The Exposition of the Pratipadā Vrata for the Twelve Months

Verse 1

नारद उवाच । पुराणसूत्रमखिलं श्रुतं तव मुखाद्विभो । मरीचये यथा प्रोक्तं ब्रह्मणा परमेष्ठिना ॥ १ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಭೋ! ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮರೀಚಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಿಂದ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುರಾಣಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 2

अधुना तु महाभाग तिथीनां वै कथानकम् । क्रमतो मह्यमाख्याहि यथा स्याद्वतनिश्चयः ॥ २ ॥

ಈಗ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ತಿಥಿಗಳ ಕಥನವನ್ನು ನನಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, যাতে ವ್ರತಗಳ ಕುರಿತು ನಿಶ್ಚಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿ।

Verse 3

यस्मिन्मासे तु या पुण्या तिथिर्येन उपासिता । यद्विधानं च पूजादेस्तत्सर्वं वद सांप्रतम् ॥ ३ ॥

ಯಾವ ಯಾವ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ ತಿಥಿ ಉಪಾಸ್ಯವೋ, ಯಾವ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕೋ—ಪೂಜಾದಿ ಕರ್ಮಗಳ ನಿಯಮವಿಧಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ಈಗ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 4

सनातन उवाच । श्रृणु नारद वक्ष्यामि तिथीनां ते व्रतं पृथक् । तिथीशानुक्रमादेव सर्वसिद्धिविधायकम् ॥ ४ ॥

ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಾರದಾ, ಕೇಳು; ತಿಥಿಗಳ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಾನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ತಿಥಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುವುದೇ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 5

चैत्रे मासि जगद्ब्रह्मा ससज प्रथमेऽहनि । शुक्लपक्षे समग्रं वै तदा सूर्योदये सति ॥ ५ ॥

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನ, ಸೂರ್ಯೋದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗದ್-ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಮಗ್ರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 6

वत्सरादौ वसंतादौ बलिराज्ये तथैव च । पूर्वविद्धैव कर्तव्या प्रतिपत्सर्वदा बुधैः ॥ ६ ॥

ವರ್ಷಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ವಸಂತಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಲಿರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಲದಲ್ಲೂ—ಪ್ರತಿಪತ್ ತಿಥಿಯನ್ನು ಸದಾ ‘ಪೂರ್ವವಿದ್ಧಾ’ ನಿಯಮದಂತೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 7

तत्र कार्या महाशांतिः सर्वकल्मषनाशिनी । सर्वोत्पातप्रशमनी कलिदुष्कृतहारिणी ॥ ७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಶಾಂತಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಅದು ಸರ್ವ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು, ಎಲ್ಲ ಉಪದ್ರವ-ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ದುಷ್ಕೃತಫಲವನ್ನು ಹರಿಸುವುದು।

Verse 8

आयुः प्रदापुष्टिकरी धनसौभाग्यवर्द्धिनी । मंगल्या च पवित्रा च लोकद्वयमुखावहा ॥ ८ ॥

ಇದು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವದು, ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವದು, ಧನ ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವದು. ಇದು ಮಂಗಳಕರವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆಗಿ, ಇಹಲೋಕ–ಪರಲೋಕ ಎರಡರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 9

तस्यामादौ तु संपूज्यो ब्रह्मा वह्निवपुर्धरः । पाद्यार्ध्यपुष्पधूपैश्च वस्त्रालंकारभोजनैः ॥ ९ ॥

ಆ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪ ದೇಹಧಾರಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ ಹಾಗೂ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣ, ಭೋಜನಗಳಿಂದ।

Verse 10

होमैर्बल्युपहारैश्च तथा ब्राह्मणतर्पणैः । ततः क्रमेण देवेभ्यः पूजा कार्या पृथक्पृथक् ॥ १० ॥

ಹೋಮಗಳು, ಬಲಿ-ಉಪಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತರ್ಪಣಗಳಿಂದ; ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 11

कृत्वोंकार नमस्कारं कुशोदकतिलाक्षतैः । सवस्त्रं सहिरण्यं च ततो दद्याद्दिजातये ॥ ११ ॥

ಓಂಕಾರ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕುಶಯುಕ್ತ ಜಲ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ; ನಂತರ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 12

दक्षिणां वेदविदुषे व्रतसंपूर्तिहेतवे । एवं पूजाविशेषेण व्रतं स्यात्सौरिसंज्ञकम् ॥ १२ ॥

ವ್ರತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ವೇದವಿದ್ವಾಂಸನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾವಿಧಾನದಿಂದ ಈ ವ್ರತವು ‘ಸೌರಿ-ವ್ರತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 13

आरोग्यदं नृणां विप्र तस्मिन्नेव दिने मुने । विद्याव्रतमपि प्रोक्तमस्यामेव तिथौ मुने ॥ १३ ॥

ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಹೇ ಮುನೇ! ಈ ವ್ರತವು ಅದೇ ದಿನದಲ್ಲೇ ಜನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ಮುನೇ! ಇದೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ‘ವಿದ್ಯಾ-ವ್ರತ’ವೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 14

तिलकं नाम च प्रोक्तं कृष्णेनाजातशत्रवे । अथ ज्येष्ठे सिते पक्षे पक्षत्यां दिवसोदये ॥ १४ ॥

‘ತಿಲಕ’ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅಜಾತಶತ್ರುವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಅದು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 15

देवोद्यानभवं हृद्यं करवीरं समर्चयेत् । रक्ततन्तुरीधानं गंधधूपविलेपनैः ॥ १५ ॥

ದೇವೋದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮನೋಹರ ಕರವೀರ ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಂಪು ದಾರದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಸಮಿಧೆಗಳು, ಸುಗಂಧ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ಧೂಪದಿಂದಲೂ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

प्ररूढसप्तधान्यैश्च नारगैर्बीजपूरकैः । अभ्युक्ष्याक्षततोयेन मंत्रेणेत्थं क्षमापयेत् ॥ १६ ॥

ಮೊಳೆತ ಏಳು ಧಾನ್ಯಗಳು, ದಾಳಿಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಪೂರಕ (ನಿಂಬೆ)ಗಳೊಂದಿಗೆ; ಅಕ್ಷತ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಅಭ್ಯಕ್ಷಣೆ/ಛಿಟಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿ ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 17

करवीर वृषावास नमस्ते भानुवल्लभ । दंभोलिमृडदुर्गादिदेवानां सततं प्रिय ॥ १७ ॥

ಹೇ ಕರವೀರ, ಹೇ ವೃಷಾವಾಸ! ಹೇ ಭಾನುವಲ್ಲಭ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀವು ವಜ್ರಧಾರಿ ಇಂದ್ರ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಮೊದಲಾದ ದೇವರಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದೀರಿ.

Verse 18

आकृष्णेनेति वेदोक्तमंत्रेणेत्थं क्षमापयेत् । एवं भक्त्या समभ्यर्च्य दत्त्वा विप्राय दक्षिणाम् ॥ १८ ॥

‘ಆಕೃಷ್ಣೇನೇತಿ’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ವೇದೋಕ್ತ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 19

प्रदक्षिणं ततः कुर्यात्पश्चात्स्वभवनं व्रजेत् । नभः शुक्ले प्रतिपदि लक्ष्मीबुद्धिप्रदायकम् ॥ १९ ॥

ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ನಭಸ್ (ಭಾದ್ರಪದ) ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿಪದಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ ಈ ವ್ರತವು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 20

धर्मार्थकाममोक्षाणां निदानं परमं व्रतम् । सोमवारं समारभ्य सार्धमासत्रयं द्विज ॥ २० ॥

ಓ ದ್ವಿಜನೇ! ಈ ಪರಮ ವ್ರತವು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮೂರುವರೆ ತಿಂಗಳು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 21

कार्तिकासितभूतायामुपोष्यं व्रततत्परः । पूर्णायां शिवमभ्यर्च्य सुवण वंशसंयुतम् ॥ २१ ॥

ಕಾರ್ತಿಕ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸುವರ್ಣ-ವಂಶ (ಬಂಗಾರದ ಬಿದಿರು/ದಂಡ) ಸಹಿತ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 22

वायनं सुमहत्पुण्यं देवताप्रीतिवर्धकम् । दद्याद्विप्राय संकल्प्य धनवृद्ध्यै मुनीश्वर ॥ २२ ॥

ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ‘ವಾಯನ’ ಎಂಬ ದಾನ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರ, ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಧನವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 23

भाद्रशुक्लप्रतिपदि व्रतं नाम्ना महत्तमम् । व्रतं मौनाह्वयं केचित्प्राहुरत्र शिवोऽर्च्यते ॥ २३ ॥

ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ವ್ರತವಿದೆ. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ‘ಮೌನ ವ್ರತ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

नैवेद्यं तु पचेन्मौनी षोडशत्रिगुणानि च । फलानि पिष्टपक्वानि दद्याद्विप्राय षोडश ॥ २४ ॥

ಮೌನ ಆಚರಿಸುವವನು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಹದಿನಾರರ ಮೂರರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬೇಯಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 25

देवाय षोडशान्यानि भुज्यंते षोडशात्मना । सौवर्णं शिवमभ्यर्च्य कुम्भोपरि विधानवित् ॥ २५ ॥

ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅಭಿಷಿಕ್ತ ಕುಂಭದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸುವರ್ಣಮಯ ಶಿವನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಷೋಡಶಾತ್ಮಕ ಭಾವದಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ತಾನೂ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 26

तत्सर्वं धेनुसहितमाचार्य्याय प्रदापयेत् । इदं कृत्वा व्रतं विप्र देव देवस्य शूलिनः ॥ २६ ॥

ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ—ಹಸುವಿನೊಡನೆ—ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಈ ರೀತಿ ವ್ರತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವನು ದೇವದೇವ ಶೂಲಿನ (ಶಿವ) ಕೃಪೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

चतुर्दशाब्दं देहांतं भुक्तभोगः शिवं व्रजेत् । आश्विने सितपक्षत्यां कृत्वाशोकव्रतं नरः ॥ २७ ॥

ಆಶ್ವಿನ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ (ನಿಯತ) ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿದವನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೋಗಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೇಹಾಂತದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

अशोको जायते विप्रधनधान्यसमन्वितः । अशोकपूजनं तत्र कार्यं नियमतत्परैः ॥ २८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷವು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಯಮನಿಷ್ಠರು ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 29

व्रतांते द्वादशे वर्षे मूर्तिं चाशोकशाखिनः । समर्प्य गुरवे भक्त्या शिवलोके महीयते ॥ २९ ॥

ವ್ರತಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಸಂಬಂಧಿತ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುರುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

अस्यामेव प्रतिपदि नवरात्रं समारभेत् । पूर्वाह्णे पूजयेद्देवीं घटस्थापनपूर्वकम् ॥ ३० ॥

ಈ ಪ್ರತಿಪದ ತಿಥಿಯಲ್ಲೇ ನವರಾತ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 31

अंकुरारोपणं कृत्वा यवैर्गोधूममिश्रितैः । ततः प्रतिदिनं कुर्यादेकभुक्तमयाचितम् ॥ ३१ ॥

ಯವಕ್ಕೆ ಗೋಧಿಯನ್ನು ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಅಂಕುರಾರೋಪಣ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ನಂತರ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಯಾಚಿಸದೆ ದೊರಕಿದ (ಅಯಾಚಿತ) ಆಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 32

उपवासं यथाशक्ति पूजापाठजपादिकम् । मार्कंण्डेय पुराणोक्तं चरितत्रितयं द्विज ॥ ३२ ॥

ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ಪೂಜೆ, ಪಾಠ, ಜಪ ಮೊದಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಚರಿತ್ರತ್ರಯವನ್ನೂ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 33

पठनीयं नवदिनं भुक्तिमुक्ती अभीप्सता । कुमारीपूजनं तत्र प्रशस्तं भोजनादिभिः ॥ ३३ ॥

ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಬಯಸುವವನು ಒಂಬತ್ತು ದಿನ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಆ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಭೋಜನಾದಿ ಆತಿಥ್ಯಸಹಿತ ಕುಮಾರೀಪೂಜೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 34

इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र सर्वसिद्ध्यालयो नरः । जायते भुवि दुर्गायाः प्रसादान्नात्र संशयः ॥ ३४ ॥

ಓ ವಿಪ್ರ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 35

अथोर्जसितपक्षत्यां नवरात्रोदितं चरेत् । विशेषादन्नकूटाख्यं विष्णुप्रीतिविवर्धनम् ॥ ३५ ॥

ನಂತರ ಊರ್ಜ (ಆಶ್ವಿನ) ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಅನ್ನಕೂಟ’ ಎಂಬ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಅದು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 36

सर्वपाकैः सर्ददोहैः सर्वैः सर्वार्थसिद्धये । कर्तव्यमन्नकूटं तु गोवर्द्धनसमर्चने ॥ ३६ ॥

ಎಲ್ಲಾ ಗುರಿಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗೋವರ್ಧನ ಸಮರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಕೂಟವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಪಾಕಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 37

सायं गोभिः सह श्रीमद्गोवर्द्धनधराधरम् । समर्च्य दक्षिणीकृत्य भुक्तिमुक्ती समाप्नुयात् ॥ ३७ ॥

ಸಾಯಂಕಾಲ ಗೋವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಮದ್ ಗೋವರ್ಧನಧಾರಿ, ಧರಾಧರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 38

अथ मार्गसिताद्यायां धनव्रतमनुत्तमम् । नक्तं विष्ण्वर्चनं होमैः सौवर्णीं हुतभुक्तनुम् ॥ ३८ ॥

ಇದೀಗ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತಮ ಧನವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೋಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ, ಸ್ವರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆ/ಹವಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 39

रक्तवस्त्रयुगाच्छन्नां द्विजाय प्रतिपादयेत् । एवं कृत्वा धनैर्धान्यैः समृद्धो जायते भुवि ॥ ३९ ॥

ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು (ಆವರಣವಾಗಿ) ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧನ-ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

वह्निना दग्धपापस्तु विष्णुलोके महीयते । पौषशुक्लप्रतिपदि भानुमभ्यर्च्य भक्तितः ॥ ४० ॥

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಾಪಗಳು ದಗ್ಧವಾದವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಪೌಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪ್ರತಿಪದೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ ಅಂಥ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 41

एकभक्तव्रतो मर्त्यो भानुलोकमवाप्नुयात् । माघशुक्लाद्यदिवसे वह्निं साक्षान्महेश्वरम् ॥ ४१ ॥

ಏಕಭಕ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಭಾನುಲೋಕ (ಸೂರ್ಯಲೋಕ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಾಘ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಮೊದಲ ದಿನ ಸాక్షಾತ್ ಮಹೇಶ್ವರಸ್ವರೂಪವಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 42

समभ्यर्च्य विधानेन समृद्धो जायते भुवि । अथ फाल्गुनशुक्लादौ देवदेवं दिगंबरम् ॥ ४२ ॥

ವಿಧಾನದಂತೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವನಾದ ದಿಗಂಬರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 43

धूलिधूसरसर्वांगं जलैरुक्षेत्समंततः । कर्मणा लौकिकेनापि संतुष्टो हि महेश्वरः ॥ ४३ ॥

ಧೂಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸರ್ವಾಂಗವಿರುವವನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಜಲದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಕಿಕ ಸೇವಾಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

स्वसायुज्यं प्रदिशति भक्त्या सम्यक्समर्चितः । वैशाखे तु सिताद्यायां विष्णुं विश्वविहारिणम् ॥ ४४ ॥

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿಹಾರಿಣಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆದಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ—ಅವನು ತನ್ನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

समभ्यर्च्य विधानेन विप्रान्संभोजयेद्वती । एवं शुचिसिताद्यायां ब्रह्माणं जगतां गुरुम् ॥ ४५ ॥

ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀಯು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಪವಿತ್ರ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆದಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಜಗದ್ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 46

विष्णुना सहितो ब्रह्मा सर्वलोकेश्वरेश्वरः । स्वसायुज्यं प्रदिशति सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् ॥ ४६ ॥

ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮ—ಸರ್ವಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ—ಭಕ್ತನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಪಡೆದವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 47

आसु द्वादशमासानां प्रतिपत्सु द्विजोत्तम । व्रतानि तुभ्यं प्रोक्तानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च ॥ ४७ ॥

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಹೀಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳ ಪ್ರತಿಪದ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಅವು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುವವು.

Verse 48

व्रतेष्वेतेषु सर्वेषु ब्रह्मचर्यं विधीयते । भोजने तु हविष्यान्नं सामान्यत उदाहृतम् ॥ ४८ ॥

ಈ ಎಲ್ಲಾ ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಚರಣೆ ವಿಧಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಹಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವಾಗಿ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನ—ಸರಳ ಯಜ್ಞೀಯ ಭೋಜನ—ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 49

इति श्रीबृहन्ननारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासप्रतिपद्व्रतनिरूपणं नाम दशोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ ११० ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಚತುರ್ಥ ಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಾದಶಮಾಸ ಪ್ರತಿಪದಾ-ವ್ರತ ನಿರೂಪಣ’ ಎಂಬ ನೂರ ಹತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.