The Exposition of the Dvādaśī Vow for the Twelve Months (Dvādaśī-vrata-nirṇaya and Mahā-dvādaśī Lakṣaṇas)

Verse 1

सनातन उवाच । अथ व्रतानि द्वादश्याः कथयामि तवानघ । यानि कृत्वा नरो लोके विष्णोः प्रियतरो भवेत् ॥ १ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಅನಘನೇ! ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ದ್ವಾದಶಿಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

चैत्रस्य शुक्लद्वादश्यां मदनव्रतमाचरेत् । स्थापयेदव्रणं कुंभं सिततंदुलपूरितम् ॥ २ ॥

ಚೈತ್ರಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮದನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ದೋಷರಹಿತ ಕುಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತುಂಬಬೇಕು।

Verse 3

नानाफलयुतं तद्वदिक्षुदंडसमन्वितम् । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितचंदनचर्च्चितम् ॥ ३ ॥

ಅದನ್ನು ನಾನಾ ವಿಧದ ಫಲಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಕಬ್ಬಿನ ದಂಡಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಎರಡು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಬಿಳಿ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿಸಬೇಕು।

Verse 4

नानाभक्ष्यसमोपेतं सहिरण्यं स्वशक्तितः । ताम्रपात्रं गुडोपेतं तस्योपरि निवेशयेत् ॥ ४ ॥

ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ನಾನಾವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣಸಹಿತ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೆಲ್ಲಯುಕ್ತ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 5

तत्र संपूजयेद्देवं कामरूपिणमच्युतम् । गंधाद्यैरुपचारैस्तु सोपवासो परेऽहनि ॥ ५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿತ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಅಚ್ಯುತ ದೇವರನ್ನು ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಮುಂದಿನ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 6

पुनः प्रातः समभ्यर्च्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् । ब्रह्मणान्भोजयेच्चैव तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ६ ॥

ಮತ್ತೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ, ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 7

वर्षमेवं व्रतं कृत्वा घृतधेनुसमन्विताम् । शय्यां तु दद्याद्गुरवे सर्वोपस्करसंयुताम् ॥ ७ ॥

ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ತುಪ್ಪ ನೀಡುವ ಧೇನು ಸಹಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 8

कांचनं कामदेवं च शुक्तां गां च पयस्विनीम् । वासोभिर्द्विजदांपत्यं पूजयित्वा समर्पयेत् ॥ ८ ॥

ಸ್ವರ್ಣ, ಕಾಮದೇವನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಶುಕ್ತಿ (ಮುತ್ತಿನ ಶೆಲ್) ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಈ ದಾನಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 9

प्रीयतां कामरूपी मे हरिरित्येवमुच्चरन् । यः कुर्याद्विधिनाऽनेन मदनद्वादशीव्रतम् ॥ ९ ॥

“ಕಾಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಹರಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೀಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಮದನ-ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಅದರ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 10

स सर्वपापनिर्भुक्तः प्राप्नोति हरिसाम्यताम् । अस्यामेव समुद्दिष्टं भर्तृद्वादशिकाव्रतम् ॥ १० ॥

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಸಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ। ಇದೇ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ‘ಭರ್ತೃ-ದ್ವಾದಶಿಕಾ ವ್ರತ’ವೆಂದು ವ್ರತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 11

स्वास्तृतां तत्र शय्यां तु कृत्वात्र श्रीयुतं हरिम् । संस्थाप्य मंडपं पुष्पैस्तदुपर्प्युपकल्पयेत् ॥ ११ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಸಿದ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಸಹಿತ ಹರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 12

ततः संपूज्य गंधाद्यैर्व्रती जागरणं निशि । नृत्यवादित्रगीताद्यैस्ततः प्रातः परेऽहनि ॥ १२ ॥

ನಂತರ ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ವ್ರತಧಾರಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು—ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ, ಗೀತಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ; ಬಳಿಕ ಮುಂದಿನ ದಿನ ಪ್ರಾತಃ (ವ್ರತಕರ್ಮ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 13

सशय्यं श्रीहरिं हैमं द्विजग्र्याय निवेदयेत् । द्विजान्संभोज्य विसृजद्दक्षिणाभिः प्रतोषितान् ॥ १३ ॥

ಶಯ್ಯೆಯೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 14

एवं कृतव्रतस्यापि दांपत्यं जायते स्थिरम् । सप्तजन्मसु भुंक्ते च भोगान् लोकद्वयेप्सितान् ॥ १४ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿದವನ ದಾಂಪತ್ಯವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅವನು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಇಹಲೋಕ–ಪರಲೋಕ ಎರಡಲ್ಲಿಯೂ ಇಷ್ಟಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 15

वैशाखशुक्लद्वादश्यां सोपवासो जितेंद्रियः । संपूज्य माधवं भक्त्या गंधाद्यैरुपचारकैः ॥ १५ ॥

ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ; ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಧವನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 16

पक्कान्नं तृप्तिजनकं मधुरं सोदकुंभकम् । विप्राय दद्याद्विधिवन्माधवः प्रीयतामिति ॥ १६ ॥

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಸಿಹಿಯಾದ ಪಕ್ವಾನ್ನ ಮತ್ತು ಜಲಕುಂಭವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ‘ಮಾಧವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು।

Verse 17

द्वादश्यां ज्येष्ठशुक्लायां पूजयित्वा त्रिविक्रमम् । गंधाद्यैर्मधुरान्नाढ्यं करक विनिवेदयेत् ॥ १७ ॥

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಗಂಧಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಹಿ ಅನ್ನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರಕ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।

Verse 18

व्रती द्विजाय तत्पश्चादेकभक्तं समाचरेत् । व्रतेनानेन संतुष्टो देवदेवस्त्रिविक्रमः ॥ १८ ॥

ನಂತರ ವ್ರತಧಾರಿಯು ದ್ವಿಜನಿಗೆ (ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ) ನೀಡಿ, ಏಕಭಕ್ತ—ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ—ಎಂದು ಆಚರಿಸಬೇಕು। ಈ ವ್ರತದಿಂದ ದೇವದೇವ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

ददाति विपुलान्भोगानंते मोक्षं च नारद । आषाढशुक्लद्वादश्यां द्विजान्द्वादश भोजयेत् ॥ १९ ॥

ಓ ನಾರದ, ಇದು ಅಪಾರ ಭೋಗಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಹನ್ನೆರಡು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 20

मधुरान्नेन तान्पूज्य पृथग्गंधादिकैः क्रमात् । तेभ्यो वासांसि दंडांश्च ब्रह्मसूत्राणि मुद्रिकाः ॥ २० ॥

ಮಧುರ ಅನ್ನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಂಧಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅವರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ದಂಡಗಳು, ಯಜ್ಞೋಪವೀತಗಳು (ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 21

पात्राणि च ददेद्भक्त्या विष्णुर्मे प्रीयतामिति । द्वादश्यां तु नभःशुक्ले श्रीधरं पूजयेद्व्रती ॥ २१ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಿ—“ವಿಷ್ಣು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ನಭಃ (ಶ್ರಾವಣ) ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ವ್ರತಧಾರಿ ಶ್ರೀಧರನನ್ನು (ವಿಷ್ಣುವನ್ನು) ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 22

गंधाद्यैस्तत्परो भक्त्या दधिभक्तैर्द्विजोत्तमान् । संभोज्य दक्षिणा रौप्यां दत्वा नत्वा विसर्ज्जयेत् ॥ २२ ॥

ಅವನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ, ದಧಿಭಕ್ತ (ಮೊಸರು-ಅನ್ನ)ದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 23

व्रतेनानेन देवेशः श्रीधरः प्रीयतामिति । द्वादश्यां नभस्यशुक्ले व्रती संपूज्य वामनम् ॥ २३ ॥

“ಈ ವ್ರತದಿಂದ ದೇವೇಶ ಶ್ರೀಧರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ನಭಸ್ಯ (ಶ್ರಾವಣ) ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ವ್ರತಧಾರಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾಮನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 24

तदग्रे भोजयेद्विप्रान्पायसैर्द्वादशैव च । सौवर्णी दक्षिणां दत्वा विष्णुप्रीतिकरो भवेत् ॥ २४ ॥

ಅನಂತರ ದ್ವಾದಶ ಭಾಗ ಪಾಯಸ (ಖೀರು)ದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಸ್ವರ್ಣದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿದರೆ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

द्वादश्यामिषशुक्लायां पद्मनाभं समर्चयेत् । गंधाद्यैरुपचारैस्तु तदग्रे भोजयेद्द्विजान् ॥ २५ ॥

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭ (ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 26

मधुरान्नेन वस्त्राढ्यां सौवर्णीं दक्षिणां ददेत् । व्रतेनैतेन संतुष्टः पद्मनाभो द्विजोत्तम ॥ २६ ॥

ಮಧುರ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಣದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಪದ್ಮನಾಭ (ವಿಷ್ಣು) ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

श्वेतद्वीपगतिं दद्याद्देहभोगांश्च वांछितान् । कार्तिके कृष्णपक्षे तु गोवत्सद्वादशीव्रतम् ॥ २७ ॥

ಕಾರ್ತಿಕದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಗೋವತ್ಸ-ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಇಚ್ಛಿತ ಭೋಗಸುಖಗಳನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 28

तत्र वत्सयुतां गां तु समालिख्य सुगंधिभिः । चंदनाद्यैस्तथा पुष्पमालाभिः प्रार्च्य ताम्रके ॥ २८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕರುಸಹಿತ ಹಸುವಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಚಂದನಾದಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 29

पात्रे पुष्पाक्षततिलैरर्घ्यं कृत्वा विधानतः । प्रदद्यात्पादमूलेऽस्या मन्त्रेणानेन नारद ॥ २९ ॥

ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಓ ನಾರದ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಅವಳ ಪಾದಮೂಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 30

क्षीरोदार्णवसंभूते सुरासुरनमस्कृते । सर्वदेवमये देवि सर्वदेवैरलंकृते ॥ ३० ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದೇವಿಯೇ, ದೇವರು-ಅಸುರರು ಎರಡೂ ವಂದಿಸುವವಳೇ! ಸರ್ವದೇವಮಯಿ ದೇವಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳೇ!

Verse 31

मातर्मातर्गवां मातर्गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते । ततो माषादिसंसिद्धान्वटकांश्च निवेदयेत् ॥ ३१ ॥

ಓ ಮಾತೆ, ಓ ಗೋವುಗಳ ಮಾತೆ, ಓ ಮಾತೆ! ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಂತರ ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ) ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಟಕ/ವಡೆಗಳನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।

Verse 32

एवं पञ्च दशैकं वा यथाविभवमात्मनः । सुरभि त्वं जगन्माता नित्यं विष्णुपदे स्थिता ॥ ३२ ॥

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಐದು, ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು। ಓ ಸುರಭಿ, ನೀನು ಜಗನ್ಮಾತೆ; ನಿತ್ಯವೂ ವಿಷ್ಣುಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 33

सर्वदेवमये ग्रासं मया दत्तमिमं ग्रस । सर्वदेवमये देवि सर्वदेवैरलंकृते ॥ ३३ ॥

ಸರ್ವದೇವಮಯಿ ದೇವಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳೇ! ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಭುಂಜಿಸು; ಈ ಗ್ರಾಸವೂ ಸರ್ವದೇವಮಯವೇ.

Verse 34

मातर्ममाभिलषितं सफलं कुरु नंदिनी । तद्दिने तैलपक्वं च स्थालीपक्वं द्विजोत्तम ॥ ३४ ॥

ಮಾತೆ ನಂದಿನೀ, ನನ್ನ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸು. ಅದೇ ದಿನ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸು.

Verse 35

गोक्षीरं गोघृतं चैव दधि तक्रं च वर्जयेत् । द्वादश्यामूर्जशुक्लायां देवं दामोदरं द्विज ॥ ३५ ॥

ಹಸುವಿನ ಹಾಲು, ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪ, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಮಜ್ಜಿಗೆ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಊರ್ಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ದಾಮೋದರ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 36

समभ्यर्च्योपचारैस्तु गंधाद्यैः सुसमाहितः । तदग्रे भोजयेद्विप्रान्पक्वान्नेनार्कसंख्यकान् ॥ ३६ ॥

ಸುಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ. ನಂತರ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ವಾನ್ನದಿಂದ ಸೂರ್ಯಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು (ಹನ್ನೆರಡು) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 37

ततः कुंभानपांपूर्णान्वस्त्राच्छन्नान्समर्चितान् । सपूगमोदकस्वर्णांस्तेभ्यः प्रीत्या समर्पयेत् ॥ ३७ ॥

ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಗೌರವಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಅಡಿಕೆ, ಮೋದಕ (ಸಿಹಿ) ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 38

एवं कृते प्रियो विष्णोर्जायतेऽखिलभोगभुक् । देहांते विष्णुसायुज्यं लभते नात्र संशयः ॥ ३८ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಭೋಗ-ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು-ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 39

नीराजनव्रतं चात्र गदितं तन्निबोध मे । सुप्तोत्थितं जगन्नाथमलंकृत्य निशागमे ॥ ३९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನೀರಾಜನ ವ್ರತವೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ನನ್ನಿಂದ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ. ರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದ ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ (ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು)।

Verse 40

अलंकृतो नवं वह्निमुत्पाद्याभ्यर्च्य मन्त्रतः । हुत्वा तत्र समुद्दीप्ते रौप्य दीपिकया मुने ॥ ४० ॥

ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಹೊಸ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೋಮಾಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಗ್ನಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಬೆಳ್ಳಿ ದೀಪಿಕೆಯಿಂದ (ನೀರಾಜನ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 41

गंधपुष्पाद्यर्चितया जनैर्नीराजयेद्धरिम् । तत्रैवानुगतां लक्ष्मीं ब्रह्माणीं चंडिकां तथा ॥ ४१ ॥

ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ಜನರು ಹರಿಯನ್ನು ನೀರಾಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೀ ಮತ್ತು ಚಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನೀರಾಜನ/ಗೌರವಿಸಬೇಕು।

Verse 42

आदित्यं शंकरं गौरीं यक्षं गणपतिं ग्रहान् । मातॄः पितॄन्नगान्नागान्सर्वान्नीराजयेत्क्रमात् ॥ ४२ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆದಿತ್ಯ, ಶಂಕರ, ಗೌರೀ, ಯಕ್ಷರು, ಗಣಪತಿ, ಗ್ರಹದೇವತೆಗಳು, ಮಾತೃಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಗಳು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ—ನೀರಾಜನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 43

गवां नीराजनं कुर्यान्महिष्यादेश्च मंडलम् । नमो जयेति शब्दैश्च घंटाशंखा दिनिःस्वनैः ॥ ४३ ॥

ಹಸುಗಳಿಗೆ ನೀರಾಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಮ್ಮೆ ಮೊದಲಾದ ಪಶುಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಮಂಡಲವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು; ‘ನಮೋ’ ‘ಜಯ’ ಎಂಬ ಘೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಂಟೆ-ಶಂಖಗಳ ನಿನಾದ ಸಹಿತವಾಗಿ।

Verse 44

सिंदूरालिप्तश्रृङ्गाणां चित्राङ्गाणां च वर्णकैः । गवां कोलाहले वृत्ते नीराजनमहोत्सवे ॥ ४४ ॥

ನೀರಾಜನ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಹರ್ಷಭರಿತ ಕೋಲಾಹಲ ಎದ್ದಿತು; ಕೆಲವರ ಕೊಂಬುಗಳು ಸಿಂಧೂರದಿಂದ ಲೇಪಿತ, ಕೆಲವರ ದೇಹಗಳು ನಾನಾವರ್ಣಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿತ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬದ ಗದ್ದಲ ತುಂಬಿತು।

Verse 45

तुरगांल्लक्षणोपेताम् गजांश्च मदविप्लुतान् । राजचिह्नानि सर्वाणि च्छत्रादीनि च नारद ॥ ४५ ॥

ಓ ನಾರದಾ! ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಕುದುರೆಗಳು, ಮದದಿಂದ ಉಕ್ಕುವ ಆನೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಛತ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ರಾಜಚಿಹ್ನೆಗಳೂ (ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು)।

Verse 46

राजा पुरोधसा सार्धं मंत्रिभृत्यपरः सरः । पूजयित्वा यथान्यायं नीरज्य स्वयमादरात् ॥ ४६ ॥

ನಂತರ ರಾಜನು—ಪುರೋಹಿತನೊಂದಿಗೆ, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇವಕರಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ—ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ, ತಾನೇ ಆದರಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ) ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 47

शंखतूर्यादिघोषैश्च नानारत्नविनिर्मिते । सिंहासने नवे क्लृप्ते तिष्ठेत्सम्यगलंकृतः ॥ ४७ ॥

ಶಂಖತೂರ್ಯಾದಿ ಘೋಷಗಳ ನಡುವೆ, ನಾನಾರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ, ಸಮ್ಯಗಲಂಕೃತನಾಗಿ ಅವನು ನಿಲ್ಲಬೇಕು।

Verse 48

ततः सुलक्षणैर्युक्ता वेश्या वाथ कुलांगना । शीर्षोपरि नरेंद्रस्य तया नीराजयेच्छनैः ॥ ४८ ॥

ನಂತರ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ವೇಶ್ಯೆಯಾದರೂ ಅಥವಾ ಕುಲಾಂಗನೆಯಾದರೂ, ರಾಜನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 49

एवमेषा महासांतिः कर्तव्या प्रतिवत्सरम् । राज्ञा वित्तवतान्येन वर्षमारोग्यमिच्छता ॥ ४९ ॥

ಹೀಗೆ ಈ ಮಹಾಶಾಂತಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ರಾಜನು ಅಥವಾ ಧನವಂತನು, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರಾಮಯತೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ತಪ್ಪದೇ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 50

येषां राष्ट्रे पुरे ग्रामे क्रियते शांतिरुत्तमा । नीराजनाभिधा विप्र तद्रोगा यांति संक्षयम् ॥ ५० ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಯಾವ ರಾಜ್ಯ, ನಗರ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ‘ನೀರಾಜನ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಂತಿ ವಿಧಿ ನಡೆಯುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳದ ರೋಗಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 51

द्वादश्यां मार्गशुक्लायां साध्यव्रतमनुत्तमम् । मनोभवस्तथा प्राणो नरो यातश्च वीर्यवान् ॥ ५१ ॥

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ‘ಸಾಧ್ಯವ್ರತ’ ಎಂಬ ಅನುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಮನೋಭವ, ಪ್ರಾಣ, ನರ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವಂತ ಯಾತ (ದೇವ) ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 52

चितिर्हयो नृपश्चैव हंसो नारायणस्तथा । विभुश्चापि प्रभुश्चैव साध्या द्वादश कीर्तिताः ॥ ५२ ॥

ಚಿತಿ, ಹಯ, ನೃಪ, ಹಂಸ, ನಾರಾಯಣ, ವಿಭು, ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯ—ಇವು ಹೀಗೆ ದ್ವಾದಶ (ದಿವ್ಯ ನಾಮ/ರೂಪ)ಗಳಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 53

पूजयेद्गंधपुष्पाद्यैरेतांस्तंदुलकल्पितान् । ततो द्विजाग्र्यान्संभोज्य द्वादशात्र सुदक्षिणाः ॥ ५३ ॥

ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿದ ಈ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಉತ್ತಮ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 54

दत्वा तेभ्यस्तु विसृजेत्प्रीयान्नारयणस्त्विति । एतस्यामेव विदितं द्वादशादित्यसंज्ञितम् ॥ ५४ ॥

ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಿ—“ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಇದೇ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ಉಪಾಸನೆಯೂ ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 55

व्रतं तत्रार्चयेद्धीमानादित्यान्द्वादशापि च । धातामित्रोऽर्यमा पूषा शक्रोंऽशो वरुणो भगः ॥ ५५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವ್ರತೀನು ವ್ರತವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಆಚರಿಸಿ, ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಧಾತಾ, ಮಿತ್ರ, ಅರ್ಯಮಾ, ಪೂಷಾ, ಶಕ್ರ, ಅಂಶ, ವರುಣ, ಭಗ।

Verse 56

त्वष्टा विवस्वान्सविता विष्णुर्द्वादश ईरिताः । प्रतिमासं तु शुक्लायां द्वादश्यामर्च्य यत्नतः ॥ ५६ ॥

ತ್ವಷ್ಟಾ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಸವಿತಾ, ವಿಷ್ಣು—ಇಂತೆ ದ್ವಾದಶ (ಮಾಸಿಕ) ರೂಪಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರತಿಮಾಸ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಯತ್ನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 57

वर्षं नयेद्व्रतांते तु प्रतिमा द्वादशापि च । हैमीः संपूज्य विधिना भोजयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ५७ ॥

ಒಂದು ವರ್ಷವಿಡೀ ವ್ರತವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು; ವ್ರತಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಚಿನ್ನದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 58

मधुरान्नैः सुसत्कृत्य प्रत्येकं चार्पयेद्व्रती । एव व्रतं नरः कृत्वा द्वादशादित्यसंज्ञकम् ॥ ५८ ॥

ಮಧುರ ಅನ್ನಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ವ್ರತೀನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ವ್ರತವು ‘ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯ’ ವ್ರತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 59

सूर्यलोकं समासाद्य भुक्त्वा भोगांश्चरं ततः । जायते भुवि धर्मात्मा मानुष्ये रोगवर्जितः ॥ ५९ ॥

ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಮಾನವನಾಗಿ, ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 60

ततो व्रतस्य पुण्येन पुनरेव लभेद्व्रतम् । तत्पुण्येन रवेन्भित्वा मंडलं द्विजसत्तम ॥ ६० ॥

ಆ ವ್ರತದ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ವ್ರತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಅದೇ ಪುಣ್ಯದಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಪರಮಗತಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 61

निरंजनं निरा कारं निर्द्वंद्वं ब्रह्म चाप्नुयात् । अत्रैवाखंडसंज्ञं च व्रतमुक्त द्विजोत्तम ॥ ६१ ॥

ಅವನು ಕಲಂಕರಹಿತ, ನಿರಾಕಾರ, ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಇಲ್ಲಿ ‘ಅಖಂಡ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವ್ರತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 62

मूर्तिं निर्माय सौवर्णीं जनार्दनसमाह्वयाम् । अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैस्तदग्रे भोजयेद्द्विजान् ॥ ६२ ॥

ಸುವರ್ಣಮಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು; ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 63

द्वादश प्रतिमासं तु नक्ताशीः स्याज्जितेंद्रियः । ततः समांते तां मूर्तिं समभ्यर्च्य विधानतः ॥ ६३ ॥

ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 64

गुरवे धेनुसहितां दद्यात्संप्रार्थयेत्तथा । शतजन्मसु यत्किंचिन्मयाखंडव्रतं कृतम् ॥ ६४ ॥

ಗುರುವಿಗೆ ಕರುಸಹಿತ ಧೇನುವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು—“ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಅಖಂಡವ್ರತವೋ, ಅದರ ಪುಣ್ಯವು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿ।”

Verse 65

भगवंस्त्वत्प्रसादेन तदखंडमिहास्तु मे । ततः संभोज्य विप्राग्र्यान्सखंडाढ्यैस्तु पायसैः ॥ ६५ ॥

ಓ ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಫಲವು ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಖಂಡವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ. ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಭೋಜನಗೊಳಿಸಿ, ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪಾಯಸದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 66

द्वादशैव हि सौवर्णीं दक्षिणां प्रददेन्नमेत् । इति कृत्वा व्रतं विप्र प्रीणयित्वा जनार्दनम् ॥ ६६ ॥

ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ವರ್ಣಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ, ಹೇ ವಿಪ್ರ! ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರೆ ಕರ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 67

सौवर्णेन विमानेन याति विष्णोः परं पदम् । पौषस्य कृष्णद्वादश्यां रूपव्रतमुदीरितम् ॥ ६७ ॥

ಅವನು ಸ್ವರ್ಣಮಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರೋಹಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪೌಷ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ‘ರೂಪವ್ರತ’ವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 68

दशम्यां विधिवत्स्नात्वा गृह्णीयाद्गोमयं व्रती । श्वेताया वैकवर्णाया अन्तरिक्षगतं द्विज ॥ ६८ ॥

ದಶಮಿಯಂದು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ವ್ರತಧಾರಿ ಗೋಮಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು—ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಅದು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಏಕವರ್ಣದ ಹಸುವಿನದ್ದಾಗಿರಲಿ; ಅಶುದ್ಧಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದೆ ಅಂತರಿಕ್ಷಸ್ಥದಂತೆ ಶುದ್ಧವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 69

अष्टोत्तरशतं तेन पिंडिकाः कल्प्य नारद । शोषयेदातपे धृत्वा पात्रे ताम्रेऽथ मृन्मये ॥ ६९ ॥

ಹೇ ನಾರದಾ! ಆ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಅಷ್ಟೋತ್ತರಶತ ಸಣ್ಣ ಪಿಂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಟ್ಟು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು।

Verse 70

एकादश्यां सोपवासः समभ्यर्च्य विधानतः । सौवर्णीं प्रतिमां विष्णोर्निशायां जागरं चरेत् ॥ ७० ॥

ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸದಿಂದ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ/ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 71

सुमंगलैर्गीतवाद्यैः स्तोत्रपाठैर्जपादिभिः । ततः प्रभाते द्वादश्यां तिलपात्रोपरि स्थिताम् ॥ ७१ ॥

ಶುಭಮಂಗಳ ಗೀತೆ-ವಾದ್ಯಗಳು, ಸ್ತೋತ್ರಪಠಣ ಮತ್ತು ಜಪಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ; ನಂತರ ದ್ವಾದಶಿಯ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲಿರುವ (ಅವಳನ್ನು/ಅದನ್ನು) ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 72

अंबुपूर्णे घटे न्यस्य पूजयेदुपचारकैः । ततोऽग्निं नवमुत्पाद्य काष्ठसंघर्षणादिभिः ॥ ७२ ॥

ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಘಟದಲ್ಲಿ (ಅದನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕಾಷ್ಠಸಂಘರ್ಷಣ ಮೊದಲಾದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು।

Verse 73

तं समभ्यर्च्य विधिवदेकैकां पिंडिकां सुधीः । होमयेत्सतिलाज्यां च द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ७३ ॥

ಅವನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಎಳ್ಳು ಮಿಶ್ರಿತ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಿಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 74

वैष्णव्याथ च पूरणां च शतमष्टोत्तर ततः । भोजयेत्पायसैर्विप्रान्प्रीत्या सुस्निग्धमानसः ॥ ७४ ॥

ನಂತರ ವೈಷ್ಣವಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ನೂರ ಎಂಟು ಪೌರಾಣಿಕ ಅರ್ಪಣೆ/ಪಠಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾಯಸ (ಕ್ಷೀರಾನ್ನ)ವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 75

सहितां च घटेनैव प्रतिमां गुरवऽपेयेत् । विप्रेभ्यो दक्षिणां शक्त्या दत्वा नत्वा विसर्जयेत् । नरो वा यदि वा नारी व्रतं कृत्वैवमादरात् ॥ ७५ ॥

ಘಟ (ಕಲಶ) ಸಹಿತ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಗುರುವರಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು। ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ—ಇಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ರತ ಮಾಡಿದವನು…

Verse 76

लभते रूपसौभाग्यं नात्र कार्या विचारणा । सहस्ये शुक्लपक्षे तु सुजन्मद्वादशीव्रतम् ॥ ७६ ॥

ಅವನು/ಅವಳು ರೂಪಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಬೇಡ। ಸಹಸ್ಯ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಸುಜನ್ಮ-ದ್ವಾದಶೀ’ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 77

स्नात्वा विधानेन गृह्णोयाद्वार्षिकव्रतम् । पीत्वा गश्रृंगवार्यादौ तां च कृत्वा प्रदक्षिणम् ॥ ७७ ॥

ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಮೊದಲಿಗೆ ಗಶೃಂಗಾದಿ ಜಲವನ್ನು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯೂ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 78

प्रतिमासं ततः शुक्लेद्वादश्यां दानमाचरेत् । घृतप्रस्थं तच्चतुष्कं क्रमाद्वीहेर्यवस्य च ॥ ७८ ॥

ನಂತರ ಪ್ರತಿಮಾಸವೂ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ದಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು। ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ತುಪ್ಪವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮಾಣದ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಯವವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 79

द्विरक्तिकं हेम तिलाढकार्द्धं पयसां घटम् । रौप्यस्य माषमेकं च तृप्तिकृन्मिष्टपक्वकम् ॥ ७९ ॥

ಎರಡು ರಕ್ತಿಕಾ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿನ್ನ, ಎಳ್ಳಿನ ಅರ್ಧ ಆಢಕ, ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಘಟ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಒಂದು ಮಾಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಕರ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನ-ಪಕ್ವಾನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 80

छत्रं माषार्धहेम्नश्च प्रस्थं फाणितमुत्तमम् । चंदनं पलिकं वस्त्रं पंचहस्तोन्मितं तनुम् ॥ ८० ॥

ಛತ್ರ, ಅರ್ಧ ಮಾಷ ತೂಕದ ಚಿನ್ನ, ಉತ್ತಮ ಫಾಣಿತದ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ, ಒಂದು ಪಲ ಚಂದನ, ಐದು ಹಸ್ತ ಉದ್ದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತ್ರ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 81

एवं तु मासिकं दानं कृत्वा प्राश्य यथाक्रमम् । गोमूत्रं जलमाज्यं वा पक्त्वा शाकं चतुर्विधम् ॥ ८१ ॥

ಈ ರೀತಿ ಮಾಸಿಕ ದಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಿಯತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಗೋಮೂತ್ರ, ನೀರು ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿ ಶಾಕವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ತದನುಸಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 82

दधियुक्तं च यावान्नं तिलाज्यं शर्करान्विताम् । दर्भांबुक्षीरमुदितं प्राशनं प्रतिमासिकम् ॥ ८२ ॥

ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಯವಾನ್ನ, ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿದದು, ಹಾಗೆಯೇ ದರ್ಭಜಲ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರಾಶನ—ಇದೇ ಪ್ರತಿಮಾಸದ ನಿಯತ ಆಚರಣೆ.

Verse 83

एवं कृतव्रतो वर्षं सौवर्णीं प्रतिमां रवेः । कृत्वा वै ताम्रपात्रस्थां न्यस्याभ्यर्च्य विधानतः ॥ ८३ ॥

ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ರವಿದೇವನ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 84

गुरवे धेनुसहितां प्रत्यर्प्य प्रणमेत्पुरः । विप्रान्द्रादश संभोज्य तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ८४ ॥

ಗುರುವಿಗೆ ಹಸುವನ್ನು (ಯೋಗ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳೊಡನೆ) ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 85

एवं कृतव्रतो विप्र जन्माप्नोत्युत्तमे कुले । निरोगो धनधान्याढ्यो भवेच्चाविकलेद्रियः ॥ ८५ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ, ಧನಧಾನ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅವಿಕಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

Verse 86

माघस्य शुक्लद्वादश्यां शालग्रामशिलां द्विज । अभ्यच्य विधिवद्भक्त्या सुवर्णं तन्मुखे न्यसेत् ॥ ८६ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಮಾಘಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಅದರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 87

तां स्थाप्य रौप्यपात्रे तु सितवस्त्रयुगावृताम् । प्रदद्याद्वेदविदुषे तं हि संभोजयेत्ततः ॥ ८७ ॥

ಅದನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಜೋಡಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ವೇದಪಂಡಿತನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಆ ವಿದ್ವಾಂಸನಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 88

पायसान्नेन खंडाज्यसहितेन हितेन च । एवं कृत्वैकभक्तः सन्विष्णु चिंतनतत्परः ॥ ८८ ॥

ಸಕ್ಕರೆ (ಖಂಡ) ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿದ ಹಿತಕರ ಪಾಯಸಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ಆ ದಿನ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಊಟ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಿಂತನೆ-ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 89

वैष्णवं लभते धाम भुक्त्वा भोगानिहेप्सितान् । अंत्ये सितायां द्वादश्यां सौवर्णीं प्रतिमां हरेः ॥ ८९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಅಂತಿಮ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 90

अभ्यर्च्य गंधपुष्पाद्यैर्दद्याद्वेदविदे द्विज । द्विषट्कसंख्यान्विप्रांश्च भोजयित्वा च दक्षिणाम् ॥ ९० ॥

ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ವೇದವಿದ್ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ಹನ್ನೆರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 91

दत्वा विसर्जयेत्पश्चात्स्वयं भुंजीत बांधवैः । त्रिस्पृशोन्मीलिनी पक्षवर्द्धिनी वंजुली तथा ॥ ९१ ॥

ನಿಯತ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿ ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ, ಉನ್ಮೀಲಿನೀ, ಪಕ್ಷವರ್ಧಿನೀ ಹಾಗೂ ವಂಜುಲೀ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 92

जया च विजया चैव जयंती चापराजिता । एता अष्टौ सदोपोष्या द्वादश्यः पापहारिकाः ॥ ९२ ॥

ಜಯಾ, ವಿಜಯಾ, ಜಯಂತೀ, ಅಪರಾಜಿತಾ—ಇಂತಹ ಎಂಟು ದ್ವಾದಶಿಗಳನ್ನು ಸದಾ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ದ್ವಾದಶಿ ಪಾಪಹಾರಿಣಿ.

Verse 93

श्रीनारद उवाच । कीदृशं लक्षणं ब्रह्मन्नेतासां किं फलं तथा । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व याश्चन्याः पुण्यदायिकाः ॥ ९३ ॥

ಶ್ರೀನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ಇವುಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಹೇಗಿದೆ, ಇವುಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೇನು? ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಪುಣ್ಯದಾಯಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ.

Verse 94

सूत उवाच । इत्थं सनातनः पृष्टो नारदेन द्विजोत्तमः । प्रशस्य भ्रातरं प्राह महाभागवतं मुनिः ॥ ९४ ॥

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನಾದ ಸನಾತನ ಮಹಾಭಾಗವತ ಮುನಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 95

सनातन उवाच । साधु पृष्टं त्वया भ्रातः साधूनां संशयच्छिदा । वक्ष्ये महाद्वादशीनां लक्षणं च फलं पृथक् ॥ ९५ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭ್ರಾತಾ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀ; ಇದು ಸಾಧುಗಳ ಸಂಶಯವನ್ನು ಛೇದಿಸುವುದು. ಮಹಾದ್ವಾದಶಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಫಲವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು।

Verse 96

एकादशी निवृत्ता चेत्सूर्यस्योदयतः पुरा । तदा तु त्रिस्पृशा नाम द्वादशी सा महाफला ॥ ९६ ॥

ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಏಕಾದಶೀ ತಿಥಿ ಮುಗಿದರೆ, ಆ ದ್ವಾದಶೀ ‘ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅದು ಮಹಾಫಲಪ್ರದ.

Verse 97

अस्यामुपोष्य गोविन्दं यः पूजयति नारद । अश्वमेधसहस्रस्य फलं लभते ध्रुवम् ॥ ९७ ॥

ಹೇ ನಾರದ, ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 98

यदारुणोदये विद्धा दशम्यैकादशी तिथिः । तदा तां संपरित्यज्य द्वादशीं समुपोषयेत् ॥ ९८ ॥

ಅರುಣೋದಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶೀ ತಿಥಿ ದಶಮಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಧ (ಮಿಶ್ರ)ವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲೇ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 99

तत्रेष्ट्वा वासुदेवाख्यं सम्यक्पूजाविधानतः । राजसूयसहस्रस्य फलमुन्मीलिते लभेत् ॥ ९९ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಾವಿಧಾನದಂತೆ ವಾಸುದೇವನೆಂಬ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ಗా ಆರಾಧಿಸಿದವನು, ಜಾಗರಣೆ ದೊರೆತಾಗ ಸಾವಿರ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಗಳ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 100

यदोदये तु सवितुर्याम्या त्वेकादशीं स्पृशेत् । तदा वंजुलिकाख्यां तु तां त्यक्त्वोपोषयेत्सदा ॥ १०० ॥

ಆದರೆ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಯಾಮ್ಯಾ ತಿಥಿ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ, ‘ವಂಜುಲಿಕಾ’ ಎನ್ನುವ ಆ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯ ದಿನದಲ್ಲೇ ಸದಾ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 101

अस्यां संकर्षणं देवं गंधाद्यैरुपचारकैः । पूजयेत्सततं भक्त्या सर्वस्याभयदं परम् ॥ १०१ ॥

ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಸಂಕರ್ಷಣ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಪರಮರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಯ ನೀಡುವವರು।

Verse 102

एषा महाद्वादशी तु सर्वक्रतुफलप्रदा । सर्वपापहरा प्रोक्ता सर्वसंपत्प्रदायिनी ॥ १०२ ॥

ಈ ಮಹಾದ್ವಾದಶಿ ಎಲ್ಲಾ ಯಾಗಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇದು ಸರ್ವಪಾಪಹರವೆಂದು, ಸರ್ವಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 103

कुहूराके यदा वृद्धे स्यातां विप्र यदा तदा । पक्षवर्द्धनिका नाम द्वादशी सा महाफला ॥ १०३ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಕುಹೂ ಮತ್ತು ರಾಕಾ ಎರಡೂ ವೃದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ, ಆ ದ್ವಾದಶಿ ‘ಪಕ್ಷವರ್ಧನಿಕಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 104

तस्यां संपूजयेद्देवं प्रद्युम्नं जगतां पतिम् । सर्वैश्वर्य्यप्रदं साक्षात्पुत्र पौत्रविवर्धनम् ॥ १०४ ॥

ಆ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ಪತಿ ದೇವ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸರ್ವ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 105

यदा तु धवले पक्षे द्वादशी स्यान्मधान्विता । तदा प्रोक्ता जया नाम सर्वशत्रुविनाशिनी ॥ १०५ ॥

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿ ಮಧು (ಚೈತ್ರ) ಮಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಆ ವ್ರತವನ್ನು ‘ಜಯಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಸರ್ವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 106

अस्यां संपूजयेद्देवमनिरुद्धं रमापतिम् । सर्वकामप्रदं नॄणां सर्वसौभाग्यदायकम् ॥ १०६ ॥

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಮಾಪತಿ ಭಗವಾನ್ ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಮಾನವರಿಗೆ ಸರ್ವ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಸರ್ವ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 107

श्रवणर्क्षयुता चेत्स्याद्द्वादशी धवले दले । तदा सा विजया नाम तस्यामचेद्गदाधरम् ॥ १०७ ॥

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ‘ವಿಜಯಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಆ ದಿನ ಗದಾಧರ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 108

सर्वसौख्यप्रदं शश्वत्सर्वभोगपरायणम् । सर्वतीर्थफलं विप्र तां चोपोष्याप्नुयान्नरः ॥ १०८ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಈ ವ್ರತವು ಸದಾ ಸರ್ವ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವದು, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಸರ್ವ ಭೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವದು, ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದವನು ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 109

यदा स्याच्च सिते पक्षे प्राजापत्यर्क्षसंयुता । द्वादशी सा महापुण्या जयंती नामतः स्मृता ॥ १०९ ॥

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರಸಂಯೋಗದಿಂದ ದ್ವಾದಶಿ ಬಂದಾಗ, ಆ ದ್ವಾದಶಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕಿಯಾಗಿ ‘ಜಯಂತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 110

यस्यां समर्च्चयेद्देवं वामनं सिद्धिदं नृणाम् । उपोषितैषा विप्रेंद्र सर्वव्रतफलप्रदा ॥ ११० ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಆ (ಜಯಂತೀ) ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿದಾತ ಭಗವಾನ್ ವಾಮನನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಈ ವ್ರತವು ಎಲ್ಲಾ ವ್ರತಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 111

सर्वदानफला चापि भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी । यदा तु स्यात्सिते पक्षे द्वादशी जीवभान्विता ॥ १११ ॥

ಈ (ವ್ರತ) ಸರ್ವದಾನಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭುಕ್ತಿ-ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿ ಗುರು ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದಾಗ ಅದು ವಿಶೇಷ ಫಲದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 112

तदापराजिता प्रोक्ता सर्वज्ञानप्रदायिनी । अस्यां समर्चयेद्देवं नारायणमनामयम् ॥ ११२ ॥

ಆಗ ಅದು ‘ಅಪರಾಜಿತಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಸರ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರಾಮಯನಾದ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 113

संसारपाशविच्छित्तिकारकं ज्ञानसागरम् । अस्यास्तूपोषणादेव मुक्तः स्याद्विप्र भोजनः ॥ ११३ ॥

ಇದು (ಉಪದೇಶ/ಪುರಾಣ) ಸಂಸಾರಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಸಾಗರ. ಇದರ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ಕೇವಲ ಪೋಷಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುವವನು ಸಹ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 114

यदा त्वाषाढशुक्लायां द्वादश्यां मैत्रभं भवेत् । तदा व्रतद्वयं कार्य्यं न दोषोऽत्रैकदैवतम् ॥ ११४ ॥

ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ಮೈತ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಎರಡು ವ್ರತಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಧಿದೇವತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ।

Verse 115

श्रवणर्क्षयुतायां च द्वादश्यां भाद्रशुक्लके । ऊर्ज्जे सितायां द्वादश्यामंत्यभे च व्रतद्वयम् ॥ ११५ ॥

ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಊರ್ಜ (ಆಶ್ವಿನ) ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ಅಂತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ (ರೇವತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ—ಈ ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 116

एताभ्योऽन्त्र विप्रेंद्र द्वादश्यामेकभुक्तकम् । निसर्गतः समुद्दिष्टं व्रतं पातकनाशनम् ॥ ११६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಈ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶಿಯ ‘ಏಕಭುಕ್ತ’ (ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ) ವ್ರತವು ಸ್ವಭಾವತಃ ಪಾಪನಾಶಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 117

एकादश्या व्रतं नित्यं द्वादश्याः सहितं यतः । नोद्यापनमिहोद्दिष्टं कर्त्तव्यं जीविताविधि ॥ ११७ ॥

ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತವನ್ನು ದ್ವಾದಶಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉದ್ಯಾಪನ (ಸಮಾಪನಕರ್ಮ) ಸೂಚಿಸಲಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ನಿಯಮವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು।

Verse 118

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने पूर्वभागे चतुर्थपादे द्वादशमासस्य द्वादशीव्रतनिरूपणं नामैकविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ १२१ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯ ಪುರಾಣದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಚತುರ್ಥ ಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶ ಮಾಸಗಳ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತ ನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।