Tithi-Nirṇaya for Vratas: Ekādaśī Rules, Saṅkrānti Punya-kāla, Eclipse Observances, and Prāyaścitta

Verse 1

सनक उवाच । तिथीनां निर्णयं वक्ष्ये प्राचश्चित्तविधिं तथा । श्रृणुष्व तन्मुनिश्रेष्ठ कर्मसिद्धिर्यतो भवेत् ॥ १ ॥

ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು—ತಿಥಿಗಳ ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೇಳು; ಇದರಿಂದ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ॥

Verse 2

श्रौतं स्मार्त्तं व्रतं दानं यच्चान्यत्कर्म वैदिकम् । अनिर्णीतासु तिथिषु न किंचित्फलति द्विज ॥ २ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಶ್ರೌತಕರ್ಮವಾಗಲಿ, ಸ್ಮಾರ್ತಾಚಾರವಾಗಲಿ, ವ್ರತವಾಗಲಿ, ದಾನವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮವಾಗಲಿ—ತಿಥಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಣಯವಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಫಲವೂ ದೊರೆಯದು।

Verse 3

एकादश्यष्टमी षष्टी पौर्णमासी चतुर्द्दशी । अमावास्या तृतीया च ह्युपवासव्रतादिषु ॥ ३ ॥

ಉಪವಾಸ, ವ್ರತಾದಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶಿ, ಅಷ್ಟಮಿ, ಷಷ್ಠಿ, ಪೌರ್ಣಮಾಸಿ, ಚತುರ್ದಶಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ತೃತೀಯಾ—ಈ ತಿಥಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 4

परविद्धाः प्रशस्ताः स्युर्न ग्राह्याः पूर्वसंयुताः । नागविद्धा तु या षष्टी शिवविद्धा तु सप्तमी ॥ ४ ॥

ಪರವಿದ್ಧ (ಮುಂದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ) ತಿಥಿಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತ; ಪೂರ್ವಸಂಯುತ (ಹಿಂದಿನ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ) ತಿಥಿಗಳು ಗ್ರಾಹ್ಯವಲ್ಲ. ನಾಗವಿದ್ಧ ಷಷ್ಠಿ ಹಾಗೂ ಶಿವವಿದ್ಧ ಸಪ್ತಮಿಯೂ ವರ್ಜ್ಯ.

Verse 5

दशम्येकादशीविद्धा नोपोष्याः स्युः कदाचन । दर्शं च पौर्णमासीं च सत्पमीं पितृवासरम् ॥ ५ ॥

ದಶಮಿಯಿಂದ ವಿದ್ಧ (ಕಲಸಿದ) ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ದರ್ಶ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ), ಪೌರ್ಣಮಾಸಿ, ಸಪ್ತಮಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃವಾಸರದಲ್ಲಿಯೂ ಉಪವಾಸ ವರ್ಜ್ಯ.

Verse 6

पूर्वविद्धं प्रकुर्वाणो नरकायोपद्यते । कृष्णपक्षे पूर्वविद्धां सत्पमीं च चतुर्दशीम् ॥ ६ ॥

ಪೂರ್ವವಿದ್ಧ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವವಿದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 7

प्रशस्तां केचिदाहुश्च तृतीयां नवमीं तथा । व्रतादीनां तु सर्वेषां शुक्लपक्षो विशिष्यते ॥ ७ ॥

ಕೆಲವರು ತೃತೀಯಾ ಹಾಗೂ ನವಮೀ ತಿಥಿಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಭವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ವ್ರತ‑ಅನುಷ್ಠಾನಗಳಲ್ಲೂ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಗಣ್ಯ.

Verse 8

अपराह्णाच्च पूर्वोह्णं ग्राह्यं श्रेष्टत्तरं यतः । असंभवे व्रतादीनां यदि पौर्वाह्णिकी तिथिः ॥ ८ ॥

ಅಪರಾಹ್ಣಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ರತಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಪೂರ್ವಾಹ್ಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ತಿಥಿಯನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು।

Verse 9

मुहूर्तद्वितयं ग्राह्यं भगवत्युदिते रवौ । प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या तिथिर्नक्तव्रते सदा ॥ ९ ॥

ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ಮುಹೂರ್ತಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನಕ್ತವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರದೋಷವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ತಿಥಿಯನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು।

Verse 10

उपोषितव्यं नक्षत्रं येनास्तं याति भास्करः । तिथिनक्षत्रसंयोगविहितव्रतकर्मणि ॥ १० ॥

ತಿಥಿ‑ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ರತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಭಾಸ್ಕರನು ಯಾವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲೇ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 11

प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या त्वन्यथा निष्फलं भवेत् । अर्द्धरात्रादधो या तु नक्षत्रव्यापिनी तिथिः ॥ ११ ॥

ಪ್ರದೋಷವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ತಿಥಿಯನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕರ್ಮ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ತಿಥಿಯೇ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು।

Verse 12

सैव ग्राह्या मुनिश्रेष्ट नक्षत्रविहितव्रते । यद्यर्द्धरात्रघगयोर्व्यात्पं नक्षत्रं तु दिनद्वये ॥ १२ ॥

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನಕ್ಷತ್ರವಿಹಿತ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಅದೇ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಗ್ರಾಹ್ಯ; ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅದು ಎರಡೂ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 13

तत्पुण्यं तिथिसंयुक्तं नक्षत्रं ग्राह्यमुच्यते । अर्द्धरात्रद्वये स्यातां नक्षत्रं च तिथिर्यदि ॥ १३ ॥

ತಿಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ನಕ್ಷತ್ರವೇ ಪುಣ್ಯವೂ ಗ್ರಾಹ್ಯವೂ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರವೂ ತಿಥಿಯೂ ಎರಡೂ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಗಕಾಲವನ್ನೇ ವಿಧಿಗೆ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 14

क्षये पूर्वा प्रशस्ता स्याद्रृद्धौ कार्या तथोत्तरा । अर्ध्दरात्रद्वयव्यात्पा तिथिर्नक्षत्रसंयुता ॥ १४ ॥

ತಿಥಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವಾಗ ಪೂರ್ವಭಾಗ ಶುಭ; ತಿಥಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವಾಗ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ನಕ್ಷತ್ರಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಎರಡು ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ತಿಥಿಯನ್ನು ಮುಹೂರ್ತನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

Verse 15

ह्नासवृद्धिविशून्या चेत् ग्राह्यापूर्वा तथा परा । ज्येष्ठासंमिश्रितं मूलं रोहिणी वह्निंसंयुता ॥ १५ ॥

ಹ್ರಾಸವೂ ವೃದ್ಧಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವಾ ಮತ್ತು ಪರಾ ಎರಡೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಗ್ರಾಹ್ಯ. ಜ್ಯೇಷ್ಠೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದ ಮೂಲ ಹಾಗೂ ವಹ್ನಿ-ಯೋಗದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

Verse 16

मैत्रेण संयुता ज्येष्टा संतानादिविनाशिनी । ततः स्युस्तिथयः पुण्याः कर्मानुष्टानतो दिवा ॥ १६ ॥

ಮೈತ್ರ-ಯೋಗದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಸಂತಾನಾದಿ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ನಂತರ ಬರುವ ತಿಥಿಗಳು ಹಗಲು ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಪುಣ್ಯಕರವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 17

रात्रिव्रतेषु सर्वेषु रात्रियोगो विशिष्यते । तिथिर्नक्षत्रयोगेन या पुण्या परिकीर्तिता ॥ १७ ॥

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಎಲ್ಲ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾತ್ರಿಯೋಗವೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಯೋಗದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಿಥಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಪ್ರದವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 18

तस्यां तु तद्वतं कार्यं सैव कार्या विचक्षणैः । उदयव्यापिनी ग्राह्या श्रवणद्वादशी व्रते ॥ १८ ॥

ಆ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅದೇ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ವಿವೇಕಿಗಳು ಅದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶ್ರವಣ-ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ (ಉದಯ-ವ್ಯಾಪಿನೀ) ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 19

सूर्येन्दुग्रहणे यावत्तावद् ग्राह्या जपादिषु । संक्रांतिषु तु सर्वासु पुण्यकालोनिगद्यते ॥ १९ ॥

ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣ ಇರುವಷ್ಟು ಕಾಲವನ್ನೇ ಜಪಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣ್ಯಕಾಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 20

स्नानदानजपादीनां कुर्वतामक्षय फलम् । तत्र कर्कटको ज्ञेयो दक्षिणायनसंक्रमः ॥ २० ॥

ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಫಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಕಟಕ ರಾಶಿಗೆ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರವೇಶವೇ ದಕ್ಷಿಣಾಯನ-ಸಂಕ್ರಮವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 21

पूर्वतो घटिकास्त्रिंशत्पुण्यकालं विदुर्बुधाः । वृषभे वृश्चिके चैव सिंहे कुम्भे तथैव च ॥ २१ ॥

ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ (ಪೂರ್ವಕಾಲದಿಂದ) ಮೂವತ್ತು ಘಟಿಕೆಗಳು ಪುಣ್ಯಕಾಲವಾಗಿವೆ. ಈ ನಿಯಮ ವೃಷಭ, ವೃಶ್ಚಿಕ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಕುಂಭ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 22

पूर्वमष्टमुहूर्तास्तु ग्राह्याः स्नानजपादिषु । तुलायां चैव मेषे च पूर्वतः परतस्तथा ॥ २२ ॥

ಸ್ನಾನ, ಜಪಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದಿನದ ಮೊದಲ ಎಂಟು ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಗ್ರಾಹ್ಯ. ಹಾಗೆಯೇ ತುಲಾ ಮತ್ತು ಮೇಷ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ವತಃ ಪರತಃ ಕಾಲಗಣನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 23

ज्ञेया दशैव घटिका दत्तस्याक्षयतावहाः । कन्यायां मिथुने चैव मीने धनुषि च द्विज ॥ २३ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ದಾನಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷಯಫಲ ನೀಡುವ ಕಾಲವೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಹತ್ತು ಘಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ (ಚಂದ್ರನು) ಕನ್ಯಾ, ಮಿಥುನ, ಮೀನಾ ಅಥವಾ ಧನು ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ.

Verse 24

घटिकाः षोडश ज्ञेया परतः पुण्यदायिकाः । माकरं संक्रमं प्राहुरुत्तरायणसंज्ञकम् ॥ २४ ॥

ಸಂಕ್ರಮದ ನಂತರದ ಹದಿನಾರು ಘಟಿಕೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯದಾಯಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಸೂರ್ಯನು ಮಕರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಋಷಿಗಳು ‘ಉತ್ತರಾಯಣ’ ಎಂಬ ಸಂಕ್ರಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

परास्त्रिंशश्च घटिकाश्चत्वारिंशच्च पूर्ववत् । आदित्यशीतकिरणौ ग्राह्यावस्तंगतौ यदि ॥ २५ ॥

ಇನ್ನೂ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮೂವತ್ತಾರು ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಘಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಗಣಿಸಬೇಕು. ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೀತಕಿರಣನಾದ ಚಂದ್ರನು ಅಸ್ತಂಗತರಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆ ಕಾಲಮಾನಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 26

स्नात्वा भुंजीत विप्रेंद्र परेद्युः शुद्धमंडलम् । दृष्टचंद्रा सिनीवाली नष्टचंद्रा कुहूः स्मृता ॥ २६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನೇ! ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮುಂದಿನ ದಿನ, ಚಂದ್ರಮಂಡಲ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವಾಗ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಚಂದ್ರನು ಕಾಣುವ ದಿನ ‘ಸಿನೀವಾಲಿ’, ಚಂದ್ರನು ಕಾಣದ ದಿನ ‘ಕುಹೂ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 27

अमावास्या द्विधा प्रोक्ता विद्वद्भिर्धर्मालिप्सुभिः । सिनीवालीं द्विजैर्ग्राह्या साग्निकैः श्राद्धकर्मणि ॥ २७ ॥

ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುವ ಪಂಡಿತರು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ದ್ವಿಜರು ಸೀನೀವಾಲೀ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 28

कहूः स्त्रीभिस्तथा शूद्रैरपि वानग्रिकैस्तथा । अपराह्णद्वयव्यापिन्यमावास्यातिथिर्यदि ॥ २८ ॥

ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಶೂದ್ರರು ಹಾಗೂ ವನವಾಸಿಗಳೂ—ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ತಿಥಿ ಅಪರಾಹ್ನದ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದಾಗ—ಅದನ್ನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 29

क्षये पूर्वा तु कर्त्तव्या वृद्धौ कार्या तथोत्तरा । अमावास्या प्रतीता चेन्मध्याह्णात्परतो यदि ॥ २९ ॥

ತಿಥಿ ಕ್ಷಯವಾದರೆ ಮುಂಚಿನ ದಿನವನ್ನು, ತಿಥಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ನಂತರದ ದಿನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಅಮಾವಾಸ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರವೇ ಗೋಚರಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ (ನಂತರದ ದಿನ) ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು.

Verse 30

भूतविद्धेति विख्यातास्रद्भिः शास्त्रविशारदैः । अत्यंतक्षयपक्षे तु परेद्युर्नापराह्णगा ॥ ३० ॥

ಶಾಸ್ತ್ರಪರಿಣತರಾದ ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ‘ಭೂತವಿದ್ಧಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆದರೆ ತಿಥಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಯವಾದರೆ, ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನವೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆ ದಿನದ ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 31

तत्र ग्राह्या सिनीवाली सायाह्नव्यापिनी तिथिः । अर्वाचीनक्षये चचैव सायाह्नव्यापिनी तथा ॥ ३१ ॥

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಯಾಹ್ನದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಸೀನೀವಾಲೀ ತಿಥಿಯನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ತಿಥಿ ಮುಂಚೆಯೇ ಕ್ಷಯವಾದರೂ, ಸಾಯಾಹ್ನ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರವೇ ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 32

सिनीवाली परा ग्राह्या सर्वथा श्राद्धकर्मणि । अत्यंततिथिवृद्धौ तु भूतविद्धां परित्यजेत् ॥ ३२ ॥

ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸೀನೀವಾಲೀ ತಿಥಿಯನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ತಿಥಿಯ ಅತಿಯಾದ ವೃದ್ಧಿಯಾದರೆ ಭೂತವಿದ್ಧಾ (ಅಶುಭಕಾಲದಿಂದ ವಿದ್ಧವಾದ) ತಿಥಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 33

ग्राह्या स्यादपराह्णस्था कुहूः पैतृककर्मणि । यथार्वाचीनवृद्धौ तु संत्याज्या भूतसंयुताः ॥ ३३ ॥

ಪೈತೃಕಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕುಹೂ ತಿಥಿ ಅಪರಾಹ್ಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಗ್ರಹಣೀಯ. ಆದರೆ ಆರ್ವಾಚೀನ-ವೃದ್ಧಿ (ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೃತರಾದವರಿಗಾಗಿ) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂತಸಂಯುತ (ಅಶುಭಸ್ಪರ್ಶಿತ) ತಿಥಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 34

परेद्युर्विबुधश्रेष्टैः कुहूर्ग्राह्या पराह्णगा । मध्याह्नद्वितये व्यात्पा ह्यमावास्या तिथिर्यदि ॥ ३४ ॥

ಹೇ ವಿಬುಧಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ತಿಥಿ ಎರಡನೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಾವಧಿವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದರೆ, ಅಪರಾಹ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಕುಹೂ ತಿಥಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ (ಪರಿದ್ಯುಃ) ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 35

तत्रेच्छया च संग्राह्या पूर्वा वाथ पराथवा । अन्वाधानं प्रवक्ष्यामि संतः संपूर्णवर्वणि ॥ ३५ ॥

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪರವಿಧಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಈಗ, ಹೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದುಪಚಾರಿಗಳಾದ ಸಂತರೇ, ಅನ್ವಾಧಾನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 36

प्रतिपद्दिवसे कुर्याद्यागं च मुनिसत्तम । पर्वणो यश्चतुर्थांश आद्याः प्रतिपदस्त्रयः ॥ ३६ ॥

ಹೇ ಮುನಿಸತ್ತಮ! ಪ್ರತಿಪದಾ ದಿನದಲ್ಲಿ ಯಾಗ (ಪೂಜೆ-ಹೋಮ) ಮಾಡಬೇಕು. ಪರ್ವಸಂಬಂಧಿತ ಆಚರಣೆಯ ಚತುರ್ಥಾಂಶ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಪದೆಯ ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನಗಳು.

Verse 37

यागकालः स विज्ञेयः प्रातरुक्तो मनीषिभिः । मध्याह्नद्वितये स्याताममावास्या च पूर्णिमा ॥ ३७ ॥

ಯಾಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲವು ಪ್ರಾತಃಕಾಲವೇ ಎಂದು ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೂ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ (ದ್ವಿಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ) ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 38

परेद्युरेव विप्रेंद्र सद्यः कालो विधीयते ॥ ३८ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ವಿಧಿಯಂತೆ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಅದು ಪರೇದ್ಯುಃ (ಮರುದಿನ) ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸದ್ಯಃ (ತಕ್ಷಣ) ಆಗಿರಲಿ.

Verse 39

पूर्वद्वये परेद्युः स्यात्संगवात्परतो मनीषिभिः । सद्यः कालः परेद्युः स्याज्ज्ञेयमेवं तिथिक्षये ॥ ३९ ॥

ತಿಥಿಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಮೊದಲ ಎರಡು ಕಾಲವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪರೇದ್ಯುಃ’ (ಮರುದಿನ) ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಸಂಗವದ ನಂತರ ‘ಸದ್ಯಃ’ ಕಾಲವೂ ಮರುದಿನಕ್ಕೇ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 40

सर्वैरेकादशी ग्राह्या दशमीपरिवर्जिता । दशमीसंयुता हंतिपुण्यं जन्मत्रयार्जितम् ॥ ४० ॥

ಎಲ್ಲರೂ ದಶಮಿಯ ಸಂಯೋಗವಿಲ್ಲದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನೇ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ದಶಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಏಕಾದಶಿ ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 41

एकादशी कलामात्रा द्वादश्यां तु प्रतीयते । द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति चेत्सा परा स्मृता ॥ ४१ ॥

ಏಕಾದಶಿ ಕೇವಲ ಕಲಾಮಾತ್ರವಾಗಿ ಇದ್ದು ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಿಯು ತ್ರಯೋದಶಿವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಆ ದ್ವಾದಶಿಯೇ ‘ಪರಾ’ (ಶ್ರೇಷ್ಠ/ನಿರ್ಣಾಯಕ) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 42

संपूर्णैकादशी शुद्धा द्वादश्यां च प्रतीयते । त्रयोदशी च रात्र्यंते तत्र वक्ष्यामि निर्णयम् ॥ ४२ ॥

ಏಕಾದಶಿ ಸಂಪೂರ್ಣವೂ ಶುದ್ಧವೂ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದು ದ್ವಾದಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅದು ತ್ರಯೋದಶಿಯ ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 43

पूर्वा गृहस्थैः सा कार्य्या ह्युत्तरा यतिभिस्तथा । गृहस्थाः सिद्धिमिच्छंति यतो मोक्षं यतीश्वराः ॥ ४३ ॥

ಪೂರ್ವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಗೃಹಸ್ಥರು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಉತ್ತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯತಿಗಳು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ. ಗೃಹಸ್ಥರು ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಯತೀಶ್ವರರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 44

द्वादश्यां तु कलायां वा यदि लभ्येत पारणा । तदानीं दशमीविद्धाप्युपोष्यैकादशी तिथिः ॥ ४४ ॥

ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ—ಅಲ್ಪ ಭಾಗದಲ್ಲಾದರೂ—ಪಾರಣ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಆಗ ದಶಮಿಯಿಂದ ‘ವಿದ್ಧ’ವಾದರೂ ಏಕಾದಶಿ ತಿಥಿಯ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 45

शुल्के वा यदि वा कृष्णे भवेदेकादशीद्वयम् । गृहस्थानां तु पूर्वोक्ता यतीनामुत्तरा स्मृता ॥ ४५ ॥

ಶುಕ್ಲವಾಗಲಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವಾಗಲಿ ಏಕಾದಶಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಂದರೆ, ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲನೆಯದೇ ವಿಧಿ; ಯತಿಗಳಿಗೆ ನಂತರದದೇ ಸ್ಮೃತ ನಿಯಮ.

Verse 46

द्वादश्यां विद्यते किंचिद्दशमीसंयुता यदि । दिनक्षये द्वितीयैव सर्वेषां परिकीर्तितां ॥ ४६ ॥

ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ದಶಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸಂಯೋಗ ಇದ್ದರೆ, ದಿನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ‘ಎರಡನೆಯದೇ’ (ಉತ್ತರ ತಿಥಿಯೇ) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 47

विद्धाप्येकादशी ग्राह्या परतो द्वादशी न चेत् । अविद्धापि निषिद्धैव परतो द्वादशी यदि ॥ ४७ ॥

ಏಕಾದಶಿ ‘ವಿದ್ಧ’ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಮುಂದಿನ ದಿನ ದ್ವಾದಶಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಗ್ರಾಹ್ಯ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನ ದ್ವಾದಶಿ ಇದ್ದರೆ, ‘ಅವಿದ್ಧ’ ಏಕಾದಶಿಯೂ ನಿಷಿದ್ಧ.

Verse 48

एकादशी द्वादशी च रात्रघिशेषे त्रयोदशी । द्वादशद्वादशीपुण्यं त्रयोदश्यां तु पारणे ॥ ४८ ॥

ವ್ರತವು ಏಕಾದಶಿ-ದ್ವಾದಶಿವರೆಗೆ ಹರಡಿ, ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು ತ್ರಯೋದಶಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೆ—ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದ್ವಾದಶಿಯ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 49

एकादशी कलामात्रा विद्यते द्वादशीदिने । द्वादशी च त्रयोदश्यां नास्ति वा विद्यतेऽथवा ॥ ४९ ॥

ದ್ವಾದಶಿಯ ದಿನ ಏಕಾದಶಿ ಕೇವಲ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಇದ್ದು, ತ್ರಯೋದಶಿಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ—ಅಥವಾ ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೂ—ತಿಥಿ-ಕ್ಷಯ ನಿಯಮದಂತೆ ವ್ರತ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 50

विद्वाप्येकादशी तत्र पूर्वा स्याद्गृहणां तदा । यदिभिश्चोत्तरा ग्राह्या ह्यवीराभिस्तथैव च ॥ ५० ॥

ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಗೃಹಸ್ಥರು ಪೂರ್ವ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಏಕಾದಶಿ ಗ್ರಾಹ್ಯ; ವಿಧವೆಯರಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 51

संपूर्णैकादशी शुद्धा द्वादश्यां नास्ति किंचन । द्वादशी च त्रयोदशयामस्ति तत्र कथं भवेत् ॥ ५१ ॥

ಏಕಾದಶಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಾದಶಿಯ ಲೇಶಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಶವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತ್ರಯೋದಶಿಯ ಯಾಮದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿ ಇದ್ದರೆ—ಅಲ್ಲಿ ವ್ರತ ನಿರ್ಣಯ ಹೇಗೆ?

Verse 52

पूर्वा गृहस्थैः कार्यात्र यतिभिश्चोत्तरा तिथिः । उपोष्यैव द्वितीयेति केचिदाहुश्च भक्तितः ॥ ५२ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥರು ಪೂರ್ವ ತಿಥಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಯತಿಗಳು ಉತ್ತರ ತಿಥಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಕೆಲ ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ‘ಎರಡನೇ ದಿನವೇ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 53

एकादशी यदाविद्धा द्वादश्यां न प्रतीयते । द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति तत्रैव चापरे ॥ ५३ ॥

ಏಕಾದಶೀ ತಿಥಿ ‘ವಿದ್ಧ’ ಆಗಿ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದೆ, ದ್ವಾದಶೀ ತ್ರಯೋದಶಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ—ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಕೆಲ ಆಚಾರ್ಯರು ಬೇರೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

उपोष्या द्वादशी शुद्धा सर्वैरेव न संशयः । केचिदाहुश्च पूर्वां तु तन्मतं न समंजसम् ॥ ५४ ॥

ಶುದ್ಧ ದ್ವಾದಶಿಯೇ ಉಪವಾಸ ತಿಥಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಪೂರ್ವ ತಿಥಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಆ ಮತ ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.

Verse 55

संक्रातौ रविवारे च पातग्रहणयोस्तथा । पारणं चोपवासं च न कुर्यात्पुत्रवान्गृही ॥ ५५ ॥

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಭಾನುವಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಹಣ ಹಾಗೂ ಪಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರವಂತ ಗೃಹಸ್ಥನು ಪಾರಣವನ್ನೂ ಉಪವಾಸವನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 56

अर्केऽह्नि पर्वरारौ च चतुर्दश्यष्टमी दिवा । एकादश्यामहोरात्रं भुक्त्वा चांद्रायणं चरेत् ॥ ५६ ॥

ಭಾನುವಾರದ ದಿನ, ಪರ್ವರಾತ್ರಿ, ಚತುರ್ದಶಿ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಮಿಯ ಹಗಲು, ಅಥವಾ ಏಕಾದಶಿಯ ಅಹೋರಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೆ—ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 57

आदित्यग्रहणे प्राप्ते पूर्वयामत्रये तथा । नाद्याद्वै यदि भुंजीत सुरापेन समो भवेत् ॥ ५७ ॥

ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಮೂರು ಯಾಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಬಾರದು; ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಸುರಾಪಾನಿಗನ ಸಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 58

अन्वाधानेष्टिमध्ये तु ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः । प्रायश्चित्तं मुनिश्रेष्ट कर्त्तव्यं तत्र याज्ञिकैः ॥ ५८ ॥

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅನ್ವಾಧಾನ ಇಷ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞಿಕರಾದ ಋತ್ವಿಜರು ವಿಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 59

चद्रोपरागे जुहुयाद्दशमे सोम इत्यृचा । आप्यायस्व ऋचा चैव सोमपास्त इति द्विज ॥ ५९ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶಮ ಭಾಗ/ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ‘ಸೋಮ’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಋಚೆಯಿಂದ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಆಪ್ಯಾಯಸ್ವ’ ಋಚೆಯೊಂದಿಗೆ ‘ಸೋಮಪಾಸ್ತ’ ಭಾವದಿಂದಲೂ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 60

सूर्योपरागे जुहुयादुदुत्यं जातवेदसम् । आसत्येंनोद्वयं चैव त्रयोमंत्रा उदाहृताः ॥ ६० ॥

ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಉದು ತ್ಯಂ’ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ ‘ಜಾತವೇದಸಂ’ (ಅಗ್ನಿ) ಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ ಹೋಮಾಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಆ ಸತ್ಯೇ’ ಮತ್ತು ‘ಅನ್ನ’ದ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಇಂತೆ ಮೂರು ಮಂತ್ರಸಮೂಹಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 61

एवं तिथिं विनिश्चित्य स्मृतिमार्गेण पंडितः । यः करोति व्रतादीनि तस्य स्यादक्षयं फलम् ॥ ६१ ॥

ಈ ರೀತಿ ತಿಥಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಸ್ಮೃತಿಮಾರ್ಗದಂತೆ ವ್ರತಾದಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಪಂಡಿತನಿಗೆ ಅಕ್ಷಯ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 62

वेदप्रणिहितो धर्मो धर्मैस्तुष्यति केशवः । तस्माद्धर्मपरा यांति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ६२ ॥

ವೇದವಿಹಿತವಾದದ್ದೇ ಧರ್ಮ; ಅಂಥ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಕೇಶವನು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಪರರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ॥

Verse 63

धर्मान्ये कर्त्तुमिच्छंति ते वै कृष्णस्वरुपिणः । तस्मात्तांस्तु भवव्याधिः कदाचिन्नैव बाधते ॥ ६३ ॥

ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೃಷ್ಣಸ್ವರೂಪಿಗಳೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಸಾರವ್ಯಾಧಿ ಅವರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ॥