Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Procedure for the Guḍa-dhenū (Jaggery-Cow) Gift; Ten Dhenu-dānas; Yearlong Gaṅgā Worship and Darśana

प्रथमा गुडधेनुः स्याद् घृतधेनुरथापरा । तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलसंज्ञिता ॥ २२ ॥

prathamā guḍadhenuḥ syād ghṛtadhenurathāparā | tiladhenustṛtīyā ca caturthī jalasaṃjñitā || 22 ||

ಮೊದಲನೆಯದು ಗುಡಧೇನು; ಮುಂದಿನದು ಘೃತಧೇನು. ಮೂರನೆಯದು ತಿಲಧೇನು; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಜಲಧೇನು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

प्रथमाthe first
प्रथमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (क्रमवाचक)
गुड-धेनुःjaggery-cow (cow made of jaggery)
गुड-धेनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुड (प्रातिपदिक) + धेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गुडस्य धेनुः)
स्यात्should be/is said to be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
घृत-धेनुःghee-cow
घृत-धेनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक) + धेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (घृतस्य धेनुः)
अथthen/next
अथ:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/next)
अपराthe other/next
अपरा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (referring to the next one)
तिल-धेनुःsesame-cow
तिल-धेनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक) + धेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तिलस्य धेनुः)
तृतीयाthe third
तृतीया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (ordinal)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
चतुर्थीthe fourth
चतुर्थी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन (ordinal)
जल-संज्ञिताnamed ‘water’
जल-संज्ञिता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + संज्ञित (√ज्ञा क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of चतुर्थी); षष्ठी-तत्पुरुष (जल-संज्ञा यस्याः/जलसंज्ञिता)

Sūta (narrating the Narada Purana tradition; teaching on dāna within a tīrtha/mahātmya context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It classifies four dhenu-dāna forms—symbolic ‘cow-gifts’ made of sacred, life-sustaining substances—showing how specific materials (jaggery, ghee, sesame, water) are ritualized as dharmic donations that generate puṇya.

While primarily a dāna-vidhi verse, it supports bhakti indirectly: offering pure substances in a prescribed, reverential form trains the donor in surrender, gratitude, and service—core dispositions that nourish Vishnu-bhakti in Purāṇic practice.

It reflects Kalpa (ritual procedure) in practice—categorizing donations by name and substance so the act can be performed with correct saṃjñā (technical designation) and sequence.