Adhyaya 101

Verse 1

सूत उवाच । देवदेवो हृषीकेशस्त्वंगपुत्रं नृपोत्तमम् । समाचष्ट महाश्रेय आख्यानं पापनाशनम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವದೇವನಾದ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಅಙ್ಗಪುತ್ರನಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೃಪನಿಗೆ ಪಾಪನಾಶಕ ಹಾಗೂ ಮಹಾಶ್ರೇಯಕರವಾದ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 2

श्रूयतामभिधास्यामि चरित्रं श्रेयदायकम् । द्विजस्यापि च वृत्तांतं कुंजलस्य महात्मनः

ಕೇಳಿರಿ; ನಾನು ಶ್ರೇಯೋದಾಯಕವಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದ್ವಿಜ ಕುಂಜಲನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ಸಹ।

Verse 3

विष्णुरुवाच । कुंजलश्चापि धर्मात्मा चतुर्थं पुत्रमेव च । समाहूय मुदायुक्त उवाचैनं कपिंजलम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಕುಂಜಲನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಕರೆಯಿಸಿ ಆ ಕಪಿಂಜಲನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 4

किं नु पुत्र त्वया दृष्टमपूर्वं कथयस्व मे । भोजनार्थं तु यासि त्वमितः कस्मिन्सुतोत्तम

ಓ ಪುತ್ರನೇ! ನೀನು ಕಂಡ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಅದ್ಭುತವೇನು? ನನಗೆ ಹೇಳು. ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುತನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ?

Verse 5

तदाचक्ष्व महाभाग यदि दृष्टं सुपुण्यदम् । कपिंजल उवाच । यच्च तात त्वया पृष्टमपूर्वं प्रवदाम्यहम्

ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನೀನು ಮಹಾಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾದುದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಸು. ಕಪಿಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ತಾತಾ! ನೀನು ಕೇಳಿದ ಆ ಅಪೂರ್ವ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

यन्न दृष्टं श्रुतं केन कस्मान्नैव श्रुतं मया । तदिहैव प्रवक्ष्यामि श्रूयतामधुना पितः

ಯಾರೂ ನೋಡದ, ಕೇಳದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಕೇಳಿರಬಹುದು? ಓ ತಂದೆಯೇ! ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 7

शृण्वंतु भ्रातरः सर्वे मातस्त्वं शृणु सांप्रतम् । कैलासः पर्वतश्रेष्ठो धवलश्चंद्र सन्निभः

ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರೂ ಕೇಳಿರಿ; ಓ ತಾಯೇ, ನೀವೂ ಈಗ ಕೇಳು. ಕೈಲಾಸವು ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅದು ಧವಳವಾಗಿ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 8

नानाधातुसमाकीर्णो नानावृक्षोपशोभितः । गंगाजलैः शुभैः पुण्यैः क्षालितः सर्वतः पितः

ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ; ಓ ತಂದೆಯೇ! ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಗಂಗೆಯ ಶುಭ, ಪುಣ್ಯಜಲಗಳಿಂದ ಅದು ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

Verse 9

नदीनां तु सहस्राणि दिव्यानि विविधानि च । यस्मात्तात प्रसूतानि जलानि विविधानि च

ಹೇ ತಾತ! ಅವನಿಂದಲೇ ದಿವ್ಯವೂ ನಾನಾವಿಧವೂ ಆದ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ವಿಧದ ಜಲಗಳೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 10

तडागानि सहस्राणि सोदकानि महागिरौ । नद्यः संति विशालिन्यो हंससारससेविताः

ಆ ಮಹಾಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಾವಿರಾರು ತಡಾಗಗಳು ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಹಂಸ ಹಾಗೂ ಸಾರಸಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ವಿಶಾಲವಾದ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ।

Verse 11

तस्मिञ्छिखरिणां श्रेष्ठे पुण्यदाः पापनाशनाः । वनानि विविधान्येव पुष्पितानि फलानि च

ಆ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಇದ್ದವು—ಪುಣ್ಯಪ್ರದವೂ ಪಾಪನಾಶಕವೂ—ಪುಷ್ಪಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 12

नानावृक्षोपयुक्तानि हरितानि शुभानि च । किन्नराणां गणैर्युक्तश्चाप्सरोभिः समाकुलः

ಅದು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ ಹಸಿರಾಗಿಯೂ ಶುಭವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು; ಕಿನ್ನರಗಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಪ್ಸರಸರಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 13

गंधर्वचारणैः सिद्धैर्देववृंदैः सुशोभितः । दिव्यवृक्षवनोपेतो दिव्यभावैः समाकुलः

ಅದು ಗಂಧರ್ವ, ಚಾರಣ, ಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ದೇವವೃಂದಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ದಿವ್ಯವೃಕ್ಷಗಳ ವನಗಳಿಂದ ಸಮೇತವಾಗಿ ದಿವ್ಯಭಾವ-ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 14

दिव्यगंधैः सुशोभाढ्यैर्नानारत्नसमन्वितः । शिलाभिः स्फटिकस्यापि शुक्लाभिस्तु सुशोभनः

ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಅಪಾರ ಶೋಭೆಯಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಶ್ವೇತ ಸ್ಫಟಿಕಸಮಾನ ಶಿಲಾಫಲಕಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 15

सूर्यतेजोमयो राजंस्तेजोभिस्तु समाकुलः । चंदनैश्चारुगंधैश्च बकुलैर्नीलपुष्पकैः

ಓ ರಾಜನೇ, ಅದು ಸೂರ್ಯತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಸುಗಂಧಭರಿತ ಚಂದನ, ಬಕುಲಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲವರ್ಣದ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 16

नानापुष्पमयैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतः । पक्षिणां सुनिनादैश्च दिव्यानां मधुरायते

ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ದಿವ್ಯ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಶುಭ ಮಧುರ ನಿನಾದಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಧುರವಾಗಿ ಭಾಸವಾಯಿತು।

Verse 17

षट्पदानां निनादैश्च वृक्षौघैर्मधुरायते । रुतैश्च कोकिलानां तु शोभते स वनो गिरिः

ಜೇನುನೊಣಗಳ ಗುಂಝಾರ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಸಮೂಹದ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಆ ವನಪರ್ವತ ಮಧುರವಾಗಿ ಭಾಸವಾಯಿತು; ಕೋಕಿಲಗಳ ಕೂಜನದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 18

गणकोटिसमाकीर्णं तत्रास्ति शिवमंदिरम् । अंशुभिर्धवलं पुण्यं पुण्यराशिशिलोच्चयम्

ಅಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೀಶಿವಮಂದಿರವಿತ್ತು; ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಧವಳವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿ—ಪುಣ್ಯರಾಶಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಶಿಲಾಶಿಖರದಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು।

Verse 19

सिंहैश्च गर्जमानैश्च सैरिभैः कुंजरैस्ततः । दिग्गजानां सुघोषैश्च शब्दितं च समंततः

ಆಗ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಂಹಗಳ ಗರ್ಜನೆ, ಮಹಾಹಸ್ತಿಗಳ ನಾದ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ದಿಗ್ಗಜಗಳ ಮಂಗಳಘೋಷದಿಂದ ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 20

नानामृगैः समाकीर्णं शाखामृगगणाकुलम् । मयूरकेकाघोषैश्च गुहासु च विनादितम्

ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಶಾಖಾಮೃಗಗಳಾದ ವಾನರಗಣಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು; ಮಯೂರಗಳ ಕೇಕಾಘೋಷವು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 21

कंदरैर्लेपनैः कूटैः सानुभिश्च विराजितम् । नानाप्रस्रवणोपेतमोषधीभिर्विराजितम्

ಅದು ಕಂದರಗಳು, ಇಳಿಜಾರುಗಳು, ಕೂಟಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾನುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ನಾನಾ ಪ್ರಸ್ರವಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಔಷಧೀ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತಿಮಂತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 22

दिव्यं दिव्यगुणं पुण्यं पुण्यधाम समाकुलम् । सेवितं पुण्यलोकैश्च पुण्यराशिं महागिरिम्

ಆ ಮಹಾಗಿರಿ ದಿವ್ಯ, ದಿವ್ಯಗುಣಸಂಪನ್ನ, ಪುಣ್ಯಮಯ, ಪುಣ್ಯಧಾಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದದು; ಪುಣ್ಯಲೋಕವಾಸಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿ, ಪುಣ್ಯದ ಮಹಾರಾಶಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 23

पुलिंदभिल्लकोलैश्च सेवितं पर्वतोत्तमम् । विकटैः शिखरैः कोटैरद्रिराजः प्रकाशते

ಆ ಪರ್ವತೋತ್ತಮವು ಪುಲಿಂದ, ಭಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೋಲ ಜನರಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ; ಭಯಂಕರ ಶಿಖರಗಳು ಹಾಗೂ ದುರ್ಗಮ ಕೂಟಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ ಆ ಅದ್ರಿರಾಜ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 24

अन्यैर्नानाविधैः पुण्यैः कौतुकैर्मंगलैः शुभैः । गंगोदकप्रवाहैश्च महाशब्दं प्रसुस्रुवे

ಇತರ ನಾನಾವಿಧ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳು, ಕೌತುಕೋತ್ಸವಗಳು, ಮಂಗಳಕರ ಶುಭ ವಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಗಂಗಾಜಲದ ಪ್ರವಾಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 25

शंकरस्य गृहं तत्र कैलासं गतवानहम् । तत्राश्चर्यं मया दृष्टं यन्न दृष्टं कदा श्रुतम्

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಶಂಕರನ ಧಾಮವಾದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆ—ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ, ಎಂದೂ ಕೇಳಿಲ್ಲ।

Verse 26

श्रूयतामभिधास्यामि तात सर्वं मयोदितम् । शिखराद्गिरिराजस्य मेरोः पुण्यान्महोदयात्

ಹೇ ತಾತ, ಕೇಳು; ನಾನು ಈಗ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಗಿರಿರಾಜ ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರದಿಂದ, ಅದರ ಪುಣ್ಯಮಯ ಮಹೋದಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಂತೆ।

Verse 27

हिमक्षीरसुवर्णस्तु प्रवाहः पतते भुवि । गंगायाश्च महाभाग रंहसा घोषभूषितः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಹಿಮ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಂತೆ ಶುಭ್ರವೂ, ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣ ಕాంతಿಯೂಳ್ಳ ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ವೇಗವತಿ ಗಂಗೆಯು ತನ್ನ ಗರ್ಜನಧ್ವನಿಯಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 28

कैलासस्य शिरः प्राप्य तत्र विस्तरतां गतः । दशयोजनमानेन तत्र गंगा ह्रदो महान्

ಕೈಲಾಸದ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅದು (ಗಂಗಾ) ಅಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ದಶ ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಂಗೆಯ ಮಹಾನ್ ಹ್ರದವಿದೆ।

Verse 29

महातोयेन पुण्येन विमलेन विराजते । सर्वतोभद्रतां प्राप्तो महाहंसैः प्रशोभते

ಆ ಸರೋವರವು ಮಹಾಜಲದಿಂದ, ಪುಣ್ಯವಾದ ನಿರ್ಮಲ ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮಂಗಳವನ್ನು ಪಡೆದು ಮಹಾಹಂಸಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 30

सामोच्चारेण पुण्येन दिव्येन मधुरेण च । हंसास्तत्र प्रकूजंति सरस्तेन विराजते

ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆಯ ಪುಣ್ಯ, ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧುರ ಧ್ವನಿ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಹಂಸಗಳು ಮಧುರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಆ ಸರೋವರವು ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 31

तस्य तीरे शिलायां वै हिमकन्या महामते । आसीना मुक्तकेशांता रूपद्रविणशालिनी

ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ, ನಿಜವಾಗಿ, ಒಂದು ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಹಿಮವಂತನ ಕನ್ಯೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು—ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಹರಿಯುವ ಕೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ—ರೂಪಸಂಪತ್ತುಳ್ಳವಳಾಗಿ.

Verse 32

दिव्यरूपसुसंपन्ना सगुणा दिव्यलक्षणा । दिव्यालंकारभूषा च तस्यास्तीरे विराजते

ದಿವ್ಯ ರೂಪಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಶುಭ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ—ಅವಳು ಆ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 33

न जाने गिरिराजस्य तनया वा महोदधेः । नो वास्ति ब्रह्मणः पत्नी सा वा स्वाहा भविष्यति

ಅವಳು ಗಿರಿರಾಜನ ಮಗಳೋ ಅಥವಾ ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ಮಗಳೋ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪತ್ನಿಯೇ ಎಂಬುದೂ ನಿಶ್ಚಿತವಲ್ಲ; ಬಹುಶಃ ಅವಳು ಸ್ವಾಹಾ ಆಗುವಳೇನೋ.

Verse 34

इंद्राणी वा महाभागा रोहिणी वा भविष्यति । ईदृशी रूपसंपत्तिर्युवतीनां न दृश्यते

ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಂದ್ರಾಣಿಯೇ ಅಥವಾ ರೋಹಿಣಿಯೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ರೂಪಸಂಪತ್ತು ಯುವತಿಯರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 35

अन्यासां च सुदिव्यानां नारीणां तात सर्वथा । यादृशं रूपसंभावं गुणशीलं प्रदृश्यते

ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯನೇ, ಇತರ ಅತ್ಯಂತ ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಇಂತಹ ರೂಪವೈಭವ ಮತ್ತು ಗುಣಶೀಲತೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 36

अप्सरसां कदा नास्ति तादृशं रूपलक्षणम् । यादृशं तु मया दृष्टं तदंगं विश्वमोहनम्

ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಥ ರೂಪಲಕ್ಷಣ ಎಂದಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಕಂಡ ಆ ರೂಪದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವನ್ನೂ ಮೋಹಿಸುವಂತಿವೆ.

Verse 37

शिलापदे समासीना दुःखेनापि समाकुला । रुदते सुस्वरैर्बाला अनेकैः स्वजनैर्विना

ಕಲ್ಲಿನ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಬಾಲೆ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸ್ವಜನರಿಲ್ಲದೆ, ಮಧುರ ಆದರೆ ಕರುಣ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 38

अश्रूणि मुंचमाना सा मुक्ताभानि बहूनि च । निर्मलानि सरस्यत्र पतंत्येव महामते

ಅವಳು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮುತ್ತಿನಂತಿರುವ ಅನೇಕ ನಿರ್ಮಲ ಹನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಬೀಳತೊಡಗಿದವು, ಓ ಮಹಾಮತೇ.

Verse 39

बिंदवो मौक्तिकाभास्ते निपतंति महोदके । तेभ्यो भवंति पद्मानि हृद्यानि सुरभीणि तु

ಮಹಾಜಲದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಬಿಂದುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿತವಾದ ಸುಗಂಧಿತ ಪದ್ಮಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 40

पद्मानि जज्ञिरे तेभ्यो नेत्राश्रुभ्यो महामते । गंगांभसि तरंत्येव असंख्यातानि तानि तु

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಆ ನೇತ್ರಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ಪದ್ಮಗಳು ಜನಿಸಿದವು; ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಅವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪದ್ಮಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತೇಲಿದವು।

Verse 41

पतितानि सुहृद्यानि रंहसा यानि तानि तु । गंगाप्रवाहमध्ये तु हंसवृंदैः सुसेविते

ವೇಗವಾಗಿ ಬಿದ್ದ ಆ ಮನೋಹರ ವಸ್ತುಗಳು ಗಂಗಾಪ್ರವಾಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು; ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸವೃಂದಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 42

भागीरथ्याः प्रवाहस्तु तस्मात्स्थानाद्विनिर्गतः । कैलासशिखरं प्राप्य रत्नाख्यं चारुकंदरम्

ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಟ ಭಾಗೀರಥಿಯ ಪ್ರವಾಹವು ಕೈಲಾಸಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ ‘ರತ್ನ’ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು।

Verse 43

वर्तते तोयपूर्णस्तु योजनद्वयविस्तृतः । हंसवृंदसमाकीर्णो जलपक्षि समाकुलः

ಆ ಗುಹೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು ಎರಡು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ; ಹಂಸವೃಂದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿದೆ।

Verse 44

नानावर्णविशेषाणि संति पद्मानि तत्र च । प्रवाहे निर्मले तात मुनिवृंदनिषेविते

ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವರ್ಣವಿಶೇಷಗಳ ಪದ್ಮಗಳು ಇವೆ; ಹೇ ತಾತ, ಮುನಿವೃಂದದಿಂದ ನಿಷೇವಿತವಾದ ಆ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 45

अश्रुभ्यो यानि जातानि प्रभाते कमलानि तु । गंगोदकप्लुतान्येव सौरभाणि महांति च

ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಆ ಕಮಲಗಳು ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಿಸಿದಂತಿವೆ; ಅವುಗಳ ಸೌರಭ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದದು।

Verse 46

प्रतरंति प्रवाहे तु निर्मले जलपूरिते । मध्ये मध्ये सुहंसैश्च जलपक्षिनिनादिते

ಅವು ನಿರ್ಮಲ ಜಲಪೂರಿತ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಸುಹಂಸಗಳೂ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಮಾಡುವ ನಿನಾದದಿಂದ ಆ ಪ್ರವಾಹ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ।

Verse 47

सूत उवाच । रत्नाख्ये तु गिरौ तस्मिन्रत्नेश्वरमहेश्वरः । देवदैत्यसुपूज्योपि तिष्ठते तात सर्वदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ರತ್ನವೆಂಬ ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರತ್ನೇಶ್ವರ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸದಾ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಹೇ ತಾತ, ದೇವರೂ ದೈತ್ಯರೂ ಸಹ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 48

तत्र दृष्टो मया तात कश्चित्पुण्यमयो मुनिः । जटाभारसमाक्रांतो निर्वासा दंडधारकः

ಅಲ್ಲಿ, ಹೇ ತಾತ, ನಾನು ಒಬ್ಬ ಪುಣ್ಯಮಯ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡೆ—ಜಟಾಭಾರದಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತ, ನಿರ್ವಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು।

Verse 49

निराधारो निराहारस्तपसातीव दुर्बलः । कृशांगोऽप्यस्थिसंघातस्त्वचामात्रेण वेष्टितः

ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಅತಿದುರಬಲನಾದನು. ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಎಲುಬಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಂತಿದ್ದನು।

Verse 50

भस्मोद्धूलितमात्राणि सर्वांगानि महात्मनः । शुष्कपत्राणि भक्षेत शीर्णानि पतितानि च

ಮಹಾತ್ಮನ ಸರ್ವಾಂಗಗಳು ಭಸ್ಮಧೂಳಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಧೂಸರಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವನು ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು—ಒಣಗಿ ಬಿದ್ದ ಜೀರ್ಣ ಎಲೆಗಳನ್ನೂ—ಆಹಾರವಾಗಿ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 51

शिवभक्तिसमासीनो दुराधारो महातपाः । अश्रुभ्यो यानि जातानि पद्मानि सुरभीणि च

ಶಿವಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಅಚಲನು, ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಠಿಣನಾದ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ. ಅವನ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ ಪದ್ಮಗಳು ಜನಿಸಿದವು।

Verse 52

गंगातोयात्समानीय देवदेवं प्रपूजयेत् । रत्नेश्वरं महाभागो गीतनृत्यविशारदः

ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ತಂದು, ಗೀತ-ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಆ ಮಹಾಭಾಗನು ದೇವದೇವನಾದ ರತ್ನೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಿ।

Verse 53

गायते नृत्यते तस्य द्वारस्थस्त्रिपुरद्विषः । मठमागत्य धर्मात्मा रोदते सुस्वरैरपि

ಅವನ ದ್ವಾರದಲ್ಲೇ ತ್ರಿಪುರದ್ವೇಷಿ ಶಿವನು ನಿಂತು ಹಾಡುತ್ತಾ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಠಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಮಧುರ ಸ್ವರಗಳಿಂದಲೂ ಅಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 54

एतद्दृष्टं मया तात अपूर्वं वदतांवर । कथयस्व प्रसादान्मे यदि त्वं वेत्सि कारणम्

ಓ ತಾತ, ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾನು ಈ ಅಪೂರ್ವ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡೆನು. ನಿನಗೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 55

सा का नारी महाभागा कस्मात्तात प्ररोदिति । कस्मात्स देवपुरुषो देवमर्चेन्महेश्वरम्

ಓ ತಾತ, ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾರು, ಏಕೆ ಅಳುತಿದ್ದಾಳೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದೇವಸಮಾನ ಪುರುಷನು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಏಕೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ?

Verse 56

तन्मे त्वं विस्तराद्ब्रूहि सर्वसंदेहकारणम् । एवमुक्तो महाप्राज्ञः कुंजलोपि सुतेन हि

ಆದುದರಿಂದ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶಯಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವಂತೆ ನೀನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು. ಮಗನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಕುಂಜಲನು ಕೂಡ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 57

कपिंजलेन प्रोवाच विस्तराच्छृण्वतो मुनेः

ಮುನಿ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಪಿಂಜಲನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.