The Pañcarātra Vow (Haripañcaka Vrata): Observance from Śukla Ekādaśī to Pūrṇimā
ಸನಕನು ನಾರದನಿಗೆ ಅಪರೂಪದ ಹರಿಪಂಚಕ/ಪಾಂಚರಾತ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳ ವಿಷ್ಣುವ್ರತ; ಇದು ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ-ಮೋಕ್ಷ ಫಲಪ್ರದ. ಶೌಚ, ದಂತಧಾವನ-ಸ್ನಾನ, ದೇವಪೂಜೆ, ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು, ಏಕಭುಕ್ತ ನಿಯಮ; ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹರಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ. ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪ-ಧೂಪ-ದೀಪ-ನೈವೇದ್ಯ-ತಾಂಬೂಲ ಉಪಚಾರಗಳು, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ವಾಸುದೇವ/ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪ್ರಧಾನ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳ ನಿರಾಹಾರ ಸಂಕಲ್ಪ, ಏಕಾದಶಿ ಜಾಗರಣೆ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಿ-ಚತುರ್ದಶಿ ತನಕ ಮುಂದುವರಿಕೆ. ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ತಿಲಹೋಮ, ತಿಲದಾನ; ಆರನೇ ದಿನ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳ ನಂತರ ಪಂಚಗವ್ಯ ಸೇವನೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನ, ಜೇನು-ತುಪ್ಪಯುಕ್ತ ಪಾಯಸ, ಹಣ್ಣು, ಸುಗಂಧ ಜಲಕಲಶ, ಐದು ರತ್ನಗಳೊಡನೆ ಘಟ ಇತ್ಯಾದಿ ದಾನ, ವರ್ಷಚಕ್ರದ ಬಳಿಕ ಉದ್ಯಾಪನ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ವಿಮುಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
सनक उवाच । अन्यद्व्रतं प्रवक्ष्यामि श्रृणु नारद तत्त्वतः । दुर्लभं सर्वलोकेषु विख्यातं हरिपञ्चकम् ॥ १ ॥
ಸನಕನು ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ನಾರದಾ, ತತ್ತ್ವತಃ ಕೇಳು. ಇದು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದ್ದು ‘ಹರಿಪಂಚಕ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।
Verse 2
नारीणां च नराणां च सर्वदुःखनिवारणम् । धर्मकामार्थमोक्षाणां निदानं मुनिसत्तम ॥ २ ॥
ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರ ಸರ್ವದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು; ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ, ಮೋಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಮೂಲಕಾರಣವಾಗಿದೆ।
Verse 3
सर्वाभीष्टप्रदं चैव सर्वव्रतफलप्रदम् । मार्गशीर्षे सिते पक्षे दशम्यां नियतेन्द्रियः ॥ ३ ॥
ಇದು ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸರ್ವವ್ರತಫಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು. ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 4
कुर्यात्स्नानादिकं कर्म दन्तधावनपूर्वकम । कृत्वा देवार्चनं सम्यक्तथा पञ्च महाध्वरान् ॥ ४ ॥
ದಂತಧಾವನವನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ದೇವಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು (ಪಂಚ ಮಹಾಧ್ವರ) ಸಹ ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 5
एकाशी च भवेत्तस्मिन् दिने नियममास्थिताः । ततः प्रातः समुत्थाय ह्येकादश्यां मुनीश्वरः ॥ ५ ॥
ಆ ದಿನ ನಿಯಮ-ಸಂಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಏಕಾದಶಿಯ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಮುನೀಶ್ವರನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 6
स्नानं कृत्वा यथाचारं हरिं चैवार्चयेद्गृहे । स्नापयेद्देवदेवेशं पञ्चामृतविधानतः ॥ ६ ॥
ಆಚಾರಾನುಸಾರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪಂಚಾಮೃತ ವಿಧಾನದಿಂದ ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 7
अर्चयेत्परया भक्त्या गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । धूपैर्दीपैश्च नैवैद्यैस्ताम्बूलैश्च प्रदक्षिणैः ॥ ७ ॥
ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಧೂಪ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ತಾಂಬೂಲ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 8
संपूज्य देवदेवेशमिमं मन्त्रमुदीरयेत् । नमस्ते ज्ञानरूपाय ज्ञानदाय नमोऽस्तुते ॥ ८ ॥
ದೇವದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು—“ಜ್ಞಾನರೂಪನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಜ್ಞಾನದಾತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ನನ್ನ ಪ್ರಣಾಮ.”
Verse 9
नमस्ते सर्वरूपाय सर्वसिद्धिप्रदायिने । एवं प्रणम्य देवेशं वासुदेवं जनार्दनम् ॥ ९ ॥
ಸರ್ವರೂಪನೇ, ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೀಗೆ ದೇವೇಶ್ವರ ವಾಸುದೇವ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 10
वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण ह्युपवासं समर्पयेत् । पञ्चरात्रं निराहारो ह्यद्यप्रभृति केशव ॥ १० ॥
ಮುಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. “ಇಂದಿನಿಂದ, ಹೇ ಕೇಶವ, ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳು ನಾನು ನಿರಾಹಾರವಾಗಿರುವೆನು.”
Verse 11
त्वदाज्ञया जगत्स्वामिन्ममाभीष्टप्रदो भव । एवं समाप्य देवस्य उपवासं जितेन्द्रियः ॥ ११ ॥
ಹೇ ಜಗತ್ಸ್ವಾಮಿನ್! ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗು. ಹೀಗೆ ದೇವರ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ (ಭಕ್ತನು ಇರುತ್ತಾನೆ)।
Verse 12
रात्रौ जागरणं कुर्यादेकादश्यामथो द्विज । द्वादश्यां च त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां जितेन्द्रियः ॥ १२ ॥
ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಏಕಾದಶಿಯ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಾದಶಿ, ತ್ರಯೋದಶಿ, ಚತುರ್ದಶಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ (ಅನುಸರಿಸಬೇಕು)।
Verse 13
पौर्णमास्यां च कर्त्तव्यमेवं विष्ण्वर्चनं मुने । एकादश्यां पौर्णमास्यां कर्त्तव्यं जागरं तथा ॥ १३ ॥
ಹೇ ಮುನೇ! ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾದಶಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಕೂಡ ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 14
पञ्चामृतादिपूजा तु सामान्या दिनपञ्चसु । क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं पौर्णमास्यां तु शक्तितः । तिलहोमश्च कर्त्तव्यस्तिलदानं तथैव च ॥ १४ ॥
ಪಂಚಾಮೃತಾದಿ ಪೂಜೆ ಐದು ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಿ. ಆದರೆ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶಕ್ತಿಮೇರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಳ್ಳು ಹೋಮ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು ದಾನವೂ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 15
ततः षष्टे दिने प्राप्ते निर्वत्यं स्वाश्रमक्रियाम् । संप्राश्य पञ्चगव्यं च पूजयेद्विधिवद्धरिम् ॥ १५ ॥
ನಂತರ ಆರನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 16
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्विभवे सत्यवारितम् । ततः स्वबन्धुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ १६ ॥
ನಂತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಚನನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 17
एवं पौषादिमासेषु कार्त्तिकान्तेषु नारद । शुक्लपक्षे व्रतं कुर्यात्पूर्वोक्तविधिना नरः ॥ १७ ॥
ಹೇ ನಾರದಾ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪೌಷದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾರ್ತಿಕದವರೆಗೆ ಇರುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 18
एवं संवत्सरं कार्यं व्रतं पापप्रणाशनम् । पुनः प्राप्ते मार्गशीर्षे कुर्यादुद्यापनं व्रती ॥ १८ ॥
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸ ಬಂದಾಗ ವ್ರತಧಾರಿ ಅದರ ಉದ್ಯಾಪನ (ಸಮಾಪನ ವಿಧಿ) ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 19
एकादश्यां निराहारो भवेत्पूर्वमिव द्विज । द्वादश्यां पञ्चगव्यं च प्राशयेत्सुसमाहितः ॥ १९ ॥
ಹೇ ದ್ವಿಜಾ! ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು; ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 20
गन्धपुष्पादिभिः सम्यग्देवदेवं जनार्दनम् । अभ्यर्च्योपायनं दद्याद्ब्राह्यणाय जितेन्द्रियः ॥ २० ॥
ಗಂಧಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಉಪಾಯನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 21
पायसं मधुसंमिश्रं घृतयुक्तं फलान्वितम् । सुगन्धजलसंयुक्तं पूर्णकुम्भं सदक्षिणम् ॥ २१ ॥
ಮಧುಮಿಶ್ರಿತ, ಘೃತಯುಕ್ತ, ಫಲಸಹಿತ ಪಾಯಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪೂರ್ಣಕುಂಭವನ್ನು—ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ—ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 22
वस्त्रेणाच्छादितं कुम्भं पञ्चरत्नसमन्वितम् । दद्यादध्यात्मविदुषे ब्राह्मणाय मुनीश्वर ॥ २२ ॥
ಓ ಮುನೀಶ್ವರ! ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಹಾಗೂ ಪಂಚರತ್ನಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಕುಂಭವನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 23
सर्वात्मन् सर्वभूतेश सर्वव्यापिन्सनातन । परमान्नप्रदानेन सुप्रीतो भव माधव ॥ २३ ॥
ಹೇ ಸರ್ವಾತ್ಮನ್, ಸರ್ವಭೂತೇಶ, ಸರ್ವವ്യാപಿ ಸನಾತನ ಮಾಧವ! ಈ ಪರಮ ಅನ್ನಪ್ರದಾನದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗು।
Verse 24
अनेन पायसं दत्त्वा ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । शक्तितो बन्धुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ २४ ॥
ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಪಾಯಸವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನೂ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ।
Verse 25
व्रतमेतत्तु यः कुर्याद्धरिपञ्चकसंज्ञितम् । न तस्य पुनरावृत्तिर्ब्रह्यलोकात्कदाचन ॥ २५ ॥
‘ಹರಿಪಂಚಕ’ ಎಂಬ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಯಾರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಇರುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 26
व्रतमेतत्प्रकर्त्तव्यमिच्छद्भिर्मोक्षमुत्तम् । समस्तपापकान्तारदावानलसमं द्विज ॥ २६ ॥
ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಪರಮ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಇದು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪರೂಪ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ದಹಿಸುವ ದಾವಾನಲದಂತೆ।
Verse 27
गवां कोटिसहस्त्राणि दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात् । तत्फलं लभ्यते पुम्भिरेतस्मादुपवासतः ॥ २७ ॥
ಕೋಟಿ-ಸಹಸ್ರ ಗೋಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲ ಈ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 28
यस्त्वेतच्छृणुयाद्भक्त्या नारायणपरायणः । स मुच्यते महाघोरैः तापकानां च कोटिभिः ॥ २८ ॥
ನಾರಾಯಣನಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವನು, ಮಹಾಘೋರ ತಾಪಗಳಿಂದ—ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದಲೂ—ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 29
इति श्रीबृहन्नांरदीयपुराणं पूर्वभागे प्रथमपादे व्रताख्याने मार्गशीर्षशुल्कैकादशीमासभ्य पौर्णिमापर्यन्तं पञ्चरात्रिव्रतं नामैकविंशोऽध्यायः ॥ २१ ॥
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯ ಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಪ್ರಥಮಪಾದದಲ್ಲಿ, ವ್ರತಾಖ್ಯಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಪೌರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ವರ್ಣಿತವಾದ ‘ಪಂಚರಾತ್ರಿ ವ್ರತ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।
Frequently Asked Questions
It is presented as a high-yield vrata-kalpa that integrates discipline (fasting and vigil), standardized Viṣṇu pūjā (pañcāmṛta abhiṣeka and upacāras), and dharmic social exchange (feeding brāhmaṇas, dāna, dakṣiṇā), culminating in mokṣa-dharma promises—non-return from Brahmaloka and the burning of sins like a forest fire.
Purity and restraint, Viṣṇu worship at home, pañcāmṛta bathing of the deity (standard across the days), offerings (flowers, incense, lamp, naivedya, tāmbūla), pradakṣiṇā, mantra-based salutations, and night-long vigil—plus special Pūrṇimā additions like milk abhiṣeka, tila-homa, and tila-dāna.
After observing the vow for a full year, the votary repeats the fasting and worship cycle when Mārgaśīrṣa returns, then completes udyāpana with brāhmaṇa-feeding and offerings such as pāyasa mixed with honey and ghee with fruits, a fragrant-water kalaśa with dakṣiṇā, and a cloth-covered water-pot endowed with five gems to a spiritually learned brāhmaṇa.
It explicitly claims the vow as a source of dharma, kāma, artha, and mokṣa, framing devotional worship and ascetic restraint as a single integrated pathway that yields worldly well-being while orienting the practitioner toward liberation.