Next Verse

Shloka 1

Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

अथ प्रभासमाहात्म्यं प्रारभ्यते । मोहिन्युवाच । प्रभासस्य तु माहात्म्यं वद मे द्विजसत्तम । यच्छ्रुत्वाहं प्रसन्नात्मा धन्या स्यां त्वत्प्रसादतः ॥ १ ॥

atha prabhāsamāhātmyaṃ prārabhyate | mohinyuvāca | prabhāsasya tu māhātmyaṃ vada me dvijasattama | yacchrutvāhaṃ prasannātmā dhanyā syāṃ tvatprasādataḥ || 1 ||

ಇದೀಗ ಪ್ರಭಾಸಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಹಿನೀ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಪ್ರಭಾಸದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯಳಾಗುವೆನು ॥ ೧ ॥

अथnow/then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भसूचक (then/now)
प्रभास-माहात्म्यम्the greatness of Prabhāsa
प्रभास-माहात्म्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: प्रभासस्य माहात्म्यम्)
प्रारभ्यतेis begun
प्रारभ्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √रभ् (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is begun)
मोहिनीMohinī
मोहिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रभासस्यof Prabhāsa
प्रभासस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक (but/indeed)
माहात्म्यम्greatness
माहात्म्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन
वदtell
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलोट् लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
द्विज-सत्तमO best of the twice-born
द्विज-सत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थः (श्रेष्ठो द्विजः)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
प्रसन्न-आत्माwith a pleased mind
प्रसन्न-आत्मा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (प्रसन्नः आत्मा यस्य)
धन्याfortunate/blessed
धन्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (अहम् इत्यस्य स्त्रीवाचक-रूपेण; वक्तृस्त्री)
स्याम्may I become
स्याम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वत्-प्रसादतःby your grace
त्वत्-प्रसादतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = 'from/because of'; तत्पुरुषः (त्वत्प्रसाद)

Mohinī

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"bhakti","secondary_rasa":"shanta","emotional_journey":"A devotional request arises (curiosity and reverence), aiming at inner serenity and blessedness through the teacher’s grace."}

P
Prabhāsa

FAQs

It formally inaugurates the Prabhāsa Māhātmya and emphasizes śravaṇa (devotional listening) as a means to gain inner serenity and auspicious merit through the blessing of a realized teacher.

Bhakti is implied through reverent inquiry and attentive hearing of a tīrtha’s māhātmya; the devotee seeks transformation of the heart (prasannātmā) by receiving sacred narration with humility and grace.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it frames a dharma-oriented practice—listening to māhātmya—as part of tīrtha-yātrā culture and merit-accruing ritual tradition.