Bhakti-Śraddhā-Ācāra-Māhātmya and the Commencement of the Mārkaṇḍeya Narrative

Verse 1

सनक उवाच । श्रद्धापूर्वाः सर्वधर्मा मनोरथफलप्रदाः । श्रद्धयासाध्यते सर्वं श्रद्धया तुष्यते हरिः ॥ १ ॥

ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳೂ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿದ್ದು, ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹರಿಯು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

भक्तिर्भक्त्यैव कर्त्तव्यातथा कर्माणि भक्तितः । कर्मश्चद्धाविहीनानि न सिध्यन्तिं द्विजोत्तमाः ॥ २ ॥

ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದ ಕರ್ಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ।

Verse 3

यथाऽलोको हि जन्तूनां चेष्टाकारणतां गतः । तथैव सर्वसिद्धीनां भक्तिः परमकारणम् ॥ ३ ॥

ಹೇಗೆ ಬೆಳಕು ಜೀವಿಗಳ ಚೇಷ್ಟೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಪರಮ ಕಾರಣ ಭಕ್ತಿಯೇ ಆಗಿದೆ।

Verse 4

यथा समस्त लोकानां जीवनं सलिलं स्मृतम् । तथा समस्तसिद्धीनां जीवनं भक्तिरिष्यते ॥ ४ ॥

ಯಥಾ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಜೀವವು ಜಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತ, ತಥಾ ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಜೀವವು ಭಕ್ತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 5

यथा भूमिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वकार्य्याणि साधयेत् ॥ ५ ॥

ಯಥಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜಂತುಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತವೋ, ತಥಾ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

Verse 6

श्रद्धाबँल्लभते धर्म्मं श्रद्धावानर्थमाप्नुयात् । श्रद्धया साध्यते कामः श्रद्धावान्मोक्षमान्पुयात् ॥ ६ ॥

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧರ್ಮ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನು ಅರ್ಥಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಾಮ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

न दानैर्न तपोभिर्वा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । भक्तिहीनेर्मुनिश्चेष्ठ तुष्यते भगवान्हरिः ॥ ७ ॥

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ದಾನಗಳಿಂದಾಗಲಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ, ಬಹು ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಾಗಲಿ—ಭಕ್ತಿಹೀನನ ಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

मेरुमात्रसुवर्णानां कोटिकोटिसहस्रशः । दत्ता चाप्यर्थनाशाय यतोभक्तिविवर्जिता ॥ ८ ॥

ಮೇರುಪರ್ವತದಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರ ಬಾರಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಭಕ್ತಿವರ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಕೊನೆಗೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಶಕ್ಕೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

अभक्त्या यत्तपस्तप्तैः केवलं कायशोषणम् । अभक्त्या यद्धुतं हव्यं भस्मनि न्यस्तहव्यवत् ॥ ९ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು ಕೇವಲ ದೇಹಶೋಷಣೆಯೇ; ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಹವ್ಯವು ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ಹವಿಯಂತೆ ನಿಷ್ಫಲ.

Verse 10

यत्किञ्चित्कुरुते कर्म्मश्रद्धयाऽप्यणुमात्रकम् । तन्नाम जायते पुंसां शाश्वतं प्रतीदायकम् ॥ १० ॥

ಮಾನವನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಣುಮಾತ್ರವಾದರೂ ಯಾವುದೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದೇ ಅವನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪುಣ್ಯ-ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುರುತಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 11

अश्वमेघसहस्त्रं वा कर्म्म वेदोदितं कृतम् । तत्सर्वं निष्फलं ब्रह्मन्यदि भक्तिविवर्जितम् ॥ ११ ॥

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಿಷ್ಫಲವೇ.

Verse 12

हरिभक्तिः परा नॄणां कामधेनूपमा स्मृता । तस्यां सत्यां पिबन्त्यज्ञाः संसारगरलं ह्यहो ॥ १२ ॥

ಮಾನವರಿಗೆ ಪರಮ ಹರಿಭಕ್ತಿ ಕಾಮಧೇನುವಿನಂತೆ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದರೂ ಆ ಸತ್ಯಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು—ಅಹೋ—ಸಂಸಾರದ ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

असारभूते संसारे सारमेतदजात्मज । भगवद्भक्तसङ्गश्च हरिभक्तिस्तितिक्षुता ॥ १३ ॥

ಹೇ ಅಜಾತ್ಮಜ! ಈ ಅಸಾರ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಾರವಿರುವುದು ಇದೊಂದೇ—ಭಗವದ್ಭಕ್ತರ ಸಂಗ, ಹರಿಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ತಿತಿಕ್ಷೆ (ಸಹನಶಕ್ತಿ).

Verse 14

असूयोपेतमनसां भक्तिदानादिकर्म्म यत् । अवेहि निष्फलं ब्रहंस्तेषां दूरतरो हरिः ॥ १४ ॥

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ದೋಷದರ್ಶನದ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಿ, ದಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳು ನಿಷ್ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿ; ಅವರಿಗೆ ಹರಿ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 15

परिश्रियाभितत्पानां दम्भाचाररतात्मनाम् । मृषा तु कुर्वतां कर्म तेषां दूरतरो हरिः ॥ १५ ॥

ಸಂಸಾರದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ದಗ್ಧರಾದರೂ ದಂಭಾಚಾರದಲ್ಲಿ ರಮಿಸಿ, ಮೋಸದಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರಿಂದ ಹರಿ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

पृच्छतां च महाधर्म्मान्वदतां वै मृषा च तान् । धर्मेष्वभक्तिमनसां तेषां दूरतरो हरिः ॥ १६ ॥

ಮಹಾಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರಾದರೂ, ಅವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸುಳ್ಳಾಡುವವರಾದರೂ, ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಭಕ್ತಿಹೀನ ಚಿತ್ತವಿರುವವರಾದರೂ—ಅವರಿಗೆ ಹರಿ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 17

वेदप्रणिहितो धर्म्मो धर्म्मो वेदो नारायणः परः । तत्राश्रद्धापरा ये तु तेषां दूरतरो हरिः ॥ १७ ॥

ಧರ್ಮವು ವೇದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ; ವೇದವೇ ಧರ್ಮ; ಪರಮನು ನಾರಾಯಣ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವರು—ಅವರಿಗೆ ಹರಿ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

यस्य धर्म्मविहीनानि दिनान्यायान्ति यान्ति च । स लोहकारभस्त्रेव श्वसन्नपि न जीवति ॥ १८ ॥

ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ದಿನಗಳು ಬಂದು ಹೋಗುವವನು ಕಮ್ಮಾರನ ಭಸ್ತ್ರೆಯಂತೆ—ಉಸಿರಾಡಿದರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 19

धर्मार्थकाममोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः । श्रद्धावतां हि सिध्यन्ति नान्यथा ब्रह्मनन्दन ॥ १९ ॥

ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ—ಇವು ಶಾಶ್ವತ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನಂದನ, ಇವು ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರಿಗೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 20

स्वाचारमनतिक्रम्य हरिभक्तिपरो हि यः । स याति विष्णुभवनं यद्वै पश्यन्ति सूरयः ॥ २० ॥

ತನ್ನ ಸ್ವಾಚಾರವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸದೆ ಹರಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರನಾಗಿರುವವನು ವಿಷ್ಣುಭವನಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ—ಆ ಧಾಮವನ್ನು ಸೂರಿಗಳು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 21

कुर्वन्वेदोदितान्धर्म्मान्मुनीन्द्र स्वाश्रमोचितान् । हरिध्यानपरोयस्तु स याति परमं पदम् ॥ २१ ॥

ಹೇ ಮುನೀಂದ್ರ, ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವೇದೋಕ್ತ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಹರಿಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರನಾಗಿರುವವನು ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

आचारप्रभवो धर्मः धर्म्मस्य प्रभुरच्युतः । आश्रमाचारयुक्तेन पूजितः सर्वदा हरिः ॥ २२ ॥

ಧರ್ಮವು ಆಚಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮದ ಪರಮ ಪ್ರಭು ಅಚ್ಯುತನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಶ್ರಮಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 23

यः स्वाचारपरिभ्रष्टः साङ्गवेदान्तगोऽपि वा । स एव पतितो ज्ञेयो यतः कर्मबहिष्कृतः ॥ २३ ॥

ತನ್ನ ಸ್ವಾಚಾರದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದವನು ಸಾಂಗ ವೇದಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾದರೂ—ಅವನೇ ಪತಿತನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತನು.

Verse 24

हरिभक्तिपरि वाऽपि हरिध्यानपरोऽपि वा । भ्रष्टो यः स्वाश्रमाचारात्पतितः सोऽभिधीयते ॥ २४ ॥

ಯಾರು ಹರಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹರಿಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿರಲಿ; ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಾಚಾರದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದರೆ ಅವನು ‘ಪತಿತ’ನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

वेदो वा हरिभक्तिर्वा भक्तिर्वापि महेश्वरे । आचारात्पतितं मूढं न पुनाति द्विजोत्तम ॥ २५ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ವೇದವಾಗಲಿ, ಹರಿಭಕ್ತಿಯಾಗಲಿ, ಮಹೇಶ್ವರಭಕ್ತಿಯಾಗಲಿ—ಆಚಾರದಿಂದ ಪತಿತನಾದ ಮೂಢನನ್ನು ಇವು ಯಾವುದೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 26

पुण्यक्षेत्राभिगमनं पुण्यतीर्थनिषेवणम् । यज्ञो वा विविधो ब्रह्मंस्त्यक्ताचारंन रक्षति ॥ २६ ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ವಿಧವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳೂ—ಆಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

आचारात्प्राप्यते स्वर्ग आचारात्प्राप्यते सुखम् । आचारात्प्राप्यते मोक्ष आचारात्किं न लभ्यते ॥ २७ ॥

ಆಚಾರದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಆಚಾರದಿಂದ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಆಚಾರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಆಚಾರದಿಂದ ಏನು ದೊರೆಯದು?

Verse 28

आचाराणांतु सर्वेषां योगानां चैव सत्तम् । हरिभक्तेपरि तथा निदानं भक्तिरिष्यते ॥ २८ ॥

ಹೇ ಸತ್ತಮ! ಎಲ್ಲ ಆಚಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರಣವೆಂದು ‘ಭಕ್ತಿ’ಯೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರಿಭಕ್ತಿ.

Verse 29

भक्त्यैव पूज्यते विष्णुर्वाञ्छितार्थफलप्रदः । तस्मात्समस्तलोकानां भक्तिर्मातेति गीयते ॥ २९ ॥

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆತನು ಇಷ್ಟಾರ್ಥಫಲಪ್ರದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯೇ ‘ಮಾತೆ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 30

जीवन्ति जन्तवः सर्वे यथा मातराश्रिताः । तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति धार्म्मिकाः ॥ ३० ॥

ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ತಾಯಿಯ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಬದುಕುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಧಾರ್ಮಿಕರು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.

Verse 31

स्वाश्रमाचारयुक्तस्य हरिभक्तिर्यदा भवेत् । न तस्य त्रिषु लोकेषु सदृशोऽस्त्यजनन्दन ॥ ३१ ॥

ಹೇ ಅಜನಂದನ! ಸ್ವಾಶ್ರಮಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನಲ್ಲಿ ಹರಿಭಕ್ತಿ ಉದಯವಾದಾಗ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 32

भक्त्या सिध्यन्ति कर्म्माणि कर्म्माणि कर्म्माभिस्तुष्यते हरिः । तस्मिंस्तुष्टे भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्मोक्षमवाप्यते ॥ ३२ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕರ್ಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ಹರಿ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 33

भक्तिस्तु भगवद्भक्तसङ्गेन खलु जायते । सत्सङ्गं प्राप्यते पुम्भिः सुकृतैः पूर्वसञ्चितैः ॥ ३३ ॥

ಭಕ್ತಿಯು ನಿಜವಾಗಿ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರ ಸಂಗದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಸತ್ಸಂಗವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪೂರ್ವಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 34

वर्णाश्रमाचाररता भगवद्भक्तिलालसाः । कामादिदोष्नि र्मुक्तास्ते सन्तो लोकशिक्षकाः ॥ ३४ ॥

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಗೆ ಲಾಲಸೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಕಾಮಾದಿ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರೇ ನಿಜವಾದ ಸಂತರಾಗಿದ್ದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

सत्ङ्गः परमो ब्रह्मन्न लभ्येताकृतात्मनाम् । यदि लभ्येत विज्ञेयं पुण्यं जन्मान्तरार्जितम् ॥ ३५ ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಸತ್ಸಂಗವೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು; ಆದರೆ ಅಸಂಯತ ಅಂತರಾತ್ಮವಿರುವವರಿಗೆ ಅದು ದೊರೆಯದು. ಯಾರಿಗಾದರೂ ದೊರೆತರೆ, ಅದು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿ.

Verse 36

पूर्वार्जितानि पापानि नाशमायान्ति यस्य वै । सत्सङ्गतिर्भवेत्तस्य नान्यथा घटते हि सा ॥ ३६ ॥

ಯಾರಿಗೆ ಸತ್ಸಂಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೋ, ಅವನ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವನಿಗೇ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 37

रविर्हि रशिमजालेन दिवा हन्तिबहिस्तमः । सन्तः सूक्तिमरीच्योश्चान्तर्ध्वान्तं हि सर्वदा ॥ ३७ ॥

ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಜಾಲದಿಂದ ಹಗಲು ಹೊರಗಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ, ಸಂತರೂ ಸುಕ್ತಿವಚನಗಳ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸದಾ ಒಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು (ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು) ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

दुर्लभाः पुरुषा लोके भगवद्भक्तिलालसाः । तेषां सङ्गो भवेद्यस्य तस्य शान्तिर्हि शाश्वती ॥ ३८ ॥

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಗೆ ಲಾಲಸೆಯುಳ್ಳವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರ್ಲಭರು. ಅಂಥ ಭಕ್ತರ ಸಂಗವು ಯಾರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೋ, ಅವನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 39

नारद उपाच । किंलक्षणा भागवतास्ते च किं कर्म्म कुर्वते । तेषां लोको भवेत्कीदृक्तत्सर्वं ब्रूहि तत्त्वतः ॥ ३९ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರು (ಭಾಗವತರು) ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಅವರು ಯಾವ ಲೋಕ (ಗತಿ) ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸತ್ಯತತ್ತ್ವದಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 40

त्वं हि भक्तो रमेशस्य देवदेवस्य चक्रिणः । एतान्निगदितुं शक्तस्त्वतो नास्त्यधिकोऽपरः ॥ ४० ॥

ನೀನು ರಮೇಶನಾದ ದೇವದೇವ, ಚಕ್ರಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಭಕ್ತನು. ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥನು; ಇದರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಅಧಿಕನೂ ಇಲ್ಲ, ಸಮನೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 41

सनक उवाच । श्रृणु ब्रह्मन्परं गुह्यं मार्कण्डेयस्य धीमनः । यमुवाच जगन्नाथो योगनिद्राविमोचितः ॥ ४१ ॥

ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಧೀಮಂತನಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳು; ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದ ಜಗನ್ನಾಥನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದುದೇ ಅದು।

Verse 42

योऽसौ विष्णुः परं ज्योतिर्देवदेवः सनातनः । जगदूपी जगत्कर्त्ता शिवब्रह्म स्वरुपवान् ॥ ४२ ॥

ಆ ವಿಷ್ಣುವೇ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ—ದೇವದೇವ, ಸನಾತನ. ಅವನೇ ಜಗದ್ರೂಪ, ಜಗತ್ಕರ್ತ, ಮತ್ತು ಶಿವ-ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವವನು।

Verse 43

युगान्ते रौद्ररुपेण ब्रह्माण्डलसबृंहितः । जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरजङ्गमे ॥ ४३ ॥

ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವನು ರೌದ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾನೆ; ಜಗತ್ತು ಒಂದೇ ಮಹಾಸಾಗರವಾಗಿಬಿಟ್ಟು ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ—

Verse 44

भगवानेव शेषात्मा शेते वटदले हरिः । असंख्याताब्जजन्माद्यैराभूषिततनूरूहः ॥ ४४ ॥

ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯೇ ಶೇಷಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ವಟಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದಿವ್ಯದೇಹವು ಅಸಂಖ್ಯ ಪದ್ಮಜನ್ಮಾದಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 45

पादाङ्गुष्टाग्रनिर्यातगङ्गाशीताम्बुपावनः । सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरो देवो ब्रह्माण्डग्रासंबृंहितः ॥ ४५ ॥

ಯಾವನ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಶೀತಲ ಜಲದ ಪಾವನ ಗಂಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೋ—ಆ ದೇವನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ; ಆದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಗ್ರಸಿಸುವಷ್ಟು ವಿರಾಟನು।

Verse 46

वटच्छदे शयानोऽभूत्सर्वशक्तिसमन्वितः । तस्मिन्स्थाने महाभागो नारायणपरायणः । मार्कंडेयः स्थिनस्तस्य लीलाः पश्यन्महेशितुः ॥ ४६ ॥

ವಟವೃಕ್ಷದ ಛತ್ರಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಸರ್ವಶಕ್ತಿಸಮನ್ವಿತನಾದನು. ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣನಾದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನೆಲಸಿದನು।

Verse 47

ऋषय ऊचुः । तस्मिन्काले महाघोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे । हरिरेकः स्थित इति मुने पूर्वं हि शुश्रुम ॥ ४७ ॥

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೇ! ಆ ಮಹಾಘೋರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾದಾಗ ಹರಿಯೊಬ್ಬನೇ ಉಳಿದಿದ್ದನೆಂದು ನಾವು ಹಿಂದೆಯೇ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ।

Verse 48

जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरंजगमे । सर्वग्रस्तेन हरिणा किमर्थं सोऽवशेषितः ॥ ४८ ॥

ಜಗತ್ತು ಏಕ ಮಹಾಸಾಗರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಾಗ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಸಿಸಿದ ಹರಿಯು ಅವನನ್ನೇ ಏಕೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು?

Verse 49

परं कौतूहलं ह्यत्रं वर्त्ततेऽतीव सूत नः । हरिकीर्तिसुधापाने कस्यालस्यं प्रजायते ॥ ४९ ॥

ಹೇ ಸೂತನೇ! ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪರಮ ಉತ್ಸುಕತೆ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹರಿಕೀರ್ತಿಯ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವಾಗ ಯಾರಿಗೆ ಆಲಸ್ಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ?

Verse 50

सूत उवाच । आसीन्मुनिर्महाभागो मृकण्डुरिति विश्रुतः । शालग्रामे महातीर्थे सोऽतप्यत महातपाः ॥ ५० ॥

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮೃಕಂಡು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮುನಿ ಒಬ್ಬನಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಮಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 51

युगानाम युतं ब्रह्मन्गृणन्ब्रह्म सनातनम् ॥ट । निराहारः क्षमायुक्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ५१ ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—ನಿರಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲನಾಗಿ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಯಾಗಿ।

Verse 52

आत्मवत्सर्वभूतानि पश्यन्विषयनिःस्पृहः । सर्वभूतहितो दान्त स्तताप सुमहत्तपः ॥ ५२ ॥

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆತ್ಮವಂತೆ ಕಂಡು, ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಸರ್ವಭೂತಹಿತಕಾಮಿಯಾಗಿ, ದಾಂತನಾಗಿ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 53

तत्तापःशङ्किताः सर्वे देवा इन्द्रादयस्तदा । परेशं शरणं जग्मुर्नारायणमनामयम् ॥ ५३ ॥

ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಇಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಆಗ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ, ಅನಾಮಯ ನಾರಾಯಣನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 54

क्षीराब्धेरुत्तरं तीरं संप्राप्यत्रिदिवौकसः । तुष्टुवुर्देवदेवेशं पह्मनाभं जगद्गुरुम् ॥ ५४ ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿ ತ್ರಿದಿವವಾಸಿ ದೇವರುಗಳು ದೇವದೇವೇಶ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 55

देवा ऊचुः । नारायणाक्षरानन्त शरणागतपालक । मृकण्डुतपसा त्रस्तान्पाहि नः शरणागतान् ॥ ५५ ॥

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ನಾರಾಯಣ! ಹೇ ಅಕ್ಷರ, ಅನಂತ! ಶರಣಾಗತರ ಪಾಲಕನೇ! ಮೃಕಂಡುವಿನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೀತರಾದ ನಾವು ಶರಣಾಗತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 56

जय देवाधिदेवेश जय शङ्खगदाधर । जयो लोकस्वरुपाय जयो ब्रह्माण्डहेतवे ॥ ५६ ॥

ಜಯ ದೇವಾಧಿದೇವೇಶ! ಜಯ ಶಂಖಗದಾಧರ! ಜಯ ಲೋಕಸ್ವರೂಪ! ಜಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಹೇತವೇ!

Verse 57

नमस्ते देवदेवेश नमस्ते लोकपावन । नमस्ते लोकनाथाय नमस्ते लोकसाक्षिणे ॥ ५७ ॥

ನಮಸ್ಕಾರ ದೇವದೇವೇಶನೇ; ನಮಸ್ಕಾರ ಲೋಕಪಾವನನೇ. ನಮಸ್ಕಾರ ಲೋಕನಾಥನೇ; ನಮಸ್ಕಾರ ಲೋಕಸಾಕ್ಷಿಣೇ.

Verse 58

नमस्ते ध्यानगम्याय नमस्ते ध्यानहेतवे । नमस्ते ध्यानरुपाय नमस्ते ध्यानपाक्षिणे ॥ ५८ ॥

ನಮಸ್ಕಾರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಗಮ್ಯನಾದ ನಿನಗೆ; ನಮಸ್ಕಾರ ಧ್ಯಾನಹೇತುವಾದ ನಿನಗೆ. ನಮಸ್ಕಾರ ಧ್ಯಾನಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ; ನಮಸ್ಕಾರ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕೆಯಂತೆ ಆಧಾರನಾದ ನಿನಗೆ.

Verse 59

केशिहन्त्रे नमस्तुभ्यं मधुहन्त्रे परात्मने । नमो भूम्यादिरूपाय नमश्चैतन्यरुपिणे ॥ ५९ ॥

ಕೇಶಿಹಂತಾ, ಮಧುಹಂತಾ ಪರಮಾತ್ಮನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭೂಮ್ಯಾದಿ ತತ್ತ್ವರূপನಾಗಿರುವವನೇ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 60

नमो ज्येष्टाय शुद्धाय निर्गुणाय गुणात्मने । अरुपाय स्वरुपाय बहुरुपाय ते नमः ॥ ६० ॥

ಅತ್ಯಂತ ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಪರಮ ಶುದ್ಧ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿರ್ಗುಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣಗಳ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ; ಅರೂಪನಾಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಸ್ವರೂಪ; ಏಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಬಹುರೂಪ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 61

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नम्नोमः ॥ ६१ ॥

ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದೇವ, ಗೋ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಿತೈಷಿ, ಜಗದ್ಹಿತಕರ್ತ—ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 62

नमो हिरण्यगर्भाय नमो ब्रह्मादिरुपिणे । नमः सूर्य्यादिरुपाय हव्यकव्यभुजे नमः ॥ ६२ ॥

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರೂಪಧಾರಿಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸೂರ್ಯಾದಿ ರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದೇವ-ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯವನ್ನು ಭುಜಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 63

नमो नित्याय वन्द्याय सदानन्दैकरुपिणे । नमः स्मृतार्तिनाशाय भूयो भूयो नमो नमः ॥ ६३ ॥

ನಿತ್ಯನೂ, ವಂದನೀಯನೂ, ಸದಾ ಆನಂದೈಕಸ್ವರೂಪನೂ ಆಗಿರುವವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವರ ಆర్తಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ—ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 64

एवं देवस्तुतिं श्रुत्वा भगवान्कमलापतिः । प्रत्यक्षतामगात्तेषां शङ्कचत्रगदाधरः ॥ ६४ ॥

ಹೀಗೆ ದೇವಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಕಮಲಾಪತಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು—ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧಾರಿ।

Verse 65

विकचाम्बुजपत्राक्षं सूर्य्यकोटिसमप्रभम् । सर्वालङ्कारसंयुक्तं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् ॥ ६५ ॥

ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳಂತಿದ್ದವು; ಅವರ ಕಾಂತಿ ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ. ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರು, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 66

पीताम्बरधरं सौम्यं स्वर्णयज्ञोपवीतिनम् । स्तृयमानं मुनिवरैः पार्षदप्रवरावृत्तम् ॥ ६६ ॥

ಅವರು ಪೀತಾಂಬರ ಧರಿಸಿ, ಸೌಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಮಯ ರೂಪದಿಂದ, ಸ್ವರ್ಣ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಮುನಿವರರು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾರ್ಷದರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು.

Verse 67

तं दृष्य्वा देवसंघास्ते तत्तेजोहततेजसः । नमश्चक्रुर्मुदा युक्ता अष्टांगौरवनिं गताः ॥ ६७ ॥

ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಆ ದೇವಸಂಘಗಳು—ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸು ಅವರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮುಂದೆ ಮಂಕಾದವು—ಆನಂದದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು.

Verse 68

ततः प्रसन्नो भगवान्मेघगंभीरनिस्वनः । उवाच प्रीणयन्देवान्नतानिन्द्रपुरोगमान् ॥ ६८ ॥

ನಂತರ ಮೇಘಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ, ಇಂದ್ರನ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ನಮನಿಸಿದ ದೇವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು.

Verse 69

श्रीभगवानुवाच । जाने वो मानसं दुःखं मृकण्डुतपसोद्गम् । युष्मान्न बाधते देवाः स ऋषिः सज्जनाग्राणीः ॥ ६९ ॥

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಮೃಕಂಡುವಿನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಿಮ್ಮ ಮನದ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ದೇವರುಗಳು ನಿಮಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡರು; ಆ ಋಷಿ ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು.

Verse 70

संपद्भिः संयुता वापि विपद्भिश्चापि सज्जनाः । सर्वथान्यं न बाधन्ते स्वप्नेऽपि सुरसत्तमाः ॥ ७० ॥

ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರಲಿ, ಸಜ್ಜನರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇತರರನ್ನು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕನಸಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 71

सततं बाध्यमानोऽपि विषयाख्यैररातिभिः । अविधायात्मनो रक्षामन्यान्द्वेष्टि कथं सुधीः ॥ ७१ ॥

ವಿಷಯವೆಂಬ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಬಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಮೊದಲು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಜ್ಞಾನಿ ಇತರರನ್ನು ಹೇಗೆ ದ್ವೇಷಿಸಬಲ್ಲನು?

Verse 72

तापत्रयाभिधानेन बाध्यमानो हि मानवः । अन्यं क्रीडयितुं शक्तः कथं भवति सत्तमः ॥ ७२ ॥

ತ್ರಿತಾಪವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಮಾನವ, ಹೇ ಸತ್ತಮ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸಲು ಹೇಗೆ ಶಕ್ತನಾಗುವನು?

Verse 73

कर्मणा मनसा वाचा बाधते यः सदा परान् । नित्यं कामादिभिर्युक्तो मूढधीः प्रोच्यते तु सः ॥ ७३ ॥

ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ ಸದಾ ಪರರನ್ನು ಬಾಧಿಸುವವನು, ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಮಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾಗಿರುವವನು—ಅವನು ‘ಮೂಢಬುದ್ಧಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 74

यो लोकहितकृन्मर्त्यो गतासुर्यो विमत्सरः । निःशङ्गः प्रोच्यते सद्भिरिहामात्र च सत्तमाः ॥ ७४ ॥

ಲೋಕಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಅಸೂಯೆ-ಮತ್ಸರರಹಿತನು, ಆಸಕ್ತಿರಹಿತನು—ಅವನನ್ನೇ ಸಜ್ಜನರು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ‘ಸತ್ತಮ’ (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸತ್ಪುರುಷ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 75

सशङ्कः सर्वदा दुःखी निःशङ्कः सुखमाप्नुयात् । गच्छध्वं स्वालयं स्वस्थाः क्रीडयिष्यति वो न सः ॥ ७५ ॥

ಶಂಕೆಯುಳ್ಳವನು ಸದಾ ದುಃಖಿ; ನಿಶ್ಶಂಕನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನೀವು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿರಿ—ಅವನು ಇನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 76

भवतां रक्षकश्चाहं विहरध्वं यथासुखम् । इति दत्वा वरं तेषामतसीकुसुमप्रभः ॥ ७६ ॥

“ನಾನೂ ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಕನು; ನೀವು ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ವಿಹರಿಸಿರಿ।” ಎಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅತಸೀ ಹೂವಿನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರಭು (ಹರಿ) ಅವರನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 77

पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत । तुष्टात्मानः सुरगणां ययुर्नाकं यथागतम् ॥ ७७ ॥

ದೇವರುಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಸಂತೃಪ್ತಚಿತ್ತರಾದ ದೇವಗಣಗಳು ಬಂದಂತೇ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು।

Verse 78

मृकण्डोरपि तुष्टात्मा हरिः प्रत्यक्षतामगात् । अरुपं परमं ब्रह्मस्वप्रकाशं निरञ्जनम् ॥ ७८ ॥

ಮೃಕಂಡುವಿನ ಮೇಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಹರಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು—ಅವನು ಅರೂಪ, ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ, ನಿರಂಜನ।

Verse 79

अतसीपुष्पसंकाशं पीतवाससमच्युतम् । दिव्यायुधधरं दृष्ट्वा मृकण्डुर्विस्मितोऽभवत् ॥ ७९ ॥

ಅತಸೀಪುಷ್ಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ ಅಚ್ಯುತನನ್ನು, ದಿವ್ಯಾಯುಧಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡು ಮೃಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು।

Verse 80

ध्यानादुन्मील्य नयनं अपश्यद्धरिमग्रतः । प्रसन्नवदनं शान्तं धातारं विश्वतेजसम् ॥ ८० ॥

ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ಅವನು ಎದುರು ಹರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಪ್ರಸನ್ನಮುಖ, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಧಾತಾ, ವಿಶ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ।

Verse 81

रोमाञ्चितशरीरोऽसावानन्दाश्रुविलोचनः । ननाम दण्डवद्भूमौ देवदेव सनातनम् ॥ ८१ ॥

ಅವನ ದೇಹ ರೋಮಾಂಚಿತವಾಯಿತು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಬಿದ್ದು ಸನಾತನ ದೇವದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 82

अश्रुभिः क्षालयंस्तस्य चरणौ हर्षसंभवैः । शिरस्यञ्चलिमाधाय स्तोतुं समुपचक्रमे ॥ ८२ ॥

ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅವನು ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 83

मृकण्डुरुवाच । नमः परेशाय परात्मरुपिणे परात्परस्प्रात्परतः पराय । अपारपाराय परानुकर्त्रे नमः परेभ्यः परपारणाय ॥ ८३ ॥

ಮೃಕಂಡು ಹೇಳಿದರು—ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದವನೇ; ಪರಾತ್ಪರ, ಪರಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಪರ, ಪರಮಾಶ್ರಯ. ಅಪಾರದ ಪಾರ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಜೀವಗಳನ್ನು ಪರಮದತ್ತ ನಡೆಸುವವನೇ; ಪರೇಭ್ಯಃ ಪರ, ಪಾರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 84

यो नामजात्यादिविकल्पहीनः शब्दादिदोषव्यतिरेकरुपः । बहुस्वरुपोऽपि निरञ्जनो यस्तमीशमीढ्यं परमं भजामि ॥ ८४ ॥

ನಾಮ, ಜಾತಿ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಭೇದ-ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು, ಶಬ್ದ-ವಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿತ ದೋಷಗಳ ನಿರಾಕರಣೆಯೇ ಸ್ವರೂಪವಾದವನು; ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದರೂ ನಿರಂಜನನಾಗಿರುವ ಆ ಸ್ತುತ್ಯ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 85

वेदान्तवेद्यं पुरुषं पुराणं हिरण्यगर्भादिजगत्स्वरुपम् । अनूपमं भक्ति जनानुकम्पिनं भजामि सर्वेश्वरमादिमीड्यम् ॥ ८५ ॥

ವೇದಾಂತದಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ ಪುರಾತನ ಪುರುಷನು, ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೇ ಸ್ವರೂಪವಾದವನು; ಅನುಪಮನು, ಭಕ್ತಜನರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನು—ಆ ಆದ್ಯ ಸ್ತುತ್ಯ ಸರ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 86

पश्यन्ति यं वीतसमस्तदोषा ध्यानैकनिष्ठा विगतस्पृहाश्च । निवृत्तमोहाः परमं पवित्रं नतोऽस्मि संसारनिर्वर्त्तकं तम् ॥ ८६ ॥

ಸಮಸ್ತ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರು, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಏಕನಿಷ್ಠರು, ಆಸೆ-ಸ್ಪೃಹಾರಹಿತರು, ಮೋಹನಿವೃತ್ತರು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ—ಆ ಪರಮ ಪವಿತ್ರನಾದ, ಸಂಸಾರಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 87

स्मृतार्तिनाशनं विष्णुं शरणागतपालकम् । जगत्सेव्यं जगाद्धाम परेशं करुणाकरम् ॥ ८७ ॥

ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ವಿಷ್ಣು, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು; ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸೇವ್ಯ, ಜಗದ್ಧಾಮ, ಪರೇಶ, ಕರುಣಾಕರ—ಅವನ ಶರಣನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ।

Verse 88

एवं स्तुतः स भगवान्विष्णुस्तेन महर्षिणा । अवाप परमां तुष्टिं शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ८८ ॥

ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 89

अयालिङ्ग्य मुनिं देवश्चतुर्भिर्दीर्घबाहुभिः । उवाच परमं प्रीत्या वरं वरय सुव्रत ॥ ८९ ॥

ಆಗ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ದೀರ್ಘ ಭುಜಗಳಿಂದ ಮುನಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಸುವ್ರತ! ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ವರವನ್ನು ಆರಿಸು.”

Verse 90

प्रीतोऽस्मि तपसा तेन स्तोत्रेण च तवानघ । मनसा यदभिप्रेतं वरं वरय सुव्रत ॥ ९० ॥

ಹೇ ಅನಘ! ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಭಿಪ್ರೇತವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು.

Verse 91

मृकण्डुरूवाच । देवदेव जगन्नाथ कृतार्थोऽस्मि न संशयः । त्वद्दर्शनमपुण्यानां दुर्लभं च यतः स्मृतम् ॥ ९१ ॥

ಮೃಕಂಡು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ದೇವದೇವ, ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ! ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 92

ब्रह्माद्या यं न पश्यन्ति योगिनः संशितव्रताः । धर्मिष्टा दीक्षिताश्वापि वीतरागा विमत्सराः ॥ ९२ ॥

ಯಾರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಕೂಡ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ದೃಢವ್ರತ ಯೋಗಿಗಳೂ ಅಲ್ಲ; ಧರ್ಮಿಷ್ಠ ದೀಕ್ಷಿತರೂ ಅಲ್ಲ; ವೈರಾಗ್ಯವಂತರೂ, ಮತ್ಸರರಹಿತರೂ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ.

Verse 93

तं पश्यामि परं धाम किमतोऽन्यं वरं वृणे । एतेनैव कृतार्थोऽस्मि जनार्दन जगद्गुरो ॥ ९३ ॥

ನಾನು ಆ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಲಿ? ಇದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನು, ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ಹೇ ಜಗದ್ಗುರು।

Verse 94

यत्रामस्मृतिमात्रेण महापातकिनोऽपि ये । तत्पदे परमं यान्नि ते दृष्ट्वा किमुनाच्युत ॥ ९४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವಾದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಏನು ಪಡೆಯಲಾರರು?

Verse 95

श्रीभगवानुवाच । सत्यत्प्रुक्तं त्वया ब्रह्मान्प्रीतीऽस्मि तव पण्डित । मद्दर्शनं हि विफलं न कदाचिद्भविष्यति ॥ ९५ ॥

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದೆ; ಹೇ ಪಂಡಿತ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ದರ್ಶನವು ಎಂದಿಗೂ ವಿಫಲವಾಗದು—ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ.

Verse 96

विष्णिर्भक्तकुटुम्बीति वदन्ति विवुधाः सदा । तदेव पालयिष्यामि मज्जनो नानृतं वदेत् ॥ ९६ ॥

ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—“ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತರ ಕುಟುಂಭಿ.” ಆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ನಾನು ಕಾಪಾಡುವೆನು; ನನ್ನವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.

Verse 97

तस्मात्त्वत्तपसातुष्टो यास्यामि तव पुत्रताम् । समस्तगुणसंयुक्तो दीर्घजीवी स्वरुपवान् ॥ ९७ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವೆನು—ಸಮಸ್ತ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸ್ವರೂಪವಂತನಾಗಿ।

Verse 98

मम जन्म कुले यस्य तत्कुलं मोक्षगामि वै । मयि तुष्टे मुनिश्रेष्ट किमसाध्यं जगत्रये ॥ ९८ ॥

ನಾನು ಯಾವ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತೇನೋ ಆ ಕುಲವೆಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಗಾಮಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವೇನು?

Verse 99

इत्युक्त्वा देवदेवशो मुनेरतस्य समीक्षतः । अंतर्दधे मृकण्डुश्च तपसः समवर्तत ॥ ९९ ॥

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ದೇವದೇವನು, ಮುನಿಯು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು; ಮೃಕಂಡುವೂ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದನು।

Verse 100

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे भक्तिवर्णनप्रसङ्गेन मार्कण्डेयचरितारम्भो नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಪ್ರಥಮಪಾದದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿವರ್ಣನಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ‘ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಚರಿತಾರಂಭ’ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।