Hari-nāma Mahimā and Caraṇāmṛta: The Redemption of the Hunter Gulika (Uttaṅka Itihāsa)

Verse 1

सनक उवाच । भूयः श्रृणुष्व विप्रेंद्र माहात्म्यं कमलापतेः । कस्य नो जायते प्रीतिः श्रोतुं हरिकथामृतम् ॥ १ ॥

ಸನಕನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಮತ್ತೆ ಕಮಲಾಪತಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಹರಿಕಥಾಮೃತವನ್ನು ಶ್ರವಣಿಸಲು ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟದು?

Verse 2

नराणां विषयान्धानां ममताकुलचेतसाम् । एकमेव हरेर्नाम सर्वपापप्रणाशनम् ॥ २ ॥

ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಧರಾದ ಮತ್ತು ಮಮತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಚಿತ್ತರಾದ ನರರಿಗೆ ಹರಿ ಎಂಬ ಏಕ ನಾಮವೇ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಕವಾಗಿದೆ।

Verse 3

सकृद्वा न नमेद्यस्तु विष्णुं पापहरं नृणाम् । श्वपचं तं विजानीयात्कदाचिन्नालपेञ्च तम् ॥ ३ ॥

ನರರ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿಸುವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸದವನನ್ನು ಶ್ವಪಚ (ಅಂತ್ಯಜ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಬಾರದು।

Verse 4

हरिपूजाविहीनं तु यस्य वेश्म द्विजोत्तम । श्मशानसदृशं तद्धि कदाचिदपि नो विशेत् ॥ ४ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಹರಿ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲದ ಮನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಮಶಾನದಂತಿದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು।

Verse 5

हरिपूजाविहीनाश्च वेदविद्वेषिणस्तथा । गोद्विजद्वेषनिरता राक्षसाः परिकीर्त्तिताः ॥ ५ ॥

ಹರಿ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲದವರು, ವೇದವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರು, ಗೋವು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು—ಇವರು ರಾಕ್ಷಸರು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 6

यो वा को वापि विप्रेन्द्र विप्रद्वेषपरायणः । समर्चयति गोविंदं तत्पूजा विफला भवेत् ॥ ६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ವಿಪ್ರದ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದ ಯಾರಾದರೂ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಚಿಸಿದರೂ, ಆ ಪೂಜೆ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 7

अन्यश्रेयोविनाशार्थं येऽर्चयंति जनार्दनम् । सा पूजैव महाभाग पूजकानाशु हंति वै ॥ ७ ॥

ಇತರರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಆ ಪೂಜೆಯೇ ಪೂಜಕರನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 8

हरिपूजाकरो यस्तु यदि पापं समाचरेत् । तमेव विष्णुद्वेष्टारं प्राहुस्तत्त्वार्त्थकोविदाः ॥ ८ ॥

ಹರಿಪೂಜೆ ಮಾಡುವವನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಪಾಪವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅವನನ್ನೇ ನಿಜವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುದ್ವೇಷಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 9

ये विष्णुनिरताः संति लोकानुग्रहतत्पराः । धर्मकार्यरताः शश्वद्विष्णुरुपास्तु ते मताः ॥ ९ ॥

ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತತ್ಪರರಾಗಿ, ಸದಾ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿರುವವರು—ಅವರನ್ನೇ ವಿಷ್ಣುರೂಪರೆಂದು ಮನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 10

कोटिजन्मार्दजितैः पुण्यैर्विष्णुभक्तिः प्रजायते । दृढभक्तिमतां विष्णौ पापबुद्धिः कथं भवेत् ॥ १० ॥

ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ದೃಢಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು?

Verse 11

जन्मकोट्यर्जितं पापं विष्णुपूजारतात्मनाम् । क्षयं याति क्षणादेव तेषां स्यात्पापधीः कथम् ॥ ११ ॥

ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ರತವಾದ ಆತ್ಮಗಳ ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ಸಂಚಿತ ಪಾಪ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗಿರಲು ಅವರಿಗೆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುವುದು?

Verse 12

विष्णुभक्तिविहीना ये चंडालाः परिकीर्तिताः । चंडाला अपि वै श्रेष्ठा हरिभक्तिपरायणाः ॥ १२ ॥

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು ಚಾಂಡಾಳರೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಹರಿಭಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರಾದ ಚಾಂಡಾಳರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

Verse 13

नराणां विषयांधानां सर्वदुःखविनाशिनी । हरिसेवेति विख्याता भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ॥ १३ ॥

ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಧರಾದ ನರರ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು; ‘ಹರಿಸೇವೆ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುವದು.

Verse 14

संगात्स्नेहाद्भयाल्लोभादज्ञानाद्वापि यो नरः । विष्णोरुपासनं कुर्यात्सोऽक्षयं सुखमश्नुते ॥ १४ ॥

ಸಂಗ, ಸ್ನೇಹ, ಭಯ, ಲೋಭ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾದರೂ ಯಾರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಅಕ್ಷಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

हरिपादोदकं यस्तु कणमात्रं पिबेदपि । स स्नातः सर्वतीर्थेषु विष्णोः प्रियतरो भवेत् ॥ १५ ॥

ಹರಿಪಾದೋದಕವನ್ನು ಕಣಮಾತ್ರವಾದರೂ ಕುಡಿಯುವವನು, ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

अकालमृत्युशमनं सर्वव्याधिविनाशनम् । सर्वदुःखोपशमनं हरिपोदोदक स्मृतम् ॥ १६ ॥

ಹರಿಪಾದೋದಕವು ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವದು, ಸರ್ವ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವದು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 17

नारायणं परं धाम ज्योतिषां ज्योतिरुत्तमम् । ये प्रपन्ना महात्मानस्तेषां मुक्तिर्हि शाश्वती ॥ १७ ॥

ನಾರಾಯಣನು ಪರಮ ಧಾಮ, ಜ್ಯೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಯೋತಿ. ಅವನಿಗೆ ಶರಣಾದ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತದೆ॥

Verse 18

अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । पठतां श्रृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १८ ॥

ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಓದುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಇದು ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕವಾಗುತ್ತದೆ॥

Verse 19

आसीत्पुरा कृतयुगे गुलिको नाम लुब्धकः । परदारपरद्रव्यहरणे सततोद्यतः ॥ १९ ॥

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಗುಲಿಕ ಎಂಬ ಬೇಟೆಗಾರನಿದ್ದನು. ಅವನು ಪರಸ್ತ್ರೀ ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ಪರಧನ ಹರಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದನು॥

Verse 20

परनिंदापरो नित्यं जन्तूपद्रवकृत्तथा । हतवान्ब्राह्मणान् गाश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २० ॥

ಅವನು ಸದಾ ಪರನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉಪದ್ರವ ಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ನೂರಾರು, ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂದಿದ್ದನು॥

Verse 21

देवस्वहरणे नित्यं परस्वहरणे तथा । उद्युक्तः सर्वदा विप्र कीनाशानामधीश्वरः ॥ २१ ॥

ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ರೈತರ ಅಧೀಶ್ವರನಾದ ಅವನು ದೇವಸ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲಿಯೂ, ಪರಸ್ವವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ತೊಡಗಿದ್ದನು—ಎಲ್ಲ ಕಾಲವೂ ಅದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ।

Verse 22

तेन पापान्यनेकानि कृतानि सुमहांति च । न तेषां शक्यते वक्तुं संख्या वत्सरकोटिभिः ॥ २२ ॥

ಆ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಅನೇಕ, ಅತ್ಯಂತ ಭಾರೀ ಪಾಪಗಳು ನಡೆದವು; ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗದು।

Verse 23

स कदाचिन्महापापो जंतृनामन्तकोपमः । सौवीरराज्ञो नगरं सर्वैश्वर्यसमन्वितम् ॥ २३ ॥

ಆ ಮಹಾಪಾಪಿ, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಯಮನಂತೆ ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಒಮ್ಮೆ ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯಸಂಪನ್ನವಾದ ಸೌವೀರರಾಜನ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 24

योषिद्धिर्भूषितार्भिश्च सरोभिनिर्मलोदकैः । अलंकृतं विपणिभिर्ययो देवपुरोपमम् ॥ २४ ॥

ಆ ನಗರವು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪುಗಳೂ ಅಲಂಕರಿತ ಕನ್ಯೆಯರ ಸಮೂಹಗಳೂ ಶೋಭೆ ತಂದಿತ್ತು; ನಿರ್ಮಲಜಲ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಅದು ದೇವಪುರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 25

तस्योपवनमध्यस्थं रम्यं केशवमंदिरम् । छदितं हेमकलशैर्दृष्ट्वा व्याधो मुदं ययौ ॥ २५ ॥

ಆ ತೋಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ, ಚಿನ್ನದ ಕಲಶಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಶಿಖರವಿರುವ ರಮ್ಯ ಕೇಶವಮಂದಿರವನ್ನು ನೋಡಿ ವ್ಯಾಧನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು।

Verse 26

हराम्यत्र सुवर्णानि बहूनीति विनिश्चितम् । जगामाभ्यंतरं तस्य कीनाशश्चौर्यलोलुपः ॥ २६ ॥

“ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕದಿಯುವೆನು” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಕಳ್ಳತನದ ಲೋಭದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ರೈತನು ಆ ಸ್ಥಳದ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 27

तत्रापश्यद्द्विजवरं शांतं तत्त्वार्थकोविदम् । परिचर्यापरं विष्णोरुत्तंकं तपसां निधिम् ॥ २७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಶಾಂತನು, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು, ವಿಷ್ಣುಪರಿಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ಉತ್ತಂಕನು।

Verse 28

एकाकिनं दयासुं च निस्पृहं ध्यानलोलुपम् । चौर्यान्तरायकर्तारं तं दृष्ट्वा लुब्धको मुने ॥ २८ ॥

ಓ ಮುನೇ, ಅವನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ—ಕರುಣಾಳು, ನಿಸ್ಪೃಹ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನ—ಕಂಡ ಲೋಭಿ ವ್ಯಾಧನು ‘ಇವನು ನನ್ನ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವನು’ ಎಂದು ತಿಳಿದನು।

Verse 29

द्रव्यजातं तु देवस्य हर्तुकामोऽतिसाहसी । उत्तंकं हंतुमारेभे विधृतासिर्मदोद्धतः ॥ २९ ॥

ದೇವದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಆ ಅತಿಸಾಹಸಿ—ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಎಳೆದು, ಅಹಂಕಾರದ ಮದದಿಂದ ಉಬ್ಬಿ—ಉತ್ತಂಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ದಾಳಿ ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 30

पादेनाक्रम्य तद्वक्षो जटाः संगृह्य पाणिना । हंतुं कृतमतिं व्याधमुत्तंकः प्रेक्ष्य चाब्रवीत् ॥ ३० ॥

ಉತ್ತಂಕನು ವ್ಯಾಧನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು, ಕೈಯಿಂದ ಜಟೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು—ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ—ಅವನತ್ತ ನೋಡಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 31

उत्तंक उवाच । भो भो साधो वृथा मां त्वं हनिष्यसि निरागसम् । मया किमपराद्धं ते तद्वदस्व महामत्ते ॥ ३१ ॥

ಉತ್ತಂಕನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಸಾಧು, ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವೆ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ? ಹೇಳು, ಓ ಮಹಾಮೂಢ!”

Verse 32

कृतापराधिनां लोके शक्ताः शिक्षां प्रकुर्वते । नहि सौम्य वृथा घ्नंति सज्जना अपि पापिनः ॥ ३२ ॥

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರನ್ನೂ ಶಿಸ್ತು-ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಹೇ ಸೌಮ್ಯ, ಸಜ್ಜನರೂ ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಯುಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ದಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 33

विरोधिष्वपि मूर्खेषु निरीक्ष्यावस्थितान् गुणान् । विरोधं नहि कुर्वंति सज्जनाः शांतचेतसः ॥ ३३ ॥

ವಿರೋಧಿಸುವ ಮೂರ್ಖರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಶಾಂತಚಿತ್ತರಾದ ಸಜ್ಜನರು ವಿರೋಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಗುಣದರ್ಶನದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

बहुधा बोध्यमानोऽपि यो नरः क्षमयान्वितः । तमुत्तमं नरं प्राहुर्विष्णोः प्रियतरं सदा ॥ ३४ ॥

ಮರುಮರು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕ್ಷಮೆಯಿಂದಿರುವವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸದಾ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 35

सुजनो न याति वैरं परहितबुद्धिर्वनाशकालेऽपि । छेदेऽपि चंदनतरुः सुरभयति मुखं कुठारस्य ॥ ३५ ॥

ಸಜ್ಜನನು ಪರಹಿತಬುದ್ಧಿಯವನು; ತನ್ನ ನಾಶಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ವೈರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಂದನಮರ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೊಡಲಿಯ ಮುಖವನ್ನೇ ಸುಗಂಧಗೊಳಿಸುವಂತೆ.

Verse 36

अहो विधिः सुबलवान्बा धते बहुधा जनान् । सर्वसंगविहीनोऽपि बाध्यते हि दुरात्मना ॥ ३६ ॥

ಅಹೋ! ವಿಧಿ (ಭಾಗ್ಯ) ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ; ಅದು ಜನರನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ವಸಂಗವಿಹೀನನಾದರೂ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವರಿಂದ ಬಾಧ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

अहो निष्कारणं लोके बाधंते बहुधा जनान् । सर्वसंगविहीनोऽपि बाध्यते पिशुनैर्जनैः । तत्रापि साधून्बाधंते न समानान्कदाचन ॥ ३७ ॥

ಅಯ್ಯೋ! ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಇತರರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ವಸಂಗವಿಹೀನನಾದವನನ್ನೂ ಪಿಶುನರು, ದುಷ್ಟರು ಕಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಧುಗಳನ್ನೇ ಕಿರುಕುಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮಂತವರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 38

मृगमीनसज्जनानां तृणजलसंतोषविहितवृत्तानाम् । लुब्धकधीवरपिशुना निष्कारणवैरिणो जगति ॥ ३८ ॥

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರು—ತೃಣ ಹಾಗೂ ನೀರಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು—ಅವರಿಗೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಶತ್ರುಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ: ಬೇಟೆಗಾರ, ಮೀನುಗಾರ ಮತ್ತು ಪಿಶುನ ನಿಂದಕ।

Verse 39

अहो बलवती माया मोहयत्यखिलं जगत् । पुत्रमित्रकलत्रार्थं सर्वं दुःखेन योजयेत् ॥ ३९ ॥

ಅಯ್ಯೋ! ಮಾಯೆ ಎಷ್ಟು ಬಲವಂತವಾಗಿದೆ—ಅದು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಪುತ್ರ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲತ್ರದ ನಿಮಿತ್ತ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದುಃಖದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.

Verse 40

परद्रव्यापहारेण कलत्रं पोषितं त्वया । अंते तत्सर्वमुत्सृज्य एक एव प्रयति वै ॥ ४० ॥

ಪರರ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ನೀನು ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಮನೆಯನ್ನೂ ಪೋಷಿಸಿದ್ದೆ; ಆದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬನೇ ಹೊರಡುತ್ತೀ.

Verse 41

मम माता मम पिता मम भार्या ममात्मजाः । ममेदमिति जंतूनां ममता बाधते वृथा ॥ ४१ ॥

“ನನ್ನ ತಾಯಿ, ನನ್ನ ತಂದೆ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು; ಇದು ನನ್ನದು”—ಎಂಬ ಮಮಕಾರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 42

यावदर्जयति द्रव्यं बांधवास्तावदेव हि । धर्माधर्मौ सहैवास्तामिहामुत्र न चापरः ॥ ४२ ॥

ಮಾನವನು ಧನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವವರೆಗೆ ಬಂಧುಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳೇ ಸಂಗಾತಿಗಳು; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 43

धर्माधर्मार्जितैर्द्रव्यैः पोषिता येन ये नराः । मृतमग्निमुखे हुत्वा घृतान्नं भुंजते हि ते ॥ ४३ ॥

ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಯಾರ ಪೋಷಣೆ ಆಗುತ್ತದೋ, ಅವರು ಮರಣಾನಂತರ ಅಗ್ನಿಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿತರಾಗಿ, ತುಪ್ಪಮಿಶ್ರ ಅನ್ನವನ್ನು ಭೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 44

गच्छंतं परलोकं च नरं तु ह्यनुतिष्टतः । धर्माधर्मौ न च धनं न पुत्रा न च बांधवाः ॥ ४४ ॥

ಮಾನವನು ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಧನವೂ ಇಲ್ಲ, ಪುತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳೇ ಮಾತ್ರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 45

कामः समृद्धिमायाति नराणां पापकर्मिणाम् । कामः संक्षयमायाति नराणां पुण्यकर्मणाम् ॥ ४५ ॥

ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಕಾಮನೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಲ್ಲಿ ಕಾಮನೆ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 46

वृथैव व्याकुला लोका धनादानां सदार्जने ॥ ४६ ॥

ಧನ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸದಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಜನರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 47

यद्भावि तद्भवत्येव यदभाव्यं न तद्भवेत् । इति निश्चितबुद्धीनां न चिंता बाधते क्वचित् ॥ ४७ ॥

ಏನು ಸಂಭವಿಸಬೇಕೋ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಸಂಭವಿಸದದ್ದು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತಬುದ್ಧಿಯವರಿಗೆ ಚಿಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತೊಂದರೆ ಕೊಡದು।

Verse 48

देवाधीनमिदं सर्वं जगत्स्थावरजंगमम् । तस्माज्जन्म च मृत्युं च दैवं जानाति नापरः ॥ ४८ ॥

ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳೆಲ್ಲ—ದೇವಾಧೀನವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನ್ಮಮರಣಗಳನ್ನು ದೈವವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 49

यत्र कुत्र स्थितस्यापि यद्भाव्यं तद्भवेद् ध्रुवम् । लोकस्तु तत्र विज्ञाय वृथायासं करोति हि ॥ ४९ ॥

ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಸಂಭವಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಖಂಡಿತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಜನರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ವ್ಯರ್ಥ ಶ್ರಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 50

अहो दुःखं मनुष्याणां ममताकुलचेतसाम् । महापापानि कृत्वापि परान्पुष्यांति यत्नतः ॥ ५० ॥

ಅಹೋ, ಮಮತೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತಚಿತ್ತರಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ದುಃಖಕರ! ಅವರು ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ತಮ್ಮವರನ್ನೂ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 51

अर्जितं च धनं सर्वं भुंजते बांधवाः सदा । स्वयमेकतमो मूढस्तत्पापफलमश्नुते ॥ ५१ ॥

ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸದಾ ಬಂಧುಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಆ ಮೂಢನು ಒಬ್ಬನೇ ಆ ಪಾಪಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 52

इति ब्रवाणं तमृषिं विमुच्य भयविह्वलः । गुलिकः प्रांजलिः प्राह क्षमस्वेति पुनः पुनः ॥ ५२ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಗುಲಿಕನು ಕೈಮುಗಿದು ಮರುಮರು ಹೇಳಿದನು— “ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ, ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.”

Verse 53

सत्संगस्य प्रभावेण हरिसन्निधिमात्रतः । गतपापो लुबग्दकश्च ह्यनुतापीदमब्रवीत् ॥ ५३ ॥

ಸತ್ಸಂಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ, ಕೇವಲ ಹರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಬೇಟೆಗಾರನ ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾದವು; ಅವನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 54

मया कृता नि पापानि महांति सुबहूनि च । तानि सर्वाणि नष्टानि विप्रेंद्र तव दर्शनात् ॥ ५४ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ನಾನು ಮಹತ್ತರವಾದ ಅನೇಕ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾದವು.

Verse 55

अहोऽहं पापधीर्नित्यं महापापमुपाचरम् । कथं मे निष्कृति र्भूयो यामि कं शरणं विभोः ॥ ५५ ॥

ಅಯ್ಯೋ! ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಾನು ಸದಾ ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆ. ಈಗ ನನಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹೇಗೆ? ಹೇ ವಿಭೋ! ನಾನು ಯಾರ ಶರಣು ಹೋಗಲಿ?

Verse 56

पूर्वजन्मार्जितैः पापैर्लुब्धकत्वमवाप्तवान् । अत्रापि पापजालानि कृत्वा कां गतिमाप्नुयाम् ॥ ५६ ॥

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ನಾನು ಬೇಟೆಗಾರನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪಾಪಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಾನು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು?

Verse 57

अहो ममायुः क्षयमेति शीघ्रं पापान्यनेकानि समर्ज्जितानि । प्रातिक्रिया नैव कृता मयैषां गतिश्च का स्यान्ममजन्म किं वा ॥ ५७ ॥

ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತಿದೆ; ನಾನು ಅನೇಕ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಿಲ್ಲ—ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು, ನನಗೆ ಯಾವ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ದೊರೆಯುವುದು?

Verse 58

अहो विधिः पापशता कुलं मां किं सृष्टवान्पापतरं च शश्वत् । कथं च यत्पापफलं हि भोक्ष्ये कियत्सु जन्मस्वहमुग्रकर्मा ॥ ५८ ॥

ಅಯ್ಯೋ, ಏನು ವಿಧಿ! ನೂರಾರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಸದಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪಾಪಿಯಾಗಿಯೇ ಏಕೆ ಮಾಡಿದನು? ನಾನು—ಉಗ್ರಕರ್ಮಿ—ಪಾಪಫಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ?

Verse 59

एवं विनिंदन्नात्मानमात्मना लुब्धकस्तदा । अंतस्तापाग्निसंतप्तः सद्यः पंचत्वमागतः ॥ ५९ ॥

ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತರ್ತಾಪದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 60

उत्तंकः पतितं प्रेक्ष्य लुबग्धकं तं दयापरः । विष्णुपादोदकेनैवमभ्यषिंचन्महामतिः ॥ ६० ॥

ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ಬೇಟೆಗಾರನನ್ನು ನೋಡಿ ಕರುಣಾಪರನಾದ ಮಹಾಮತಿ ಉತ್ತಂಕನು, ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತ ಜಲದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಛಿಟಕಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.

Verse 61

हरिपादोदकस्पर्शाल्लुब्धको गतकल्मषः । दिव्यं विमानमारुह्य मुनिमेतदथाब्रवीत् ॥ ६१ ॥

ಹರಿಯ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತ ಜಲದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಬೇಟೆಗಾರನ ಪಾಪಕಲ್ಮಷಗಳು ದೂರವಾದವು. ನಂತರ ಅವನು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಮುನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 62

गुलिक उवाच । उत्तंक मुनिशार्दूल गुरुस्त्वं मम सुव्रत । विमुक्तस्त्वत्प्रसादेन महापातककंचुकात् ॥ ६२ ॥

ಗುಲಿಕನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಉತ್ತಂಕ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಹೇ ಸುವ್ರತ! ನೀನೇ ನನ್ನ ಗುರು. ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಮಹಾಪಾತಕದ ಕಂಚುಕದಂತ ಆವರಣದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದೆನು.

Verse 63

गतस्त्वदुपदेशान्मे संतापो मुनिपुंगव । तथैव सर्वपापानि विनष्टान्यतिवेगतः ॥ ६३ ॥

ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ! ನಿನ್ನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನನ್ನ ಸಂತಾಪ ದೂರವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳೂ ಅತೀವ ವೇಗದಿಂದ ನಾಶವಾದವು.

Verse 64

हरिपादोदकं यस्मान्मयि त्वं सिक्तवान्मुने । प्रापितोऽस्मि त्वया तस्मात्तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ६४ ॥

ಹೇ ಮುನೇ! ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹರಿಯ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ಕಾರಣ, ನಿನ್ನ ಮೂಲಕವೇ ನಾನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 65

त्वयाहं तारितो विप्र पापादस्माच्छरीरतः । तस्मान्नतोऽस्मि ते विद्वन्मत्कृतं तत्क्षमस्व च ॥ ६५ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನೀನು ಈ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾಪದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತಾರಿಸಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನಿಂದಾದ ದೋಷವಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸು.

Verse 66

इत्युक्त्वा देवकुसुमैर्मुनिश्रेष्टं समाकिरम् । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा नमस्कारं चकार सः ॥ ६६ ॥

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ದೇವಕುಸುಮಗಳಿಂದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಮೂರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 67

ततो विमानमारुह्य सर्वकामसमन्वितम् । अप्सरोगणसंकीर्णः प्रपेदे हरिमंदिरम् ॥ ६७ ॥

ಅನಂತರ ಅವನು ಸರ್ವಕಾಮಸಮನ್ವಿತ ದಿವ್ಯವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ, ಅಪ್ಸರಾಗಣಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ, ಹರಿಯ ಮಂದಿರಧಾಮವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।

Verse 68

एतद्दृष्ट्वा विस्मितोऽसौ ह्युत्तंकस्तपसांनिधिः । शिरस्यंजलिमाधाय तुष्टाव कमलापतिम् ॥ ६८ ॥

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ಉತ್ತಂಕನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು; ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿ ಇಟ್ಟು ಕಮಲಾಪತಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 69

तेन स्तुतो महाविष्णुर्दत्तवान्वरमत्तमम् । वरेण तेनोक्तंकोऽपि प्रपेदे परमं पदम् ॥ ६९ ॥

ಅವನ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವನ್ನು ದತ್ತನು; ಆ ವರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉತ್ತಂಕನೂ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 70

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे विष्णुमाहात्म्ये सप्तत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३७ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ವಿಷ್ಣುಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।