Ekādaśī Vrata-Vidhi and the Galava–Bhadrashīla Itihāsa (Dharmakīrti before Yama)

Verse 1

सनक उवाच । इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि व्रतं त्रैलोक्यविश्रुतम् । सर्वपापप्रशमनं सर्वकामफलप्रदम् ॥ १ ॥

ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ನಾನು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಸರ್ವ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 2

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां चैव योषिताम् । मोक्षदं कुर्वतां भक्त्या विष्णोः प्रियतरं द्विज ॥ २ ॥

ಓ ದ್ವಿಜನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ, ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವ ಸಾಧನೆಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ.

Verse 3

एकादशीव्रतं नाम सर्वाभीष्टप्रदं नृणाम् । कर्त्तव्यं सर्वथा विप्रविष्णुप्रीतिकरं यतः ॥ ३ ॥

ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವು ಮಾನವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇದು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 4

एकादश्यां न भुञ्जीत पक्षयोरुभयोपरि । यो भुंक्ते सोऽत्र पापीयान्परत्र नरकं व्रजेत् ॥ ४ ॥

ಏಕಾದಶೀ ದಿನದಲ್ಲಿ—ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು. ಆ ದಿನ ತಿನ್ನುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

उपवासफलं लिप्सुर्जह्याद्भुक्तिचतुष्टयम् । पूर्वापरदिने गत्रावहोरात्रं तु मध्यमे ॥ ५ ॥

ಉಪವಾಸದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಭೋಜನಭೋಗದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಏಕಾದಶಿಗೆ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರುಚಿಕರ/ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಧ್ಯದ ದಿನ (ಏಕಾದಶೀ) ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 6

एकादशीदिने यस्तु भोक्तुमिच्छति मानवः । स भोक्तुं सर्वपापानि स्पृहयालुर्नसंशयः ॥ ६ ॥

ಏಕಾದಶೀ ದಿನದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲು ಬಯಸುವ ಮಾನವನು, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹಾತೊರೆಯುವವನೇ.

Verse 7

भवेद्दशम्यामेकाशीद्वादश्यां च मुनीश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ७ ॥

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ದಶಮೀ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶೀ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ, ಏಕಾದಶೀ ದಿನ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 8

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि विप्र हरेश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ८ ॥

ಯಾವ ಯಾವ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಮಹಾಪಾಪಗಳೂ ಸಹ—ಅವು ಅನ್ನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಹೇ ಹರೀಶ್ವರ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಹಾರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 9

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । अन्नमाश्रित्य तिष्ठन्ति तानि च मुनीश्वर । एकादश्यां निराहारो यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ९ ॥

ಯಾವ ಯಾವ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ—ಅವು ಅನ್ನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 10

महापातकयुक्तो वायुक्तो वा सर्व पातकैः । एकादश्यां निराहारः स्थित्वा याति परां गतिम् ॥ १० ॥

ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗಿರಲಿ—ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ನಿಂತರೆ ಅವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

एकादशी महापुण्या विष्णोः प्रियतमा तिथिः । संसेव्या सर्वथा विप्रैः संसारच्छेदलिप्सुभिः ॥ ११ ॥

ಏಕಾದಶಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಮಯ—ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ತಿಥಿ. ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ಛೇದಿಸಲು ಬಯಸುವ ವಿಪ್ರರೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಸದಾ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 12

दशम्यां प्रातरुत्थाय दन्तधावनपूर्वकम् । स्नापयेद्विधिवद्विष्णुं पूजयेत्प्रयतेन्द्रियः ॥ १२ ॥

ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು, ಮೊದಲು ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 13

एकादश्यां निराहारो निगृहीतेन्द्रियो भवेत् । शयीत सन्निधौ विष्णोर्नारायणपरायणः ॥ १३ ॥

ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಿದ್ದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣನಾಗಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕು.

Verse 14

एकादश्यां तथा स्नात्वा संपूज्य च जनार्दनम् । गन्धपुष्पादिभिः सम्यक् ततस्त्वे वसुदीरयेत् ॥ १४ ॥

ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಗಂಧಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ‘ವಸು…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಜಪ/ಪಠಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 15

एकादश्यां निराहारः स्थित्वाद्याहं परेऽहनि । भोक्ष्यामि पुण्डरीकाक्ष शरणं मे भवाच्युत ॥ १५ ॥

“ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಿದ್ದು, ಇಂದು ನಾನು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ! ಹೇ ಅಚ್ಯುತ! ನೀನೇ ನನ್ನ ಶರಣಾಗು.”

Verse 16

इमं मन्त्रं समुच्चाय देव देवस्य चक्रिणः । भक्तिभावेन तुष्टात्मा उपवासं समर्पयेत् ॥ १६ ॥

ದೇವದೇವನಾದ ಚಕ್ರಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಮುಚ್ಚರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತೃಪ್ತಮನಸ್ಸಿನವನು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 17

देवस्य पुरतः कुर्याज्जागरं नियतो व्रती । गीतैर्वाद्यैश्च नृत्यैश्च पुराणश्रवणादिभिः ॥ १७ ॥

ನಿಯಮಿತ ವ್ರತಧಾರಿಯು ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು—ಗೀತೆಗಳು, ವಾದ್ಯಗಳು, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಶ್ರವಣಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ।

Verse 18

ततः प्रातः समुत्थाय द्वादशीदिवसे व्रती । स्नात्वा च विधिवद्विष्णुं पूजयत्प्रयतेन्द्रियः ॥ १८ ॥

ಅನಂತರ ದ್ವಾದಶೀ ದಿನದಲ್ಲಿ ವ್ರತಧಾರಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 19

पञ्चामृतेन संस्नाप्य एकादश्यां जनार्द्दनम् । द्वादश्यां पयसा विप्र हरिसारुपप्यमश्नुते ॥ १९ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಭಕ್ತನು ಹರಿಯ ಸಾರೂಪ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

अज्ञानतिमिरान्धस्य व्रतेनानेन केशव । प्रसीद सुमुखो भूत्वा ज्ञानदृष्टिप्रदो भव ॥ २० ॥

ಹೇ ಕೇಶವನೇ! ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರದಿಂದ ನಾನು ಅಂಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಕರುಣಾಮುಖನಾಗಿ ನನಗೆ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।

Verse 21

एवं विज्ञाप्य विप्रेन्द्र माधवं सुसमाहितः । ब्रह्मणान्भोजयेच्छक्त्या दद्याद्वै दक्षिणां तथा ॥ २१ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನೇ! ಈ ರೀತಿ ಸುಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಮಾಧವನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 22

ततः स्वबन्धुभिः सार्द्धं नारायणपरायणः । कृतपञ्चमहायज्ञः स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ २२ ॥

ಅನಂತರ ನಾರಾಯಣನಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ವಾಕ್ಸಂಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು।

Verse 23

एवं यः प्रयतः कुर्यात्पुण्यमेकादशीव्रतम् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ २३ ॥

ಇಂತೆ ಯಾರು ನಿಯಮಸಂಯಮಗಳಿಂದ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವಿಷ್ಣುಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಿಂದ ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭ।

Verse 24

उपवासव्रतपरो धर्मकार्यपरायणः । चाण्डालान्पतितांश्चैव नेक्षेदपि कदाचन ॥ २४ ॥

ಉಪವಾಸ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಚಾಂಡಾಲರು ಹಾಗೂ ಪತಿತರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಬಿಡಬಾರದು।

Verse 25

नास्तिकान्भिन्नमर्योदान्निन्दकान्पिशुनांस्तथा । उपवास व्रतपरो नालपेच्च कदाचन ॥ २५ ॥

ನಾಸ್ತಿಕರು, ಮર્યಾದೆ ಮೀರುವವರು, ನಿಂದಕರು, ಪಿಶುನರು ಇವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಬಾರದು; ಉಪವಾಸ ವ್ರತಪರನಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಲಾಪ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 26

वृषलीसूतिपोष्टारं वृषलीपतिमेव च । अयाज्ययाजकं चैव नालपेत्सर्वदा व्रती ॥ २६ ॥

ವ್ರತಧಾರಿಯು ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು, ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯ ಪತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಯಾಜ್ಯರಿಗಾಗಿ ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಯಾಜಕ—ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಮಾತಾಡಬಾರದು।

Verse 27

कुण्डाशिनं गायकं च तथा देवलकाशिनम् । भिषजं काव्यकर्त्तारं देवद्विजविरोधिनम् ॥ २७ ॥

ಕುಂಡಾಶಿನಿ (ಅನಧಿಕೃತ ಕುಂಡಾಗ್ನಿಯ ಅನ್ನಭೋಜಿ), ವೃತ್ತಿಗಾಯಕ, ದೇವಲಕ (ದೇವಾಲಯಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವನ), ವೈದ್ಯ, ಲಾಭಾರ್ಥ ಕಾವ್ಯಕರ್ತ, ಹಾಗೂ ದೇವ-ದ್ವಿಜವಿರೋಧಿ—ಇವರನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 28

परान्नलोलुपं चैव परस्त्रीनिरतं तथा । व्रतोपवासनिरतो वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत् ॥ २८ ॥

ಪರರ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಲೋಭಿ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ, ಅಥವಾ ಅಂತರಶುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ವ್ರತ‑ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು—ವಾಕ್ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬಾರದು।

Verse 29

इत्येवमादिभिः शुद्धो वशी सर्वहिते रतः । उपवासपरो भूत्वा परां सिद्धिमवान्पुयात् ॥ २९ ॥

ಈ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿ, ಸರ್ವಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಸಾಧಕನು ಉಪವಾಸಪರನಾಗಿ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 30

नास्ति गङ्गासमं तीर्थं नास्ति मातृसमोगुरुः । नास्तु विष्णुसमं दैवं तपो नानशनात्परम् ॥ ३० ॥

ಗಂಗೆಯ ಸಮಾನ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಯ ಸಮಾನ ಗುರುವಿಲ್ಲ। ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮಾನ ದೇವವಿಲ್ಲ; ಉಪವಾಸಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲ।

Verse 31

नास्ति क्षमासमा माता नास्ति कीर्तिसमं धनम् । नास्ति ज्ञानसमो लाभो न च धर्म समः पिता ॥ ३१ ॥

ಕ್ಷಮೆಯ ಸಮಾನ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ; ಕೀರ್ತಿಯ ಸಮಾನ ಧನ ಇಲ್ಲ। ಜ್ಞಾನದ ಸಮಾನ ಲಾಭ ಇಲ್ಲ; ಧರ್ಮದ ಸಮಾನ ತಂದೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 32

न विवेकसमो बन्धुनैकादश्याः परं व्रतम् । अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् ॥ ३२ ॥

ವಿವೇಕದ ಸಮಾನ ಮಿತ್ರನಿಲ್ಲ; ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವಿಲ್ಲ। ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 33

संवादं भद्रशीलस्य तत्पितुर्गालवस्य च । पुरा हिगालवो नाम मुनिः सत्यपरायणः ॥ ३३ ॥

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಲವನೆಂಬ ಮುನಿಯೊಬ್ಬನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ಸತ್ಯಪರಾಯಣನು. ಇದು ಭದ್ರಶೀಲ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂದೆ ಗಾಲವರ ಸಂವಾದ.

Verse 34

उवास नर्मदातीरे शान्तो दान्तस्तपोनिधिः । बहुवृक्षसमाकीर्णे गजभल्लुनिषेविते ॥ ३४ ॥

ಅವನು ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು—ಶಾಂತನು, ದಾಂತನಾಗಿದ್ದು, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ—ಅನೇಕ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರಡಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.

Verse 35

सिद्धचारणगन्धर्व यक्षविद्याधरान्विते । कन्दमूलफलैः पूर्णे मुनिवृन्दनिषेदिते ॥ ३५ ॥

ಆ ಸ್ಥಳವು ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ವಿದ್ಯಾಧರರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ಕಂದ-ಮೂಲ-ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಮುನಿವೃಂದಗಳ ವಿಶ್ರಾಂತಿಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.

Verse 36

गालवो नाम विप्रेन्द्रो निवासमकरोच्चिरम् । तस्याभवद्भद्रशील इति ख्यातः सुतो वशी ॥ ३६ ॥

ಗಾಲವನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಭದ್ರಶೀಲನೆಂಬ ಸ್ವನಿಗ್ರಹಯುತ ಪುತ್ರನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 37

जांतिस्मरो महाभागो नारायणपरायणः । बालक्रीडनकालेऽपि भद्रशीलो महामतिः ॥ ३७ ॥

ಅವನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆಯುಳ್ಳವನು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಪರಮಾಶ್ರಿತನು. ಬಾಲಕ್ರೀಡೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಭದ್ರಶೀಲನು ಮಹಾಮತಿ ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರಿಯೇ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 38

मृदा च विष्णोः प्रतिमां कृत्वा पूजयते क्षणम् । वयस्यान्बोधयेच्चापि विष्णुः पूज्यो नरैः सदा ॥ ३८ ॥

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಪೂಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಗೂ ಬೋಧಿಸುವವನು—ಮಾನವರು ಸದಾ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 39

एकादशीव्रतं चैव कर्त्तव्यमपि पण्डितैः । एवं ते बोधितास्तेन शिशवोऽपि मुनीश्वर ॥ ३९ ॥

ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಪಂಡಿತರೂ ಸಹ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಹೀಗೆ ಬೋಧಿಸಿದುದರಿಂದ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ ಪ್ರಬುದ್ಧರಾದರು।

Verse 40

हरिं मृदैव निर्माय पृथक्संभूय वा मुदा । अर्चयन्ति महाभागा विष्णुभक्तिपरायणाः ॥ ४० ॥

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಗೆ ಪರಾಯಣರಾದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹರಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇರಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

नमस्कुर्वन्भद्रमतिर्विष्णवे सर्वविष्णवे । सर्वेषां जगतां स्वस्ति भूयादित्यब्रवीदिदम् ॥ ४१ ॥

ಶುಭಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ—ನಮಸ್ಕರಿಸಿ: “ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 42

क्रीडाकाले मुहूर्तं वा मुहूर्तार्द्धमथापि वा । एकादशीति संकल्प्यव्रतं यच्छति केशवे ॥ ४२ ॥

ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವಾಗಲಿ ಅರ್ಧ ಮುಹೂರ್ತವಾಗಲಿ, ‘ಇದು ಏಕಾದಶೀ’ ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಕೇಶವನಿಗೆ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ಅವನಿಗೇ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ವ್ರತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 43

एवं सुचरितं दृष्ट्वा तनयं गालवो मुनिः । अपृच्छद्विस्मयाविष्टः समालिंग्य तपोनिधिः ॥ ४३ ॥

ತನ್ನ ಪುತ್ರನ ಇಂತಹ ಸುಚರಿತವನ್ನು ಕಂಡ ತಪೋನಿಧಿ ಮುನಿ ಗಾಲವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 44

गालव उवाच । भद्रशील महाभाग भद्रशीलोऽसि सुव्रत । चरितं मंगलं यत्ते योगिनामपि दुर्लभम् ॥ ४४ ॥

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭದ್ರಶೀಲ ಮಹಾಭಾಗ, ಹೇ ಸುವ್ರತ! ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶುಭಾಚಾರಿಯೇ. ನಿನ್ನ ಮಂಗಳಕರ ಚರಿತವು ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದೆ.

Verse 45

हरिपूजापरो नित्यं सर्वभूतहितेरतः । एकादशीव्रतपरो निषिद्धाचारवर्जितः । निर्द्धन्द्वो निर्ममः शान्तो हरिध्यानपरायाणः ॥ ४५ ॥

ನೀನು ನಿತ್ಯ ಹರಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರ, ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ರತ, ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ, ನಿಷಿದ್ಧಾಚಾರವನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವವನು; ದ್ವಂದ್ವರಹಿತ, ನಿರ್ಮಮ, ಶಾಂತ, ಹರಿಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 46

एवमेतादृशी बुद्धिः कथं जातार्भकस्यते । विनापि महतां सेवां हरिभक्तिर्हि दुर्लभा ॥ ४६ ॥

ಇಂತಹ ಮಹತ್ತಾದ ಬುದ್ಧಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ—ನೀನು ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕನೇ—ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು? ಮಹಾತ್ಮರ ಸೇವೆಯಿದ್ದರೂ ಹರಿಭಕ್ತಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರ್ಲಭವೇ.

Verse 47

स्वभावतो जनस्यास्य ह्यविद्याकामकर्मसु । प्रवर्त्तते मतिर्वत्स कथं तेऽलौकिकी कृतिः ॥ ४७ ॥

ವತ್ಸ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಜನರ ಮತಿ ಅವಿದ್ಯೆ, ಕಾಮನೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನ ಈ ಅಲೌಕಿಕ ಕೃತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 48

सत्सङ्गेऽपि मनुष्याणां पूर्वपुण्यातिरेकतः । जायते भगवद्भक्तिस्तदहं विस्मयं गतः ॥ ४८ ॥

ಸತ್ಸಂಗ ದೊರಕಿದರೂ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಅಧಿಕ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡೆನು।

Verse 49

पृच्छामि प्रीतिमापन्नस्तद्भवान्वक्तुमर्हति । भद्रशीलो मुनिश्रेष्टः पित्रैवं सुविकल्पितैः ॥ ४९ ॥

ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳುವ ಯೋಗ್ಯರು. ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಭದ್ರಶೀಲ—ನನ್ನ ತಂದೆ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಸುಚಿಂತಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 50

जातिस्मरः सुकृतात्मा हृष्टप्रहसिताननः । स्वानभ्रुतं यथाव्रतं सर्वं पित्रे न्यवेदयत् ॥ ५० ॥

ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆಳ್ಳವನು, ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ, ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಮೃದುಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮುಖವಿಟ್ಟು—ತಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವ್ರತಾನುಸಾರ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ತಂದೆಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 51

भद्रशील उवाच । श्रृणु तात मुनिश्रेष्ट ह्यनुभूतं मया पुरा । जातिस्मरत्वाज्जानामि यमेन परिभाषितम् ॥ ५१ ॥

ಭದ್ರಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು—ತಾತಾ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಅನುಭವಿಸಿದುದನ್ನು ಕೇಳು. ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಯಮನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 52

एतच्छ्रत्वा महाभागो गालवो विस्मयोन्वितः । उवाच प्रीतिमापन्नो भद्रशीलं महामतिम् ॥ ५२ ॥

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಭಾಗ ಗಾಲವನು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಹಾಮತಿ ಭದ್ರಶೀಲನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 53

गालव उवाच । कस्त्वं पूर्वं महाभाग किमुक्तं च यमेन ते । कस्य वा केन वा हेतोस्तत्सर्वं वक्तुमर्हसि ॥ ५३ ॥

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ! ನೀನು ಹಿಂದೆ ಯಾರು? ಯಮನು ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳಿದನು? ಯಾರಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಭವಿಸಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 54

भद्रशील उवाच । अहमासं पुरा तात राजा सोमकुलोद्भवः । धर्मकीर्तिरिति ख्यातो दत्तात्रेयेण शासितः ॥ ५४ ॥

ಭದ್ರಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ತಾತ! ನಾನು ಹಿಂದೆ ಸೋಮಕೂಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದೆ. ‘ಧರ್ಮಕೀರ್ತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದೆ; ದತ್ತಾತ್ರೇಯರಿಂದ ಉಪದೇಶಿತನಾಗಿ ಶಾಸಿತನಾಗಿದ್ದೆ।

Verse 55

नव वर्षसहस्त्राणि महीं कृत्स्त्रमपालयम् । अधर्माश्च तथा धर्मा मया तु बहवः कृताः ॥ ५५ ॥

ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ; ನನ್ನಿಂದ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳು—ಧರ್ಮವೂ ಅಧರ್ಮವೂ—ನಡೆದವು।

Verse 56

ततः श्रिया प्रमत्तोऽहं बह्वधर्मम कारिषम् । पाषण्डजनसंसर्गात्पाषण्डचरितोऽभवम् ॥ ५६ ॥

ನಂತರ ಶ್ರೀಮತ್ತಿನ ಮದದಿಂದ ನಾನು ಬಹಳ ಅಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ಪಾಷಂಡ ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ನಾನೂ ಪಾಷಂಡಾಚಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡೆ।

Verse 57

पुरार्जितानि पुण्यानि मया तु सुबहून्यपि । पाषण्डैर्बाधितोऽहं तु वेदमार्गं समत्यजम् ॥ ५७ ॥

ಹಿಂದೆ ನಾನು ಬಹಳ ಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರೂ, ಪಾಷಂಡರಿಂದ ಬಾಧಿತನಾಗಿ ಮರುಳಾಗಿ ನಾನು ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ।

Verse 58

मखाश्च सर्वे विध्वस्ता कूटयुक्तिविदा मया । अधर्मनिरतं मां तु दृष्ट्वा महेशजाः प्रजाः ॥ ५८ ॥

ಕೂಟಯುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ಮಖಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದೆನು. ನನ್ನನ್ನು ಅಧರ್ಮನಿರತನಾಗಿ ಕಂಡ ಮಹೇಶಜ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಅಧರ್ಮಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರು॥

Verse 59

सदैव दुष्कृतं चक्रुः षष्टांशस्तत्रमेऽभवत् । एवं पापसमाचारो व्यसनाभिरतः सदा ॥ ५९ ॥

ಅವರು ಸದಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಷಷ್ಟಾಂಶ ಪಾಲು ಬಂತು. ಹೀಗೆ ಪಾಪಾಚಾರವೇ ಸ್ವಭಾವವಾದವನು ಸದಾ ವ್ಯಸನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು॥

Verse 60

मृगयाभिररतो भूत्वा ह्येकदा प्राविशं वनम् । ससैन्योऽहं वने तत्र हत्वा बहुविधान्मृगान् ॥ ६० ॥

ಒಮ್ಮೆ ಮೃಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ನಾನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಮೃಗಗಳನ್ನು ವಧಿಸಿದೆನು॥

Verse 61

क्षुत्तृट्परिवृतः श्रांतो रेवातीरमुपागमम् । रवितीक्ष्णातपक्लांतो रेवायां स्नानमाचरम् ॥ ६१ ॥

ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಶ್ರಾಂತನಾಗಿ ನಾನು ರೇವಾ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಸೂರ್ಯನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ತಾಪದಿಂದ ಕ್ಲಾಂತನಾಗಿ ರೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದೆನು॥

Verse 62

अदृष्टसैन्य एकाकी पीड्यमानः क्षुधा भृशम् ॥ ६२ ॥

ಸೇನೆ ಕಾಣದೆ ನಾನು ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದೆನು; ತೀವ್ರ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೆನು॥

Verse 63

समेतास्तत्र ये केचिद्रेवातीरनिवासिनः । एकादशीव्रतपरा मया दृष्ट्वा निशामुखे ॥ ६३ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ನಾನು ರೇವಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೆಲವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡೆ; ಅವರು ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತಪರರು.

Verse 64

निराहारश्च तत्राहमेकाकी तज्जनैः सह । जागरं कृतवांश्वापि सेनया रहितो निशि ॥ ६४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಇದ್ದೆ; ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಇದ್ದೆ. ರಾತ್ರಿ ಸೇನೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಾನು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 65

अध्वश्रमपरिश्रांतः क्षुत्पिपासाप्रपीडितः । तत्रैव जागरान्तेऽहं तातपंचत्वमागतः ॥ ६५ ॥

ಮಾರ್ಗಶ್ರಮದಿಂದ ಬಹಳ ದಣಿದವನಾಗಿ, ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣಾಂತದಲ್ಲಿ, ಹೇ ತಾತ, ನಾನು ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 66

ततो यमभटैर्बद्धो महादंष्ट्राभयंकरैः । अनेकक्लेशसंपन्नमार्गेणाप्तो यमांतिकम् । दंष्ट्राकरालवदनमपश्यं समवर्तिनम् ॥ ६६ ॥

ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರರಾದ ಯಮಭಟರು ನನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಯಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಭೀಕರಮುಖನಾದ ಸಮವರ್ತಿನ (ಯಮ)ನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.

Verse 67

अथ कालिश्चित्रगुप्तमाहूयेदमभाषत । अस्य शिक्षाविधानं च यथावद्वद पंडित ॥ ६७ ॥

ನಂತರ ಕಾಳಿ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು— “ಹೇ ಪಂಡಿತ, ಇವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಾ-ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳು.”

Verse 68

एवमुक्तश्चित्रगुप्तो धर्मराजेन सत्तम । चिरं विचारयामास पुनश्चेदमभाषत ॥ ६८ ॥

ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಹೇ ಸತ್ತಮ, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನು ಬಹುಕಾಲ ವಿಚಾರಿಸಿ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 69

असौ पापरतः सत्यं तथापि श्रृणु धर्मप । एकादश्यां निराहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ६९ ॥

ಇವನು ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರುವುದು ಸತ್ಯ; ಆದರೂ, ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಕೇಳು—ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 70

एष रेवातटे रम्ये निराहारो हरेर्दिने । जागरं चोपवासं च कृत्वा निष्पापतां गतः ॥ ७० ॥

ರೇವಾ ನದಿಯ ರಮ್ಯ ತಟದಲ್ಲಿ, ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿದ್ದನು; ಜಾಗರಣೆ ಮತ್ತು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಪಾಪರಹಿತನಾದನು।

Verse 71

यानि कानि च पापानि कृतानि सुबहूनि च । तानि सर्वाणि नष्टानि ह्युपवासप्रभावतः ॥ ७१ ॥

ಯಾವ ಯಾವ ಪಾಪಗಳು—ಎಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿ—ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಉಪವಾಸದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 72

एवमुक्तो धर्मराजश्चित्रगुप्तेन धीमता । ननाम दंडवद्भूमौ ममाग्रे सोऽनुकंपितः ॥ ७२ ॥

ಧೀಮಂತ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕರಗಿದ ಧರ್ಮರಾಜನು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು।

Verse 73

पूजयामास मां तत्र भक्तिभावेन धर्मराट् । ततश्च स्वभटान्सर्वानाहूयेदमुवाच ह ॥ ७३ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಟನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವಕರನ್ನು ಕರೆದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 74

धर्मराज उवाच । श्रृणुध्वं मद्वचो दूता हितं वक्ष्याम्यनुत्तममम् । धर्ममार्गरतान्मर्त्यान्मानयध्वं ममान्तिकम् ॥ ७४ ॥

ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ದೂತರೇ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿರಿ; ನಾನು ಪರಮ ಹಿತಕರವಾದುದನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತನ್ನಿರಿ.

Verse 75

ये विष्णुपूजनरताः प्रयताः कृतज्ञाश्चैकादशीव्रतपरा विजितेन्द्रियाश्च । नारायणाच्युतहरे शरणं भवेति शान्ता वदन्ति सततं तरसा त्यजध्वम् ॥ ७५ ॥

ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ನಿಯಮಶೀಲರಾಗಿ, ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿ, ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತಪರರಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಗಳಾದವರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಸದಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—“ನಾರಾಯಣ, ಅಚ್ಯುತ ಹರಿಯಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗತಿ ಇರಲಿ.” ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇಗನೆ ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.

Verse 76

नारायणाच्युत जनार्दन कृष्ण विष्णो पद्मेश पद्मजपितः शिव शंकरेति । नित्यं वदंत्यखिललोक हिताः प्रशान्ता दूरद्भटास्त्यजता तान्न ममैषु शिक्षा ॥ ७६ ॥

“ನಾರಾಯಣ, ಅಚ್ಯುತ, ಜನಾರ್ದನ, ಕೃಷ್ಣ, ವಿಷ್ಣು; ಪದ್ಮೇಶ; ಶಿವ, ಶಂಕರ”—ಎಂದು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರಶಾಂತ ಮುನಿಗಳು ನಿತ್ಯ ಈ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿರ್ಭಯ ಸತ್ಪುರುಷರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದೂರ ನಿಲ್ಲುವವನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲ.

Verse 77

नारायणार्पितकृतान्हरिभक्तिभजः स्वाचारमार्गनिरतान् गुरुसेवकांश्च । सत्पात्रदान निरतांश्च सुदीनपालान्दूतास्त्यजध्वमनिशं हरिनामसक्तान् ॥ ७७ ॥

ಓ ದೂತರೇ, ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರು—ಹರಿಭಕ್ತರು, ಸದಾಚಾರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರು, ಗುರುಸೇವಕರು, ಸತ್ಪಾತ್ರದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರು, ನಿಜವಾಗಿ ದೀನರನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಸದಾ ಹರಿನಾಮಾಸಕ್ತರು—ಅವರನ್ನು ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿರಿ.

Verse 78

पाषंडसङ्गरहितान्द्विजभक्तिनिष्ठान्सत्संगलोलुपतरांश्च तथातिथेयान् । शंभौ हरौ च समबुद्धिमतस्तथैव दूतास्त्यजध्वमुपकारपराञ्जनानाम् ॥ ७८ ॥

ಹೇ ದೂತರೆ, ಪಾಷಂಡಸಂಗವಿಲ್ಲದ, ದ್ವಿಜಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾದ, ಸತ್ಸಂಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಯಸುವ, ಅತಿಥಿ-ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದ, ಮತ್ತು ಶಂಭು-ಹರಿಯನ್ನು ಸಮಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸುವವರನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿರಿ; ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ‘ಉಪಕಾರ’ ಮಾಡುವವರ ಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ।

Verse 79

ये वर्जिता हरिकथामृतसेवनैश्च नारायणस्मृतिपरायणमानसैश्च । विप्रेद्रपादजलसेचनतोऽप्रहृष्टांस्तान्पापिनो मम भटा गृहमानयध्वम् ॥ ७९ ॥

ನನ್ನ ಭಟರೇ, ಹರಿಕಥಾಮೃತ ಸೇವನೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದವರನ್ನು, ನಾರಾಯಣಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಪರಾಯಣವಲ್ಲದವರನ್ನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನ ಜಲವನ್ನು ಛಿಟಕಿಸಿದರೂ ಹರ್ಷಿಸದ ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ನನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆತನ್ನಿರಿ।

Verse 80

ये मातृतातपरिभर्त्सनशीलिनश्च लोकद्विषो हितजनाहितकर्मणश्च । देवस्वलोभनिरताञ्जननाशकर्तॄनत्रानयध्वमपराधपरांश्च दूताः ॥ ८० ॥

ಹೇ ದೂತರೆ, ತಾಯಿ-ತಂದೆಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಲೋಕವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿ ಸಜ್ಜನರ ಹಿತಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವವರು, ದೇವಸ್ವದ ಲೋಭದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು, ಪ್ರಾಣಿಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವವರು, ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು—ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತನ್ನಿರಿ।

Verse 81

एकादशीव्रतपराङ्मुखमुग्रशीलं लोकापवादनिरतं परनिंदकं च । ग्रामस्य नाशकरमुत्तमवैरयुक्तं दूताः समानयत विप्रधनेषु लुब्धम् ॥ ८१ ॥

ದೂತರು ಆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕರೆತಂದರು—ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತದಿಂದ ವಿಮುಖನಾದ, ಉಗ್ರಸ್ವಭಾವದ, ಲೋಕಾಪವಾದದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಪರನಿಂದಕ; ತನ್ನ ಗ್ರಾಮದ ನಾಶಕಾರಕ, ತೀವ್ರ ವೈರವಂತ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಧನದಲ್ಲಿ ಲುಬ್ಬನಾದವನು।

Verse 82

ये विष्णुभक्तिविमुखाः प्रणमंति नैव नारायणं हि शरणागतपालकं च । विष्ण्वालयं च नहि यांति नराः सुमूर्खास्तानानयध्वमतिपापरतान्प्रसाह्य ॥ ८२ ॥

ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿ, ಶರಣಾಗತಪಾಲಕನಾದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸದ ಅತಿಮೂಢರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಲಯವನ್ನು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ದೂತರೆ, ಮಹಾಪಾಪದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದು ತಂದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿರಿ।

Verse 83

एवं श्रुतं यदा तत्र यमेन परिभाषितम् । मयानुतापदग्धेन स्मृतं तत्कर्म निंदितम् ॥ ८३ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಯಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧನಾದ ನಾನು ನನ್ನ ನಿಂದ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದೆನು।

Verse 84

असत्कर्मानुतापेन सद्धर्मश्रवणेन च । तत्रैव सर्वपापानि निःशेषाणि गतानि मे ॥ ८४ ॥

ಅಸತ್ಕರ್ಮಗಳ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದಲೂ ಸದ್ದರ್ಮ ಶ್ರವಣದಿಂದಲೂ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಃಶೇಷವಾಗಿ ದೂರವಾದವು।

Verse 85

पापशेषाद्विनिर्मुक्तं हरिसारुप्यतां गतम् । सहस्रसूर्यसंकाशं प्रणनाम यमश्च तम् ॥ ८५ ॥

ಪಾಪದ ಕೊನೆಯ ಅವಶೇಷದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಹರಿಸಾರೂಪ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ, ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಮುಕ್ತನಿಗೆ ಯಮನೂ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 86

एवं दृष्ट्वा विस्मितास्ते यमदूता भयोत्कटाः । विश्वासं परमं चक्रुर्यमेन परिभाषिते ॥ ८६ ॥

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಯಮದೂತರು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು, ಯಮನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಇಟ್ಟರು।

Verse 87

ततः संपूज्य मां कालो विमानशतसंकुलम् । सद्यः संप्रेषयामास तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ८७ ॥

ನಂತರ ಕಾಲನು ನನ್ನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನೂರಾರು ವಿಮಾನಗಳ ಸಮೂಹದ ನಡುವೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 88

विमानकोटिभिः सार्द्धं सर्वभोगसमन्वितैः । कर्मणा तेन विप्रर्षे विष्णुलोके मयोषितम् ॥ ८८ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ, ಆ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ನಾನು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸರ್ವಭೋಗಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದೆನು।

Verse 89

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । स्थित्वा विष्णुपदं पश्चादिंद्रलोकमुपगमम् ॥ ८९ ॥

ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳೂ ಹಾಗೂ ನೂರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳೂ ವಿಷ್ಣುಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ನಂತರ ನಾನು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದೆನು।

Verse 90

तत्रापि सर्वभोगाढ्यः सर्वदेवनमस्कृतः । तावत्कालं दिविस्थित्वा ततो भूमिमुपागतः ॥ ९० ॥

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಸರ್ವಭೋಗಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದನು. ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದನು।

Verse 91

अत्रापि विष्णुभक्तानां जातोऽहं भवतां कुले । जातिस्मरत्वाडज्जानामि सर्वमेतन्मुनीश्वर ॥ ९१ ॥

ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಜಾತಿಸ್ಮರತ್ವದಿಂದ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 92

तस्माद्विष्ण्वर्चनोद्योगं करोमि सह बालकैः । एकादशीव्रतमिदमिति न ज्ञातवान्पुरा ॥ ९२ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಅರ್ಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವೆಂದು ನಾನು ಹಿಂದೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ।

Verse 93

जातिस्मृतिप्रभावेण तज्ज्ञातं सांप्रतं मया । अत्र स्वेनापि यत्कर्म कृतं तस्य फलं त्विदम् ॥ ९३ ॥

ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅದು ಈಗ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಇದೇ ಫಲವಾಗಿದೆ.

Verse 94

एकादशीव्रतं भक्त्या कुर्वतां किमुत प्रभो । तस्माच्चरिष्ये विप्रेंद्र शुभमेकादशीव्रतम् ॥ ९४ ॥

ಪ್ರಭೋ! ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ನಾನು ಶುಭ ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು.

Verse 95

विष्णुपूजां चाहरहः परमस्थानकांक्षया । एकादशीव्रतं यत्तु कुर्वंति श्रद्धया नराः ॥ ९५ ॥

ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ಬಯಸಿ ಜನರು ಪ್ರತಿದಿನ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 96

तेषां तु विष्णुभवनं परमानंददायकम् । एवं पुत्रवचः श्रुत्वा संतुष्टो गालवो मुनिः ॥ ९६ ॥

ಅವರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭವನವೇ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಹೀಗೆ ಪುತ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಾಲವ ಮುನಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು.

Verse 97

अवाप परमां तुष्टिं मनसा चातिहर्षितः । मज्जन्म सफलं जातं मद्धंशः पावनीकृतः ॥ ९७ ॥

ಅವನು ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು: “ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು, ನನ್ನ ವಂಶ ಪಾವನಗೊಂಡಿತು.”

Verse 98

यतस्त्वं मद्गृहे जातो विष्णुभक्तिपरायणः । इति संतुष्टचित्तस्तु तस्य पुत्रस्य कर्मणा ॥ ९८ ॥

“ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದೀಯೆ”—ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಆ ಪುತ್ರನ ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಅವನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು।

Verse 99

हरिपूजाविधानं च यथावत्समबोधयत् । इत्येतत्ते मुनिश्रेष्ट यथावत्कथितं मया । संकोचविस्तराभ्यां च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ ९९ ॥

ಹರಿಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ। ಹೀಗೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಂಕ್ಷೇಪವೂ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ?