Adhyaya 84: The Gods’ Hymn after the Slaying of Mahishasura and the Goddess’ Boon

Verse 1

ऋषिर्उवाच। ततः सुरगणाः सर्वे देव्या इन्द्रपुरोगमाः। स्तुतिं आरेभिरे कर्तुं निहते महिषासुरे॥

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ದೈತ್ಯ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಹತನಾದಾಗ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳು ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 2

शक्रादयः सुरगणा निहतेऽतिवीर्ये तस्मिन् दुरात्मनि सुरारिबले च देव्या । तां तुष्टुवुः प्रणतिनम्रशिरोधरांसा वाग्भिः प्रहर्षपुलकोद्गमचारुदेहाः ॥

ದೇವಿಯು ಆ ಮಹಾವೀರನಾದರೂ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾದ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನೂ ದೇವಶತ್ರುಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಹತಮಾಡಿದಾಗ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವಗಣಗಳು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಉಂಟಾದ ರೋಮಾಂಚದಿಂದ ಶೋಭಿತ ದೇಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕತ್ತು ಮತ್ತು ಭುಜಗಳನ್ನು ನಮಿಸಿ, ವಚನಗಳಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 3

देव्या यया ततमिदं जगदात्मशक्त्या निःशेषदेवगणशक्तिसमूहमूर्त्या । तामम्बिकामखिलदेवमहर्षिपूज्यां भक्त्या नताः स्म विदधातु शुभानि सा नः ॥

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಮೂಹಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಪೂಜ್ಯಳಾದ ಆ ಅಂಬಿಕೆಗೆ ನಾವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ—ಅವಳು ನಮಗೆ ಶುಭವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ।

Verse 4

यस्याः प्रभावमतुलं भगवाननन्तो ब्रह्मा हरश्च नहि वक्तुमलं बलं च । सा चण्डिकाखिलजगत्परिपालनाय नाशाय चाशुभभयस्य मतिं करोतु ॥

ಯಾವ ಚಂಡಿಕೆಯ ಅತುಲ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ಅನಂತ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾರರು, ಆ ಚಂಡಿಕೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಭಯದ ವಿನಾಶದತ್ತ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲಿ।

Verse 5

या श्रीः स्वयं सुकृतिनां भवनेष्वलक्ष्मीः पापात्मनां कृतधियां हृदयेषु बुद्धिः । श्रद्धा सतां कुलजनप्रभवस्य लज्जा तां त्वां नताः स्म परिपालय देवि विश्वम् ॥

ಸಜ್ಜನರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಶ್ರೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ), ಪಾಪಿಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಮೀ (ದುರ್ಭಾಗ್ಯ) ನೀನೇ. ವಿದ್ಯಾವಂತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ, ಸಜ್ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಕುಲೀನರಲ್ಲಿ ಲಜ್ಜೆ ನೀನೇ. ಹೇ ದೇವಿ, ನಾವು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 6

किं वर्णयाम तव रूपमचिन्त्यमेतत् किं चातिवीर्यमसुरक्षयकारि भूरि । किं चाहवेषु चरितानि तवाद्भुतानि सर्वेषु देव्यसुरदेवगणादिकेषु ॥

ಓ ದೇವಿ! ನಿನ್ನ ಅಚಿಂತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಿ? ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ನಿನ್ನ ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ದೇವ-ಅಸುರಾದಿ ಸೈನ್ಯಗಳ ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಬಹುದು?

Verse 7

हेतुः समस्तजगतां त्रिगुणापि दोषैर् न ज्ञायसे हरिहरादिभिरप्यपारा । सर्वाश्रयाखिलमिदं जगदंशभूतम् अव्याकृता हि परमा प्रकृतिस्त्वमाद्या ॥

ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಕಾರಣ. ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕಳಾಗಿದ್ದರೂ ನೀ ದೋಷರಹಿತಳಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತೀ; ಹರಿ, ಹರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನೀ ಅಪ್ರಮೇಯ. ನೀ ಎಲ್ಲರ ಶರಣು; ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನ ಅಂಶಮಾತ್ರ. ನೀ ಅವ್ಯಕ್ತ, ಪರ, ಆದ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿ.

Verse 8

यस्याः समस्तसुरता समुदीरणेन तृप्तिं प्रयाति सकलेषु मखेषु देवि । स्वाहासि वै पितृगणस्य च तृप्तिहेतुरुच्चार्यसे त्वमत एव जनैः स्वधा च ॥

ಓ ದೇವಿ! ನೀನೇ ‘ಸ್ವಾಹಾ’; ಅದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸಮೂಹ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತದೆ. ನೀನೇ ಪಿತೃಗಣಗಳ ತೃಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ; ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ‘ಸ್ವಧಾ’ ಎಂದೂ ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

या मुक्तिहेतुरविचिन्त्यमहाव्रता त्वम् अभ्यस्यसे सुनियतेन्द्रियतत्त्वसारैः । मोक्षार्थिभिर्मुनिभिरस्तसमस्तदोषैर् विद्यासि सा भगवती परमा हि देवि ॥

ನೀನೇ ಮೋಕ್ಷದ ಕಾರಣ; ನಿನ್ನ ಮಹಾವ್ರತಗಳು ಅಚಿಂತ್ಯ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ, ಸತ್ಯತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾದ, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮುನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ದಿವ್ಯ ದೇವಿ! ನೀನೇ ಪರಾ ವಿದ್ಯೆ.

Verse 10

शब्दात्मिका सुविमलर्ग्यजुषां निधानमुद्गीथरम्यपदपाठवतां च साम्नाम् । देवी त्रयी भगवती भवभावनाय वार्ता च सर्वजगतां परमार्तिहन्त्री ॥

ನೀ ಶಬ್ದಾತ್ಮೆ; ನಿರ್ಮಲ ಋಗ್ವೇದ-ಯಜುರ್ವೇದಗಳ ಹಾಗೂ ಉದ್ಗೀಥದ ರಮ್ಯ ಪಠಣಸಹಿತ ಸಾಮವೇದದ ನಿಧಿ. ನೀ ದೇವಿ, ತ್ರಯೀವೇದಮೂರ್ತಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಧಾರಣೆಗೆ ನಿಯೋಜಿತ ಶುಭೆ. ನೀ ವಾರ್ತಾ (ಕೃಷಿ-ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ಪರಮವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವವಳು.

Verse 11

मेधासि देवि विदिताखिलशास्त्रसारा दुर्गासि दुर्गभवसागरनौरसङ्गा । श्रीः कैटभारिहृदयैककृताधिवासा गौरी त्वमेव शशिमौलिकृतप्रतिष्ठा ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಮೇಧೆ—ಸರ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವಳು. ನೀನು ದುರ್ಗೆ—ದುಸ್ತರ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ನಿರ್ಬಾಧ ನೌಕೆ. ನೀನು ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ)—ಕೈಟಭಶತ್ರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತ ನಿವಾಸಿನಿ. ನೀನೇ ಗೌರಿ—ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ.

Verse 12

ईषत्सहासममलं परिपूर्णचन्द्र- बिम्बानुकारि कनकोत्तमकान्तिकान्तम् । अत्यद्भुतं प्रहृतमात्तरुषा तथापि वक्त्रं विलोक्य सहसा महिषासुरेण ॥

ನಿನ್ನ ಮಂದಸ್ಮಿತಯುಕ್ತ ನಿರ್ಮಲ ಮುಖ—ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವುದನ್ನು—ನೋಡಿದರೂ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದದ್ದು ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯ.

Verse 13

दृष्ट्वा तु देवि कुपितं भ्रुकुटीकरालमुद्यच्छशाङ्कसदृशच्छवि यन्न सद्यः । प्राणान्मुमोच महिषस्तदतीव चित्रं कैर्जीव्यते हि कुपितान्तकदर्शनेन ॥

ನಿನ್ನ ಕ್ರುದ್ಧ ಮುಖ—ಭ್ರೂಕುಟಿಯಿಂದ ಭೀಕರವಾದರೂ ಉದಯಚಂದ್ರವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು—ನೋಡಿದರೂ ಮಹಿಷಾಸುರನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸದಿದ್ದು ಅತಿವಿಚಿತ್ರ. ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ರುದ್ಧ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಕಂಡು ಯಾರು ಜೀವಿಸಬಲ್ಲರು?

Verse 14

देवि प्रसीद परमा भवती भवाय सद्यो विनाशयसि कोपवती कुलानि । विज्ञातमेतदधुनैव यदस्तमेतन् नीतं बलं सुविपुलं महिषासुरस्य ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು. ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಪರಮ ಕಾರಣ. ನೀನು ಕ್ರುದ್ಧಳಾದರೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವಂಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೀ. ಇದು ಈಗಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಮಹಾಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

Verse 15

ते संमता जनपदेषु धनानि तेषां तेषां यशांसि न च सीदति धर्मवर्गः । धन्यास्त एव निभृतात्मजभृत्यदारा येषां सदाभ्युदयदा भवती प्रसन्ना ॥

ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿರುವವರೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯರು; ಧನವೂ ಅವರದೇ, ಯಶಸ್ಸೂ ಅವರದೇ, ಅವರ ಧರ್ಮನಿಧಿ ನಾಶವಾಗದು. ಅವರೇ ಭಾಗ್ಯವಂತರು—ಭಕ್ತ ಮಕ್ಕಳೂ, ಸೇವಕರೂ, ಪತ್ನಿಯರೂ ಹೊಂದಿರುವವರು—ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು, ಸಮೃದ್ಧಿದಾಯಿನಿ ದೇವಿ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಕೃಪಾಳುವಾಗಿರುವೆ.

Verse 16

धर्म्याणि देवि सकलानि सदैव कर्माण्यत्यादृतः प्रतिदिनं सुकृती करोति । स्वर्गं प्रयाति च ततो भवतीप्रसादाल्लोकत्रयेऽपि फलदा ननु देवि तेन ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ಸತ್ಪುರುಷನು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಹಾ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಅವನು ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ದೇವಿ, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಫಲಪ್ರದಾತೆ ನೀನೇ ಅಲ್ಲವೇ?

Verse 17

दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोः स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि । दारिद्र्यदुःखभयहारिणि का त्वदन्या सर्वोपकारकरणाय सदार्द्रचित्ता ॥

ಹೇ ದುರ್ಗೆ, ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಭಯವು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯವಂತರೂ ಶಾಂತಚಿತ್ತರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ನೀನು ಪರಮ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೀ. ದಾರಿದ್ರ್ಯ, ದುಃಖ, ಭಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವಳೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಎಲ್ಲರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಕೋಮಲಹೃದಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರತಳಾಗಿರುವವರು ಯಾರು?

Verse 18

एभिर्हतैर्जगदुपैति सुखं तथैते कुर्वन्तु नाम नरकाय चिराय पापम् । संग्राममृत्युमधिगम्य दिवं प्रयान्तु मत्वेति नूनमहितान् विनिहंसि देवि ॥

ಇವರ ಸಂಹಾರದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನರಕವಾಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ‘ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುವಂತಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೀ.

Verse 19

दृष्ट्वैव किं न भवती प्रकरोति भस्म सर्वासुरानरिषु यत्प्रहिणोषि शस्त्रम् । लोकान् प्रयान्तु रिपवो ऽपि हि शस्त्रपूता इत्थं मतिर्भवति तेष्वपि ते ऽतिसाध्वी ॥

ನೀನು ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಅಸುರರನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡದೆ ಏಕೆ? ಆದರೆ ನೀನು ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತೀ, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗಿ ಉನ್ನತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ. ಅವರ ಮೇಲೆಯೂ ಇದೇ ನಿನ್ನ ಪರಮ ಕರುಣಾಶಯ.

Verse 20

खड्गप्रभानिकरविस्फुरणैस्तथोग्रैः शूलाग्रकान्तिनिवहेन दृशोऽसुराणाम् । यन्नागता विलयमंशुमदिन्दुखण्ड- योग्याननं तव विलोकयतां तदेतत् ॥

ನಿನ್ನ ಖಡ್ಗದ ಪ್ರಕಾಶಸಮೂಹದ ಉಗ್ರ ಮಿಂಚುಗಳಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದ ಅಗ್ರಭಾಗದ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅಸುರರ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಾಶವಾಗದೆ ಇದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅರ್ಧಚಂದ್ರನಂತೆ ಇರುವ ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನೇ ತಾಕಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣವೇ.

Verse 21

दुर्वृत्तवृत्तशमनं तव देवि शीलं रूपं तथैतदविचिन्त्यमतुल्यमन्यैः । वीर्यं च हन्त्रि हृतदेवपराक्रमाणां वैरिष्वपि प्रकटितैव दया त्वयेत्थम् ॥

ಓ ದೇವಿ, ದುಷ್ಟರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವ. ನಿನ್ನ ರೂಪ ಅಚಿಂತ್ಯ, ಯಾರಿಗೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕದ್ದವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಲ್ಲಿ, ಓ ಸಂಹಾರಿಣಿ, ನಿನ್ನ ಬಲ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೂ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ನಿನ್ನ ಕರುಣೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ನೀನು ಅಂಥವಳೇ.

Verse 22

केनोपमा भवतु तेऽस्य पराक्रमस्य रूपं च शत्रुभयकार्यतिहारि कुत्र । चित्ते कृपा समरनिष्ठुरता च दृष्टा त्वय्येव देवि वरदे भुवनत्रयेऽपि ॥

ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಯಾವುದರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು? ಶತ್ರುಗಳ ಭಯಂಕರ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಂತಹ ರೂಪ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಓ ದೇವಿ, ಓ ವರದಾಯಿನಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಹೃದಯದ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಕಠೋರತೆ—ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

Verse 23

त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेन त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा । नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तम् अस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते ॥

ಶತ್ರುಗಳ ವಿನಾಶದ ಮೂಲಕ ನೀನು ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀ. ಯುದ್ಧದ ಶಿಖರದಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ (ಅಂದರೆ ಮರಣಕ್ಕೆ) ಕಳುಹಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ್ದೀ. ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಅಸುರಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣಭೂತಳಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 24

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके । घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिः स्वनेन च ॥

ಓ ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಓ ಅಂಬಿಕೆ, ನಿನ್ನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನ ಘಂಟಾನಾದದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಹಾಗೆಯೇ ಧನುಸ್ಸಿನ ಜ್ಯಾಘೋಷದಿಂದಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 25

प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके रक्ष दक्षिणे । भ्रामणेनात्मशूलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि ॥

ಪೂರ್ವದಲ್ಲೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಓ ಚಂಡಿಕೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರದಲ್ಲೂ, ಓ ಈಶ್ವರಿ, ನಿನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದ ಭ್ರಮಣದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 26

सौम्यानि यानि रूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्ति ते । यानि चात्यर्थघोराणि तै रक्षास्मांस्तथा भुवम् ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ನಿನ್ನ ಸೌಮ್ಯರೂಪಗಳು ಯಾವುವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರರೂಪಗಳು ಯಾವುವೋ, ಆ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 27

खड्गशूलगदादीनि यानि चास्त्राणि तेऽम्बिके । करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मान् रक्ष सर्वतः ॥

ಹೇ ಅಂಬಿಕೆ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಆಯುಧಗಳು—ಖಡ್ಗ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಗದೆ ಮೊದಲಾದವು—ನಿನ್ನ ಕರಕಿಸಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುವವು; ಅವುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 28

ऋषिरुवाच एवम् स्तुता सुरैर्दिव्यैः कुसुमैर्नन्दनोद्भवैः । अर्चिता जगतां धात्री तथा गन्धानुलेपनैः ॥

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಲೋಕಧಾರಿಣಿ ದೇವಿ, ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿವ್ಯಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ, ಲೇಪನಗಳಲ್ಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು।

Verse 29

भक्त्या समस्तैस्त्रिदशार्दिव्यैर्धूपैस्तु धूपिता । प्राह प्रसादसुमुखी समस्तान् प्रणतान् सुरान् ॥

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತಳಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಧೂಪದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಪರಿಮಳಿತಳಾಗಿ, ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖಳಾದ ಆ ದೇವಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 30

देव्युवाच व्रियतां त्रिदशाः सर्वे यदस्मत्तोऽभिवाञ्छितम् । ददाम्यहमति प्रीत्या स्तवैरेभिः सुपूजिता ॥

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ, ನನ್ನಿಂದ ನಿಮಗೆ ಏನು ಏನು ಬೇಕೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿರಿ; ಈ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿತಳಾದ ನಾನು ಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅದನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 31

कर्तव्यमपरं यच्च दुष्करं तन्न विद्महे । इत्याकर्ण्य वचो देव्याः प्रत्यऊचुस्ते दिवौकसः ॥

ದೇವಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿ ದೇವರುಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು—ಇನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ದುಷ್ಕರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಅಕೃತವಾಗಿರುವುದೇನೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 32

देवा ऊचुः भगवत्या कृतं सर्वं न किञ्चिदवशिष्यते । यदयं निहतः शत्रुरस्माकं महिषासुरः ॥

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವತಿ ದೇವಿಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಇನ್ನು ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಮಹಿಷಾಸುರನು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 33

यदि चापि वरो देयस्त्वयास्माकं महेश्वरि । सं स्मृता सं स्मृता त्वं नो हिंसेथाः परमापदः ॥

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಮಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ನೀವು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ—ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸುವಾಗಲೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಮಹಾ ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿರಿ।

Verse 34

यश्च मर्त्यः स्तवैरेभिस्त्वां स्तोष्यत्य मलानने । तस्य वित्तर्धिविभवैर्धनदारादिसम्पदाम् । वृद्धयेऽस्मात्प्रसन्ना त्वं भवेताः सर्वदाम्बिके ॥

ಹೇ ನಿರ್ಮಲಮುಖಿಯೇ, ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವನೋ—ಹೇ ಅಂಬಿಕೇ, ನೀವು ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಅವನ ಧನ, ಶ್ರೀ, ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಭಾಗ್ಯಗಳ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ರತ್ನ, ಪತ್ನಿ ಮೊದಲಾದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿರಿ।

Verse 35

ऋषिरुवाच इति प्रसादिता देवैर् जगतोऽर्थे तथाऽऽत्मनः । तथेति उक्त्वा भद्रकाली बभूवाऽन्तर्हिता नृप ॥

ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಲೋಕಹಿತಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕೂ ದೇವರುಗಳು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದಾಗ ಭದ್ರಕಾಳಿ ‘ಏವಮಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅಂತರಧಾನಳಾದಳು।

Verse 36

इत्येतत्कथितं भूप सम्भूता सा यथा पुरा । देवी देवशरीरेभ्यो जगत्त्रय हितैषिणी ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಆ ದೇವಿ ಪೂರ್ವವತ್ತೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು; ದೇವತೆಗಳ ದೇಹಗಳಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ತ್ರಿಲೋಕದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಉದಯಿಸಿದಳು।

Verse 37

पुनश्च गौरीदेहात् सा समुद्भूता यथाभवत् । वधाय दुष्टदैत्यानां तथा शुम्भनिशुम्भयोः ॥

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವಳು ಗೌರಿಯ ದೇಹದಿಂದಲೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು—ದುಷ್ಟ ದೈತ್ಯರ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭರ ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ।

Verse 38

रक्षणाय च लोकानां देवानामुपकारिणी । तच्छृणुष्व मयाऽऽख्यातं यथावत्कथयामि ते ॥

ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರಿಯಾಗಿ—ನಾನು ಹೇಳಲಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।