The Exposition of the Saptamī Vow Observed Across Twelve Months (Saptamī-vrata-prakāśana)

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि सप्तम्यास्ते व्रतान्यहम् । यानि कृत्वा नरो भक्त्या सूर्यसायुज्यमाप्नुयात् ॥ १ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಾರದ, ಕೇಳು; ನಾನು ಸಪ್ತಮಿಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದವನು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 2

चैत्रे तु शुक्लसप्तम्यां बहिः स्नानं समाचरेत् । स्थंडिले गोमयालिप्ते गौरमृत्तिकयास्तृते ॥ २ ॥

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ, ಗೌರಮೃತ್ತಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಸಿದ ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 3

लिखित्वाष्टदलं पद्मं कर्णिकायां विभावम् । विन्यसेत्पूर्वपत्रे तु देवौ द्वौ कृतधातुकौ ॥ ३ ॥

ಅಷ್ಟದಳ ಪದ್ಮವನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ, ಅದರ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ವಿಭಾವ’ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ವದಳದಲ್ಲಿ ಲೋಹದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 4

आग्नेयं च न्यसेन्पत्रे गंधर्वौ कृतकारकौ । दक्षिणे च न्यसेत्पत्रे तथैव राक्षसद्वयम् ॥ ४ ॥

ಆಗ್ನೇಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ) ದಳದಲ್ಲಿ ‘ಕೃತ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾರಕ’ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ದಕ್ಷಿಣ ದಳದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ರಾಕ್ಷಸ ದ್ವಯವನ್ನೂ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 5

आकृतौ द्वौ न्यसेत्पत्रे नैर्ऋते मुनिसत्तम । काद्रवेयौ महानागौ पश्चिमे कृतचारकौ ॥ ५ ॥

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಪಶ್ಚಿಮ ದಳದಲ್ಲಿ ‘ಕೃತಚಾರಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕಾದ್ರವೇಯ ಮಹಾನಾಗ ದ್ವಯವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 6

वायव्य यातुधानौ द्वौ उत्तरे च ऋषिद्वयम् । ऐशान्ये विन्यसेत्पत्पे ग्रहमेको द्विजोत्तम ॥ ६ ॥

ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಯಾತುಧಾನರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಋಷಿಗಳ ಯುಗ್ಮವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ-ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ।

Verse 7

तेषां संपूजनं कार्यं गंधमाल्यानुलेपनैः । दीपैर्धूपैः सनैवेद्यैस्तांबूलक्रमुकादिभिः ॥ ७ ॥

ಅವರನ್ನು ಗಂಧ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದೀಪ-ಧೂಪ, ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಗೂ ತಾಂಬೂಲ, ಅಡಿಕೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 8

एवं संपूज्य होमं तु घृतेनाष्टशतं चरेत् । सूर्यस्याष्टाष्ट चान्येषां प्रदद्यादाहुतीः क्रमात् ॥ ८ ॥

ಈ ರೀತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಎಂಟುನೂರು ಬಾರಿ ಹೋಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 9

नाममंत्रेण वेद्यां वा ततः पूर्णाहुतिं ददेत् । दक्षिणा च ततो देया द्विजेभ्यः शक्तितो द्विज ॥ ९ ॥

ನಂತರ ನಾಮಮಂತ್ರದಿಂದ (ಅಥವಾ ವೇದಿಯ ಮೇಲೆ) ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 10

एतत्कृत्वा विधानं तु सर्वसौख्यमवाप्नुयात् । देहांते मण्डलं भानोर्भत्त्वा गच्छेत्परं पदम् ॥ १० ॥

ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವನು ಸರ್ವಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

वैशाखशुक्लसप्तम्यां जह्नुना जाह्नवी स्वयम् । क्रोधात्पीता पुनस्त्यक्ता कर्णरंध्रात्तु दक्षिणात् ॥ ११ ॥

ವೈಶಾಖ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಜಹ್ನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸ್ವತಃ ಜಾಹ್ನವೀ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕುಡಿದು, ನಂತರ ತನ್ನ ಬಲ ಕಿವಿಯ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 12

तां तत्र पूजयेत्स्नात्वा प्रत्यूषे विमले जले । गंधपुष्पाक्षताद्यैश्च सर्वैरेवोपचारकैः ॥ १२ ॥

ಪ್ರತ್ಯೂಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 13

ततो घटसहस्रं तु देयं गंगाव्रते त्विदम् । भक्त्या कृतं सप्तकुलं नयेत्स्वर्गमसंशयः ॥ १३ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಂಗಾವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಘಟಗಳ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಏಳು ಕುಲಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ।

Verse 14

कमलव्रतमप्यत्र प्रोक्तं तद्विधिरुच्यते । तिलमात्रं तु सौवर्णं विधाय कमलं शुभम् ॥ १४ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಕಮಲವ್ರತವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಅದರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಳ್ಳಿನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಶುಭವಾದ ಸ್ವರ್ಣಕಮಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು।

Verse 15

वस्त्रयुग्मावृतं कृत्वा गंधधूपादिनार्चयेत् । नमस्ते पद्महस्ताय नमस्ते विश्वधारिणे ॥ १५ ॥

ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತಗೊಳಿಸಿ ಗಂಧ, ಧೂಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು— “ಪದ್ಮಹಸ್ತಾಯ ನಮಃ, ವಿಶ್ವಧಾರಿಣೇ ನಮಃ।”

Verse 16

दिवाकर नमस्तुभ्यं प्रभाकर नमोऽस्तु ते । इति संप्रार्थ्य देवेशं सूर्ये चास्तमुपागते ॥ १६ ॥

ಹೇ ದಿವಾಕರಾ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಪ್ರಭಾಕರಾ! ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಹೀಗೆ ದೇವೇಶನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ ವಿಧಿ ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 17

सोदकुंभं तु तत्पद्मं कपिलां च द्विजेऽर्पयेत् । तद्दिने तूपवस्तव्यं भोक्तव्यं च परेऽहनि ॥ १७ ॥

ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭ, ಆ ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಕಪಿಲಾ ಗೋವು—ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 18

संभोज्य ब्राह्मणान्भक्त्या व्रतसाकल्यमाप्नुयात् । निबव्रतं च तत्रेव तद्विधानं श्रृणुष्व मे ॥ १८ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ವ್ರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲೀಯೇ ವ್ರತ-ಸಮಾಪ್ತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನೂ ಆಚರಿಸು; ಅದರ ವಿಧಿಯನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 19

निंबपत्रैः स्मृता पूजा भास्करस्य द्विजोत्तम । खखोल्कायेति मंत्रेण प्रणवाद्येन नारद ॥ १९ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಭಾಸ್ಕರನ ಪೂಜೆ ನಿಂಬಪತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾಡುವುದೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ನಾರದ! ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಪೂರ್ವಕ ‘ಖಖೋಲ್ಕಾಯ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 20

निंबपत्रं ततोऽश्नीयाच्छयेद्भूमौ च वाग्यतः । द्विजान्परेऽह्नि संभोज्य स्वयं भुंजीत बंधुभिः ॥ २० ॥

ನಂತರ ನಿಂಬಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿ, ಮೌನ ವಹಿಸಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ದಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಬಳಿಕ ತಾನು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 21

निंबपत्रव्रतं चैतत्कर्तॄणां सर्वसौख्यदम् । सप्तमी शर्कराख्यैषा प्रोक्ता तच्चापि मे श्रृणु ॥ २१ ॥

ಈ ‘ನಿಂಬಪತ್ರ ವ್ರತ’ ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ ಸರ್ವಸೌಖ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಪ್ತಮಿ ‘ಶರ್ಕರಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದನ್ನೂ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 22

अमृतं पिबतो हस्तात्सूर्यस्यामृतबिंदवः । निष्पेतुर्भुवि चोत्पन्नाः शालिमुद्गयवेक्षवः ॥ २२ ॥

ಸೂರ್ಯನು ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಅಮೃತಬಿಂದುಗಳು ಜಾರಿ ಬಿದ್ದವು. ಅವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಅಕ್ಕಿ, ಹಸಿರು ಕಾಳು, ಯವ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವು.

Verse 23

शर्करा च ततस्तस्मादिक्षुसारामृतोपमा । इष्टा रवेरतः पुण्या शर्करा हव्यकव्ययोः ॥ २३ ॥

ಆ ಕಬ್ಬಿನ ಸಾರದಿಂದ ಅಮೃತೋಪಮವಾದ ಶರ್ಕರೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶರ್ಕರೆ ರವಿಗೆ ಪ್ರಿಯ; ದೇವರಿಗೆ ಹವ್ಯದಲ್ಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಕವ್ಯದಲ್ಲೂ ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 24

शर्करासप्तमी चैव वाजिमेधफलप्रदा । सर्वदुःखोपशमनी पुत्रसंततिवर्धिनी ॥ २४ ॥

‘ಶರ್ಕರಾ ಸಪ್ತಮಿ’ ವ್ರತವು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರ್ವದುಃಖಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ಪುತ್ರಸಂತತಿ ಹಾಗೂ ವಂಶವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 25

अस्यांतु शर्करादानं शर्कराभोजनं तथा । कर्तव्यं हि प्रयत्नेन व्रतमेतद्रविप्रियम् ॥ २५ ॥

ಈ ದಿನ ಶರ್ಕರೆಯ ದಾನವೂ ಶರ್ಕರೆಯ ಭೋಜನವೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವ್ರತವು ರವಿಗೆ (ಸೂರ್ಯನಿಗೆ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

Verse 26

यः कुर्यात्परया भक्त्या स वै सद्गतिमाप्नुयात् । ज्येष्ठे तु शुक्लसप्तम्यां जात इंद्रो रविः स्वयम् ॥ २६ ॥

ಇದನ್ನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಇಂದ್ರನು ರವಿರೂಪವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.

Verse 27

तं संपूज्य विधानेन सोपवासो जितेंद्रियः । स्वर्गतिं लभते विप्र देवेंद्रस्य प्रसादतः ॥ २७ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

आषाढशुक्लसप्तम्यां विवस्वान्नाम भास्करः । जातस्तं तत्र संप्रार्च्य गन्धपुष्पादिभिः पृथक् ॥ २८ ॥

ಆಷಾಢಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನು ‘ವಿವಸ್ವಾನ್’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರकटನಾದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 29

लभते सूर्यसायुज्यं विप्रेंद्रात्र न संशयः । श्रावणे शुक्लसप्तम्यामव्यंगाख्यं व्रतं शुभम् ॥ २९ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಶ್ರಾವಣಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅವ್ಯಂಗ’ ಎಂಬ ಈ ಶುಭ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ಸೂರ್ಯಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

कार्पासं तु चतुर्हस्तं सार्द्ध वस्त्रं हि गोपतेः । पूजांते प्रीतये देयं व्रतमेतच्छुभावहम् ॥ ३० ॥

ಗೋಪತಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಪೂಜಾಂತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಹತ್ತಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು, ಯೋಗ್ಯ ವಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ವ್ರತವು ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 31

यदि चेद्धस्तयुक्तेयं तदा स्यात्पापनाशिनी । अस्यां दानं जपो होमः सर्वं चाक्षय्यतां व्रजेत् ॥ ३१ ॥

ಈ ವ್ರತ/ಪುಣ್ಯಕಾಲ ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ—ಎಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 32

भाद्रे तु शुक्लसप्तम्याममुक्ताभरणव्रतम् । सोमस्य तु महेशस्य पूजनं चात्र कीर्तितम् ॥ ३२ ॥

ಭಾದ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಮುಕ್ತಾಭರಣ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸೋಮಸ್ವರೂಪ ಮಹೇಶ (ಶಿವ)ನ ಪೂಜೆಯೂ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 33

गंगादिभिः षोडशभिरुपचारैः समर्चनम् । प्रार्थ्य प्रणम्य विसृजेत्सर्वकामसमृद्धये ॥ ३३ ॥

ಗಂಗಾಜಲಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಿಂದ (ದೇವರನ್ನು) ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಸರ್ಜನೆ/ಸಮಾಪ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು—ಸರ್ವಕಾಮ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ.

Verse 34

फलसप्तमिका चेयं तद्विधानमुदीर्यते । नालिकेरं च वृंताकं नारंगं बीजपूरकम् ॥ ३४ ॥

ಇದು ‘ಫಲಸಪ್ತಮಿ’; ಈಗ ಇದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ—ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬದನೆಕಾಯಿ, ಕಿತ್ತಳೆ, ಮತ್ತು ಬೀಜಪೂರಕ (ಸಿಟ್ರನ್/ದೊಡ್ಡ ನಿಂಬೆ) ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು/ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 35

कूष्मांडं बृहतीपूगमिति सप्त फलानि वै । महादेवस्य पुरतो विन्यस्यापरदोरकम् ॥ ३५ ॥

ಕೂಷ್ಮಾಂಡ (ಬೂದಿ ಸೌತೆಕಾಯಿ/ಆಶ್‌ಗೋರ್ಡ್), ಬೃಹತೀ ಫಲ, ಮತ್ತು ಪೂಗ (ಸುವಾರಿ) ಮೊದಲಾದ ಏಳು ಫಲಗಳನ್ನು ಮಹಾದೇವನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಗೆ ರಕ್ಷಾಸೂತ್ರ ಕಟ್ಟಬೇಕು.

Verse 36

सप्ततन्तुकृतं सप्तग्रंथियुक्तं द्विजोत्तम । संपूज्य परया भक्त्या धारयेद्वामके करे ॥ ३६ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಏಳು ತಂತುಗಳೂ ಏಳು ಗಾಂಠಗಳೂಳ್ಳ ಪವಿತ್ರಸೂತ್ರವನ್ನು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 37

स्त्री नरो दक्षिणे चैव यावद्वर्षं समाप्यते । संभोज्य विप्रान्सप्तैव पायसेन विसृज्यस तान् ॥ ३७ ॥

ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ಪುರುಷನನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷವರೆಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ ಏಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾಯಸ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯಿಸಬೇಕು।

Verse 38

स्वयं भुंजीत मतिमान् व्रतसंपूर्तिहेतवे । फलानि तानि देयानि सप्तस्वपि द्विजेषु च ॥ ३८ ॥

ವ್ರತಸಂಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ತಾನೇ (ವ್ರತಾಹಾರವನ್ನು) ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಫಲಗಳನ್ನು ಏಳು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 39

एवं तु सप्त वर्षाणि कृत्वोपास्य यथाविधि । सायुज्यं लभते विप्र महादेवस्य तद्व्रती ॥ ३९ ॥

ಈ ರೀತಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಹೇ ವಿಪ್ರಾ, ಆ ವ್ರತಧಾರಿ ಮಹಾದೇವನ ಸಾಯುಜ್ಯ (ಏಕತ್ವ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

आश्विने शुक्लपक्षे तु विज्ञेया शुभसप्तमी । तस्यां कृतस्नानपूजो वाचयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ ४० ॥

ಆಶ್ವಿನ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಸಪ್ತಮಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆ ದಿನ ಸ್ನಾನ-ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರಿಂದ ಪಠಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 41

आरभ्य कपिलांगां च संपूज्य प्रार्थयेत्ततः । त्वामहं दद्मि कल्याणि प्रीयतामर्यमा स्वयम् ॥ ४१ ॥

ವಿಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಕಪಿಲಾಂಗೆಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು— “ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ! ನಿನ್ನನ್ನು (ವಿವಾಹಾರ್ಥ) ನಾನು ದಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸ್ವಯಂ ಆರ್ಯಮಾ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ।”

Verse 42

पालय त्वं जगत्कृत्स्नं यतोऽसि धर्मसम्भवा । इत्युक्त्वा वेदविदुषे दत्त्वा कृत्वा च दक्षिणाम् ॥ ४२ ॥

“ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನೀನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವಳು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವೇದವಿದ್ವಾಂಸನಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 43

नमस्कृत्य स्वयं विप्र विसृजेत्प्राशयेत्वरवयम् । पंचगव्यं व्रतं चेत्थं विधाय श्वो द्विजोत्तमान् ॥ ४३ ॥

ಮೊದಲು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ವತಃ ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪಂಚಗವ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ದಿನ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 44

भोजयित्वा स्वयं चाद्यात्तदन्नं द्विजशेषितम् । कृतं ह्येतद्व्रतं विप्र सुभाष्यं श्रद्धयान्वितः ॥ ४४ ॥

ಮೊದಲು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ತಾನೂ ದ್ವಿಜರು ಉಳಿಸಿದ ಅದೇ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುಭವಚನಗಳೊಡನೆ ಮಾಡಿದಾಗಲೇ ಈ ವ್ರತ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 45

देवदेवप्रसादेन भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् । अथ कार्तिकशुक्लायां शाकाख्यं सप्तमीव्रतम् ॥ ४५ ॥

ದೇವದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ‘ಶಾಕ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 46

तस्यां तु सप्तशाकानि सस्वर्णकमलानि च । प्रदद्यात्सप्तविप्रेभ्यः शाकाहारस्ततः स्वयम् ॥ ४६ ॥

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏಳು ವಿಧದ ಶಾಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣಕಮಲಗಳನ್ನು ಏಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ತಾನೇ ಶಾಕಾಹಾರದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು।

Verse 47

द्वितीयेऽह्नि द्विजान्भोज्य दत्वा तेभ्योऽन्नदक्षिणाम् । विसृज्य बंधुभिः सार्द्धं स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ ४७ ॥

ಎರಡನೇ ದಿನ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು; ನಂತರ ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ।

Verse 48

मार्गस्य सितसप्तम्यां मित्रव्रतमुदाहृतम् । यद्विष्णोर्दक्षिणं नेत्रं तदेव कृतवानिह ॥ ४८ ॥

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಿತ್ರವ್ರತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಲ ನೇತ್ರವಾದುದು—ಅದೇ ಇಲ್ಲಿ ಇದರ ಪವಿತ್ರ ತತ್ತ್ವರূপವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 49

अदित्यां कश्यपाज्जज्ञे मित्रो नामा दिवाकरः । अतोऽस्यां पूजनं तस्य यथोक्तविधिना द्विज ॥ ४९ ॥

ಅದಿತಿಯಿಂದ ಕಶ್ಯಪನ ಮೂಲಕ ‘ಮಿತ್ರ’ ಎಂಬ ದಿವಾಕರನು ಜನಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜ, ಈ ದಿನ ಅವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಯಥೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 50

कृत्वा द्विजान्भोजयित्वा सप्तैव मधुरादिना । सुवर्णदक्षिणां दत्वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् ॥ ५० ॥

ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಏಳು ವಿಧದ ಮಧುರ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದಿಗಳಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಸ್ವರ್ಣದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ತಾನೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 51

कृत्वैतद्विधिना लोकं सृर्य्यस्य व्रजति ध्रुवम् । द्विजो ब्राह्मं तथा शूद्रः सत्कुले जन्म चाप्नुयात् ॥ ५१ ॥

ಈ ವಿಧಿಯಂತೆ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ದ್ವಿಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶೂದ್ರನೂ ಸತ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

पौषस्य शुक्लसप्तम्यां व्रतं चाभयसंज्ञितम् । उपोष्य भानुं त्रिःसन्ध्यं समभ्यर्च्य धरास्थितः ॥ ५२ ॥

ಪೌಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಭಯ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸಿ, ಪ್ರಾತಃ-ಮಧ್ಯಾಹ್ನ-ಸಾಯಂ ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾನುನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 53

क्षीरसिक्तान्नसंबद्धं मोदकं प्रस्थसंमितम् । द्विजाय दत्वा भोज्यान्यान्सप्ताष्टभ्यश्च दक्षिणाम् ॥ ५३ ॥

ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೋದಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಇತರೆ ಭೋಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 54

पृथवी वा सुवर्णं वा विसृज्याश्नीत च स्वयम् । अभयाख्यं व्रतं त्वेतत्सर्वस्याभयदं स्मृतम् ॥ ५४ ॥

ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನಾಗಲಿ ದಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ತಾನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ‘ಅಭಯ’ ಎಂಬ ವ್ರತ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಿರ್ಭಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 55

मार्तंडाख्यं व्रतं नाम कथयंति द्विजाः परे । एकमेवेति च प्रोक्तमेकदैवतया बुधैः ॥ ५५ ॥

ಕೆಲವು ಇತರ ಪಂಡಿತ ದ್ವಿಜರು ‘ಮಾರ್ತಂಡ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ‘ಒಂದೇ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಏಕದೇವತಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 56

माघे तु कृष्णसप्तम्यां व्रतं सर्वाप्तिसंज्ञकम् । समुपोष्य दिने तस्मिन्सम्पूज्यादित्यबिम्बकम् ॥ ५६ ॥

ಮಾಘಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸರ್ವಾಪ್ತಿ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆ ದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆದಿತ್ಯನ ಸೂರ್ಯಬಿಂಬವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 57

सौवर्णं गंधपुष्पाद्यैः कृत्वा रात्रौ च जागरम् । परेऽह्नि विप्रान्सम्भोज्य पायसेन तु सप्त वै ॥ ५७ ॥

ಗಂಧಪುಷ್ಪಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುವರ್ಣಮಯ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ದಿನ ಪಾಯಸದಿಂದ ಏಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।

Verse 58

दक्षिणां नालिकेराणि तेभ्यो दत्वा गुरुं ततः । सौवर्णं तु रवेर्बिम्बं युक्तं दक्षिणयान्यया ॥ ५८ ॥

ಮೊದಲು ಅವರಿಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ರೂಪದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಗುರುವಿಗೆ ರವಿಬಿಂಬವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸುವರ್ಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 59

समर्प्य च भृशं प्रार्थ्य विसृज्याद्यात्स्वयं ततः । एतत्सर्वाप्तिदं नाम संप्रोक्तं सार्वकामिकम् ॥ ५९ ॥

ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ತಾನೇ ಹೊರಡಬೇಕು. ಇದು ‘ಸರ್ವಾಪ್ತಿದ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 60

व्रतस्यास्य प्रभावेण द्वैतं सिध्येद्धि सर्वथा । माघस्य शुक्लसप्तम्यामचलाख्यं व्रतं स्मृतम् ॥ ६० ॥

ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದ್ವೈತ ಫಲವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಘಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಚಲ’ ಎಂಬ ವ್ರತವು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 61

त्रिलोचनजयंतीयं सर्वपापहरा स्मृता । रथाख्या सप्तमी चेयं चक्रवर्तित्वदायिनी ॥ ६१ ॥

ಈ ತ್ರಿಲೋಚನ-ಜಯಂತಿ ಸರ್ವಪಾಪಹರವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ‘ರಥಾ-ಸಪ್ತಮಿ’ ಎಂಬ ಈ ಸಪ್ತಮಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 62

अस्यां समर्च्य सवितुः प्रतिमां तु हैमीं हैमाश्वयुक्तरथगां तु ददेत्सहेभाम् । यो भावभक्तिसहितः स गतो हि लोकं शम्भोः स मोदत इहापि च भुक्तभोगः ॥ ६२ ॥

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸವಿತು (ಸೂರ್ಯ) ದೇವರ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಣ ಅಶ್ವಯುಕ್ತ ರಥವನ್ನು ಆನೆಗಳೊಡನೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಾವಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುವವನು ಶಂಭು (ಶಿವ) ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಭೋಗಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

भास्करी सप्तमी चेयं कोटिभास्वद्ग्रहोपमा । अरुणोदयवेलायामस्यां स्नानं विधीयते ॥ ६३ ॥

ಇದು ಭಾಸ್ಕರೀ ಸಪ್ತಮಿ; ಕೋಟಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಕాంతಿಯುಳ್ಳದು. ಈ ದಿನ ಅರುಣೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 64

अर्कस्य च बदर्याश्च सप्त सप्त दलानि वै । निधाय शिरसि स्नायात्सप्तजन्माघशांतये ॥ ६४ ॥

ಅರ್ಕದ ಏಳು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬದರಿಯ ಏಳು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳು ಶಮನವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 65

पुत्रप्रदं व्रतं चात्र प्राहादित्यः स्वयं प्रभुः । यो माघसितप्तम्यां पूजयेन्मां विधानतः ॥ ६५ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಪ್ರದ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭು ಆದಿತ್ಯನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ—ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 66

तस्याहं पुत्रतां यास्ये स्वांशेन भृशतोषितः । तस्माज्जितेंद्रियो भूत्वा समुपोष्य दिवानिशम् ॥ ६६ ॥

ಅವನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಸ್ವಾಂಶದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ನಾನು ಅವನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವೆನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 67

पूजयेदपरे चाह्नि होमं कृत्वा द्विजां स्ततः । दध्योदनेन पयसा पायसेन च भोजयेत् ॥ ६७ ॥

ನಂತರ ದಿನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಮೊಸರು-ಅನ್ನ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಪಾಯಸದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 68

अनेन विधिना यस् कुरुते पुत्रसप्तमीः । लभते स तु सत्पुत्रं चिरायुषमनामयम् ॥ ६८ ॥

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪುತ್ರಸಪ್ತಮೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನೂ ನಿರೋಗಿಯೂ ಆದ ಸತ್ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

तपस्यशुक्लसप्तम्यां व्रतमर्कपुटं चरेत् । अर्कपत्रैर्यजेदर्कमर्कपत्राणि चाश्नुयात् ॥ ६९ ॥

ತಪಸ್ಯ (ಫಾಲ್ಗುಣ) ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಪುಟ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಕದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅರ್ಕ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಿಯಮಾಹಾರವಾಗಿ ಅರ್ಕ ಎಲೆಗಳನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 70

अर्कनाम जपेच्छश्वदित्थं चार्कपुटव्रतम् । धनदं पुत्रदं चैतत्सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ७० ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸದಾ ‘ಅರ್ಕ’ ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು—ಇದೇ ಅರ್ಕಪುಟ ವ್ರತ. ಇದು ಧನವನ್ನು, ಪುತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 71

त्रिवर्गदामिति प्राहुः केचिदेतद्वतं द्विज । यज्ञव्रतं तथाप्यन्ये विधिवद्धोमकर्मणा ॥ ७१ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಕೆಲವರು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ‘ತ್ರಿವರ್ಗದಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಹೋಮಕರ್ಮದಿಂದ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಯಜ್ಞವ್ರತ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 72

सर्वासु सर्वमासेषु सप्तमीषु द्विजोत्तमः । भास्कराराधनं प्रोक्तं सर्वकामिकमित्यलम् ॥ ७२ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಿಂಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಭಾಸ್ಕರಾರಾಧನೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಅದು ಸ್ವತಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಫಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ।

Verse 73

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितसप्तमीव्रतनिरूपणं नाम षोडशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११६ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಚತುರ್ಥ ಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶಮಾಸಸ್ಥಿತ ಸಪ್ತಮೀವ್ರತನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।