Adhyaya 112
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11264 Verses

The Account of the Third-day Vow Observed through the Twelve Months (Tṛtīyā-vrata)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸನಾತನನು ನಾರದನಿಗೆ ಚಂದ್ರತಿಥಿ ತೃತೀಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಗೃಹಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯ ಗೌರೀ-ವ್ರತ—ಗೌರಿಯನ್ನು ಪತಿಯೊಡನೆ ಲೋಹ/ಮಣ್ಣಿನ ಯುಗಲ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೂರ್ವಾ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ, ಉಪವಾಸ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ, ಗುರುಗೆ ದಾನ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ. ನಂತರ 12 ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಪನ ದಾನ (ಧೇನು ದ್ವಾದಶ ಸಂಕಲ್ಪ) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ (ರಾಧಾ) ತೃತೀಯ—ಈ ದಿನ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಅಕ್ಷಯ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ; ತಿಥಿಕಾಲವನ್ನು ಯುಗಾರಂಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ವಿಷ್ಣು–ಶ್ರೀ ಪೂಜೆ, ಗಂಗಾಸ್ನಾನ, ಅಕ್ಷತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭೋಜನ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ತಿಂಗಳವಾರು ರಂಭಾ-ವ್ರತ (ಜ್ಯೇಷ್ಠ), ಆಷಾಢದಲ್ಲಿ ಕೇಶವ–ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ, ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣ-ಗೌರೀ (16 ವರ್ಷ) ಉದ್ಯಾಪನ—ಹೋಮ ಮತ್ತು ವಾಯನ ವಿತರಣೆ ಸಹಿತ—ಹಾರಿತಾಲಿಕಾ, ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರಯುಕ್ತ ಹಸ್ತ-ಗೌರೀ, ಕೋಟೀಶ್ವರಿ/ಲಕ್ಷೇಶ್ವರಿ (4 ವರ್ಷ; ಲಕ್ಷ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಪ್ರತಿಮೆ), ಈಷಾ ಮಹಾಗೌರೀ (5 ವರ್ಷ; ಐದು ಸುವಾಸಿನಿಯರು ಮತ್ತು ಕಲಶಾದಿ ಪೂಜೆ) ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣು-ಗೌರೀ, ಹರ-ಗೌರೀ, ಬ್ರಹ್ಮ-ಗೌರೀ, ಸೌಭಾಗ್ಯಸುಂದರೀ ಮೊದಲಾದ ಜೋಡಿ ವ್ರತಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ವ್ರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮ—ದೇವೀ ಪೂಜೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸತ್ಕಾರ, ದಾನ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆ—ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि तृतीयाया व्रतानि ते । यानि सम्यग्विधायाशु नारी सौभाग्यमाप्नुयात् ॥ १ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಾರದಾ, ಕೇಳು; ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಸ್ತ್ರೀ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 2

चैत्रशुक्लतृतीयायां गौरीं कृत्वा सभर्तृकाम् । सौवर्णा राजतीं वापि ताम्नीं वा मृण्ययीं द्विज ॥ २ ॥

ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯಾ ದಿನ ಗೌರೀದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪತಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು—ಬಂಗಾರದಿಂದಲೋ, ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದಲೋ, ತಾಮ್ರದಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೋ.

Verse 3

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्वस्त्रैराभरणैः शुभैः । दूर्वाकांडैश्च विधिवत्सोपवासा तु कन्यका ॥ ३ ॥

ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ, ಶುಭ ವಸ್ತ್ರ-ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಾಂಡಗಳಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಕನ್ಯೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 4

वरार्थिनी च सौभाग्यपुत्रभर्त्रर्थिनी तथा । द्विजभार्या भर्तृमतीः कन्यकां वा सुलक्षणाः ॥ ४ ॥

ಯೋಗ್ಯ ವರನನ್ನು ಬಯಸುವ ಕನ್ಯೆ, ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೋರುವ ಸ್ತ್ರೀ, ಪುತ್ರ ಅಥವಾ ಪತಿಯ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಆಶಿಸುವವಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿಸಹಿತ ದ್ವಿಜಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಸುಲಕ್ಷಣ ಕನ್ಯೆ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹ್ಯರು।

Verse 5

सिंदूरांजनवस्त्राद्यैः प्रतोष्य प्रीतमानसा । रात्रौ जागरणं कुर्याद्व्रतसंपूर्तिकाम्यया ॥ ५ ॥

ಸಿಂಧೂರ, ಅಂಜನ, ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ದೇವಿಯನ್ನು) ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ವ್ರತಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 6

ततस्तां प्रतिमां विप्र गुरवे प्रतिपादयेत् । धातुजां मृन्मयीं वा तु निक्षिपेच्च जलाशये ॥ ६ ॥

ನಂತರ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅದು ಲೋಹದಾಗಲಿ ಮಣ್ಣಿನದಾಗಲಿ, ಬಳಿಕ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 7

एवं द्वादशवर्षाणि कृत्वा गौरीव्रतं शुभम् । धेनुद्वादशसंकल्पं दद्यादुत्सर्गसिद्धये ॥ ७ ॥

ಈ ರೀತಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ಶುಭವಾದ ಗೌರೀವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಉತ್ಸರ್ಗಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ಧೇನು-ದ್ವಾದಶ-ಸಂಕಲ್ಪ’ ಎಂಬ ವ್ರತದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 8

किमत्र बहुनोक्तेन गौरी सौभाग्यदायिनी । स्त्रीणां यथा तथा नान्या विद्यते भुवनत्रये ॥ ८ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದೇನು? ಗೌರೀ ಸೌಭಾಗ್ಯದಾಯಿನಿ; ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 9

धनं पुत्रान्पतिं विद्यामाज्ञासिद्धिं यशः सुखम् । लभते सर्वमेवेष्टं गौरीमभ्यर्च्य भक्तितः ॥ ९ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಧನ, ಪುತ್ರರು, ಸತ್ಭರ್ತೃ, ವಿದ್ಯೆ, ಆಜ್ಞಾಸಿದ್ಧಿ, ಯಶಸ್ಸು, ಸುಖ—ಇಷ್ಟವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 10

राधशुक्लतृतीया या साक्षया परिकीर्तिता । तिथिस्त्रोतायुगाद्या सा कृतस्याक्षयकारिणी ॥ १० ॥

‘ರಾಧಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯನ್ನು ‘ಅಕ್ಷಯಾ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ತಿಥಿಗಳ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅಗ್ರ; ಆ ದಿನ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಪುಣ್ಯಫಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 11

द्वे शुक्ले द्वे तथा कृष्णे युगादी कवयो विदुः । शुक्ले पूर्वाह्णिके ग्राह्ये कृष्णे चैव तपस्यथ ॥ ११ ॥

ಯುಗಾದಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ—ಎರಡು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ. ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ ತದನುಗುಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 12

द्वापरं हि कलिर्भाद्रे प्रवृत्तानि युगानि वै । तत्र राधतृतीयायां श्रीसमेतं जगद्गुरुम् ॥ १२ ॥

ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗಗಳು ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ರಾಧಾ-ತೃತೀಯಾ’ ದಿನ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಸಮೇತ ಜಗದ್ಗುರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 13

नारायणं समभ्यर्चेत्पुष्पधूपविलेपनैः । यद्वा गंगांभसि स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ १३ ॥

ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ಲೇಪನಗಳಿಂದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

अक्षतैः पूजयेद्विष्णुं स्नायादप्यक्षतैर्नरः । सक्तून्संभोजयेद्विप्रान्स्वयमभ्यवहरेच्च तान् ॥ १४ ॥

ಮನುಷ್ಯನು ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ (ಅಖಂಡ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ) ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ನಾನವೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸತ್ತು (ಯವದ ಹಿಟ್ಟು) ಭೋಜನ ನೀಡಿಸಿ, ತಾನೂ ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 15

एवं कृतविधिर्विप्र नरो विष्णुपरायणः । विष्णुलोकमवाप्नोति सर्वदेवनमस्कृतः ॥ १५ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

अथ ज्येष्ठतृतीया तु शुक्ला रंभेति नामतः । तस्यां सभार्यं विधिवत्पूजयेद्वाह्मणोत्तमम् ॥ १६ ॥

ಇನ್ನು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯನ್ನು ‘ರಂಭಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 17

गन्धपुष्पांशुकाद्यैस्तु नारी सौभाग्यकाम्यया । रंभाव्रतमिदं विप्र विधिवत्समुपाश्रितम् ॥ १७ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯು ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ವಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಈ ‘ರಂಭಾ ವ್ರತ’ವನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 18

ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे शुभावहाम् । अथाषाढतृतीयायां शुक्लायां शुक्लवाससा ॥ १८ ॥

ಇದು ಧನವನ್ನು, ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ ಮನೋಭಾವವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ತೃತೀಯೆಯಂದು ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 19

केशवं तु सलक्ष्मीकं सस्त्रीके तु द्विजेऽर्चयेत् । भोजनैः सुरभीदानैर्वस्त्रैश्चापि विभूषणैः ॥ १९ ॥

ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತ ಕೇಶವನ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಭೋಜನ, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವಿನ ದಾನ, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 20

प्रियेर्वाक्यैर्भृशं प्रीता नारी सौभाग्यवांछया । समुपास्य व्रतं चैतद्धनधान्यसमन्विता ॥ २० ॥

ಪ್ರಿಯನ ವಚನಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಅವಳು ಧನಧಾನ್ಯಸಂಪನ್ನಳಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 21

देवदेवप्रसादेन विष्णुलोकमवाप्नुयात् । नभः शुक्लतृतीयायां स्वर्णगौरीव्रतं चरेत् ॥ २१ ॥

ದೇವದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಭಸ್ (ಭಾದ್ರಪದ) ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ತೃತೀಯೆಯಂದು ‘ಸ್ವರ್ಣ-ಗೌರೀ ವ್ರತ’ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 22

उपचारैः षोडशभिर्भवानीमभिपूजयेत् । पुत्रान्देहि धनं देहि सौभाग्यं देहि सुव्रते ॥ २२ ॥

ಷೋಡಶೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಭವಾನೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು—“ಹೇ ಸುವ್ರತೇ ದೇವಿ, ಪುತ್ರರನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಧನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।”

Verse 23

अन्यांस्च सर्वकामान्मे देहि देहि नमोऽस्तु ते । एवं संप्रार्थ्य देवेशीं भवानीं भवसंयुताम् ॥ २३ ॥

“ನನ್ನ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸು, ದಯಪಾಲಿಸು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.” ಹೀಗೆ ಭವ (ಶಿವ)ಸಹಿತ ದೇವೇಶಿ ಭವಾನಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 24

व्रतसंपूर्तिकामा तु वायनं दापयेत्तथा । एवं षोडशवर्षाणि कृत्वा नारी व्रतं शुभम् ॥ २४ ॥

ವ್ರತಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾಯನ (ನಿಯತ ದಾನ)ವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಶುಭ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 25

उद्यापनं चरेद्भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जिता । मंडपे मण्डले शुद्धे गणेशादिसुरार्चनम् ॥ २५ ॥

ಅವಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಉದ್ಯಾಪನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ಮಂಟಪದಲ್ಲೂ ಪವಿತ್ರ ಮಂಡಲದಲ್ಲೂ ಗಣೇಶಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 26

कृत्वा ताम्रमयं पात्रं कलशोपरिविन्यसेत् । सौवर्णीं प्रतिमां तत्र भवान्याः प्रतिपूजयेत् ॥ २६ ॥

ತಾಮ್ರಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಭವಾನೀ ದೇವಿಯ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 27

गंधपुष्पादिभिः सम्यक् ततो होमं समाचरेत् । वेणुपात्रैः षोडशभिः पक्वान्नपरिपूरितैः ॥ २७ ॥

ನಂತರ ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ಹೋಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಪಕ್ವಾನ್ನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿದ ಹದಿನಾರು ವೇಣುಪಾತ್ರಗಳು (ಬಿದಿರಿನ ಪಾತ್ರಗಳು) ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 28

समर्प्य देव्यै नैवेद्यं द्विजेष्वेतन्निवेदयेत् । वायनं च ततः पश्चाद्दद्यात्संबन्धिबन्धुषु ॥ २८ ॥

ದೇವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಅದೇ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಾಯನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಬೇಕು.

Verse 29

प्रतिमां गुरवे दत्त्वा द्विजेभ्यो दक्षिणां तथा । पूर्णं लभेत्फलं नारी व्रताचरणतत्परा ॥ २९ ॥

ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ವ್ರತಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಆ ವ್ರತದ ಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ।

Verse 30

भाद्रशुक्लतृतीयायां व्रतं वै हारितालकम् । कुर्याद्भक्त्या विधानेन पाद्यार्ध्यार्चन पूर्वकम् ॥ ३० ॥

ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿತಾಲಕ ವ್ರತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಮೊದಲು ಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಂತರ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 31

ततस्तु कांचने पात्रे राजते चापि ताम्रके । वैणवे मृन्मये वापि विन्यस्यान्नं सदक्षिणम् ॥ ३१ ॥

ನಂತರ ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತಾಮ್ರದಲ್ಲಿಯೂ—ಅಥವಾ ಬಿದಿರಿನ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲೂ—ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಇಟ್ಟು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 32

सफलं च सवस्त्रं च द्विजाय प्रतिपादयेत् । तदंते पारणं कुर्यादिष्टबन्धुजनैः सह ॥ ३२ ॥

ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಫಲಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟ ಬಂಧುಜನರೊಂದಿಗೆ ಪಾರಣ (ವ್ರತ ಸಮಾಪ್ತಿ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 33

एवं कृतव्रता नारी भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । व्रतस्यास्य प्रभावेण गौरीसहचरीभवेत् ॥ ३३ ॥

ಈ ರೀತಿ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀ ಮನೋಹರ ಭೋಗಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಗೌರಿ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯ ಸಹಚರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 34

सौभाग्यद्रव्यवस्त्राणि वंशपात्राणि षोडश । दातव्यानि प्रयत्नेन ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि ॥ ३४ ॥

ಸೌಭಾಗ್ಯವರ್ಧಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ವಂಶಪಾತ್ರಗಳೆಂಬ ಹದಿನಾರು ದಾನಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 35

अन्येभ्यो विप्रवर्येभ्यो दक्षिणां च प्रयत्नतः । भूयसीं च ततो दद्याद्विप्रेभ्यो देवितुष्टये ॥ ३५ ॥

ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ನಂತರ ದೇವತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 36

एवं या कुरुते नारी व्रतं सौभाग्यवर्द्धनम् । सा तु देवीप्रसादेन सौभाग्यं लभते ध्रुवम् ॥ ३६ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವರ್ಧಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ।

Verse 37

यदा तृतीया भाद्रे तु हस्तर्क्षसहिता भवेत् । हस्तगौरीव्रतं नाम तदुद्दिष्टं हि शौरिणा ॥ ३७ ॥

ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿ ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅದನ್ನು ‘ಹಸ್ತಗೌರೀ ವ್ರತ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಶೌರಿ (ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು) ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 38

तथा कोटीश्वरी नाम व्रतं प्रोक्तं पिनाकिना । लक्षेश्वरी चैव तथा तद्विधानमुदीर्यते ॥ ३८ ॥

ಹಾಗೆಯೇ ‘ಕೋಟೀಶ್ವರಿ’ ಎಂಬ ವ್ರತವನ್ನು ಪಿನಾಕಿ (ಶಿವ) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ; ‘ಲಕ್ಷೇಶ್ವರಿ’ ಎಂಬ ವ್ರತವೂ ಅದರ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 39

अस्यां व्रतं तु संग्राह्यं यावद्वर्षचतुष्टयम् । उपवासेन कर्तव्यं वर्षे वर्षे तु नारद ॥ ३९ ॥

ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು. ಓ ನಾರದ, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಉಪವಾಸದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 40

अखंडानां तंडुलानां तिलानां वा मुनीश्वर । लक्षमेकं विशोध्याथ क्षिपेत्पयसि संसृते ॥ ४० ॥

ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಮುರಿಯದ ಅಕ್ಕಿದಾಣಗಳು ಅಥವಾ ಎಳ್ಳು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು.

Verse 41

तत्पक्वेन तु निर्माय देव्या मूर्तिं सुशोमनाम् । प्रकरे गंधपुष्पाणां पुष्पमालाविभूषिताम् ॥ ४१ ॥

ನಂತರ ಆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಪದಾರ್ಥದಿಂದ ದೇವಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 42

संस्थाप्य पार्वतीं तत्र पूजयेद्भक्तिभावितः । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपैर्नैवेद्यविस्तरैः ॥ ४२ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 43

विविधैश्च फलैर्विप्र नमस्कृत्य क्षमापयेत् । ततो विसर्जयद्देवीं जलमध्येऽथ दक्षिणाम् ॥ ४३ ॥

ಓ ವಿಪ್ರ, ವಿವಿಧ ಫಲಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವಿಯಿಂದ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 44

दत्त्वा विधिज्ञविप्रेभ्यो भुञ्जीयाच्च परे दिने । इति ते कथितं विप्र कोटिलक्षेश्वरीव्रतम् ॥ ४४ ॥

ವಿಧಿಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಾನ ನೀಡಿ, ಮುಂದಿನ ದಿನ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಹೀಗೆ ನಿನಗೆ ಕೋಟಿಲಕ್ಷೇಶ್ವರೀ ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 45

गौरीलोकं प्रयात्यंते व्रतस्यास्य प्रभावतः । इषशुक्लतृतीयायां बृहद्गौरीव्रतं चरेत् ॥ ४५ ॥

ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌರೀಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ಗೌರೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 46

पंचवर्षं विधानेन पूर्वोक्तेनैव नारद । आचार्यं पूजयेदंते विप्रानन्यान्धनादिभिः ॥ ४६ ॥

ಹೇ ನಾರದ, ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಐದು ವರ್ಷ (ಈ ವ್ರತವನ್ನು) ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಧನಾದಿಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 47

सुवासिनीः पंच पूज्या वस्त्रालंकारचन्दनैः । कंचुकैश्चैव ताटंकैः कंठसूत्रैर्हरिप्रियाः ॥ ४७ ॥

ಹರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಐದು ಸುವಾಸಿನಿಯರನ್ನು ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಚಂದನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಕಂಚುಕ, ತಾಟಂಕ ಮತ್ತು ಕಂಠಸೂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 48

वंशपात्राणि पंचैव सूत्रैः संवेष्टितानि च । सिंदूरं जीरकं चैव सौभाग्यद्रव्यसंयुतम् ॥ ४८ ॥

ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿದ ಐದು ಬಿದಿರು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಸಿಂಧೂರ, ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯಕರ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 49

गोधीमपिष्टजातं च नवापूपं फलादिकम् । वायनानि च पंचैव ताभ्यो दद्याच्च भोजयेत् ॥ ४९ ॥

ಗೋಧೂಮ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಅಪೂಪ ಹಾಗೂ ಫಲಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಐದು ವಾಯನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಿ, ಭೋಜನವನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 50

अर्घं दत्त्वा वायनानि पश्चाद्भुंजीत वाग्यता । तत्फलं धारयेत्कंठे सर्वकामसमृद्धये ॥ ५० ॥

ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಾಯನಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಆಮೇಲೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸರ್ವಕಾಮಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆ ಫಲವನ್ನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 51

ततः प्रातः समुत्थाय सालंकारा सखीजनैः । गीतवाद्ययुता नद्यां गौरीं तां तु विसर्जयेत् ॥ ५१ ॥

ನಂತರ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಖೀಜನರೊಂದಿಗೆ—ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳೊಡನೆ—ಆ ಗೌರೀಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 52

आहूतासि मयाभद्रे पूजिता च यथा विधि । मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतां त्वया ॥ ५२ ॥

ಹೇ ಭದ್ರೇ! ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲು, ಈಗ ನೀನು ಇಷ್ಟದಂತೆ ಗಮಿಸು.

Verse 53

एवं कृत्वा व्रतं भक्त्या द्विज देवीप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांस्तु देहांते गौरीलोकमवाप्नुयात् ॥ ५३ ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇಷ್ಟಭೋಗಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ; ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ಗೌರೀಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 54

ऊर्जशुक्लतृतीयायां विष्णुगौरीव्रतं चरेत् । पूजयित्वा जगद्वन्द्यामुपचारैः पृथग्विधैः ॥ ५४ ॥

ಊರ್ಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು-ಗೌರೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಜಗದ್ವಂದ್ಯ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನಾವಿಧ ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 55

सुवासिनीं भोजयित्वा मङ्गलद्रव्यपूजिताम् । विसर्जयेत्प्रणम्यैनां विष्णुगौरीप्रतुष्टये ॥ ५५ ॥

ಸುವಾಸಿನಿ (ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ) ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಮಂಗಳ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವಿದಾಯ ಮಾಡಬೇಕು—ವಿಷ್ಣು-ಗೌರೀ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ.

Verse 56

मार्गशुक्लतृतीयायां हरगौरीव्रतं शुभम् । कृत्वा पूर्वविधानेन पूजयेज्जगदंबिकाम् ॥ ५६ ॥

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ಹರ-ಗೌರೀ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಜಗದಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 57

एतद्व्रतप्रभावेण भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । देवीलोकं समासाद्य मोदते च तया सह ॥ ५७ ॥

ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನೋಹರ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ದೇವೀಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 58

पौषशुक्लतृतीयायां ब्रह्मगौरीव्रतं चरेत् । पूर्वोक्तेन विधानेन पूजितापि द्विजोत्तम ॥ ५८ ॥

ಪೌಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ-ಗೌರೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನಾನುಸಾರವೇ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 59

ब्रह्मगौरीप्रसादेन मोदते तत्र संगता । माघशुक्लतृतीयायां पूज्या सौभाग्यसुंदरी ॥ ५९ ॥

ಬ್ರಹ್ಮ-ಗೌರಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ತೃತೀಯೆಯಂದು ‘ಸೌಭಾಗ್ಯಸುಂದರಿ’ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 60

पूर्वोक्तेन विधानेन नालिकेरार्घ्यदानतः । प्रसन्ना दिशति स्वीयं लोकं तु व्रततोषिता ॥ ६० ॥

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ವ್ರತದಿಂದ ತೃಪ್ತಳಾದ ದೇವಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಲೋಕವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 61

फाल्गुनस्य सिते पक्षे तृतीया कुलसौख्यदा । पूजिता गन्धपुष्पाद्यैः सर्वमङ्गलदा भवेत् ॥ ६१ ॥

ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುದ್ಧ ತೃತೀಯೆಯು ಕುಟುಂಬಸೌಖ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದು ಸರ್ವಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 62

सर्वासु च तृतीयासु विधिः साधारणो मुने । देवीपूजा विप्रपूजा दानं होमो विसर्जनम् ॥ ६२ ॥

ಓ ಮುನೇ! ಎಲ್ಲ ತೃತೀಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿ ಸಾಮಾನ್ಯವೇ—ದೇವೀಪೂಜೆ, ವಿಪ್ರಪೂಜೆ, ದಾನ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆ.

Verse 63

इत्येवं कथितानीह तृतीयाया व्रतानि ते । भक्त्या कृतानि चेष्टांस्तु कामान्दर्द्युमनोगतान् ॥ ६३ ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಇಷ್ಟಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 64

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासतृतीयाव्रतकथनं नाम द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११२ ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶಮಾಸ ತೃತೀಯಾವ್ರತಕಥನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Frequently Asked Questions

It is declared the foremost sacred tithi because whatever is done on it becomes ‘akṣaya’—inexhaustible in merit and result; accordingly, the chapter prescribes Viṣṇu–Śrī worship, akṣata-based offerings/bathing, brāhmaṇa feeding, and links observance timing to larger cosmological markers (yuga-beginnings).

A consistent ritual grammar appears: Devī worship (often ṣoḍaśopacāra), fasting (upavāsa), night vigil (jāgaraṇa) in some vratas, honoring brāhmaṇas and the teacher with dāna/dakṣiṇā, optional homa, proper concluding rites (udyāpana/utsarga), and dismissal/immersion (visarjana).

The chapter explicitly centers women: maidens seeking a worthy husband, married women seeking saubhāgya, those desiring sons or the husband’s welfare, and auspiciously marked girls; several rites also include honoring brāhmaṇas with their wives and worship of suvāsinīs.