदानेन न संशयः
ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೋಧಾನದಿಂದ ದಾತನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
Verse 83
नीरुजः सुखसंपन्नः संतुष्टस्तु धनान्वितः । कांचनेन सुवर्णस्तु जायते नात्र संशयः
ಅವನು ನಿರೋಗಿಯಾಗಿ, ಸುಖಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಧನವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕಾಂಚನದ ದಾನ/ಸೇವನೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 84
श्रीमांश्च रूपवांस्त्यागी रत्नभोक्ता भवेन्नरः । मृत्युकाले तु संप्राप्ते तिलदानं प्रयच्छति
ಮನುಷ್ಯನು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ, ರೂಪವಂತನಾಗಿ, ತ್ಯಾಗಶೀಲನಾಗಿ, ರತ್ನಭೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಕಾಲ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ತಿಲದಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 85
सर्वभोगपतिर्भूत्वा विष्णुलोकं प्रयाति सः । एवं दानविशेषेण प्राप्यते परमं सुखम्
ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ದಾನದ ಈ ವಿಶೇಷತೆಯಿಂದ ಪರಮ ಸುಖವು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 86
गोदानं भूमिदानं तु अन्नोदके च वै त्वया । जीवमानेन राजेंद्र न दत्तं ब्राह्मणाय वै
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನೀನು ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಗೋদানವನ್ನೂ, ಭೂಮಿದಾನವನ್ನೂ, ಅನ್ನ-ನೀರಿನ ದಾನವನ್ನೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
Verse 87
मृत्युकालेपि नो दत्तं तस्मात्क्षुधा प्रवर्तते । एतत्ते कारणं प्रोक्तं जातं कर्मवशानुगम्
ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ದಾನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷುಧೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು—ಕರ್ಮವಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ಉಂಟಾದುದು.
Verse 88
यादृशं तु कृतं कर्म तादृशं परिभुज्यते । सुबाहुरुवाच । कथं क्षुधा प्रशांतिं मे प्रयाति मुनिसत्तम
ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿಯ ಫಲವನ್ನು ಭೋಗಿಸಬೇಕು. ಸುಬಾಹು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನ ಹಸಿವು ಹೇಗೆ ಶಮನವಾಗುವುದು?
Verse 89
अनया शोषितः कायो ह्यतीव परिदूयते । क्षुधां प्रति द्विजश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं वदस्व नौः
ಈ ಹಸಿವಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಒಣಗಿ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಸಿವಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
Verse 90
कर्मणश्चास्यघोरस्य यथा शांतिर्भवेन्मम । वामदेव उवाच । प्रायश्चित्तं न चैवास्ति ऋतेभोगान्नृपोत्तम
‘ಅವನ ಈ ಘೋರ ಕರ್ಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುವುದು?’ ವಾಮದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಫಲಭೋಗವಿಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲ.
Verse 91
कर्मणोस्य फलं सर्वं भवान्स्वस्थः प्रभोक्ष्यति । यत्र ते पतितः कायः प्रियायाश्चैव भूपते
ಹೇ ಭೂಪತೆ, ಈ ಕರ್ಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ನೀವು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಭೋಗಿಸುವಿರಿ—ನಿಮ್ಮ ದೇಹವೂ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯೆಯ ದೇಹವೂ ಬಿದ್ದ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.
Verse 92
युवाभ्यां हि प्रगंतव्यमितश्चैव न संशयः । उभाभ्यामपि भोक्तव्यं कायमक्षयमेव तत्
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೊರಡಬೇಕು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಆ ಅಕ್ಷಯ ಪದವನ್ನು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಭೋಗಿಸಬೇಕು.
Verse 93
स्वंस्वं राजन्न संदेहस्त्वया वै प्रियया सह । राजोवाच । कियत्कालं प्रभोक्तव्यं मयैवं प्रियया सह
ಓ ರಾಜನ್, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ. ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪ್ರಭು, ನಾನು ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಭೋಗಿಸಬೇಕು?
Verse 94
तदादिश महाभाग प्रमाणं तद्वचो मम । वामदेव उवाच । वासुदेव महास्तोत्रं महापातकनाशनम्
ಆದುದರಿಂದ ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು; ನಿನ್ನ ವಚನವೇ ನನಗೆ ಪ್ರಮಾಣ. ವಾಮದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ವಾಸುದೇವ ಮಹಾಸ್ತೋತ್ರವು ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕವಾಗಿದೆ.
Verse 95
यदा त्वं श्रोष्यसे पुण्यं तदा मोक्षं प्रयास्यसि । एतत्ते सर्वमाख्यातं गच्छ राजन्प्रभुंक्ष्वहि
ನೀನು ಈ ಪುಣ್ಯೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ, ಆಗ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ; ಈಗ ಹೋಗು ಓ ರಾಜನ್, ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.
Verse 96
एवं श्रुत्वा ततो राजा भार्यया सह वै पुनः । स्वशरीरस्य वै मांसं भक्षते प्रियया सह
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದನು.
Verse 97
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये । च्यवनचरित्रे सप्तनवतितमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ, ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನಾಂತರ್ಗತ ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂಬತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.
Verse 98
यथायथा च राजा च भक्षते च कलेवरम् । हसेते वै सदा नार्यौ तयोर्भावं वदाम्यहम्
ರಾಜನು ಪುನಃ ಪುನಃ ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವಂತೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸದಾ ನಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 99
प्रज्ञा सार्द्धं महासाध्वी चरित्रं तस्य भूपतेः । हास्यं हि कुरुते नित्यं तस्य श्रद्धानपायिनी
ಓ ಭೂಪತೇ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ ಅವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಿತ್ಯ ಮೃದುಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ಶ್ರದ್ಧೆ ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದು।
Verse 100
प्रज्ञया प्रेर्यमाणेन न दत्तं श्रद्धयान्वितम् । ब्राह्मणेभ्यः सुसंकल्प्य अन्नमुद्दिश्य वैष्णवे
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನೀಡದ ಅನ್ನವನ್ನು, ಶುದ್ಧ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ, ವೈಷ್ಣವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಣವೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಬೇಕು।
Verse 101
एवं स भक्षते मांसं स्वस्य कायस्य नित्यदा । योषिदप्यात्मकायं च रसैश्चामृतसन्निभैः
ಹೀಗೆ ಅವನು ನಿತ್ಯ ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಅಮೃತಸನ್ನಿಭ ರಸಗಳ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನು ಜಣು ಭಕ್ಷಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 102
ततो वर्षशतांते तु वामदेवं महामुनिम् । स्मृत्वा स गर्हयामास आत्मानं प्रति सुव्रत
ನಂತರ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮುನಿ ವಾಮದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಆ ಸುವ್ರತನು ತನ್ನನ್ನೇ ಗರ್ಹಿಸಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟನು।
Verse 103
न दत्तं पितृदेवेभ्यो ब्राह्मणेभ्यः कदा मया । न दत्तमतिथिभ्यो हि वृद्धेभ्यश्च विशेषतः
ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಿಲ್ಲ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಹ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೃದ್ಧರಿಗೆಂತೂ ಏನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ.
Verse 104
दीनेभ्यो हि न दत्तं च कृपया चातुराय च । एवं स भुंक्ते स्वं मांसं गर्हयन्स्वीय कर्म च
ಕರುಣೆಯಿಂದಲೂ ದೀನರು, ಪೀಡಿತರಿಗೂ ದಾನ ನೀಡದವನಿಗೆ ಇದೇ ಫಲ—ಅವನು ‘ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸ’ ಭುಂಜುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನೇ ಗರ್ಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 105
एवं स्वमांसं भुंजानं सुबाहुं प्रियया सह । हसेते च तदा दृष्ट्वा प्रज्ञा श्रद्धा च द्वे स्त्रियौ
ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಬಾಹು ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭುಂಜುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾ ಎಂಬ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಕ್ಕರು.
Verse 106
तस्य कर्मविपाकस्य शुभात्मा हसते नृप । मम संगप्रसंगेन न दत्तं पापचेतन
ಓ ನೃಪಾ! ಅವನ ಕರ್ಮವಿಪಾಕ ಪಕ್ವವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶುಭಾತ್ಮನು ನಗುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನ ಸಂಗದ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಆ ಪಾಪಚೇತನನು ದಾನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
Verse 107
प्रज्ञा च वचनैस्तैस्तु राजानं हसते पुनः । क्वगतोसौ महामोहो येन त्वं मोहितो नृप
ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞಾ ಅದೇ ವಚನಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ರಾಜನನ್ನು ನಗುತ್ತಾ ಕೇಳಿತು: “ಓ ನೃಪಾ! ನಿನ್ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಮಹಾಮೋಹ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತು?”
Verse 108
लोभेन मोहयुक्तेन तमोगर्ते निपात्यते । तत्रापतित्वा मामैव पतितं दुःखसंकटे
ಲೋಭ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನು ತಮೋಗರ್ತದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವನು ತಾನೇ ದುಃಖಸಂಕಟದ ಬಲೆಯೊಳಗೆ ಮುಳುಗಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 109
दानमार्गं परित्यज्य लोभमार्गं गतो नृप । भार्यया सह भुंक्ष्व त्वं व्यापितः क्षुधया भृशम्
ಹೇ ನೃಪಾ! ದಾನಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನು ಲೋಭಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೀಯ. ಈಗ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಭುಂಜಿಸು; ನೀನು ತೀವ್ರ ಕ್ಷುಧೆಯಿಂದ ಬಹಳ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದೀಯ.
Verse 110
एवं तं हसते प्रज्ञा सुबाहुं प्रिययान्वितम् । एतद्धि कारणं सर्वं तयोर्हासस्य पुत्रक
ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಜ್ಞಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಸುಬಾಹುವನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಿದಳು. ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಪುತ್ರಾ! ಅವರಿಬ್ಬರ ನಗುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರಣ ಇದೇ.
Verse 111
भक्ष्यमाणस्य भूपस्य देहं स्वं दुःखिते तदा । ऊचतुर्देहिदेहीति याच्यमानः सदैव हि
ರಾಜನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಸ್ವದೇಹವು ದುಃಖದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರು ಮರುಮರು ‘ದೇಹಿ, ದೇಹಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಸದಾ ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಯಾಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 112
क्षुधातृष्णामहाप्राज्ञ भीमरूपे भयानके । पयसा मिश्रितं भक्षं याचेते नृपतीश्वरम्
ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಾ! ಭಯಾನಕ ಭೀಮರೂಪದ ಕ್ಷುಧೆ ಮತ್ತು ತೃಷ್ಣೆಗಳು ನೃಪತೀಶ್ವರನ ಬಳಿ ಹಾಲುಮಿಶ್ರಿತ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದವು.
Verse 113
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया परिपृच्छितम् । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्वदस्व महामते
ನೀನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ನೀನೇ ಹೇಳು.
Verse 114
विज्वल उवाच । वासुदेवाभिधानं तत्स्तोत्रं कथय मे पितः । येन मोक्षं व्रजेद्राजा तद्विष्णोः परमं पदम्
ವಿಜ್ವಲನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ತಂದೆ, ‘ವಾಸುದೇವ’ ಎಂಬ ಆ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಅದರಿಂದ ರಾಜನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುವನು.