The Description of the Skanda Purāṇa’s Anukramaṇī (Index/Summary)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं स्कन्दसंज्ञकम् । यस्मिन्प्रतिपदं साक्षान्महादेवो व्यवस्थितः ॥ १ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ವತ್ಸಾ, ಕೇಳು; ನಾನು ಸ್ಕಂದಸಂಜ್ಞಕ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರವಚಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪದದಲ್ಲೂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹಾದೇವನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ॥೧॥

Verse 2

पुराणे शतकोटो तु यच्छैवं वर्णितं मया । लक्षं तस्यार्थं जातस्य सारो व्यासेन कीर्तितः ॥ २ ॥

ಶತಕೋಟಿ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವ ಆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಶೈವ ವಿಷಯದ ಅರ್ಥಸಮೂಹದ ಸಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಸರು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ ॥೨॥

Verse 3

स्कन्दाह्वयस्तत्र खण्डाः सप्तैव परिकल्पिताः । एकाशीतिसहस्रं तु स्कान्दं सर्वोघकृतंनम् ॥ ३ ॥

ಸ್ಕಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಏಳು ಖಂಡಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿರುವ ಸ್ಕಾಂದವು ಎಲ್ಲ ಪಾಪ-ತಾಪಗಳ ಓಘವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದಾಗಿ ಪೂಜ್ಯವಾಗಿದೆ ॥೩॥

Verse 4

यः श्रृणोति पठेद्वापि स तु साक्षाच्छिवः स्थितः । यत्र माहेश्वरा धर्माः षण्मुखेन प्रकाशिताः ॥ ४ ॥

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವನಾಗಿಯೇ ಸ್ಥಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಧರ್ಮಗಳು ಷಣ್ಮುಖನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ ॥೪॥

Verse 5

कल्पे तत्पुरुषे वृत्ताः सर्वसिद्धिविधायकाः । तस्य माहेश्वरश्चाथ खंडः पापप्रणाशनः ॥ ५ ॥

ತತ್ಪುರುಷ ಎಂಬ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಖಂಡವೂ ಇದೆ॥೫॥

Verse 6

किंचिन्न्यूनार्कसाहस्रो बहुपुण्यो बृहत्कथः । सुचरित्रशतैर्युक्तः स्कन्दमाहात्म्यसूचकः ॥ ६ ॥

ಬೃಹತ್ಕಥೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ; ಬಹು ಪುಣ್ಯದಾಯಕ, ನೂರಾರು ಸುಚರಿತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ, ಸ್ಕಂದಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ॥೬॥

Verse 7

यत्र केदारमाहात्म्ये पुराणोपक्रमः पुरा । दक्षयज्ञकथा पश्चाच्छिवलिंगार्चने फलम् ॥ ७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕೇದಾರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾಣಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ದಕ್ಷಯಜ್ಞಕಥೆ, ಆಮೇಲೆ ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯ ಫಲ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ॥೭॥

Verse 8

समुद्रमथनाख्यानं देवेंद्रचरितं ततः । पार्वत्याः समुपाख्यानं विवाहस्तदनंतरम् ॥ ८ ॥

ನಂತರ ಸಮುದ್ರಮಥನಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ದೇವೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಆಮೇಲೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ತದನಂತರ ವಿವಾಹ॥೮॥

Verse 9

कुमारोत्पत्तिकथनं ततस्तारकसंगरः । ततः पाशुपताख्यानं चंडाख्यानसमन्वितम् ॥ ९ ॥

ನಂತರ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ)ನ ಉತ್ಪತ್ತಿಕಥನ, ಆಮೇಲೆ ತಾರಕನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ; ಬಳಿಕ ಚಂಡಾಖ್ಯಾನಸಹಿತ ಪಾಶುಪತಾಖ್ಯಾನ ಬರುತ್ತದೆ॥೯॥

Verse 10

द्यूतप्रवर्तनाख्यानं नारदेन समागमः । ततः कुमारमाहात्म्ये पंचतीर्थकथानकम् ॥ १० ॥

ಇಲ್ಲಿ ದ್ಯೂತ (ಜೂಜು) ಪ್ರವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಸಂಗ, ನಂತರ ನಾರದನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಗಮ; ಅನಂತರ ಸನತ್ಕುಮಾರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚತೀರ್ಥಗಳ ಕಥನವು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 11

धर्मवर्मनृपाख्यानं नदीसागरकीर्तनम् । इंद्रद्युम्नकथा पस्चान्नाडीजंघकथान्वितम् ॥ ११ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವರ್ಮ ರಾಜನ ಕಥೆ, ನದಿಗಳೂ ಸಾಗರವೂ ಕುರಿತು ಕೀರ್ತನೆ; ನಂತರ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಕಥೆ—ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಾಡೀಜಂಘನ ಪ್ರಸಂಗವೂ ಸೇರಿದೆ.

Verse 12

प्रादुर्भावस्ततो मह्याः कथा दमनकस्य च । महीसागरसंयोगः कुमारेशकथा ततः ॥ १२ ॥

ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವದ ಕಥೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದಮನಕನ ಚರಿತ್ರೆ; ಅನಂತರ ಭೂಮಿ–ಸಾಗರ ಸಂಯೋಗದ ಪ್ರಸಂಗ, ಬಳಿಕ ಕುಮಾರೇಶನ ಕಥೆ.

Verse 13

ततस्तारकयुद्धं च नानाख्यानसमन्वितम् । वधश्च तारकस्याथ पंचलिंगनिवेशनम् ॥ १३ ॥

ನಂತರ ಅನೇಕ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳೊಡನೆ ತಾರಕಯುದ್ಧ; ಬಳಿಕ ತಾರಕನ ವಧೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಂಚಲಿಂಗಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 14

द्वीपाख्यानं ततः पुण्यमूर्द्धलोकव्यवस्थितिः । ब्रह्मांडस्थितिमानं च वर्करेशकथानकम् ॥ १४ ॥

ನಂತರ ಪುಣ್ಯವಾದ ದ್ವೀಪಗಳ ಕಥನ, ಊರ್ಧ್ವಲೋಕಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆ; ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವರಣೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವರ್ಕರೇಶನ ಕಥೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 15

महाकालसमुद्भूतिः कथा चास्य महाद्भुता । वासुदेवस्य माहात्म्यं कोटितीर्थं ततः परम् ॥ १५ ॥

ಅನಂತರ ಮಹಾಕಾಲನ ಉದ್ಭವದ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಬಳಿಕ ವಾಸುದೇವನ ಮಹಿಮೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಕೋಟಿತೀರ್ಥದ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ।

Verse 16

नानातीर्थसमाख्यानं गुप्तक्षेत्रे प्रकीर्तितम् । पांडवानां कथा पुण्या महाविद्याप्रसाधनम् ॥ १६ ॥

ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳ ಕಥನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವರ ಪುಣ್ಯಕಥೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ।

Verse 17

तीर्थयात्रासमाप्तिश्च कौमारमिदमद्भुतम् । अरुणाचलमाहात्म्यं सनकब्रह्मसंकथा ॥ १७ ॥

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ವರ್ಣನೆಯ ಸಮಾಪ್ತಿ, ಈ ಅದ್ಭುತ ಕೌಮಾರ ಉಪದೇಶ, ಅರುಣಾಚಲದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಹಾಗೂ ಸನಕ–ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂವಾದ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇವೆ।

Verse 18

गौरीतपः समाख्यानं तत्तत्तीर्थनिरूपणम् । माहिषासुरमाख्यानं वधश्चास्य महाद्भुतः ॥ १८ ॥

ಗೌರಿಯ ತಪಸ್ಸಿನ ಕಥನ, ಆ ಆ ತೀರ್ಥಗಳ ನಿರೂಪಣೆ, ಮಹಿಷಾಸುರನ ಆಖ್ಯಾನ, ಮತ್ತು ಅವನ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ವಧ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಇದೆ।

Verse 19

द्रोणाचले शिवास्थानं नित्यदापरिकीर्तितम् । इत्येष कथितः स्कांदे खंडो माहेश्वरोऽद्भुतः ॥ १९ ॥

ದ್ರೋಣಾಚಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವು ನಿತ್ಯವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಖಂಡವು ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 20

द्वितीयो वैष्णवः खंडस्तस्याख्यानानि मे शुणु । प्रथमं भूमिवाराहसमाख्यानं प्रकीर्तितम् ॥ २० ॥

ಎರಡನೆಯದು ವೈಷ್ಣವ-ಖಂಡ; ಅದರ ಆಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ವರಾಹಾವತಾರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ॥೨೦॥

Verse 21

यत्र वेंकटकुध्रस्य माहात्म्यं पापनाशनम् । कमलायाः कथा पुण्या श्रीनिवासस्थितिस्ततः ॥ २१ ॥

ಅಲ್ಲಿ ವೇಂಕಟ ಪರ್ವತದ ಪಾಪನಾಶಕ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವಿದೆ; ಕಮಲಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ದೇವಿಯ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯಿದೆ; ನಂತರ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ನಿವಾಸಸ್ಥಿತಿಯ ವರ್ಣನೆಯಿದೆ॥೨೧॥

Verse 22

कुला लाख्यानकं चात्र सुवर्णमुखरी कथा । नानाख्यानसमायुक्ता भारद्वाजकथाद्भुता ॥ २२ ॥

ಇಲ್ಲಿಯೇ ‘ಕುಲ-ಆಖ್ಯಾನಕ’ ಎಂಬ ವೃತ್ತಾಂತ, ‘ಸುವರ್ಣಮುಖರೀ’ ಕಥೆ, ಹಾಗೂ ನಾನಾ ಆಖ್ಯಾನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಭಾರದ್ವಾಜನ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ॥೨೨॥

Verse 23

मतंगांजनसंवादः कीर्तितः पापनाशनः । पुरुषोत्तममाहात्म्यं कीर्तितं चोत्कले ततः ॥ २३ ॥

ಮತಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಜನರ ಪಾಪನಾಶಕ ಸಂವಾದವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಂತರ ಉತ್ಕಲ (ಒಡಿಶಾ)ದಲ್ಲಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ॥೨೩॥

Verse 24

मार्कंडेयसमाख्यानमंबरीषस्य भूपतेः । इंद्रद्युम्नस्य चाख्यानं विद्यापतिकथा शुभा ॥ २४ ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನ ಪವಿತ್ರ ಆಖ್ಯಾನ, ಭೂಪತಿ ಅಂಬರೀಷನ ವೃತ್ತಾಂತ, ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಕಥೆ, ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಪತಿಯ ಶುಭ ಕಥೆಯೂ (ಇಲ್ಲಿ) ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ॥೨೪॥

Verse 25

जैमिनेः समुपाख्यानं नारदस्यापि वाडव । नीलकंठसमाख्यानं नरसिंहोपवर्णनम् ॥ २५ ॥

ಹೇ ವಾಡವ! ಇಲ್ಲಿ ಜೈಮಿನಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ನಾರದನ ಚರಿತ್ರೆ, ನೀಲಕಂಠ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಭಗವಾನ್ ನರಸಿಂಹನ ವರ್ಣನೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 26

अश्वमेधकथा राज्ञो ब्रह्मलोकगतिस्तथा । रथयाव्राविधिः पश्चाज्जन्मस्थानविधिस्तथा ॥ २६ ॥

ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಕಥೆ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ; ನಂತರ ರಥಯಾವ್ರಾ ವಿಧಿ ಹಾಗೂ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನದ ನಿಯಮಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 27

दक्षिणामूर्त्युपाख्यानं गुंडिवाख्यानकं ततः । रथरक्षाविधानं च शयनोत्सवकीर्तनम् ॥ २७ ॥

ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಗುಂಡಿವಾ ಪ್ರಸಂಗ, ರಥರಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಶಯನೋತ್ಸವ ಕೀರ್ತನವೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 28

श्वेतोपाख्यानमत्रोक्तं पृथुत्सवनिरूपणम् । दोलोत्सवो भगवतो व्रतं सांवत्सराभिधम् ॥ २८ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಪೃಥುವಿನ ಉತ್ಸವ ವಿವರಣೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಾನನ ದೋಲೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ‘ಸಾಂವತ್ಸರ’ ಎಂಬ ವ್ರತವೂ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 29

पूजा चाकामिका विष्णोरुद्दालकनियोगतः । योगसाधनमत्रोक्तं नानायोगनिरूपणम् ॥ २९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ದಾಲಕನ ನಿಯೋಗದಂತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಕಾಮಿಕ (ನಿಷ್ಕಾಮ) ಪೂಜೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯೋಗಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 30

दशावतारकथनं स्रानादिपरिकीर्तनम् । ततो बदरिकायाश्च माहात्म्यं पापनाशनम् ॥ ३० ॥

ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಕಥನ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳ ಕೀರ್ತನೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ತದನಂತರ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಬದరికಾಶ್ರಮ (ಬದ್ರೀನಾಥ) ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 31

अग्न्यादितीर्थमाहात्म्यं वैनतेयशिलाभवम् । कारणं भगवद्वासे तीर्थं कापालमोचनम् ॥ ३१ ॥

ಅಗ್ನ್ಯಾದಿ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ—ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ) ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು—ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ವಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಮತ್ತು ‘ಕಾಪಾಲಮೋಚನ’ ಎಂಬ ಪಾಪವಿಮೋಚಕ ತೀರ್ಥ ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 32

पंचधाराभिधं तीर्थं मेरुसंस्थापनं तथा । ततः कार्तिकमाहात्म्ये माहात्म्यं मदनालसम् ॥ ३२ ॥

ಮುಂದೆ ‘ಪಂಚಧಾರಾ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಮೇರುವಿನ ಸ್ಥಾಪನೆ ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಕಾರ್ತಿಕಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಮದನಾಲಸ’ ಎಂಬ ಮಹಿಮೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 33

धूम्रकेशसमाख्यानं दिनकृत्यानि कार्तिके । पंचभीष्मव्रताख्यानं कीर्तितं भुक्तिमुक्तिदम् ॥ ३३ ॥

ಧೂಮ್ರಕೇಶ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ದಿನಕೃತ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಪಂಚಭೀಷ್ಮವ್ರತ ಕಥನ—ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುವದು—ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 34

ततो मार्गस्य माहात्म्ये विधानं स्नानजं तथा । पुंड्रादिकीर्तनं चात्र मालाधारणपुण्यकम् ॥ ३४ ॥

ನಂತರ ಮಾರ್ಗಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಪುಂಡ್ರಾದಿ ಗುರುತುಗಳ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾಲಾಧಾರಣೆಯ ಪುಣ್ಯವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 35

पंचामृतस्नानपुण्यं घंटानादादिजं फलम् । नानापुष्पार्चनफलं तुलसीदलजं फलम् ॥ ३५ ॥

ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದ ಪುಣ್ಯ, ಗಂಟಾನಾದಾದಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲ, ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಾರ್ಚನೆಯ ಫಲ, ತುಳಸಿದಳ ಅರ್ಪಣದಿಂದ ಜನಿಸುವ ಫಲ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 36

नैवेद्यस्य च माहात्म्यं हरिवासरकीर्तनम् । अखंडैकादशीपुण्यं तथा जागरणस्य च ॥ ३६ ॥

ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಣದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಹರಿವಾಸರ ಕೀರ್ತನೆ, ಅಖಂಡ ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತಪುಣ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಾಗರಣದ ಪುಣ್ಯವೂ—ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 37

यस्योत्सवविधानं च नाममाहात्म्यकीर्तनम् । ध्यानादिपुण्यकथनं माहात्म्यं मथुराभवम् ॥ ३७ ॥

ಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವವಿಧಾನ, ಪವಿತ್ರ ನಾಮಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಕೀರ್ತನೆ, ಧ್ಯಾನಾದಿ ಪುಣ್ಯಕಥನ ಇವೆಲ್ಲವೋ—ಅದೇ ಮಥುರಾಸಂಭವ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 38

मथुरातीर्थमाहात्म्यं पृथगुक्तं ततः परम् । वनानां द्वादशानां च माहात्म्यं कीर्तितं ततः ॥ ३८ ॥

ಅನಂತರ ಮಥುರಾ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಬಳಿಕ ದ್ವಾದಶ ವನಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 39

श्रीमद्भागवतस्यात्र माहात्म्यं कीर्तितं परम् । वज्रशांडिल्यसंवाद अंतर्लीलाप्रकाशकम् ॥ ३९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಪರಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ—ವಜ್ರ-ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ, ಅದು ಪ್ರಭುವಿನ ಅಂತರ್ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 40

ततो माघस्य माहात्म्यं स्नानदानजपोद्भवम् । नानाख्यानसमायुक्तं दशाध्यायैर्निरूपितम् ॥ ४० ॥

ಅನಂತರ ಮಾಘಮಾಸದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವು—ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯಸಹಿತ—ನಾನಾ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 41

ततो वैष्णवमाहात्म्ये शय्यादानादिजं फलम् । जलदा नादिविधयः कामाख्यानमतः परम् ॥ ४१ ॥

ನಂತರ ವೈಷ್ಣವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಯ್ಯಾದಾನಾದಿ ದಾನಗಳಿಂದ ದೊರಕುವ ಫಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಬಳಿಕ ಜಲದಾನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳು, ನಂತರ ಕಾಮಾಖ್ಯಾನವು ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 42

श्रुतदेवस्य चरितं व्याधोपाख्यानमद्भुतम् । तथाक्षयतृतीयादेर्विशेषात्पुण्यकीर्तनम् ॥ ४२ ॥

ಶ್ರುತದೇವನ ಚರಿತ್ರೆಯೂ, ಅದ್ಭುತವಾದ ವ್ಯಾಧೋಪಾಖ್ಯಾನವೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಜೊತೆಗೆ ಅಕ್ಷಯತೃತೀಯಾದಿ ವ್ರತಗಳ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತನವೂ ಉಂಟು।

Verse 43

ततस्त्वयोध्यामाहात्म्ये चक्रब्रह्माह्वतीर्थके । सुरापापविमोक्षाख्ये तथाधारसहस्रकम् ॥ ४३ ॥

ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಚಕ್ರಬ್ರಹ್ಮಾಹ್ವ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ‘ಸುರಾಪಾಪವಿಮೋಕ್ಷ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಆಧಾರಸಹಸ್ರಕ’ ವಿಭಾಗವೂ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 44

स्वर्गद्वारं चंद्रहरिधर्महर्युपवर्णनम् । स्वर्णवृष्टेरुपाख्यानं तिलोदासरयूयुतिः ॥ ४४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಂಗ, ಚಂದ್ರಹರಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಹರಿಗಳ ವರ್ಣನೆ, ಸ್ವರ್ಣವೃಷ್ಟಿಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಸರಯೂ ಸಹಿತ ತಿಲೋದೆಯ ಪ್ರಸಂಗವೂ ಇದೆ।

Verse 45

सीताकुंडं गुप्तहरिसरंयुघर्घरान्वयः । गोप्रतारं च दुग्धोदं गुरुकुंडादिपञ्चकम् ॥ ४५ ॥

ಸೀತಾಕುಂಡ, ಗುಪ್ತ-ಹರಿ-ಸರಸ್ಸು, ಯುಘರ್ಘರ ಎಂಬ ಪಾವನ ಧಾರೆ/ಪರಂಪರೆ, ಗೋಪ್ರತಾರ ಮತ್ತು ದುಘ್ದೋದ—ಗುರು-ಕುಂಡಾದಿ ಪಂಚಕ ಸಹಿತ—ಇವು ಸ್ಮರಣೀಯ ತೀರ್ಥಗಳು।

Verse 46

सोमार्का दीनि तीर्थानि त्रयोदश ततः परम् । गयाकूपस्य माहात्म्यं सर्वाघविनिवर्तकम् ॥ ४६ ॥

ನಂತರ ಸೋಮಾರ್ಕ ಮೊದಲಾದ ಹದಿಮೂರು ತೀರ್ಥಗಳು; ಆಮೇಲೆ ಗಯಾಕೂಪದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 47

मांडव्याश्रमपूर्वाणि तीर्थानि तदनन्तरम् । अजितादि मानसादितीर्थानि गदितानि च ॥ ४७ ॥

ಅನಂತರ ಮಾಂಡವ್ಯಾಶ್ರಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರು; ಬಳಿಕ ಅಜಿತ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನೂ, ಮಾನಸಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 48

इत्येष वैष्णवः खंडो द्वितीयः परिकीर्तितः । अतः परं ब्रह्मखंडं मरीचे श्रृणु पुण्यदम् ॥ ४८ ॥

ಇಂತೆ ಎರಡನೆಯ ವೈಷ್ಣವ-ಖಂಡವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ, ಓ ಮರೀಚಿ, ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ-ಖಂಡವನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 49

यत्र वै सेतुमाहात्म्ये फलं स्नाने क्षणोद्भवम् । गालवस्य तपश्चर्या राक्षसाख्यानकं ततः ॥ ४९ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸೇತು-ಮಹಾತ್ಮ್ಯವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಫಲ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಗಾಲವನ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆ, ಆಮೇಲೆ ರಾಕ್ಷಸ-ಆಖ್ಯಾನ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 50

चक्रतीर्थादिमाहात्म्यं देवीपत्तनसंयुते । वेतालतीर्थमहिमा पापनाशादिकीर्तनम् ॥ ५० ॥

ದೇವೀಪಟ್ಟಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಕ್ರತೀರ್ಥಾದಿಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ವೇತಾಳತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆ—ಪಾಪನಾಶಕರವಾಗಿ ಪುಣ್ಯಫಲ ನೀಡುವುದು—ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 51

मंगलादिकमाहात्म्यं ब्रह्मकुंडादिवर्णनम् । हनुमत्कुंडमहिमागस्त्यतीर्थभवं फलम् ॥ ५१ ॥

ಮಂಗಳಾದಿಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡಾದಿ ಪುಣ್ಯಕುಂಡಗಳ ವರ್ಣನೆ, ಹನುಮತ್ಕುಂಡದ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಅಗಸ್ತ್ಯತೀರ್ಥದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 52

रामतीर्थादिकथनं लक्ष्मीतीर्थनिरूपणम् । शंखादितीर्थमहिमा तथा साध्यामृतादिजः ॥ ५२ ॥

ರಾಮತೀರ್ಥಾದಿಗಳ ಕಥನ, ಲಕ್ಷ್ಮೀತೀರ್ಥದ ನಿರೂಪಣೆ, ಶಂಖಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯಾಮೃತಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವೃತ್ತಾಂತ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 53

धनुष्कोट्यादिमाहात्म्यं क्षीरकुंडादिजं तथा । गायत्र्यादिकतीर्थानां माहात्म्यं चात्र कीर्तितम् ॥ ५३ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಧನುಷ್ಕೋಟಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಕ್ಷೀರಕುಂಡಾದಿ ಸ್ಥಳಗಳ ಮಹಿಮೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಯತ್ರೀ ಮೊದಲಾದ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ವಿವರವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 54

रामनाथस्य महिमा तत्त्वज्ञानोपदेशनम् । यात्राविधानकथनं सेतै मुक्तिप्रदं नृणाम् ॥ ५४ ॥

ರಾಮನಾಥನ ಮಹಿಮೆ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನೋಪದೇಶ, ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನದ ಕಥನ, ಹಾಗೂ ಸೇತು ಮಾನವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 55

धर्मारण्यस्य माहात्म्यं ततः परमुदीरितम् । स्थाणुः स्कन्दाय भगवान्यत्र तत्त्वमुपादिशत् ॥ ५५ ॥

ಅನಂತರ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಪರಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ—ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 56

धर्मारण्यसुसंभूतिस्तत्पुण्यपरिकीर्त्तनम् । कर्म्मसिद्धेः समाख्यानं ऋषिवंशनिरूपणम् ॥ ५६ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶುಭೋದ್ಭವ, ಆ ತೀರ್ಥದ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತನೆ, ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿಯ ಕಥನ ಹಾಗೂ ಋಷಿವಂಶಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 57

अप्सरस्तीर्थमुख्यानां माहात्म्यं यत्र कीर्तितम् । वर्णानामाश्रमाणां च धर्मतत्त्वनिरूपणम् ॥ ५७ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಸ್ತೀರ್ಥ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವವೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 58

दिवः स्थानविभागश्च बकुलार्ककथा शुभा । छत्रानन्दा तथा शांता श्रीमाता च मतंगिनी ॥ ५८ ॥

ಹಾಗೆಯೇ ದಿವ್ಯಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಾನವಿಭಾಗ, ಬಕುಲ–ಅರ್ಕರ ಶುಭಕಥೆ, ಮತ್ತು ಛತ್ರಾನಂದಾ, ಶಾಂತಾ, ಶ್ರೀಮಾತಾ, ಮತಂಗಿನಿ ಇವರ ಕಥನಗಳೂ ಇವೆ।

Verse 59

पुण्यदा च समाख्याता यत्र देव्यः समास्थिताः । इन्द्रेश्वरादिमाहात्म्यं द्वारकादिनिरूपणम् ॥ ५९ ॥

ಆ ಸ್ಥಳ ‘ಪುಣ್ಯದಾ’ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ ಮೊದಲಾದವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಹಾಗೂ ದ್ವಾರಕಾ ಮೊದಲಾದ ತೀರ್ಥಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೂ ಇದೆ।

Verse 60

लोहासुरसमाख्यानं गंगाकूपनिरूपणम् । श्रीरामचरितं चैव सत्यमंदिरवर्णनम् ॥ ६० ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಲೋಹಾಸುರನ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಗಂಗಾಕೂಪದ ನಿರೂಪಣೆ, ಶ್ರೀರಾಮನ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಮಂದಿರದ ವರ್ಣನೆಯೂ ಇದೆ।

Verse 61

जीर्णोद्धा रस्य कथनमासनप्रतिपादनम् । जातिभेदप्रकथनं स्मृतिधर्मनिरूपणम् ॥ ६१ ॥

ಇದು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ವಿಧಿ, ಆಸನಗಳ ನಿಯಮ, ಜಾತಿಭೇದದ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿತ ಧರ್ಮದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ।

Verse 62

ततस्तु वैष्णवा धर्मा नानाख्यानैरुदीरिताः । चातुर्मास्ये ततः पुण्ये सर्वधर्मनिरूपणम् ॥ ६२ ॥

ನಂತರ ಅನೇಕ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆಮೇಲೆ ಪುಣ್ಯ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿರೂಪಣೆ ಇದೆ।

Verse 63

दानप्रशंसा तत्पश्चाद्व्रतस्य महिमा ततः । तपश्चैव पूजायाः सच्छिद्रकथनं ततः ॥ ६३ ॥

ಅನಂತರ ದಾನದ ಪ್ರಶಂಸೆ, ಬಳಿಕ ವ್ರತದ ಮಹಿಮೆ, ನಂತರ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪೂಜಾವಿಧಿ—ಅದರಲ್ಲಾಗುವ ದೋಷ-ಛಿದ್ರಗಳ ವಿವರಣೆಯೂ ಇದೆ।

Verse 64

तद्वृत्तीनां भिदाख्यानं शालग्रामनिरूपणम् । भारकस्य वधोपायो वृक्षाचामहिमा तथा ॥ ६४ ॥

ನಂತರ ಆ ವೃತ್ತಾಂತಗಳ ಭೇದವಿವರಣೆ, ಶಾಲಗ್ರಾಮದ ನಿರೂಪಣೆ, ಭಾರಕನ ವಧೆಯ ಉಪಾಯ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಾಚಮನ (ಆಚಮನ)ದ ಮಹಿಮೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 65

विष्णोः शापश्च वृक्षत्वं पार्वत्यनुतपस्ततः । हरस्य तांडवं नृत्यं रामनामनिरूपणम् ॥ ६५ ॥

ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಾಪದಿಂದ ವೃಕ್ಷತ್ವ ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಸ್ಸು, ಹರನ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನಾಮದ ನಿರೂಪಣೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 66

हरस्य लिंगपतनं कथा बैजवनस्य च । पार्वतीजन्मचरितं तारकस्य वधोऽद्भुतः ॥ ६६ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಹರನ ಲಿಂಗಪತನದ ಕಥೆ, ಬೈಜವನನ ಉಪಾಖ್ಯಾನ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಜನ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ತಾರಕನ ಅದ್ಭುತ ವಧೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 67

प्रणवैश्वर्यकथनं तारकाचरितं पुनः । दक्षयज्ञसमाप्तिश्च द्वादशाक्षरभूषणम् ॥ ६७ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಮಾಧಿಕ್ಯ, ಪುನಃ ತಾರಕಚರಿತ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞದ ಸಮಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಭೂಷಣವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 68

ज्ञानयोगसमाख्यानं महिमा द्वादशाक्षरेः । श्रवणादिकपुण्यं च कीर्तितं शर्मदं नृणाम् ॥ ६८ ॥

ಜ್ಞಾನಯೋಗದ ವಿವರಣೆ, ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆ, ಹಾಗೂ ಶ್ರವಣಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ—ಅದು ಮಾನವರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 69

ततो ब्राह्मोत्तरे भागे शिवस्य महिमाद्भुतः । पंचाक्षरस्य महिमा गोकर्णमहिमा ततः ॥ ६९ ॥

ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮೋತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆ, ಹಾಗೂ ಆಮೇಲೆ ಗೋಕರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಾವನ ಮಹಿಮೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 70

शिवरात्रैश्च महिमा प्रदोषव्रतकीर्तनम् । सोमवारव्रतं चापि सीमंतिन्याः कथानकम् ॥ ७० ॥

ಇಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ವ್ರತಗಳ ಮಹಿಮೆ, ಪ್ರದೋಷ ವ್ರತದ ಕೀರ್ತನೆ, ಸೋಮವಾರ ವ್ರತ ಹಾಗೂ ಸೀಮಂತಿನಿ ಎಂಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಕಥೆಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 71

भद्रायुत्पत्तिकथनं सदाचारनिरूपणम् । शिववर्मसमुद्देशो भद्रायूद्वाहवर्णनम् ॥ ७१ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಯುವಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಕಥೆ, ಸದಾಚಾರದ ನಿರೂಪಣೆ, ಶಿವವರ್ಮನ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾಯುವಿನ ವಿವಾಹವರ್ಣನೆ ಇದೆ।

Verse 72

भद्रायुमहिमा चापि भस्ममाहात्म्यकीर्तनम् । शबराख्यानकं चैव उमामाहेश्वरं व्रतम् ॥ ७२ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಯುವಿನ ಮಹಿಮೆ, ಭಸ್ಮದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಕೀರ್ತನೆ, ಶಬರಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಉಮಾ–ಮಾಹೇಶ್ವರ ವ್ರತವೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 73

रुद्राक्षस्य च माहात्म्यं रुद्राध्यायस्य पुण्यकम् । श्रवणादिकपुण्यं च ब्रह्मखंडोऽयमीरितः ॥ ७३ ॥

ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಖಂಡವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ರುದ್ರಾಕ್ಷದ ಮಹಿಮೆ, ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯದ ಪುಣ್ಯ, ಹಾಗೂ ಶ್ರವಣಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯ।

Verse 74

अतः परं चतुर्थँ तु काशीखंडमनुत्तमम् । विंध्यनारदयोर्यत्र संवादः परिकीर्तितः ॥ ७४ ॥

ಇದಾದ ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅನುತ್ತಮ ಕಾಶೀಖಂಡ ಬರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರದನ ಸಂವಾದವು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 75

सत्यलोकप्रभावश्चागस्त्यावासे सुरागमः । पतिव्रताचरित्रं च तीर्थयात्रा प्रशंसनम् ॥ ७५ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಲೋಕದ ಮಹಿಮೆ, ಅಗಸ್ತ್ಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳ ಆಗಮನ, ಪತಿವ್ರತೆಯ ಆದರ್ಶಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಶಂಸೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 76

ततश्च सप्तपुर्याख्या संयमिन्या निरूपणम् । बुधस्य च तथेंद्राग्न्योर्लोकाप्तिः शिवशर्मणः ॥ ७६ ॥

ನಂತರ ‘ಸಪ್ತಪುರಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಏಳು ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳ ವರ್ಣನೆ, ಸಂಯಮಿನಿಯ ನಿರೂಪಣೆ, ಬುಧನ ಕಥೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವಶರ್ಮನು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 77

अग्नेः समुद्भवश्चैव क्रव्याद्वरुणसंभवः । गंधवत्यलकापुर्योरीश्वर्याश्च समुद्भवः ॥ ७७ ॥

ಒಂದು ರೂಪವು ಕೇವಲ ಅಗ್ನಿಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಕ್ರವ್ಯಾದ (ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ) ಅಗ್ನಿ ವರುಣನಿಂದ ಜನಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಧವತಿ ಹಾಗೂ ಅಲಕಾಪುರಿಯಿಂದಲೂ ಐಶ್ವರ್ಯ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 78

चंद्रार्कबुधलोकानां कुजेज्यार्कभुवां क्रमात् । मम विष्णोर्ध्रुवस्यापि तपोलोकस्य वर्णनम् ॥ ७८ ॥

ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಬುಧರ ಲೋಕಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಜ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಶುಕ್ರರ ಭುವನಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಲೋಕ, ವಿಷ್ಣುಲೋಕ, ಧ್ರುವಲೋಕ ಮತ್ತು ತಪೋಲೋಕವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 79

ध्रुवलोककथा पुण्या सत्यलोकनिरीक्षणम् । स्कंदागस्त्यसमालापो मणिकर्णीसमुद्भवः ॥ ७९ ॥

ಧ್ರುವಲೋಕದ ಪುಣ್ಯಕಥೆ, ಸತ್ಯಲೋಕದ ದರ್ಶನ, ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಹಾಗೂ ಮಣಿಕರ್ಣಿಯ ಉದ್ಭವ—ಇವು ವಿಷಯಗಳು ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 80

प्रभावश्चापि गंगाया गंगानामसहस्रकम् । वाराणसीप्रशंसा च भैरवाविर्भवस्ततः ॥ ८० ॥

ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ಮಹಿಮೆ, ‘ಗಂಗಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ’, ವಾರಾಣಸಿಯ ಸ್ತುತಿ, ಹಾಗೂ ಅನಂತರ ಭೈರವನ ಅವಿರ್ಭಾವವು ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 81

दंडपाणिज्ञानवाप्योरुद्भवः समनंतरम् । ततः कलावत्याख्यानं सदाचारनिरूपणम् ॥ ८१ ॥

ತದನಂತರ ದಂಡಪಾಣಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವಾಪಿಯ ಉದ್ಭವವಿವರಣೆ; ಬಳಿಕ ಕಲಾವತಿಯ ಆಖ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರದ ನಿರೂಪಣೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 82

ब्रह्मचारिसमाख्यानं ततः स्त्रीलक्षणानि च । कृत्याकृत्यविनिर्देशो ह्यविमुक्तेशवर्णनम् ॥ ८२ ॥

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ಆಖ್ಯಾನ, ಸ್ತ್ರೀಲಕ್ಷಣಗಳು, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು–ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶ, ಹಾಗೂ ಅವಿಮುಕ್ತೇಶನ ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 83

गृहस्थयोगिनो धर्माः कालज्ञानं ततः परम् । दिवोदासकथा पुण्या काशिकावर्णनं ततः ॥ ८३ ॥

ಮುಂದೆ ಗೃಹಸ್ಥ-ಯೋಗಿಯ ಧರ್ಮಗಳು, ನಂತರ ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಕುರಿತು ಉನ್ನತ ಉಪದೇಶ, ಬಳಿಕ ದಿವೋದಾಸನ ಪುಣ್ಯಕಥೆ, ಅನಂತರ ಕಾಶಿಕೆಯ ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 84

मायागणपतेश्चाथ भुवि प्रादुर्भवस्ततः । विष्णुमायाप्रपंचोऽथ दिवोदासविमोक्षणम् ॥ ८४ ॥

ನಂತರ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ-ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ, ಅನಂತರ ವಿಷ್ಣುಮಾಯೆಯ ವಿಸ್ತಾರ, ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ದಿವೋದಾಸನ ವಿಮೋಚನೆ (ಮುಕ್ತಿ) ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 85

ततः पंचनदोत्पर्त्तिर्बिंदुमाधवसंभवः । ततो वैष्णवतीर्थाख्या शूलिनः काशिकागमः ॥ ८५ ॥

ತದನಂತರ ಪಂಚನದದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಮಾಧವನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವು ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ‘ವೈಷ್ಣವತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಪ್ರಕರಣ ಹಾಗೂ ಶೂಲಿನ (ಶಿವ)ನ ಕಾಶಿಗೆ ಆಗಮನವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 86

जैगीषव्येन संवादो ज्येष्ठेशाख्या महेशितुः । क्षेत्राख्यानं कंदुकेशः व्याघ्रेश्वरसमुद्भवः ॥ ८६ ॥

ಜೈಗೀಷವ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಮಹೇಶ್ವರನ ‘ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಶ’ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತ ರೂಪದ ವರ್ಣನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಘ್ರೇಶ್ವರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂದುಕೇಶ ಕ್ಷೇತ್ರಾಖ್ಯಾನವು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 87

शैलेशरत्नेश्वरयोः कृत्तिवासस्य चोद्भवः । देवतानामधिष्टानं दुर्गासुरपराक्रमः ॥ ८७ ॥

ಶೈಲೇಶ-ರತ್ನೇಶ್ವರರ ಹಾಗೂ ಕೃತ್ತಿವಾಸನ ಉದ್ಭವಕಥೆ; ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ವರ್ಣನೆ; ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ-ಅಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 88

दुर्गाया विजयश्चाथ ॐकारेशस्य वर्णनम् । पुनरोंकार माहात्म्य त्रिलोचोनसमुद्भवः ॥ ८८ ॥

ನಂತರ ದುರ್ಗೆಯ ವಿಜಯಕಥೆ ಮತ್ತು ಓಂಕಾರೇಶನ ವರ್ಣನೆ. ಪುನಃ ಪವಿತ್ರ ‘ಓಂ’ (ಪ್ರಣವ)ದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದ ಕೀರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ತ್ರಿಲೋಚನ (ಶಿವ)ನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 89

केदाराख्या च धर्मेश कथा विष्णुभुजोद्भवा । वीरेश्वरसमाख्यानं गंगामाहात्म्यकीर्तनम् ॥ ८९ ॥

ಕೇದಾರ ಎಂಬ ಪ್ರಕರಣ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭುಜದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಧರ್ಮೇಶನ ಕಥೆ; ವೀರೇಶ್ವರಾಖ್ಯಾನ; ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದ ಕೀರ್ತನೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 90

विश्वकर्मेशमहिमा दक्षयज्ञोद्भवस्तथा । सतीशस्यामृतेशादेर्भुजस्तंभः पराशरे ॥ ९० ॥

ಹೇ ಪರಾಶರ, ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಸತೀಶನೂ ಅಮೃತೇಶಾದಿಗಳೂ ಭುಜಸ್ತಂಭನಗೊಂಡ ಕಥೆಯೂ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 91

क्षेत्रतीर्थकदंबश्च मुक्तिमडपसंकथा । विश्वेशविभवश्चाथ ततो यात्रापरिक्रमः ॥ ९१ ॥

ನಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರ-ತೀರ್ಥಗಳ ಗುಚ್ಛ, ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪದ ಕಥನ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ವೈಭವ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಯಾತ್ರಾ-ಪರಿಕ್ರಮೆಯ ವಿಧಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 92

अतः परं त्ववंत्याख्यं श्रृणु खंड च पंचमम् । महाकालवनाख्यानं ब्रह्मशीर्षच्छिदा ततः ॥ ९२ ॥

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ‘ಅವಂತಿ’ ಎಂಬ ಐದನೇ ಖಂಡವನ್ನು ಕೇಳು; ನಂತರ ಮಹಾಕಾಲವನದ ಆಖ್ಯಾನ, ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಶಿರಶ್ಛೇದನದ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 93

प्रायश्चित्तविधिश्चाग्नेरुत्पत्तिश्च सुरागमः । देवदीक्षा शिवस्तोत्रं नानापातकनाशनम् ॥ ९३ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ವಿಧಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ದೇವಾಗಮ ಪರಂಪರೆ; ದೇವದೀಕ್ಷೆ, ಶಿವಸ್ತೋತ್ರ, ಮತ್ತು ನಾನಾ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಉಪಾಯಗಳೂ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 94

कपोलमोचनाख्यानं महाकालवनस्थितिः । तीर्थं कनखलेशस्य सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ९४ ॥

ಮಹಾಕಾಲವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಕಪೋಲಮೋಚನದ ಆಖ್ಯಾನ—ಕನಖಲೇಶ್ವರನ ಈ ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 95

कुंडमप्सरसंज्ञं च सरो रुद्रस्य पुण्यदम् । कुडवेशं च विद्याध्रं मर्कटेश्वरतीर्थकम् ॥ ९५ ॥

‘ಅಪ್ಸರಾ’ ಎಂಬ ಕುಂಡ, ರುದ್ರನ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಸರೋವರ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಡವೇಶ, ವಿದ್ಯಾಧರ ಮತ್ತು ಮರ್ಕಟೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥವೂ (ಅಲ್ಲಿ) ಇದೆ.

Verse 96

स्वर्गद्वारचतुःसिंधुतीर्थं शंकरवापिका । शंकराक गन्धवतीतीर्थं पापप्रणाशनम् ॥ ९६ ॥

ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ಚತುಃಸಿಂಧು ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ, ಶಂಕರವಾಪಿಕಾ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ವಾಪಿ, ಮತ್ತು ಶಂಕರಾಕ-ಗಂಧವತೀ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ—ಇವೆಲ್ಲ ಪಾಪನಾಶಕಗಳು.

Verse 97

दशाश्वमेधिकानंशतीर्थे च हरिसिद्धिदम् । पिशाचकादियात्रा च हनुमत्कवचेश्वरौ ॥ ९७ ॥

ದಶಾಶ್ವಮೇಧಿಕಾ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ಶತೀರ್ಥ, ಮತ್ತು ಹರಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವ (ಸ್ಥಳ); ಹಾಗೆಯೇ ಪಿಶಾಚಾದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನ, ಹನುಮಂತ, ಕವಚ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ (ವಿಷಯಗಳ) ವರ್ಣನೆಯೂ ಇದೆ.

Verse 98

महाकालेशयात्रा च वल्मीकेश्वरतीर्थकम् । शुक्रे च पञ्चमे चाख्ये कुशस्थल्याः प्रदक्षिणाः ॥ ९८ ॥

ಮಹಾಕಾಲೇಶ ಯಾತ್ರೆ, ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಶಸ್ಥಳಿಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳು—ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ‘ಪಂಚಮಿ’ ಎಂಬ ಐದನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿಯೂ—(ಮಾಡಬೇಕು).

Verse 99

अक्रूरसंज्ञकन्त्वेकपादं चंद्रार्कवैभवम् । करभेशाख्यतीर्थं च लटुकेशादितीर्थकम् ॥ ९९ ॥

ಅಕ್ರೂರ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ಏಕಪಾದ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ವೈಭವದಿಂದ ಖ್ಯಾತ ಧಾಮ; ಕರಭೇಶ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ಹಾಗೆಯೇ ಲಟುಕೇಶ ಮೊದಲಾದ ತೀರ್ಥಸ್ಥಳಗಳೂ (ವರ್ಣಿತ)ವೆ.

Verse 100

मार्कंडेशं यज्ञवापी सोमेशं नरकांतकम् । केदारेश्वररामेशसौभाग्येशनरार्ककम् ॥ १०० ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ, ಯಜ್ಞವಾಪೀ, ಸೋಮೇಶ, ನರಕಾಂತಕ, ಕೇದಾರೇಶ್ವರ, ರಾಮೇಶ, ಸೌಭಾಗ್ಯೇಶ, ನರಾರ್ಕಕ—ಇವೆಲ್ಲ ಪುಣ್ಯನಾಮಗಳು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕಾದವು.

Verse 101

केशवार्कं शक्तिभेदं स्वर्णसारमुखानि च । ॐकारेशादितीर्थानि अंधकश्रुतिकीर्तनम् ॥ १०१ ॥

ಕೇಶವಾರ್ಕದ ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಶಕ್ತಿಭೇದದ ವಿವರಣೆ, ‘ಸ್ವರ್ಣಸಾರ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವಿಭಾಗಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಓಂಕಾರೇಶ ಮೊದಲಾದ ತೀರ್ಥಗಳ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ‘ಅಂಧಕ-ಶ್ರುತಿ’ ಪರಂಪರೆಯ ಕೀರ್ತನೆ—ಇವೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ.

Verse 102

कालारण्ये लिंगसंख्या स्वर्णश्रृंगाभिधानकम् । कुशस्थल्या अवंत्याश्चोज्जयिन्या अभिधानकम् ॥ १०२ ॥

ಕಾಲಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗಸಂಖ್ಯಾ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ ‘ಸ್ವರ್ಣಶೃಂಗ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹಾಗೆಯೇ ಕುಶಸ್ಥಲೀ—ಅವಂತಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಮ; ಅದನ್ನು ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 103

पद्मावतीवै कुमुद्वत्यमरावतिनामकम् । विशालाप्रतिकल्पाभिधानं च ज्वरशांतिकम् ॥ १०३ ॥

ಪದ್ಮಾವತೀ, ಕುಮುದ್ವತೀ, ಅಮರಾವತೀ ಎಂಬ ನಾಮಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಲ್ಪ—ಈ ನಾಮಗಳು (ಸ್ಥಳ/ಪ್ರಭಾವ) ಜ್ವರಶಾಂತಿಕರವೆಂದು ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 104

शिवानामादिकफलं नागोद्गीता शिवस्तुतिः । हिरण्याक्षवधाख्यानं तीर्थं सुंदरकुंडकम् ॥ १०४ ॥

ಶಿವನಾಮಜಪದ ಆದಿ ಫಲ, ನಾಗನು ಹಾಡಿದ ಸ್ತೋತ್ರ, ಶಿವಸ್ತುತಿ, ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷವಧಾಖ್ಯಾನ, ಹಾಗೂ ‘ಸುಂದರಕುಂಡ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳು.

Verse 105

नीलगंगापुष्कराख्यं विंध्यवासनतीर्थकम् । पुरुषोत्तमाभिधानं तु तत्तीर्थं चाघनाशनम् ॥ १०५ ॥

ನೀಲಗಂಗಾ–ಪುಷ್ಕರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಂಧ್ಯವಾಸನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ತೀರ್ಥವು ‘ಪುರುಷೋತ್ತಮ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೂ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ ಪಾಪನಾಶಕವಾಗಿದೆ।

Verse 106

गोमती वामनं कुंडो विष्णोर्नामसहस्रकम् । वीरेश्वरसरः कालभैरवस्य च तीर्थकम् ॥ १०६ ॥

ಗೋಮತಿ ನದಿ, ವಾಮನ ತೀರ್ಥ, ಪವಿತ್ರ ಕುಂಡ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಸ್ರನಾಮ, ವೀರೇಶ್ವರ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಕಾಲಭೈರವ ತೀರ್ಥ—ಇವುಗಳೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 107

महिमा नागपंचम्या नृसिंहस्य जयंतिका । कुटुम्बेश्वरयात्रा च देवसाधककीर्तनम् ॥ १०७ ॥

ನಾಗಪಂಚಮಿಯ ಮಹಿಮೆ, ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ, ಕುಟುಂಬೇಶ್ವರ ಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ದೇವಸಾಧಕರ ಕೀರ್ತನೆ—ಇವುಗಳೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 108

कर्कराजाख्यतीर्थं च विघ्नेशादिसुरोहनम् । रुंद्रकुंडप्रभृतिषु बहुतीर्थनिरूपणम् ॥ १०८ ॥

ಕರ್ಕರಾಜ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ವಿಘ್ನೇಶಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಆರೋಹಣಸ್ಥಳ, ಮತ್ತು ರುದ್ರಕುಂಡ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ।

Verse 109

यात्राष्टतीर्थजा पुण्या रेवामाहात्म्यमुच्यते । धर्मपुत्रस्य वैराग्यो मार्कंडेयेन संगमः ॥ १०९ ॥

ಎಂಟು ತೀರ್ಥಗಳ ಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಜನಿಸುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನೇ ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ) ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ಧರ್ಮಪುತ್ರ (ಯುಧಿಷ್ಠಿರ)ನ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಸಂಗಮವೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 110

प्राग्रीयानुभवाख्यानममृतापरिकीर्त्तनम् । कल्पे कल्पे पृथङ् नाम नर्मदायाः प्रकीर्तितम् ॥ ११० ॥

ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಅನುಭವಾಖ್ಯಾನ, ಅಮೃತಸಮಾನ ಕೀರ್ತನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ನರ್ಮದಾ ದೇವಿ ವಿಭಿನ್ನ ನಾಮಗಳಿಂದ ಮಹಿಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಳೆ.

Verse 111

स्तवमार्षं नामेदं च कालरात्रिकथा ततः । महादेवस्तुतिः पश्चात्पृथक्कल्पकथाद्भुता ॥ १११ ॥

ನಂತರ ‘ಆರ್ಷ-ಸ್ತವ’ ಎಂಬ ಋಷಿಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ; ಬಳಿಕ ಕಾಲರಾತ್ರಿ ಕಥೆ. ಆಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವನ ಸ್ತುತಿ, ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲ್ಪಗಳ ಅದ್ಭುತ ಕಥನವೂ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 112

विशल्याख्यानकं पश्चाज्जालेश्वरकथा तथा । गोरीव्रत समाख्यानं त्रिपुरज्वालनं ततः ॥ ११२ ॥

ನಂತರ ವಿಶಲ್ಯಾ ಕಥನ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಾಲೇಶ್ವರ ಕಥೆ. ಬಳಿಕ ಗೌರೀ ವ್ರತದ ಸಮಾಖ್ಯಾನ, ನಂತರ ತ್ರಿಪುರ ದಹನದ ವರ್ಣನೆ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 113

देहपातविधानं च कावेरीसंगमस्ततः । दारुतीर्थं ब्रह्मावर्तं यत्रेश्वरकथानकम् ॥ ११३ ॥

ದೇಹಪಾತದ ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆಯೂ ಇದೆ; ನಂತರ ಕಾವೇರಿ ಸಂಗಮ. ದಾರುತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ—ಅಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪವಿತ್ರ ಕಥನ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 114

अग्नितीर्थं रवितीर्थं मेघनादादिदारुकम् । देवतीर्थं नर्मदेशं कपिलाख्यं करंजकम् ॥ ११४ ॥

ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ, ರವಿತೀರ್ಥ, ಮೇಘನಾದಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಾರುಕ ಸ್ಥಳ; ದೇವತೀರ್ಥ, ನರ್ಮದಾ ದೇಶ, ಕಪಿಲಾ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕರಂಜಕ—ಇವೆಲ್ಲ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 115

कुंडलेशं पिप्पलादं विमलेशं च शूलभित् । शचीहरणमाख्या नमभ्रकस्य वधस्ततः ॥ ११५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಡಲೇಶ, ಪಿಪ್ಪಲಾದ, ವಿಮಲೇಶರ ಆಖ್ಯಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂಲಭಿತನ ವೃತ್ತಾಂತ; ಶಚೀಹರಣಕಥೆ, ನಂತರ ನಮಭ್ರಕವಧವೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 116

शूलभेदोद्भवो यत्र दानधर्माः पृथग्विधाः । आख्यानं दीर्घतपस ऋष्यश्रृंगकथा ततः ॥ ११६ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಶೂಲಭೇದದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ದಾನದ ಧರ್ಮಗಳು ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ನಂತರ ದೀರ್ಘತಪಸಿನ ಆಖ್ಯಾನ, ಅನಂತರ ಋಷ್ಯಶೃಂಗ ಋಷಿಯ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 117

चित्रसेनकथापुण्या काशिराज्यस्य लक्षणम् । ततो देवशिलाख्यानं शबरीतीर्थकान्वितम् ॥ ११७ ॥

ನಂತರ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಚಿತ್ರಸೇನಕಥೆ, ಕಾಶಿರಾಜ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವರ್ಣನೆ; ಆಮೇಲೆ ದೇವಶಿಲಾ ಎಂಬ ಆಖ್ಯಾನ, ಶಬರೀಸಂಬಂಧಿತ ತೀರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 118

व्याधाख्यानं ततः पुण्यं पुष्करिण्यर्कतीर्थकम् । आप्रेत्येश्वरतीर्थं च शक्रतीर्थं करोटिकम् ॥ ११८ ॥

ನಂತರ ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ವ್ಯಾಧ (ಬೇಟೆಗಾರ) ಆಖ್ಯಾನ, ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕತೀರ್ಥ; ಹಾಗೆಯೇ ಆಪ್ರೇತ್ಯೇಶ್ವರತೀರ್ಥ, ಶಕ್ರತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಕರೋಟಿಕ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 119

कुमारेशमगस्त्येशमानंदेशं च मातृजम् । लोकेशं धनदेशं च मंगलेशं च कामजम् ॥ ११९ ॥

ಕುಮಾರೇಶ, ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ, ಮಾತೃಜ ಆನಂದೇಶ; ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕೇಶ, ಧನದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಮಜ ಮಂಗಲೇಶ—ಇವರ ಸ್ಮರಣೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 120

नागेशं चापि गोपारं गौतमं शंखचूडकम् । नारदेशं नंदिकेशं वरुणेश्वरतीर्थकम् ॥ १२० ॥

ಹಾಗೆಯೇ ನಾಗೇಶ, ಗೋಪಾರ, ಗೌತಮ, ಶಂಖಚೂಡಕ; ಮತ್ತೆ ನಾರದೇಶ, ನಂದಿಕೇಶ ಮತ್ತು ವರುಣೇಶ್ವರ—ವರುಣೇಶ್ವರದ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 121

दधिस्कंदादितीर्थानि हनूमतेश्वरं ततः । रामेश्वरादि तीर्थानि सोमेशं पिंगलेश्वरम् ॥ १२१ ॥

ನಂತರ ದಧಿಸ್ಕಂದಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು, ಆಮೇಲೆ ಹನೂಮತೇಶ್ವರ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಮೇಶ್ವರಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು, ಸೋಮೇಶ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಲೇಶ್ವರನೂ (ಸ್ಮರಣೀಯರು).

Verse 122

ऋणमोक्षं कपिलेशं पूतिकेशं जलेशयम् । चंडार्कं यमतीर्थं च काल्होडीशं वनादिके ॥ १२२ ॥

ಅರಣ್ಯಾದಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಋಣಮೋಕ್ಷ, ಕಪಿಲೇಶ, ಪೂತಿಕೇಶ, ಜಲೇಶಯ; ಚಂಡಾರ್ಕ, ಯಮತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಹೋಡೀಶ—ಇವು ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳಗಳು/ದೇವನಾಮಗಳು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 123

नारायणं च कोटीशं व्यासतीर्थं प्रभासकम् । नागेशसंकर्षणकं प्रश्रयेश्वरतीर्थकम् ॥ १२३ ॥

ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ, ಕೋಟೀಶ, ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥ, ಪ್ರಭಾಸಕ; ನಾಗೇಶ, ಸಂಕರ್ಷಣಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ರಯೇಶ್ವರ-ತೀರ್ಥ—ಇವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿ ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 124

ऐरंडीसंगमं पुण्यं सुवर्णशिलतीर्थकम् । करंजं कामहं तीर्थं भांडीरो रोहिणीभवम् ॥ १२४ ॥

ಐರಂಡೀ ಎಂಬ ಸಂಗಮವು ಪುಣ್ಯಕರ; ಸುವರ್ಣಶಿಲಾ-ತೀರ್ಥವೂ ಪವಿತ್ರ. ಹಾಗೆಯೇ ಕರಂಜ, ಕಾಮಹ-ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾಂಡೀರವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 125

चक्रतीर्थं दौतपापं स्कंदमांगिरसाह्वयम् । कोटितीर्थमयोन्यख्यमंगाराख्यं त्रिलोचनम् ॥ १२५ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ಪಾಪಹರ ದೌತಪಾಪ-ತೀರ್ಥ, ಆಂಗಿರಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸ್ಕಂದ, ಕೋಟಿತೀರ್ಥ, ಅಯೋನ್ಯಾ ಎಂಬ ಸ್ಥಳ, ಅಂಗಾರ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ತ್ರಿಲೋಚನ—ಇವೆಲ್ಲ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥನಾಮಗಳು ಸ್ಮರಣೀಯವು।

Verse 126

इंद्रेशं कंबुकेशं च सोमेशं कोहनं शकम् । नार्मदं चार्कमाग्नेयं भार्गवेश्वरमुत्तमम् ॥ १२६ ॥

ಇಂದ್ರೇಶ, ಕಂಬುಕೇಶ ಮತ್ತು ಸೋಮೇಶ; ಕೋಹನ ಹಾಗೂ ಶಕ; ನಾರ್ಮದ; ಹಾಗೆಯೇ ಆರ್ಕ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ—ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರ್ಗವೇಶ್ವರ—ಈ ನಾಮಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಣೀಯವು।

Verse 127

ब्राह्मं दैवं च मार्गेशमादिवाराहकेश्वरम् । रामेशमथ सिद्धेशमाहल्यं कंकटेश्वरम् ॥ १२७ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮ, ದೈವ, ಮಾರ್ಗೇಶ, ಆದಿ-ವಾರಾಹಕೇಶ್ವರ; ರಾಮೇಶ; ನಂತರ ಸಿದ್ಧೇಶ; ಆಹಲ್ಯಾ; ಮತ್ತು ಕಂಕಟೇಶ್ವರ—ಈ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳು ಕೀರ್ತನೀಯವು।

Verse 128

शाक्रं सौम्यं च नादेशं तोयेशं रुक्मिणीभवम् । योजनेशं वराहेशं द्वादशीशिवतीर्थकम् ॥ १२८ ॥

ಶಾಕ್ರ, ಸೌಮ್ಯ, ನಾದೇಶ, ತೋಯೇಶ, ರುಕ್ಮಿಣೀಭವ; ಯೋಜನೇಶ, ವರಾಹೇಶ; ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಶಿವತೀರ್ಥ—ಇವೆಲ್ಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಮರಣೀಯವು।

Verse 129

सिद्धेशं मंगलेशं च लिंगवाराहतीर्थकम् । कुण्डेशं श्वेतवाराहं गर्भावेशं रवीश्वरम् ॥ १२९ ॥

ಸಿದ್ಧೇಶ ಮತ್ತು ಮಂಗಲೇಶ; ಲಿಂಗ-ವರಾಹ ತೀರ್ಥ; ಕುಂಡೇಶ; ಶ್ವೇತ-ವರಾಹ; ಗರ್ಭಾವೇಶ; ಮತ್ತು ರವೀಶ್ವರ—ಇವುಗಳೂ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳು, ಸ್ಮರಣೀಯವು।

Verse 130

शुक्लादीनि च तीर्थानि हुंकारस्वामितीर्थकम् । संगमेशं नहुषेशं मोक्षणं पञ्चगोपकम् । नागशावं च सिद्धेशं मार्कण्डांक्रूरतीर्थके ॥ १३० ॥

ಶುಕ್ಲಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು, ಹೂಂಕಾರಸ್ವಾಮಿ-ತೀರ್ಥ; ಸಂಗಮೇಶ, ನಹುಷೇಶ, ಮೋಕ್ಷಣ, ಪಂಚಗೋಪಕ; ನಾಗಶಾವ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧೇಶ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾರ್ಕಂಡ-ಕ್ರೂರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 131

कामोदशूलारोपाख्ये मांडव्यं गोपकेश्वरम् । कपिलेशं पिंगलेशं भूतेशं गांगगौतमे ॥ १३१ ॥

ಕಾಮೋದ ಮತ್ತು ಶೂಲಾರೋಪ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಡವ್ಯ ಹಾಗೂ ಗೋಪಕೇಶ್ವರ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಪಿಲೇಶ, ಪಿಂಗಲೇಶ, ಭೂತೇಶ ಮತ್ತು ಗಾಂಗ-ಗೌತಮ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ (ಆರಾಧಿಸಬೇಕು).

Verse 132

आस्वमेधं भृगुकच्छं केदारेशं च पापनुत् । कलकलेशं जालेशं शालग्रामं वराहकम् ॥ १३२ ॥

ಆಸ್ವಮೇಧ, ಭೃಗುಕಚ್ಛ, ಪಾಪಹರ ಕೇದಾರೇಶ; ಕಲಕಲೇಶ, ಜಾಲೇಶ, ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ವರಾಹಕ—ಇವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 133

चंद्रप्रभासमादित्यं श्रीपत्याख्यं च हंसकम् । मूल्यस्थानं च शूलेशमुग्राख्यं चित्रदैवकम् ॥ १३३ ॥

ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾಸ, ಸಮಾದಿತ್ಯ, ಶ್ರೀಪತಿ ಎಂಬ (ಸ್ಥಳ) ಮತ್ತು ಹಂಸಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೌಲ್ಯಸ್ಥಾನ, ಶೂಲೇಶ, ಉಗ್ರಾಖ್ಯ, ಚಿತ್ರದೈವಕಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 134

शिखीशं कोटितीर्थं च दशकन्यं सुवणकम् । ऋणमोक्षं भारभूति पुंखां मुडिं च डिंडिमम् ॥ १३४ ॥

ಶಿಖೀಶ, ಕೋಟಿತೀರ್ಥ, ದಶಕನ್ಯಾ, ಸುವರ್ಣಕ; ಋಣಮೋಕ್ಷ, ಭಾರಭೂತಿ, ಪುಂಖಾ, ಮುಡಿ ಮತ್ತು ಡಿಂಡಿಮ—(ಇವೂ ತೀರ್ಥ/ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು).

Verse 135

आमलेशं कपालेशं शृंगैरंडीभवं ततः । कोटितीर्थं लोटणेषं फलस्तुतिरतः परम् ॥ १३५ ॥

ಅನಂತರ ಅವನು ಆಮಲೇಶ, ಕಪಾಲೇಶ, ಶೃಂಗೈರಂಡೀಭವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಕೋಟಿತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಲೋಟಣೇಶ—ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳ ಫಲಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮವಾಗಿ ನಿರತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 136

दृमिजंगलमाहात्म्ये रोहिताश्वकथा ततः । धुन्धुमारसमाख्यानं वधोपायस्ततोऽस्य वै ॥ १३६ ॥

ದೃಮಿಜಂಗಲ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಗಿ ರೋಹಿತಾಶ್ವನ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಧುಂಧುಮಾರನ ಆಖ್ಯಾನ, ಆಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ವಧೋಪಾಯವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 137

वधौ धुंधोस्ततः पश्चात्ततश्चित्रवहोद्भवः । महिमास्य ततश्चडीशप्रभावो रतीश्वरः ॥ १३७ ॥

ಅನಂತರ ಧುಂಧನ ವಧಕಥೆ; ಬಳಿಕ ಚಿತ್ರವಹನ ಉದ್ಭವವರ್ಣನೆ. ನಂತರ ಅದರ ಮಹಿಮೆ; ಆಮೇಲೆ Ḍೀಶನ ಪ್ರಭಾವ-ಪ್ರತಾಪ ಮತ್ತು ರತೀಶ್ವರ ಪ್ರಸಂಗ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 138

केदारेशो लक्षतीर्थं ततो विष्णुपदीभवम् । मुखारं च्यवनांधास्यं ब्रह्मणश्च सरस्ततः ॥ १३८ ॥

ಮುಂದೆ ಕೇದಾರೇಶ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷತೀರ್ಥ; ನಂತರ ವಿಷ್ಣುಪದೀಭವವೆಂಬ ಸ್ಥಳ. ಜೊತೆಗೆ ಮುಖಾರ, ಚ್ಯವನನ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳ, ಅಂಧಾಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸರೋವರವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 139

चक्राख्यं ललिताख्यानं तीर्थं च बहुगोमयम् । रुद्रावर्तं च मर्कंडं तीर्थं पापप्रणाशनम् ॥ १३९ ॥

ಅವನು ಚಕ್ರಾಖ್ಯ ತೀರ್ಥ, ಲಲಿತಾಖ್ಯಾನವೆಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕಥನ, ಹಾಗೂ ಬಹುಗೋಮಯವೆಂಬ ತೀರ್ಥವನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಾವರ್ತ ಮತ್ತು ಮರ್ಕಂಡ ತೀರ್ಥ—ಪಾಪನಾಶಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು.

Verse 140

श्रवणेशं शुद्धपटं देवांधुप्रेततीर्थकम् । जिह्वोदतीर्थंसंभूतिः शिवोद्भंदं फलस्तुतिः ॥ १४० ॥

ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣೇಶ, ಶುದ್ಧಪಟ, ದೇವಾಂಧು-ಪ್ರೇತ-ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಜಿಹ್ವೋದಾ-ತೀರ್ಥದ ಉದ್ಭವ, ಶಿವೋದ್ಭಂಡನ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ತು ದರ್ಶನ/ಪಠಣದ ಫಲಸ್ತುತಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 141

एष खंडो ह्यवंत्याख्यः श्रृण्वतां पापनाशनः । अतः परं नागराख्यः खंडः षष्ठोऽभिधीयते ॥ १४१ ॥

ಈ ಭಾಗವೇ ‘ಅವಂತ್ಯ-ಖಂಡ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವರ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ। ನಂತರ ‘ನಾಗರ-ಖಂಡ’ ಎಂಬ ಆರನೆಯ ಖಂಡವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 142

लिंगोत्पत्तिसमाख्यानं हरिश्चन्द्रकथा शुभा । विश्वामित्रस्य माहात्म्यं त्रिशंकुस्वर्गतिस्तथा ॥ १४२ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಂಗೋದ್ಭವದ ಕಥನ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಶುಭ ಕಥೆ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ವೃತ್ತಾಂತ ಸೇರಿವೆ।

Verse 143

हाटकेश्वरमाहात्म्ये वृत्रासुरवधस्तथा । नागबिलं शंखतीर्थमचलेश्वरवर्णनम् ॥ १४३ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ವೃತ್ರಾಸುರವಧ, ನಾಗಬಿಲ (ಸರ್ಪಗುಹೆ), ಶಂಖ-ತೀರ್ಥದ ಪಾವನತೆ ಮತ್ತು ಅಚಲೇಶ್ವರನ ವರ್ಣನೆಯೂ ಇದೆ।

Verse 144

चमत्कारपुराख्यानं चमत्कारकरं परम् । गयशीर्षं बालशाख्यं वालमंडं मृगाह्वयम् ॥ १४४ ॥

‘ಚಮತ್ಕಾರಪುರ’ ಎಂಬ ಆಖ್ಯಾನ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ-ಫಲಪ್ರದ; ಜೊತೆಗೆ ಗಯಾಶೀರ್ಷ, ‘ಬಾಲ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳ, ವಾಲಮಂಡ ಮತ್ತು ‘ಮೃಗ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ।

Verse 145

विष्णुपादं च गोकर्णं युगरूपं समाश्रयः । सिद्धेश्वरं नागसरः सप्तार्षेयं ह्यगस्त्यकम् ॥ १४५ ॥

ವಿಷ್ಣುಪಾದ, ಗೋಕರ್ಣ, ಯುಗರೂಪ, ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ, ನಾಗಸರ, ಸಪ್ತಾರ್ಷೇಯ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯಕ—ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾದರೆ ಭಕ್ತನು ಪಾವನತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 146

भ्रूणगर्तं नलेशं च भैष्मं वैडुरमर्ककम् । शारमिष्ठं सोमनाथं च दौर्गमातर्जकेश्वरम् ॥ १४६ ॥

ಮುಂದೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭ್ರೂಣಗರ್ಥ, ನಲೇಶ, ಭೈಷ್ಮ, ವೈಡುರ-ಮಾರ್ಕಕ, ಶಾರಮಿಷ್ಠ, ಸೋಮನಾಥ ಮತ್ತು ದೌರ್ಗ-ಮಾತರ್ಜಕೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 147

जामदग्न्यवधाख्यानं नैःक्षत्रियकथानकम् । रामह्रदं नागपुरं ष़ड्लिंगं चैव यज्ञभूः ॥ १४७ ॥

ಜಾಮದಗ್ನ್ಯವಧಾಖ್ಯಾನ, ನೈಃಕ್ಷತ್ರಿಯ (ಕ್ಷತ್ರಿಯಸಂಹಾರ) ಕಥೆ, ರಾಮಹ್ರದ, ನಾಗಪುರ, ಷಡ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಭೂಮಿ—ಇವೆಲ್ಲ ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತಗಳೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಆಗಿವೆ।

Verse 148

मुण्डीरादित्रिकार्कं च सतीपरिणयाह्वयम् । रुद्रशीर्षं च यागेशं वालखिल्यं च गारुडम् ॥ १४८ ॥

ಮುಂಡೀರಾದಿ, ತ್ರಿಕಾರ್ಕ, ‘ಸತೀ-ಪರಿಣಯ’ ಎಂಬ ವಿಭಾಗ, ರುದ್ರಶೀರ್ಷ, ಯಾಗೇಶ, ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾರುಡ—ಇವುಗಳೂ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 149

लक्ष्मीशापः सप्तविंशसोमप्रासादमेव च । अंबाबद्धं पांडुकाख्यमाग्नेयं ब्रह्मकुंडकम् ॥ १४९ ॥

‘ಲಕ್ಷ್ಮೀಶಾಪ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಂಗ, ‘ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಸೋಮಪ್ರಾಸಾದ’ ಎಂಬ ದೇವಾಲಯ-ತೀರ್ಥ, ಅಂಬಾಬದ್ಧ, ಪಾಂಡುಕ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ಆಗ್ನೇಯ ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ—ಇವುಗಳೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 150

गोमुखं लोहयष्ट्याख्यमजापालेश्वरी तथा । शानैश्चरं राजवापी रामेशो लक्ष्मणेश्वरः ॥ १५० ॥

(ಇಲ್ಲಿ) ಗೋಮುಖ, ಲೋಹಯಷ್ಟಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಜಾಪಾಲೇಶ್ವರಿ; ಶನೈಶ್ಚರ, ರಾಜವಾಪಿ, ರಾಮೇಶ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ—(ಇವು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿವೆ)।

Verse 151

कुशेशाख्यं लवेशाख्यं लिंगं सर्वोत्तमोत्तमम् । अष्टषष्टिसमाख्यानं दमयंत्यास्त्रिजातकम् ॥ १५१ ॥

‘ಕುಶೇಶಾಖ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಲವೇಶಾಖ್ಯ’; ಸರ್ವೋತ್ತಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಸರ್ವೋತ್ತಮವಾದ ಆ ಲಿಂಗ; ‘ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಆಖ್ಯಾನ; ಮತ್ತು ದಮಯಂತಿಯ ತ್ರಿವಿಧ ಜನ್ಮಕಥೆ—(ಇವು ವಿಷಯಗಳು)।

Verse 152

ततो वै रेवती चात्र भक्तिकातीर्थसंभवः । क्षेमंकरी च केदारं शुक्लतीर्थमुखारकम् ॥ १५२ ॥

ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ರೇವತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಕಾ—ತೀರ್ಥರೂಪವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೇಮಂಕರಿ ಮತ್ತು ಕೇದಾರ, ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ।

Verse 153

सत्यसंधेश्वराख्यानं तथा कर्णोत्पलाकथा । अटेश्वरं याज्ञवल्क्य गौर्यं गाणेशमेव च ॥ १५३ ॥

ಸತ್ಯಸಂಧೇಶ್ವರದ ಪವಿತ್ರ ಆಖ್ಯಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಣೋತ್ಪಲೆಯ ಕಥೆ; ಅಟೇಶ್ವರ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಸಂಗ, ಗೌರ್ಯದ ಆಖ್ಯಾನ, ಮತ್ತು ಗಾಣೇಶನ ವರ್ಣನೆಯೂ (ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ)।

Verse 154

ततो वास्तुपदाऽख्यानमजागृहकथानकम् । सौभाग्यांधुश्च शुलेशं धर्मराजकथानकम् ॥ १५४ ॥

ನಂತರ ‘ವಾಸ್ತುಪದ’ ಎಂಬ ಆಖ್ಯಾನ, ‘ಅಜಾಗೃಹ’ ಕಥಾನಕ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸೌಭಾಗ್ಯಾಂಧು’; ಬಳಿಕ ಶೂಲೇಶದ ಆಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮರಾಜ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಥಾನಕ (ಬರುತ್ತವೆ)।

Verse 155

मिष्टान्नेदश्वराख्यानं गाणापत्यत्रयं ततः । जाबालिचरितं चैव मकरेशकथा ततः ॥ १५५ ॥

ಅನಂತರ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನೇಶ್ವರನ ಆಖ್ಯಾನ, ಬಳಿಕ ಗಣಪತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂರು ಪ್ರಸಂಗಗಳು; ನಂತರ ಜಾಬಾಲಿಯ ಚರಿತೆ, ತದನಂತರ ಮಕರೇಶ ಕಥೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 156

कालेश्वर्यंधकाख्यानं कुंडमाप्यरसं तथा । पुष्यादित्यं रौहिताश्वं नागरोत्पत्तिकीर्त्तनम् ॥ १५६ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಶ್ವರ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಂಧಕನ ಆಖ್ಯಾನ, ಕುಂಡಮಾಪ್ಯ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕುಂಡ ಹಾಗೂ ಅರಸನ ವರ್ಣನೆ; ಜೊತೆಗೆ ಪುಷ್ಯಾದಿತ್ಯ, ರೌಹಿತಾಶ್ವ ಮತ್ತು ನಾಗರರ ಉತ್ಪತ್ತಿಕೀರ್ತನವೂ ಇದೆ।

Verse 157

भार्गवं चरितं चैव वैश्वामैत्रं ततः परम् । सारस्वतं पैप्पलादं कंसारीशं च पैंडकम् ॥ १५७ ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರ್ಗವ ಚರಿತೆ, ನಂತರ ವೈಶ್ವಾಮೈತ್ರ; ಮುಂದಾಗಿ ಸಾರಸ್ವತ ಮತ್ತು ಪೈಪ್ಪಲಾದ; ಜೊತೆಗೆ ಕಂಸಾರೀಶ ಮತ್ತು ಪೈಂಡಕ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 158

ब्रह्मणो यज्ञचरितं सावित्र्याख्यानसंयुतम् । रैवतं भार्तयज्ञाख्यं मुख्यतीर्थनिरीक्षणम् ॥ १५८ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಯಜ್ಞಚರಿತೆ, ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಆಖ್ಯಾನಸಹಿತ; ‘ಭಾರ್ತ-ಯಜ್ಞ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ರೈವತ ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 159

कौरवं हाटकेशाख्यं प्रभासं क्षेत्रकत्रयम् । पौष्करं नैमिषं धार्ममरण्य त्रितयं स्मृतम् ॥ १५९ ॥

ಕೌರವ, ಹಾಟಕೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾಸ—ಇವು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ತ್ರಯವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪೌಷ್ಕರ, ನೈಮಿಷ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ-ಅರಣ್ಯ—ಇವು ಪವಿತ್ರ ಅರಣ್ಯಗಳ ತ್ರಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 160

वाराणसी द्वारकाख्यावन्त्याख्येति पुरीत्रयम् । बृन्दावनं खांडवाख्यमद्वैकाख्यं वनत्रयम् ॥ १६० ॥

ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳ ತ್ರಯ—ವಾರಾಣಸಿ, ದ್ವಾರಕಾ ಎಂಬ ನಗರ, ಅವಂತೀ ಎಂಬ ನಗರ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವನಗಳ ತ್ರಯ—ವೃಂದಾವನ, ಖಾಂಡವ ವನ, ಅದ್ವೈಕ ವನ—ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 161

कल्पः शालस्तथा नन्दिग्रामत्रयमनुत्तमम् । असिशुक्लपितृसंज्ञं तीर्थत्रयमुदाहृतम् ॥ १६१ ॥

ಕಲ್ಪ, ಶಾಲ, ಹಾಗೆಯೇ ನಂದಿಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಅನುತ್ತಮ ತ್ರಯ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ‘ಅಸಿ’, ‘ಶುಕ್ಲ’, ‘ಪಿತೃ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಮೂರು ತೀರ್ಥಗಳು ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 162

श्र्यर्बुदौ रैवतश्चैव पर्वतत्रयमुत्तमम् । नदीनां त्रितयं गंगा नर्मदा च सरस्वती ॥ १६२ ॥

ಶ್ರೀ-ಅರ್ಬುದ ಮತ್ತು ರೈವತ—ಇವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತತ್ರಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನದಿಗಳ ತ್ರಯವು ಗಂಗಾ, ನರ್ಮದಾ, ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದು ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 163

सार्द्धकोटित्रयफलमेकैकं चैषु कीर्त्तितम् । कूषिका शंखतीर्थं चामरकं बालमण्डनम् ॥ १६३ ॥

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಸಾರ್ಥ-ಮೂರು ಕೋಟಿ ಪುಣ್ಯಫಲ ಸಮಾನವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು—ಕೂಷಿಕಾ, ಶಂಖತೀರ್ಥ, ಚಾಮರಕ, ಬಾಲಮಂಡನ.

Verse 164

हाटकेशक्षेत्रफलप्रदं प्रोक्तं चतुष्टयम् । सांबादित्यं श्राद्धकल्पं यौधिष्ठिरमथांधकम् ॥ १६४ ॥

ಹಾಟಕೇಶ ಕ್ಷೇತ್ರಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಚತುಷ್ಟಯವು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯ, ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪ, ಯೌಧಿಷ್ಠಿರ, ನಂತರ ಆಂಧಕ (ಪ್ರಕರಣ).

Verse 165

जलशायि चतुर्मासमशून्यशयनव्रतम् । मंकणेशं शिवरात्रिस्तुलापुरुषदानकम् ॥ १६५ ॥

ಜಲಶಾಯೀ ವ್ರತ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತ, ಅಶೂನ್ಯ-ಶಯನ ವ್ರತ, ಮಂಕಣೇಶನ ಪೂಜೆ, ಶಿವರಾತ್ರಿ ವ್ರತ ಮತ್ತು ತುಲಾಪುರುಷ ದಾನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 166

पृथ्वीदानं वानकेशं कपालमोचनेश्वरम् । पापपिंडं मासलैंगं युगमानादिकीर्तनम् ॥ १६६ ॥

‘ಪೃಥ್ವೀದಾನ’, ‘ವಾನಕೇಶ’, ‘ಕಪಾಲಮೋಚನೇಶ್ವರ’, ‘ಪಾಪಪಿಂಡ’, ‘ಮಾಸಲೈಂಗ’ ಮತ್ತು ‘ಯುಗಮಾನ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆಖ್ಯಾನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 167

निंवेशशाकंभर्याख्या रुद्रैकादशकीर्तनम् । दानमाहात्म्यकथनं द्वादशादित्यकीर्तनम् ॥ १६७ ॥

ನಿಂವೇಶ ಮತ್ತು ಶಾಕಂಭರೀ ಆಖ್ಯಾನ, ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರ ಕೀರ್ತನೆ, ದಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಕಥನ, ಹಾಗೂ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರ ಕೀರ್ತನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ।

Verse 168

इत्येषनागरः खंडः प्रभासाख्योऽधुनोच्यते । सोमेशो यत्र विश्वेशोऽर्कस्थलं पुण्यदं महत् ॥ १६८ ॥

ಇಂತೆ ಈ ‘ನಾಗರ ಖಂಡ’ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು; ಈಗ ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂಬ ಖಂಡವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಅಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ, ವಿಶ್ವೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕ ಅರ್ಕಸ್ಥಳವಿದೆ।

Verse 169

सिद्धेश्वरादिकाख्यानं पृथगत्र प्रकीर्तितम् । अग्नितीर्थं कपद्दर्शिं केदारेशं गतिप्रदम् ॥ १६९ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮೊದಲಾದ ಆಖ್ಯಾನಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ, ಕಪದ್ದರ್ಶಿ, ಮತ್ತು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಕೇದಾರೇಶ।

Verse 170

भीमभैरवचण्डीशभास्करेन्दुकुजेश्वराः । बुधेज्यभृगुसौरागुशिरवीशा हरविग्रहाः ॥ १७० ॥

ಅವರು ಭೀಮ, ಭೈರವ, ಚಂಡೀಶ, ಭಾಸ್ಕರ (ಸೂರ್ಯ), ಇಂದು (ಚಂದ್ರ), ಕುಜ (ಮಂಗಳ), ಬುಧ, ಇಜ್ಯ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ), ಭೃಗು (ಶುಕ್ರ), ಸೌರ (ಶನಿ), ಹಾಗೆಯೇ ರಾಹು, ಶಿರ, ವೀಶ—ಇವೆಲ್ಲ ಹರ (ಶಿವ)ನ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಗ್ರಹರೂಪಗಳು.

Verse 171

सिद्धेश्वराद्याः पंचान्ये रुद्रास्तत्र व्यवस्तत्र व्यवस्थिताः । वरारोहा ह्यजा पाला मंगला ललितेश्वरी ॥ १७१ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮೊದಲಾದ ಇನ್ನೂ ಐದು ರುದ್ರರೂ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವರಾರೋಹಾ, ಅಜಾ, ಪಾಲಾ, ಮಂಗಳಾ ಮತ್ತು ಲಲಿತೇಶ್ವರಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 172

लक्ष्मीशो वाडवेशश्चोर्वीशः कामेस्वरस्तथा । गौरीशवरुणेशाख्यं दुर्वासेशं गणेश्वरम् ॥ १७२ ॥

ಅವನೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ, ವಾಡವಾಗ್ನಿಯ ಈಶ್ವರ, ಊರ್ವೀಶ (ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿ), ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಮೇಶ್ವರ; ಗೌರೀಶ, ವರುಣೇಶ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ, ದುರ್ವಾಸೇಶ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್ವರ—ಗಣಗಳ ಪ್ರಭು—ಎಂಬ ರೂಪಗಳೂ ಅವನದೇ.

Verse 173

कुमारेशं चंडकल्पं शकुलीश्वरसंज्ञकम् । ततः प्रोक्तोऽथ कोटीशबालब्रह्यादिसत्कथा ॥ १७३ ॥

ನಂತರ ಕುಮಾರೇಶ, ಚಂಡಕಲ್ಪ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಕುಲೀಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆಮೇಲೆ ಕೋಟೀಶ, ಬಾಲ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮೊದಲಾದವರ ಕುರಿತು ಪವಿತ್ರ ಸತ್ಕಥೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 174

नरकेशसंवर्त्तेशनिधीश्वरकथा ततः । बलभद्रेश्वरस्याथ गंगाया गणपस्य च ॥ १७४ ॥

ಅನಂತರ ನರಕೇಶ, ಸಂವರ್ತ್ತೇಶ ಮತ್ತು ನಿಧೀಶ್ವರರ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಬಳಿಕ ಬಲಭದ್ರೇಶ್ವರನ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಗಣಪ (ಗಣೇಶ)ನ ಕಥೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 175

जांबवत्याख्यसरितः पांडुकूपस्य सत्कथा । शतमेधलक्षमेधकोटिमेधकथा तथा ॥ १७५ ॥

ಜಾಂಬವತೀ ಎಂಬ ನದಿಯ ಪುಣ್ಯಕಥೆ, ಪಾಂಡುಕೂಪದ ಸತ್ಕಥೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶತ-ಅಶ್ವಮೇಧ, ಲಕ್ಷ-ಅಶ್ವಮೇಧ ಮತ್ತು ಕೋಟಿ-ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಕಥೆಗಳೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 176

दुर्वासार्कघटस्थानहिरण्यासंगमोत्कथा । नगरार्कस्य कृष्णस्य संकर्षणसमुद्रयोः ॥ १७६ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ದುರ್ವಾಸರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ, ಅರ್ಕನ ಕಥೆ, ಘಟಸ್ಥಾನದ ಪುಣ್ಯವೃತ್ತಾಂತ, ಹಿರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆಸಂಗಮದ ಆಖ್ಯಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ನಗರಾರ್ಕ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಕಥೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ।

Verse 177

कुमार्याः क्षेत्रपास्य ब्रह्येशस्य कथा पृथक् । पिंगलासंगमेशस्य शंकरार्कघटेशयोः ॥ १७७ ॥

ಕುಮಾರೀ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ್ಯೇಶರ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಿಂಗಲಾ-ಸಂಗಮೇಶ, ಮತ್ತು ಶಂಕರ, ಅರ್ಕ, ಘಟೇಶರ ಕಥೆಗಳೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 178

ऋषितीर्थस्य नंदार्कत्रितकूपस्य कीर्तनम् । ससोपानस्य पर्णार्कन्यंकुमत्योः कथाद्भुता ॥ १७८ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಋಷಿತೀರ್ಥದ ಕಥೆ, ನಂದಾರ್ಕನ ಮೂರು ಕೂಪಗಳ ಮಹಿಮಾಕೀರ್ತನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ-ಸೋಪಾನ, ಪರ್ಣಾರ್ಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಂಕುಮತೀ ಕುರಿತು ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯೂ ಸೇರಿದೆ।

Verse 179

वाराहस्वामिवृत्तांतं छायालिंगाख्यगुल्फयोः । कथा कनकनंदायाः कुतीगंगेशयोस्तथा ॥ १७९ ॥

ವರಾಹಸ್ವಾಮಿಯ ವೃತ್ತಾಂತ, ಛಾಯಾಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಫ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಗಳ ಕಥೆಗಳು, ಕನಕನಂದೆಯ ಕಥೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಟೀ ಮತ್ತು ಗಂಗೇಶರ ಕಥೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 180

चमसोद्बेदविदुरत्रिलोकेशकथा ततः । मंकणेशत्रैपुरेशषंडतीर्थकथास्तथा ॥ १८० ॥

ಅನಂತರ ಚಮಸೋದ್ಭೇದ ಮತ್ತು ವಿದುರರ ಕಥೆಗಳು, ಬಳಿಕ ತ್ರಿಲೋಕೇಶನ ವೃತ್ತಾಂತ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಂಕಣೇಶ, ತ್ರೈಪುರೇಶ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಷಂಡತೀರ್ಥದ ಕಥೆಗಳೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 181

सूर्यप्राची त्रीक्षणयोरुमानातकथा तथा । भूद्धारशूलस्थलयोश्च्यवनार्केशयोस्तथा ॥ १८१ ॥

ಸೂರ್ಯಪ್ರಾಚಿಯ ಕಥೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಮಾ ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಕ್ಷಣ (ತ್ರಿನೇತ್ರ) ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾವನ ವೃತ್ತಾಂತ; ಇನ್ನೂ ಭೂದ್ಧಾರ, ಶೂಲಸ್ಥಲ, ಹಾಗು ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೇಶರ ಪುಣ್ಯಕಥೆಗಳೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 182

अजापालेशबालार्ककुबेरस्थलजा कथा । ऋषितोया कथा पुण्या संगालेश्वरकीर्तनम् ॥ १८२ ॥

ಅಜಾಪಾಲೇಶ, ಬಾಲಾರ್ಕ, ಕುಬೇರಸ್ಥಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾವನ ಕಥೆಗಳು; ಋಷಿತೋಯೆಯ ಪುಣ್ಯಕಥೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಗಾಲೇಶ್ವರನ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತನವೂ ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 183

नारदादित्यकथनं नारायणनिरूपणम् । तप्तकुंडस्य माहात्म्यं मूलचंडीशवर्णनम् ॥ १८३ ॥

ಇಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ (ಸೂರ್ಯ)ರ ಕಥನ, ನಾರಾಯಣನ ನಿರೂಪಣೆ; ತಪ್ತಕುಂಡದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲ-ಚಂಡೀಶನ ವರ್ಣನವೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 184

चतुर्वक्त्रगणाध्यक्षकलंबेश्वरयोः कथा । गोपालस्वामिव कुलस्वामिनोर्मरुतां कथा ॥ १८४ ॥

ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ, ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಲಂಬೇಶ್ವರರ ಕಥೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಕುಲಸ್ವಾಮಿಯ ಕಥೆ, ಮರುತಗಳೊಂದಿಗೆ, ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 185

क्षेमार्कोन्नतविघ्नेशजलस्वामिकथा ततः । कालमेघस्य रुक्मिण्या दुर्वासेश्वरभद्रयोः ॥ १८५ ॥

ಅನಂತರ ಕ್ಷೇಮಾರ್ಕ, ಉನ್ನತ, ವಿಘ್ನೇಶ, ಜಲಸ್ವಾಮಿ ಇವರ ಕಥೆಗಳು; ಬಳಿಕ ಕಾಲಮೇಘ, ರುಕ್ಮಿಣೀ, ದುರ್ವಾಸೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಭದ್ರರ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 186

शंखावर्तमोक्षतीर्थगोष्पदाच्युतसद्मनाम् । जालेश्वरस्य हुंकारेश्वरचंडीशयोः कथा ॥ १८६ ॥

ಶಂಖಾವರ್ತ, ಮೋಕ್ಷತೀರ್ಥ, ಗೋಷ್ಪದ, ಅಚ್ಯುತಸದ್ಮ ಇವರ ಕಥೆಯೂ; ಜಾಲೇಶ್ವರನ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಹೂಂಕಾರೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಚಂಡೀಶರ ಚರಿತ್ರೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 187

आशापुरस्थविघ्नेशकलाकुंडकथाद्भुता । कपिलेशस्य च कथा जरद्गवशिवस्य च ॥ १८७ ॥

ಆಶಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಘ್ನೇಶನ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕುಂಡದ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ; ಜೊತೆಗೆ ಕಪಿಲೇಶನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಜರದ್ಗವ-ಶಿವನ ಕಥೆಯೂ ವರ್ಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 188

नलकर्कोटेश्वरयोर्हाटकेश्वरजा कथा । नारदेशयंत्रभूषादुर्गकूटगणेशजा ॥ १८८ ॥

ನಲ ಮತ್ತು ಕರ್ಕೋಟೇಶ್ವರರ ಕಥೆ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾರ್ದೇಶ, ಯಂತ್ರಭೂಷಾ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಕೂಟ ಗಣೇಶನ ಕುರಿತ ಕಥೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ।

Verse 189

सुपर्णैलाख्यभैरव्योर्भल्लतीर्थभवा कथा । कीर्तनं कर्दमालस्य गुप्तसोमेश्वस्य च ॥ १८९ ॥

ಸುಪರ್ಣಾ ಮತ್ತು ಏಲಾ ಎಂಬ ಭೈರವಿಯರ ಕಥೆಯೂ; ಭಲ್ಲತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕಥೆಯೂ; ಕರ್ಧಮಾಲನ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಸ್ಮರಣೆಯೂ ಇದೆ।

Verse 190

बहुस्वर्णेशश्रृंगेशकोटीश्वरकथा ततः । मार्कंडेश्वरकोटीशदामोदरगृहोत्कथा ॥ १९० ॥

ಅನಂತರ ಬಹು-ಸ್ವರ್ಣೇಶ, ಶೃಂಗೇಶ ಮತ್ತು ಕೋಟೀಶ್ವರರ ಕಥೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಬಳಿಕ ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರ, ಕೋಟೀಶ ಹಾಗೂ ದಾಮೋದರ-ಭಗವಂತನ ಪವಿತ್ರ ಗೃಹಧಾಮದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಮಾಕಥೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 191

स्वर्णरेखा ब्रह्मकुंडं कुंतीभीमेश्वरौ तथा । मृगीकुंडं च सर्वस्वं क्षेत्रे वस्त्रापथे स्मृतम् ॥ १९१ ॥

ವಸ್ತ್ರಾಪಥ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣರೇಖೆ, ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ, ಕುಂತೀದೇವಿ ಹಾಗೂ ಭೀಮೇಶ್ವರರ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮತ್ತು ಮೃಗೀಕುಂಡ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 192

दुर्गाभिल्लेशगंगेशरैवतानां कथाद्भुता । ततोऽर्बुदेश्वर कथा अचलेश्वरकीर्तनम् ॥ १९२ ॥

ದುರ್ಗಾಭಿಲ್ಲೇಶ, ಗಂಗೇಶ ಮತ್ತು ರೈವತರ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ; ನಂತರ ಅರ್ಬುದೇಶ್ವರ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಅಚಲೇಶ್ವರರ ಕೀರ್ತನ (ಮಹಿಮಾಗಾನ) ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 193

नागतीर्थस्य च कथा वसिष्टाश्रमवर्णनम् । भद्रकर्णस्य माहात्म्यं त्रिनेत्रस्य ततः परम् ॥ १९३ ॥

ನಾಗತೀರ್ಥದ ಕಥೆ, ವಸಿಷ್ಠಾಶ್ರಮದ ವರ್ಣನೆ; ಭದ್ರಕರ್ಣನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ನಂತರ ತ್ರಿನೇತ್ರನ ಕಥೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 194

केदारस्य च माहात्म्यं तीर्थांगमनकीर्तनम् । कोटीश्वररूपतीर्थहृषीकेशकथारस्ततः ॥ १९४ ॥

ಕೇದಾರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಕೀರ್ತನ; ನಂತರ ಕೋಟೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ರೂಪತೀರ್ಥದ ಕಥೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಹೃಷೀಕೇಶನ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 195

सिद्धेशशुक्रेश्वरयोर्मणिकर्णीशकीर्तनम् । पंगुतीर्थयमतीर्थवाराहतीर्थवर्णनम् ॥ १९५ ॥

ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರೇಶ್ವರರ ಸ್ತುತಿ, ಮಣಿಕರ್ಣೀಶನ ಕೀರ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಪಂಗು-ತೀರ್ಥ, ಯಮ-ತೀರ್ಥ, ವಾರಾಹ-ತೀರ್ಥಗಳ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ।

Verse 196

चंद्रप्रभासर्पिडोदश्रीमाताशुक्लतीर्थजम् । कात्यायन्याश्च माहात्म्यं ततः पिंडारकस्य च ॥ १९६ ॥

ನಂತರ ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾ, ಸರ್ಪಿಡೋದ, ಶ್ರೀಮಾತಾ, ಶುಕ್ಲತೀರ್ಥ ಇತ್ಯಾದಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವರ್ಣನೆ, ದೇವಿ ಕಾತ್ಯಾಯನಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಪಿಂಡಾರಕದ ಮಹಿಮೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 197

ततः कनखलस्याथ चक्रमानुषतीर्थयोः । कपिलाग्नितीर्थकथा तथा रक्तानुबंधजा ॥ १९७ ॥

ನಂತರ ಕನಖಲದ ಕಥೆ, ಚಕ್ರಮ-ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಮನುಷ-ತೀರ್ಥಗಳ ವರ್ಣನೆ, ಕಪಿಲಾಗ್ನಿ-ತೀರ್ಥಕಥೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ತಾನುಬಂಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗವೂ ಬರುತ್ತದೆ।

Verse 198

गणेशपार्थेश्वरयोर्यांत्रायामुज्ज्वलस्य च । चंडीस्थाननागोद्भवशिवकुंडमहेशजा ॥ १९८ ॥

ಇದರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಥೇಶ್ವರರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕಥೆ, ಯಾಂತ್ರಾ ವಿಧಿ, ಉಜ್ಜ್ವಲದ ವರ್ಣನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಚಂಡೀಸ್ಥಾನ, ನಾಗೋದ್ಭವ, ಶಿವಕುಂಡ, ಮಹೇಶಜಾ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ವಿವರಣೆಯೂ ಇದೆ।

Verse 199

कामेश्वरस्य मार्कंडेयोत्पत्तेश्च कथा ततः । उद्दालकेशसिद्धेशगततीथकथा पृथक् ॥ १९९ ॥

ನಂತರ ಕಾಮೇಶ್ವರನ ಕಥೆ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉದ್ದಾಲಕ, ಈಶ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧೇಶರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೀರ್ಥಗಳ ಕಥನವೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 200

श्रीदेवरवातोत्पत्तिश्च व्यासगौतमतीर्थयोः । कुलसंतारमाहात्म्यं रामकोट्याह्वतीर्थयोः ॥ २०० ॥

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವರವಾತ ತೀರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಗೌತಮತೀರ್ಥಗಳ ಪಾವನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ, ಕುಲಸಂತಾರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಮಕೋಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಿಮೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ।