Adhyaya 123

Verse 1

सिद्ध उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि ज्ञानरूपं तवाग्रतः । ज्ञानस्य नास्ति वै देहो हस्तौ पादौ च चक्षुषी

ಸಿದ್ಧನು ಹೇಳಿದರು—ಕೇಳು, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಜ್ಞಾನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ದೇಹವಿಲ್ಲ; ಕೈಗಳಿಲ್ಲ, ಪಾದಗಳಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲ.

Verse 2

नासाकर्णौ न ज्ञानस्य नास्ति चैवास्थिसंग्रहः । केन दृष्टं तु वै ज्ञानं कानि लिंगानि तस्य वै

ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೂಗು ಇಲ್ಲ, ಕಿವಿಗಳು ಇಲ್ಲ; ಎಲುಬಿನ ಕಟ್ಟಡವೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಾವುದರಿಂದ ಕಾಣಬಹುದು, ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?

Verse 3

आकारैर्वर्जितं नित्यं सर्वं वेत्ति स सर्ववित् । दिवाप्रकाशकः सूर्यो रात्रौ प्रकाशयेच्छशी

ಯಾವನು ನಿತ್ಯ ನಿರಾಕಾರನಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವನೋ, ಅವನೇ ಸರ್ವಜ್ಞನು. ಹಗಲು ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ರಾತ್ರಿ ಚಂದ್ರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

गृहं प्रकाशयेद्दीपो लोकमध्ये स्थिता अमी । तत्पदं केन वै धाम्ना दृश्यते शृणु सत्तम

ದೀಪವು ಮನೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ, ಈ ಪ್ರಕಾಶಗಳು ಲೋಕಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಹೇ ಸತ್ತಮ, ಕೇಳು—ಆ ಪರಮಪದವು ಯಾವ ಧಾಮದಿಂದ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 5

न विंदंति हि मूढास्ते मोहिता विष्णुमायया । कायमध्ये स्थितं ज्ञानं ध्यानदीप्तमनौपमम्

ವಿಷ್ಣುಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದ ಆ ಮೂಢರು ಅದನ್ನು ಅರಿಯರು. ದೇಹಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆ ಅನೂಪಮ ಜ್ಞಾನವು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 6

तत्पदं तेन दृश्येत चंद्रसूर्यादिभिर्न च । हस्तपादौ विना ज्ञानमचक्षुः कर्णवर्जितम्

ಆ ಪರಮಪದವು ಅದರಿಂದಲೇ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ; ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯಾದಿಗಳಿಂದಲ್ಲ. ಆ ಜ್ಞಾನವು ಕೈಕಾಲಿಲ್ಲದು, ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದು, ಕಿವಿವರ್ಜಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 7

तस्य सर्वत्र गतिरस्ति सर्वं गृह्णाति पश्यति । सर्वमाघ्राति विप्रेंद्र शृणोत्येवं न संशयः

ಅವನ ಗತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಘ್ರಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 8

नास्ति ज्ञानसमो दीपः सर्वांधकारनाशने । स्वर्गे भूमौ च पाताले स्थाने स्थाने च दृश्यते

ಸರ್ವ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ದೀಪವಿಲ್ಲ. ಅದು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲೂ—ಸ್ಥಾನಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ—ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

कायमध्ये स्थितं ज्ञानं न विंदंति कुबुद्धयः । ज्ञानस्थानं प्रवक्ष्यामि यस्माज्ज्ञानं प्रजायते

ಜ್ಞಾನವು ದೇಹದೊಳಗೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಕುಬುದ್ಧಿಯವರು ಅದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯವಾಗುವುದೋ, ಆ ಜ್ಞಾನಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 10

प्राणिनां हृदये नित्यं निहितं सर्वदा द्विज । कामादीन्सुमहाभोगान्महामोहादिकांस्तथा

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ, ಸರ್ವಕಾಲವೂ, ಕಾಮಾದಿ ಮಹಾಭೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಾಮೋಹಾದಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ನಿತ್ಯವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.

Verse 11

विवेकवह्निना सर्वान्दिधक्षति सदैव यः । सर्वशांतिमयोभूत्वा इंद्रियार्थं प्रमर्द्दयेत्

ವಿವೇಕದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸದಾ ದಹಿಸುವವನು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಮಯನಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

Verse 12

ततस्तु जायते ज्ञानं सर्वतत्त्वार्थदर्शकम् । तत्त्वमूलमिदं ज्ञानं निर्मलं सर्वदर्शकम्

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್ತ್ವಮೂಲವಾದ ಈ ಜ್ಞಾನವು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿದ್ದು ಸರ್ವದರ್ಶಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 13

तस्माच्छांतिं कुरुष्व त्वं सर्वसौख्यप्रवर्द्धिनीम् । समः शत्रौ च मित्रे च यथात्मनि तथापरे

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸು; ಅದು ಸರ್ವಸೌಖ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು. ಶತ್ರುವಲ್ಲಿಯೂ ಮಿತ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಬುದ್ಧಿಯಾಗಿರು, ಮತ್ತು ನಿನ್ನಂತೆ ಇತರರನ್ನೂ ಕಾಣು।

Verse 14

भव स्वनियतो नित्यं जिताहारो जितेंद्रियः । मैत्रं नैव प्रकर्तव्यं वैरं दूरे परित्यजेत्

ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ವನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಇರು; ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸು. ಆತುರದಿಂದ ಅತಿಸ್ನೇಹ ಮಾಡಬೇಡ; ವೈರವನ್ನೂ ದೂರವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 15

निःसंगो निःस्पृहो भूत्वा एकांतस्थानमाश्रितः । सर्वप्रकाशको ज्ञानी सर्वदर्शी भविष्यसि

ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ಪೃಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಾಂತಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು. ಆಗ ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿ, ಸರ್ವದರ್ಶಿ ಪ್ರಾಜ್ಞನಾಗುವಿ।

Verse 16

एकस्थानस्थितो वत्स त्रैलोक्ये यद्भविष्यति । वृत्तांतं वेत्स्यसि त्वं तु मत्प्रसादान्न संशयः

ವತ್ಸ, ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸುವುದೋ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯುವಿ. ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವಿ।

Verse 17

कुंजल उवाच । सिद्धेन तेन मे विप्र ज्ञानरूपं प्रकाशितम् । तस्य वाक्ये स्थितो नित्यं तद्भावेनापि भावितः

ಕುಂಜಲನು ಉವಾಚ—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಆ ಸಿದ್ಧ ಮಹಾತ್ಮನ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಅವನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಅವನ ಭಾವದಿಂದಲೂ ಭಾವಿತನಾದೆ।

Verse 18

त्रैलोक्ये वर्त्तते यद्यदेकस्थाने स्थितो ह्यहम् । तत्तदेव प्रजानामि प्रसादात्तस्य सद्गुरोः

ನಾನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ನಡೆಯುತ್ತದೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ—ಆ ಸದ್ಗುರುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ.

Verse 19

एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतमेव हि । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्ब्रूहि द्विजसत्तम

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು—ಇದು ನನ್ನ ಸ್ವವೃತ್ತಾಂತವೇ. ಇನ್ನೇನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಹೇಳು, ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ।

Verse 20

च्यवन उवाच । कीरयोनिं कथं प्राप्तो भवाञ्ज्ञानवतां वरः । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि सर्वसंदेहनाशनम्

ಚ್ಯವನನು ಹೇಳಿದರು—ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನೀನು ಹೇಗೆ ಶುಕಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ? ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 21

कुंजल उवाच । संसर्गाज्जायते पापं संसर्गात्पुण्यमेव हि । तस्माद्विवर्जयेच्छुद्धो भव्यं विरुद्धमेव च

ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದರು—ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ಪಾಪ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಸಂಸರ್ಗದಿಂದಲೇ ಪುಣ್ಯವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವನು ಅಯೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮವಿರೋಧಿ ಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 22

लुब्धकेनापि पापेन केनाप्येकः शुकः शिशुः । बंधयित्वा समानीतो विक्रयार्थं समुद्यतः

ಒಬ್ಬ ಪಾಪಿಷ್ಠ ಬೇಟೆಗಾರನು ಒಂದೇ ಒಂದು ಶುಕಶಿಶುವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಿಡಿದು, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಂದು, ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 23

चाटुकांर सुरूपं तं पटुवाक्यं समीक्ष्य च । गृहीतो ब्राह्मणैकेन मम प्रीत्या समर्पितः

ಅವನ ಚಾಟುಕಾರಿತನ, ಸುಂದರ ರೂಪ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 24

ज्ञानध्यानस्थितो नित्यमहमेव द्विजोत्तम । समे बालस्वभावेन कौतुकात्करसंस्थितः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ನಾನು ನಿತ್ಯ ಜ್ಞಾನ-ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಸಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಕೇವಲ ಕುತೂಹಲದಿಂದ, ಕೈಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತೇನೆ.

Verse 25

तस्य कौतुकवाक्यैर्वा मुग्धोऽहं द्विजसत्तम । शुकस्य पुत्ररूपस्य नित्यं तत्परमानसः

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ಅವನ ಕುತೂಹಲಭರಿತ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನಾನು ಮೋಹಿತನಾದೆ; ಶುಕನ ಪುತ್ರರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿತ್ಯ ತತ್ಪರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 26

मामेवं वदते सोपि ताततातेति आस्यताम् । स्नातुं गच्छ महाभाग देवमर्चय सांप्रतम्

ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನೂ “ತಾತ, ತಾತ, ಕುಳಿತುಕೋ” ಎಂದನು. ನಂತರ “ಮಹಾಭಾಗ! ಈಗ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಕ್ಷಣ ದೇವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 27

इत्यादिचाटुकैर्वाक्यैर्मामेवं परिभाषयेत् । तस्यवाक्यविनोदेन विस्मृतं ज्ञानमुत्तमम्

ಇಂತಹ ಚಾಟುಕಾರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಅವನ ವಾಕ್ಯವಿನೋದದಿಂದ ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವೂ ಮರೆತುಹೋಯಿತು.

Verse 28

पुष्पार्थं फलभोगार्थं गतोहं वनमेव च । नीतः शुको बिडालेन मम दुःखस्य हेतवे

ಪುಷ್ಪಾರ್ಥವೂ ಫಲಭೋಗಾರ್ಥವೂ ನಾನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು; ಆದರೆ ಬೆಕ್ಕು ಶುಕಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು—ಅದೇ ನನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

Verse 29

मम संसर्गिभिः सर्वैर्वयस्यैः साधुचारिभिः । बिडालेन हतः पक्षी तेनैव भक्षितो हि सः

ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗಾತಿಗಳಾದ ಸದಾಚಾರಿ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕು ಆ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕೊಂದಿತು; ಅದೇ ಬೆಕ್ಕು ಅದನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿತು.

Verse 30

श्रुत्वा मृत्युं गतं विप्र शुकं तं चाटुकारकम् । महता दुःखभावेन असुखेनातिदुःखितः

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಚಾಟುಕಾರನಾದ ಆ ಶುಕನು ಮೃತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಮಹಾ ಶೋಕಭಾವದಿಂದಲೂ ಗಾಢ ಅಸುಖದಿಂದಲೂ ಅತಿದುಃಖಿತನಾದನು.

Verse 31

तस्य दुःखेन मुग्धोस्मि तीव्रेणापि सुपीडितः । महता मोहजालेन बद्धोऽहं द्विजपुंगव

ಅವನ ದುಃಖದಿಂದ ನಾನು ಮুগ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಅದರ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜಪುಂಗವ! ಮಹಾ ಮೋಹಜಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 32

प्रालपं रामचंद्रेति शुकराजेति पंडित । श्लोकराजेति तं विप्र मोहाच्चलितमानसः

ಮೋಹದಿಂದ ಚಲಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಾ—“ರಾಮಚಂದ್ರ!” “ಶುಕರಾಜ!” ಎಂದು, ಹೇ ಪಂಡಿತ ವಿಪ್ರ! ಅವನನ್ನು “ಶ್ಲೋಕರಾಜ” ಎಂದೂ ಕರೆಯತೊಡಗಿದನು.

Verse 33

ततोऽहं दुःखसंतप्तः संजातः स्वेनकर्मणा । वियोगेनापि विप्रेंद्र शुकस्य शृणु सांप्रतम्

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಸ್ವಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧನಾದೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಈಗ ಶುಕನ ವಿಯೋಗವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 34

विस्मृतं तन्मया ज्ञानं सिद्धेनापि प्रकाशितम् । संस्मरञ्छोकसंतप्तस्तं शुकं चाटुकारकम्

ಸಿದ್ಧ ಮುನಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಆ ಜ್ಞಾನವೂ ನನಗೆ ಮರೆತುಹೋಯಿತು. ಆ ಚಾಟುಕಾರ ಶುಕನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 35

वत्सवत्सेति नित्यं वै प्रलपञ्छृणु भार्गव । गद्यपद्यमयैर्वाक्यैः संस्कृताक्षरसंयुतैः

ಹೇ ಭಾರ್ಗವ, ಅವನು ನಿತ್ಯ ‘ವತ್ಸ, ವತ್ಸ’ ಎಂದು ಪ್ರಲಪಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಳು—ಗದ್ಯಪದ್ಯಮಯ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ, ಸಂಸ್ಕೃತಾಕ್ಷರಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ.

Verse 36

त्वां विना कश्च मां वत्स बोधयिष्यति सांप्रतम् । कथाभिस्तु विचित्राभिः पक्षिराजप्रसाद्य माम्

ಹೇ ವತ್ಸ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾರು ಬೋಧಿಸುವರು? ಹೇ ಪಕ್ಷಿರಾಜ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ ಕೃಪೆಮಾಡು.

Verse 37

अस्मिन्सुनिर्जनोद्याने विहाय क्व गतो भवान् । केन दोषेण लिप्तोस्मि तन्मे कथय सांप्रतम्

ಈ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಜನ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆಯ? ನಾನು ಯಾವ ದೋಷದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ಅದನ್ನು ಈಗಲೇ ಹೇಳು.

Verse 38

एवंविधैरहं वाक्यैः करुणैस्तैस्तु मोहितः । एवमादि प्रलप्याहं शोकेनापि सुपीडितः

ಅಂತಹ ಕರುಣಾಮಯ ವಚನಗಳಿಂದ ನಾನು ಮೋಹಿತನಾದೆನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾ ಶೋಕದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತನಾದೆನು.

Verse 39

मृतोहं तेन मोहेन तद्भावेनापि मोहितः । मरणे यादृशो भावो मतिश्चासीच्च यादृशी

ಆ ಮೋಹದಿಂದ ನಾನು ಸತ್ತವನಂತೆ ಆಯಿತೆನು; ಅದೇ ಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮೋಹಿತನಾದೆನು. ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾವವಿತ್ತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಆಯಿತು.

Verse 40

तादृशेनापि भावेन जातोऽहं द्विजसत्तम । गर्भवासो मया प्राप्तो ज्ञानस्मृतिविधायकः

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ಅಂಥದೇ ಭಾವದಿಂದಲೇ ನಾನು ಜನ್ಮಿಸಿದೆನು; ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಗರ್ಭವಾಸವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 41

स्मृतं पूर्वकृतं कर्म स्वयमेव विचेष्टितम् । मया पापेन मूढेन किं कृतं ह्यकृतात्मना

ನಾನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದೆನು—ಅದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತಃ ತಿಳಿದುಕೊಂಡೇ ಮಾಡಿದ್ದೆನು. ಪಾಪಿ, ಮೂಢ, ಅಸಂಯತಾತ್ಮನಾದ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆನು!

Verse 42

गर्भयोगसमारूढः पुनस्तं चिंतयाम्यहम् । तेन मे निर्मलं ज्ञानं जातं वै सर्वदर्शकम्

ಗರ್ಭಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ನಾನು ಪುನಃ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದರಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲವಾದ, ಸರ್ವದರ್ಶಕ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸಿದೆ.

Verse 43

गुरोस्तस्य प्रसादाच्च प्राप्तं वै ज्ञानमुत्तमम् । तस्यवाक्योदकैः स्वच्छैः कायस्य मलमेव च

ಆ ಗುರುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಗುರುವಿನ ಸ್ವಚ್ಛ ಜಲದಂತಿರುವ ವಚನಗಳಿಂದ ದೇಹದ ಮಲಿನತೆಯೂ ಸಹ ಇವಂತೆ ತೊಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 44

सबाह्याभ्यंतरं विप्र क्षालितं निर्मलं कृतम् । तिर्यक्त्वं च मया प्राप्तं शुकजातिसमुद्भवम्

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನಾನು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಿರ್ಮಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶುಕಜಾತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ತಿರ್ಯಕ್-ಯೋನಿ (ಪಶುಜನ್ಮ)ಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 45

शुकस्य ध्यानभावेन मरणे समुपस्थिते । तस्मिन्काले मृतो विप्र तद्भावेनापि भावितः

ಶುಕನ ಧ್ಯಾನಭಾವದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮರಣ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಆ ವಿಪ್ರನು ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು; ಅವನ ಚಿತ್ತವು ಅದೇ ಭಾವದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 46

तादृशोऽस्मि पुनर्जातः शुकरूपो महीतले । मरणे यादृशो भावः प्राणिनां परिजायते

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೂಕರರೂಪವಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾವ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೋ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 47

तादृशाः स्युस्तु सत्वास्ते तद्रूपास्तत्परायणाः । तद्गुणास्तत्स्वरूपास्ते भावभूता भवंति हि

ಆ ಸತ್ತ್ವಗಳು ಧ್ಯೇಯವಸ್ತುವಿನಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತವೆ—ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗುತ್ತವೆ; ಅದರ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಆ ಭಾವವೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ।

Verse 48

मृत्यकालस्य विप्रेंद्र भावेनापि न संशयः । अतुलं प्राप्तवाञ्ज्ञानमहमत्र महामते

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಮೃತ್ಯುಕಾಲದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರಭಾವದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಅತುಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 49

तेन सर्वं विपश्यामि यद्भूतं यद्भविष्यति । वर्तमानं महाप्राज्ञ ज्ञानेनापि महामते

ಆ (ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ—ಹಿಂದಿನದು, ಮುಂದಿನದು, ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನ. ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ.

Verse 50

सर्वं विदाम्यहं ह्यत्र संस्थितोपि न संशयः । तारणाय मनुष्याणां संसारे परिवर्तताम्

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ಮಾನವರ ತಾರಣಾರ್ಥವೇ ಇದು.

Verse 51

नास्ति तीर्थं गुरुसमं बंधच्छेदकरं द्विज । एतत्ते सर्वमाख्यातं शृणु भार्गवनंदन

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಗುರುವಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ; ಈಗ ಕೇಳು, ಹೇ ಭಾರ್ಗವನಂದನ!

Verse 52

यत्त्वया पृच्छितं विप्र तत्ते सर्वं प्रकाशितम् । स्थलजाच्चोदकात्सर्वं बाह्यं मलं प्रणश्यति

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಜಲದಿಂದ ಭೂಸ್ಪರ್ಶಾದಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಹ್ಯ ಮಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 53

जन्मांतरकृतान्पापान्गुरुतीर्थं प्रणाशयेत् । संसारतारणायैव जंगमं तीर्थमुत्तमम्

ಗುರು-ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸಲು ಈ ಜಂಗಮ (ಜೀವಂತ) ತೀರ್ಥವೇ ಪರಮೋತ್ತಮ.

Verse 54

विष्णुरुवाच । शुक एवं महाप्राज्ञश्च्यवनाय महात्मने । तत्त्वं प्रकाशयित्वा तु विरराम नृपोत्तम

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ಶುಕನು ಮಹಾತ್ಮ ಚ್ಯವನನಿಗೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಂತರ ಮೌನವಾದನು.

Verse 55

एतत्ते सर्वमाख्यातं जंगमं तीर्थमुत्तमम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते

ಈ ಜಂಗಮ ಪರಮೋತ್ತಮ ತೀರ್ಥದ ವಿಷಯವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಈಗ ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು.

Verse 56

वेन उवाच । नाहं राज्यस्य कामार्थी नान्यत्किंचित्प्रकामये । सदेहो गंतुमिच्छामि तव कायं जनार्दन

ವೇನನು ಹೇಳಿದರು: ನನಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲ; ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ದೇಹಸಹಿತ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯಕಾಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 57

एवं वरमहं मन्ये यदि दातुमिहेच्छसि । विष्णुरुवाच । यज त्वमश्वमेधेन राजसूयेन भूपते

ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಇದೇ ವರವೆಂದು ನಾನು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ಭೂಪತೆ! ನೀನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಮತ್ತು ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 58

गो भू स्वर्णाम्बुधान्यानां कुरु दानं महामते । दानान्नश्यति वै पापं ब्रह्मवध्यादिघोरकम्

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಗೋವು, ಭೂಮಿ, ಸ್ವರ್ಣ, ಜಲ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳ ದಾನವನ್ನು ಮಾಡು. ಇಂತಹ ದಾನದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಘೋರ ಪಾಪವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 59

चतुर्वर्गस्तु दानेन सिद्ध्यत्येव न संशयः । तस्माद्दानं प्रकर्तव्यं मामुद्दिश्य च भूपते

ದಾನದಿಂದ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಚತುರ್ವರ್ಗವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಭೂಪತೇ, ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 60

यादृशेनापि भावेन मामुद्दिश्य ददाति यः । तादृशं तस्य वै भावं सत्यमेवं करोम्यहम्

ಯಾರು ಯಾವ ಭಾವದಿಂದಲಾದರೂ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಆ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 61

ऋषीणां दर्शनात्स्पर्शाद्भ्रष्टस्ते पापसंचयः । आगमिष्यसि यज्ञांते मम देहं न संशयः

ಋಷಿಗಳ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಸಂಚಯವು ದೂರವಾಗಿದೆ. ಯಜ್ಞಾಂತದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನ ಧಾಮ/ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೇರುವೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 62

एवमाभाष्य तं वेनमंतर्द्धानं गतो हरिः

ವೇನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅಂತರ್ಧಾನರಾದನು.