Adhyaya 119
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11967 Verses

Daśamī-vrata: Observances for the Bright Tenth Day Through the Twelve Months

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸನಾತನನು ನಾರದರಿಗೆ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳವಾರು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜ (ಯಮ)ನನ್ನು ಋತುಸಮ್ಮತ ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಉಪವಾಸ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನ, ನಿಶ್ಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ದಿವ್ಯ ಬಂಧುತ್ವ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಧವದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಬಹು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದ ವೈಷ್ಣವಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿ. ಜ್ಯೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾವತರಣ ಮತ್ತು ದಾಶಹರ ‘ದಶಯೋಗ’ ಮಹಿಮೆ—ನಕ್ಷತ್ರ, ವಾರ, ಕರಣ, ಯೋಗ, ರಾಶಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ; ಸ್ನಾನದಿಂದ ಹರಿಧಾಮ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ-ಜಪ-ಹೋಮ-ದಾನ ಸ್ವರ್ಗಫಲದಾಯಕ; ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸಯುಕ್ತ ಶಿವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ದಾನ; ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ದಶಾವತಾರ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ಹತ್ತು ಸ್ವರ್ಣ ಅವತಾರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ದಾನಿಸುವುದು. ಆಶ್ವಿನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಶಮಿ—ಗೋಮಯ ಚಕ್ರವಾಳ ನಿರ್ಮಿಸಿ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರ ಪೂಜೆ, ಗೃಹಸ್ಥರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಜಯ ಹಾಗೂ ಧನಲಾಭ. ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ವ್ರತ—ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ದಿಗ್ಬಲಿ, ಅಷ್ಟದಳ ಮಂಡಲ, ದಿಕ್ಪಾಲರು ಮತ್ತು ಅನಂತನ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪಾಪನಾಶ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪೂಜೆಯಿಂದ ರಾಜಸಮಾನ ಪುಣ್ಯ. ನಂತರ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕ, ಪೌಷದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನ ಹತ್ತು ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವೇದೇವ ಪೂಜೆ, ಮಾಘದಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಗಿರಸ ಪೂಜೆ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಯಮರ ಪೂಜೆ, ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾರ್ಘ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । अथ तेऽहं प्रवक्ष्यामि दशम्या वै व्रतानि च । यानि कृत्वा नरो भक्त्या धर्मराजप्रियो भवेत् ॥ १ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು: ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ದಶಮಿಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ ನರನು ಧರ್ಮರಾಜ (ಯಮ)ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

चैत्रशुक्लदशम्यां तु धर्मराजं प्रपूजयेत् । तत्कालसंभवैः पुष्पैः फलैर्गंधादिभिस्तथा ॥ २ ॥

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪುಷ್ಪ, ಫಲ, ಗಂಧಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 3

सोपवासो वैकभक्तो भोजयित्वा द्विजोत्तमान् । चतुर्द्दशततस्तेभ्यः शक्त्या दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ ३ ॥

ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ಏಕಭಕ್ತನಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಅವರಿಗೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ನೂರು ಪ್ರಮಾಣದ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 4

एवं यः कुरुते विप्र धर्मराजप्रपूजनम् । स धर्मस्याज्ञयागच्छेद्देवैः साधर्म्यमच्युतः ॥ ४ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರಾ! ಯಾರು ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಧರ್ಮದ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅಚ್ಯುತರೆಾಗಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧರ್ಮ್ಯ—ದಿವ್ಯ ಸಮಾನಸ್ಥಿತಿ—ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 5

दशम्यां माधवे शुक्ले विष्णुमभ्यर्च्य मानवः । गंधाद्यैरुपचारैश्च श्वेतपुष्पैः सुगंधिभिः ॥ ५ ॥

ಮಾಧವ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಗಂಧಿತ ಶ್ವೇತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 6

शतं प्रदक्षिणाः कृत्वा विप्रन्संभोज्य यत्नतः । लभते वैष्णवं लोकं नात्र कार्या विचारणा ॥ ६ ॥

ನೂರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಯತ್ನದಿಂದ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದವನು ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 7

ज्येष्ठे शुक्लदशम्यां तु जाह्नवी सरितां वरा । समायाता धरां स्वर्गात्तस्मात्सा पुण्यदा स्मृता ॥ ७ ॥

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ) ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಪುಣ್ಯದಾಯಿನಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ।

Verse 8

ज्येष्ठः शुक्लदलं हस्तो बुधश्च दशमीः तिथिः । गरानन्दव्यतीपाताः कन्येंदुवृषभास्कराः ॥ ८ ॥

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ—ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೂಚನೆ; ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಬುಧವಾರ, ತಿಥಿ ದಶಮಿ; ಕರಣ ಗರ, ಯೋಗ ಆನಂದ ಮತ್ತು ವ್ಯತೀಪಾತ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಶಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ವೃಷಭದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ (ಆಸ್ಕರ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 9

दशयोगः समाख्यातो महापुण्यतमो द्विज । हरते दश पापानि तस्माद्दशहरः स्मृतः ॥ ९ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಈ ‘ದಶಯೋಗ’ ಮಹಾಪುಣ್ಯತಮವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ‘ದಶಹರ’—ಹತ್ತು ಪಾಪನಾಶಕ—ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 10

अस्यां यो जाह्नवीं प्राप्य स्नाति संप्रीतमानसः । विधिना जाह्नवीतोये स याति हरिमन्दिरम् ॥ १० ॥

ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗೆ)ಯನ್ನು ಪಡೆದು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತ-ಭಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಹರಿ ಧಾಮ (ಹರಿಮಂದಿರ)ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

आषाढशुक्लदशमी पुण्या मन्वादिकैः स्मृता । तस्यां स्नानं जपो दानं होमो वा स्वर्गतिप्रदाः ॥ ११ ॥

ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯನ್ನು ಮನು ಮೊದಲಾದವರು ಪುಣ್ಯದಿನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದಿನ ಸ್ನಾನ, ಜಪ, ದಾನ ಅಥವಾ ಹೋಮ—ಇವೆಲ್ಲ ಸ್ವರ್ಗಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

Verse 12

श्रावणे शुक्लदशमी सर्वाशापरिपूर्तिदा । अस्यां शिवार्चनं शस्तं गन्धाद्यै रुपचारकैः ॥ १२ ॥

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿ ಎಲ್ಲ ಆಶೆಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಶಿವಾರಾಧನೆ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 13

तत्रोपवासो नक्तं वा द्विजानां भोजनं जपः । हेम्नो दान च धेन्वादेः सर्वपापप्रणाशनम् ॥ १३ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ; ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಜಪ; ಹಾಗೆಯೇ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಹಸು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ದಾನ—ಇವೆಲ್ಲ ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 14

अथो नभस्यशुक्लायां दशम्यां द्विजसत्तम । व्रतं दशावताराख्यं तत्र स्नानं जलाशये ॥ १४ ॥

ಅನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಭಸ್ಯ (ಭಾದ್ರಪದ) ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ದಶಾವತಾರ-ವ್ರತ’ವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 15

कृत्वा संध्यादिनियमं देवर्षिपितृतर्पणम् । ततो दशावताराणि समभ्यर्चेत्समाहितः ॥ १५ ॥

ಸಂಧ್ಯಾದಿ ನಿತ್ಯನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ದೇವ, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಅರ್ಪಿಸಿ; ನಂತರ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ದಶಾವತಾರರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 16

मत्स्यं कूर्मं वराहं च नरसिंहं त्रिविक्रमम् । रामं रामं च कृष्णं च बौद्धं कल्किनमेव च ॥ १६ ॥

ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮ, ವರಾಹ; ನರಸಿಂಹ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ; ಪರಶುರಾಮ, ದಾಶರಥಿ ರಾಮ; ಕೃಷ್ಣ; ಬುದ್ಧ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಲ್ಕಿ—ಇವೆಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳು.

Verse 17

दशमूर्तिस्तु सौवर्णीः पूजयित्वा विधानतः । दशभ्यो विप्रवर्येभ्यो दद्यात्सत्कृत्य नारद ॥ १७ ॥

ವಿಧಾನದಂತೆ ಹತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಹೇ ನಾರದ, ಹತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

उपवासं चैकभक्तं कृत्वा संभोज्य वाडवान् । विसृज्य पश्चाद्भुंजीत स्वयं स्वेष्टैः समाहितः ॥ १८ ॥

ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಏಕಭಕ್ತ (ಒಮ್ಮೆ ಭೋಜನ) ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಮೊದಲು ಅತಿಥಿ/ಆಶ್ರಿತರನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ತಾನೂ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 19

भक्त्या कृत्वा व्रतं त्वेतद्भुक्त्वा भोगानिहोत्तमान् । विमानेन व्रजेदंते विष्णुलोकं सनातनम् ॥ १९ ॥

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿ, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ ಶಾಶ್ವತ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

आश्विने शुक्लदशमी विजया सा प्रकीर्तिता । चतुर्गोमयपिंडानि प्रातर्न्यस्य गृहांगणे ॥ २० ॥

ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿ ‘ವಿಜಯಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗೋಮಯ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು।

Verse 21

चक्रवालस्वरूपेण तन्मध्ये रामलक्ष्मणौ । तथा भरतशत्रुघ्नौ पूजयेच्चतुरोऽपि हि ॥ २१ ॥

ಅವುಗಳನ್ನು ಚಕ್ರವಾಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಭರತ-ಶತ್ರುಘ್ನರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಾಲ್ವರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 22

सपिधानासु पात्रीषु गोमयीषु चतसृष्ट । किन्नं धान्यं सरौप्यं तु धृत्वा धौतांशुकावृतम् ॥ २२ ॥

ಮುಚ್ಚಳವಿರುವ ಗೋಮಯಲೇಪಿತ ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟು, ತೊಳೆದ (ಪವಿತ್ರ) ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕು।

Verse 23

पितृमातृभ्रातृपुत्रजाया भृत्यसमन्वितम् । संपूज्यं गन्धपुष्पाद्यैर्नैवेद्यैश्च विधानतः ॥ २३ ॥

ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರರು, ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪಾದಿ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 24

नमस्कृत्याथ भुंजीत द्विजान्संभोज्य पूजितान् । एवं कृत्वा विधानं तु नरो वर्षं सुरवान्वितः ॥ २४ ॥

ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಂತರ ತಾನೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಲಿ; ಮೊದಲು ದ್ವಿಜರನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು) ಭೋಜನಗೊಳಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಲಿ. ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವನು ಒಂದು ವರ್ಷ ದಿವ್ಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

धनधान्यसमृद्धश्च निश्चितं जायते द्विज । अथापाराह्णसमये नवम्यां संनिमंत्रिताम् ॥ २५ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧನ-ಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನವಮಿಯಂದು ಅಪರಾಹ್ಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿತ (ವ್ರತ/ದೇವಿ) ಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 26

पूर्वदिक्षु शमीं विप्र गत्वा तन्मूलजां मृदम् । गृहीत्वा स्वगृहं प्राप्य गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ २६ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಶಮೀ ವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅದರ ಬೇರುಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಮರಳಬೇಕು.

Verse 27

संपूज्य तां विधानेन सज्जीकृत्य स्वकं बलम् । निर्गत्य पूर्वद्वारेण ग्रामाद्ब्रहिरनाकुलः ॥ २७ ॥

ಅವಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಬಲ/ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 28

ततः शत्रुप्रतिकृतिं निर्मितां पत्रकादिभिः । मनसा कल्पितां वापि स्वर्णं पुंरवंशरेण वै ॥ २८ ॥

ನಂತರ ಶತ್ರುವಿನ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಎಲೆಗಳಾದಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ—ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕಲ್ಪಿಸಿ—ಹೇ ಪುರೂರವ ವಂಶಜನೇ! ಸ್ವರ್ಣವನ್ನೂ ದಾನ/ಅರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 29

विध्येदिति भृशं प्रीतः प्राप्नुयात्स्वगृहं निशि । एवं कृतविधिर्वापि गच्छेद्वा शत्रुनिग्रहे ॥ २९ ॥

“ವಿಧ್ಯೇತ್” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಬೇಕು. ಅಥವಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಶತ್ರು-ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥವೂ ಹೊರಡಬಹುದು.

Verse 30

एषैवं दशमी विप्र विधिनाऽचरिता सदा । धनं जयं सुतान् गाश्च गजाश्वं वाप्यजाविकम् ॥ ३० ॥

ಓ ವಿಪ್ರ! ಈ ದಶಮೀ ವ್ರತವನ್ನು ಸದಾ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಧನ, ಜಯ, ಪುತ್ರರು, ಹಸುಗಳು, ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೇಕೆ-ಕುರಿಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 31

दद्यादिह शरीरांते स्वर्गतिं चापि नारद । दशम्यां कार्तिके शुक्ले सार्वभौमव्रतं चरेत् ॥ ३१ ॥

ಓ ನಾರದಾ! ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಗತಿಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 32

कृतोपवासो वैकाशी निशीथेऽपूपकादिभिः । दशदिक्षु बलिं दद्याद् गृहद्वापि पुराद्ब्रहिः ॥ ३२ ॥

ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೂಪಾದಿಗಳಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರಗೆ.

Verse 33

मंडलेऽष्टदले क्लृप्ते गोविड्लिप्तधरातले । मन्त्रैरेभिर्द्विजश्रेष्ठ गणेशादिकृतार्चनः ॥ ३३ ॥

ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟದಳ ಮಂಡಲವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಗಣೇಶಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 34

यो मे पूर्वगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तमिंद्रो देवरा जोऽद्य नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३४ ॥

ಇಹ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನನ್ನ ಪೂರ್ವಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪಾಪವನ್ನು, ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು—ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಫಲದಾತ—ಇಂದು ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 35

यो मे वह्निगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तेजोराजोऽथ वह्निस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३५ ॥

ಇಹ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನನ್ನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪಾಪವನ್ನು, ತೇಜೋರಾಜನಾದ ಅಗ್ನಿ—ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಫಲದಾತ—ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಹಿಸಿ ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 36

यो मे दक्षगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । तं यमः प्रेतराजो वै नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३६ ॥

ಇಹ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನನ್ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪಾಪವನ್ನು, ಪ್ರೇತರಾಜ ಯಮನು—ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಫಲದಾತ—ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 37

यो मे नैर्ऋतिगः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । रक्षोराजो नैर्ऋतिस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३७ ॥

ಇಹ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನೈಋತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದ ಪಾಪವನ್ನು, ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ನೈಋತಿ—ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಫಲದಾತ—ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 38

यो मे पश्चिमगः पाप्मा पापकेनेहकर्मणा । यादः पतिस्तं वरुणो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३८ ॥

ಇಹ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಾಪವನ್ನು, ಜಲಾಧಿಪತಿ ವರುಣನು—ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಫಲದಾತ—ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 39

यो मे वायुगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । वायुस्तं मरुतां राजो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ३९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪಾಪವನ್ನು, ಮರುತಗಳ ರಾಜನೂ ಸರ್ವ ಇಷ್ಟಫಲದಾತನೂ ಆದ ವಾಯುದೇವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 40

यो मे सौम्यगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । सोमस्तमृक्षयक्षेशो नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४० ॥

ಹೇ ಸೌಮ್ಯನೇ! ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನನಗೆ ಬಂದ ಪಾಪವನ್ನು, ಋಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಗಳ ಅಧೀಶ್ವರನೂ ಸರ್ವ ಇಷ್ಟದಾತನೂ ಆದ ಸೋಮದೇವನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 41

यो म ईशगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । ईशानो भूतनाथस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४१ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನನಗೆ ಬಂದ ಪಾಪವನ್ನು, ಭೂತನಾಥನೂ ಸರ್ವ ಇಷ್ಟದಾತನೂ ಆದ ಈಶಾನನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 42

यो मं ऊर्द्ध्वगतः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । ब्रह्मा प्रजापतीशस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४२ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಪಾಪವನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಅಧೀಶ್ವರನೂ ಸರ್ವ ಇಷ್ಟದಾತನೂ ಆದ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 43

यो मेऽधःसंस्थितः पाप्मा पापकेनेह कर्मणा । अनंतो नागराजस्तं नाशयत्वखिलेष्टदः ॥ ४३ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪಾಪವನ್ನು, ಸರ್ವ ಇಷ್ಟದಾತ ನಾಗರಾಜ ಅನಂತನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 44

इत्येवं दिक्षु दशसु बलिं दत्वा समाहितः । क्षेत्रपालाय तद्बाह्ये क्षिपेद्बलिमतंद्रितः ॥ ४४ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯ ಹೊರಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ದೇವರಿಗೆ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು।

Verse 45

एवं कृतविधिः शेषं निशायां निनयेत्सुधीः । गीतैः सुमंगलप्रायैः स्तवपाठैर्जपादिभिः ॥ ४५ ॥

ಈ ರೀತಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಶುಭಮಂಗಳ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಸ್ತೋತ್ರಪಠಣ, ಜಪಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಕಳೆಯಬೇಕು।

Verse 46

प्रातः स्नात्वा समभ्यर्च्य लोकपालान् द्विजोत्तमान् । द्वादशाभ्यर्च्य संभोज्य शक्तितो दक्षिणां ददेत् ॥ ४६ ॥

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 47

इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र भोगान्भुक्तैहिकाञ्छुभान् । युगं स्वर्गसुखं भुक्त्वा सार्वभौमो नृपो भवेत् ॥ ४७ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಒಂದು ಯುಗ ಸ್ವರ್ಗಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 48

मार्गशुक्लदशम्यां तु चरेदारोग्यकं व्रतम् । गंधाद्यैरर्चयेद्विप्रान् दश तच्चरणोदकम् ॥ ४८ ॥

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯಂದು ಆರೋಗ್ಯಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಸುಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ಹತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವರ ಚರಣೋದಕವನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 49

पीत्वाऽथ दक्षिणां दत्वा विसूजेदेकभोजनं । एतत्कृत्वा व्रतं विप्र ह्यारोग्यं प्राप्य भूतले ॥ ४९ ॥

ನಂತರ (ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ) ಪಾನಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ, ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 50

धर्मराजप्रसादेन मोदते दिवि देववत् । पौषे दशम्यां शुक्लायां विश्वेदेवान् समर्चयेत् ॥ ५० ॥

ಧರ್ಮರಾಜನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವನಂತೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪೌಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇದೇವರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 51

ऋतुं दक्षं वसून्सत्यं कालं कामं मुनिं गुरुम् । विप्रं रामं च दशधा केशवस्तान्समास्थितः ॥ ५१ ॥

ಋತು, ದಕ್ಷ, ವಸುಗಳು, ಸತ್ಯ, ಕಾಲ, ಕಾಮ, ಮುನಿ, ಗುರು, ವಿಪ್ರ ಮತ್ತು ರಾಮ—ಈ ಹತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಶವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 52

स्वापयित्वा दर्भमयानासनेषु च संस्थितान् । गंधैर्धूपैस्तथा दीपैर्नैवेद्यैश्चापि नारद ॥ ५२ ॥

ಹೇ ನಾರದ, ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳಿಸಿ ದರ್ಭದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ನಂತರ ಸುಗಂಧ, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 53

प्रत्येकं दक्षिणां दत्वा प्रणियत्य विसर्जयेत् । दक्षिणां तां द्विजाग्र्येभ्यो गुरवे वा समर्पयेत् ॥ ५३ ॥

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 54

एवं कृतविधि श्चैकभक्तो भोगी व्रती भवेत् । लोकद्वयस्य विप्रर्षे नात्र कार्या विचारणा ॥ ५४ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸಾಧಕನು ಏಕಭಕ್ತ (ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು), ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಮತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು ಮತ್ತು ವ್ರತಧಾರಿ ಆಗಿರಲಿ. ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಅವನು ಇಹಪರ ಲೋಕಗಳ ಮಂಗಳವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 55

माघशुक्लदशम्यां तु सोपवासो जितेंद्रियः । देवांनगिरसो नाम दश सम्यक्समर्चयेत् ॥ ५५ ॥

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯಂದು ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ, ‘ದೇವಾಂಗಿರಸ’ ಎಂಬ ಹತ್ತು ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 56

कृत्वा स्वर्णमयान्विप्र गंधाद्यैरुपचारकैः । आत्मा ह्यायुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च ॥ ५६ ॥

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ! ಸ್ವರ್ಣಮಯ (ಮೂರ್ತಿಗಳು/ರೂಪಗಳು) ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಸುಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮನೇ ಆಯುಷ್ಯ, ಮನಸ್ಸು, ದಕ್ಷತೆ, ತೇಜಸ್ಸು (ಮದ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವೂ ಹೌದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 57

बर्हिष्मांश्च गविष्ठश्च दत्तः सत्यश्च ते दश । दश विप्रान्भोजयित्वा मधुरान्नेन नारद ॥ ५७ ॥

ಓ ನಾರದಾ! ಆ ಹತ್ತು ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಹಿಷ್ಮಾನ್, ಗವಿಷ್ಠ, ದತ್ತ, ಸತ್ಯ ಮೊದಲಾದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಮಧುರ ಅನ್ನದಿಂದ ಹತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ (ಕರ್ಮ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ).

Verse 58

मूर्तीस्तेभ्यः प्रदद्यात्ताः स्वर्गलोकाप्तये क्रमात् । अंत्यशुक्लदशम्यां तु चतुर्दशं यमान्यजेत् ॥ ५८ ॥

ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯಂದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಯಮಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 59

यमश्च धर्मराजश्च मृत्युश्चैवांतकस्तथा । वैवस्वतश्च कालश्च सर्वभूतक्षयस्तथा ॥ ५९ ॥

ಅವನು ಯಮ, ಧರ್ಮರಾಜ, ಮೃತ್ಯು ಹಾಗೂ ಅಂತಕನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವೈವಸ್ವತ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸರ್ವಭೂತಕ್ಷಯಕರ್ತನೂ ಅವನೇ।

Verse 60

औदुम्बरश्च दघ्नश्च द्वौ नीलपरमेष्ठिनौ । वृकोदरश्चचित्रश्च चित्रगुप्तश्चतुर्दश ॥ ६० ॥

ಔದುಂಬರ ಮತ್ತು ದಘ್ನ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನೀಲ ಮತ್ತು ಪರಮೇಷ್ಠಿನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಹಾಗೆಯೇ ವೃಕೋದರ, ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ—ಇಂತೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಎಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 61

गन्धाद्यैरुपचारैश्च समभ्यर्च्याथतर्पयेत् । तिलांबुमिश्रांजलिभिर्दर्भैः प्रत्येकशस्त्रिभिः ॥ ६१ ॥

ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ದರ್ಭೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿಲಮಿಶ್ರಿತ ಜಲಾಂಜಲಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 62

ततश्च दद्यात्सूर्यार्घं ताम्रपात्रेण नारद । रक्तचंदनसंदनसंमिश्रतिलाक्षतयवांबुभिः ॥ ६२ ॥

ನಂತರ, ಓ ನಾರದ, ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತಚಂದನ, ಸುಗಂಧ ಚಂದನ, ತಿಲ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ಯವ ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲವಿರಲಿ।

Verse 63

एहि सूर्यसहस्रांशो तेजोराशे जगत्पते । गृहाणार्घ्यं मया दत्तं भक्त्या मामनुकंपय ॥ ६३ ॥

ಓ ಸಹಸ್ರಾಂಶು ಸೂರ್ಯದೇವ, ಓ ತೇಜೋರಾಶಿ ಜಗತ್ಪತೇ, ಬಾ; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು।

Verse 64

इति मंत्रेण दत्वाऽर्घ्यं विप्रान्भोज्य चतुर्द्दश । रौप्यां सुदक्षिणां दत्वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् ॥ ६४ ॥

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಬೆಳ್ಳಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 65

एवं कृतविधिर्विप्र धर्मराजप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांश्च पुत्रार्थानैहिकान्देवदुर्लभान् ॥ ६५ ॥

ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಧರ್ಮರಾಜನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ದೇವರಿಗೆ ಸಹ ದುರ್ಲಭವಾದ ಭೋಗಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ವರವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದನು.

Verse 66

विमानवरमास्थाय देहांते विष्णुलोकभाक् ॥ ६६ ॥

ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದ ನಿವಾಸಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 67

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितदशमीव्रतनिरूपणं नामैकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११९ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶಮಾಸಸ್ಥಿತ ದಶಮೀವ್ರತನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ನೂರ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Frequently Asked Questions

Because the chapter proclaims a highly auspicious “Daśa-yoga” configuration that is said to destroy ten sins (daśa-hara). It links the day with Gaṅgā’s descent and prescribes bathing with proper rite and devotion as the central meritorious act.

It combines daily purificatory disciplines (sandhyā, tarpaṇa) with formal worship of Viṣṇu’s ten avatāras and culminates in gifting ten golden images to ten eminent brāhmaṇas—presenting a complete vrata-kalpa sequence: preparation, worship, dāna, feeding, and promised Viṣṇuloka.

The rite externalizes and ritually neutralizes pāpa (sin) through offerings in the ten directions and invocations to deities associated with cosmic order (dikpālas and allied powers). It closes with Kṣetrapāla bali and nocturnal devotional vigil, then morning brāhmaṇa worship—integrating protection, purification, and merit transfer.

The chapter lists Yama with multiple epithets (King of Dharma, Death/Ender, Vaivasvata, Time, etc.) and additional named forms including Audumbara, Daghna, Nīla, Parameṣṭhin, Vṛkodara, Citra, and Citragupta—collectively totaling fourteen recipients of worship and tarpaṇa.