VishnuRevelationDivine Plan29 Shlokas

Adhyaya 59: Cosmic Geography and Yuga-Order: Bhadrashva, Ketumala, and the Northern Kuru Region

कूर्मनिवेशो नाम एकोनषष्टितमोऽध्यायः (Kūrmaniveśa-nāma Ekonaṣaṣṭitamo ’dhyāyaḥ)

Markandeya and Vishnu

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ದಿವ್ಯ ಭೂಗೋಳವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಯುಗಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ। ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮೇರುವಿನ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಭದ್ರಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಕೇತುಮಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸ್ವಭಾವ, ದೇವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ। ಉತ್ತರಕುರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ—ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸಹಜ, ಋತುಗಳು ಸಮ, ಆಯುಷ್ಯ ದೀರ್ಘ, ಜೀವನ ಸುಖಮಯವೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ। ಕೂರ್ಮನಿವೇಶ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಲೋಕವಿಭಾಗ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಯುಗಾನುಸಾರ ಧರ್ಮದ ಹ್ರಾಸ-ವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ।

Divine Beings

Mārkaṇḍeya (speaker)Hari / ViṣṇuJanārdanaAśvaśiras (deity mentioned with Janārdana in Bhadrāśva context)

Celestial Realms

Devaloka (as the prior station of beings reborn in Uttara Kuru)Nakṣatra-ordering (astral framework referenced for regional division)

Key Content Points

Bhārata-varṣa recap: Mārkaṇḍeya restates the four yugas (Kṛta, Tretā, Dvāpara, Kali) as the temporal frame for the human world in Bhārata.Bhadrāśva-varṣa (east of Devakūṭa): enumeration of major kulācala mountains (e.g., Śvetaparṇa, Nīla, Śaivāla, Kaurañja, Parṇaśālāgra) and numerous rivers; inhabitants are described as radiant, long-lived, and ethically even-minded.Ketumāla-varṣa (western region): listing of its kulaparvatas (e.g., Viśāla, Kambala, Kṛṣṇa, Jayanta, Hariparvata, Viśoka, Vardhamāna), major rivers, and Viṣṇu’s presence in a distinct varāha-associated form; brief astral (nakṣatra) ordering is noted.Uttara Kuru-varṣa introduction: portrayal of a paradisiacal economy (clothing and ornaments arising from trees/fruits), gem-like earth, fragrant winds, paired births, and sacred rivers including Bhadrāsomā; mention of Viṣṇu’s matsya-associated form and ninefold divisions (navadhā) of nakṣatras and directions.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 59Kūrmaniveśa Markandeya PuranaBhadrashva Varsha descriptionKetumala Varsha geographyUttara Kuru Varsha PuranaJambudvipa varsha divisionPuranic cosmography and yugasVishnu forms in Purana (Varaha and Matsya)

Shlokas in Adhyaya 59

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे कूर्मनिवेशो नामाष्टपञ्चाशोऽध्यायः । ऊनषष्टितमोऽध्यायः- ५९ । मार्कण्डेय उवाच । एवंतु भारतं वर्षं यथावत् कथितं मुने । कृतं त्रेता द्वापरञ्च तथाथिष्यम् चतुष्टयम् ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಕೂರ್ಮನಿವೇಶ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಪಂಚಾಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಒಂಬತ್ತಪಂಚಾಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯ (ಆರಂಭ). ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿವರ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಾರತವರ್ಷವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಮತ್ತು ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಹಾಗೂ ಕಲಿ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳೂ ಜ್ಞೇಯವಾಗಿವೆ.

Verse 2

अत्रैवैतद्युगानान्तु चातुर्वर्ण्योऽत्र वै द्विज । चत्वारि त्रीणि द्वे चैव तथैकञ्च शरच्छतम् ॥

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯುಗಕ್ರಮದಂತೆ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಲ್ಕುನೂರು, ಮೂರ್ನೂರು, ಎರಡ್ನೂರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು.

Verse 3

जीवन्त्यत्र नरा ब्रह्मन् ! कृतत्रेतादिके क्रमात् । देवकूटस्य पूर्वस्य शैलेन्द्रस्य महात्मनः ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ ಮೊದಲಾದ ಯುಗಕ್ರಮದಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಮಹಾಪರ್ವತರಾಜ ದೇವಕೂಟದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

Verse 4

पूर्वेण यत् स्थितं वर्षं भद्राश्वं तन्निबोध मे । श्वेतपर्णश्च नीलश्च शैवालश्चाचलोत्तमः ॥

ನನ್ನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ‘ಭದ್ರಾಶ್ವ’ ಎಂಬ ವರ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಪರ್ಣ, ನೀಲ ಮತ್ತು ಶೈವಾಲ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ.

Verse 5

कौरञ्जः पर्णशालाग्रः पञ्चैते तु कुलाचलाः । तेषां प्रसूतिरन्ये ये बहवः क्षुद्रपर्वताः ॥

ಕೌರಂಜ ಮತ್ತು ಪರ್ಣಶಾಲಾಗ್ರ—ಇವು (ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ) ಐದು ಪ್ರಧಾನ ಕುಲಾಚಲಗಳು. ಅವುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಇತರ ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

Verse 6

तैर्विशिष्टा जनपदा नानारूपाः सहस्रशः । ततः कुमुदसंकाशाः शुद्धसानुसुमङ्गलाः ॥

ಆ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟಗೊಂಡ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಾವಿರಾರು ದೇಶ-ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ನಂತರ ಬಿಳಿ ಕಮಲಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ, ಶುದ್ಧ ಇಳಿಜಾರುಗಳೂ ಮಂಗಳಕರ ಸೌಂದರ್ಯವೂಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ.

Verse 7

इत्येवमादयोऽन्येऽपि शतशोऽथ सहस्रशः । सीता शङ्खावती भद्रा चक्रावर्तादिकास्तथा ॥

ಹೀಗೆಯೇ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಇತರರೂ ಇದ್ದಾರೆ—ಸೀತಾ, ಶಂಖಾವತೀ, ಭದ್ರಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಕ್ರಾವರ್ತಾ ಮುಂತಾದವರು.

Verse 8

नद्योऽथ बह्व्यो विस्तीर्णाः शीततोयौघवाहिकाः । अत्र वर्षे नराः शङ्खशुद्धहेमसमप्रभाः ॥

ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಶಾಲ ನದಿಗಳು ತಂಪಾದ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನರು ಶಂಖದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

दिव्यसङ्गमिनः पुण्या दशवर्षशतायुषः । मन्दोत्तमौ न तेषु स्तः सर्वे ते समदर्शनाः ॥

ಅವರು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪುಣ್ಯವಂತರು, ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ‘ಮಂದ’ವೂ ಇಲ್ಲ ‘ಉತ್ಕೃಷ್ಟ’ವೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲರೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯವರು.

Verse 10

तितिक्षादिभिरष्टाभैः प्रकृत्या ते गुणैर्युताः । तत्राप्यश्वशिरा देवश्चतुर्बाहुर्जनार्दनः ॥

ಅವರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಕ್ಷಮೆ ಮೊದಲಾದ ಎಂಟು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಶ್ವಶಿರಾ ದೇವನು—ಚತುರ್ಭುಜ ಜನಾರ್ದನನು—ಇದ್ದಾನೆ.

Verse 11

शिरोहृदयमेड्ह्राङ्घ्रिहस्तैश्चाक्षित्रयान्वितः । तस्याप्यथैवं विषयाः विज्ञेया जगतः प्रभोः ॥

ತಲೆ, ಹೃದಯ, ಉಪಸ್ಥ, ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಾಗಿಯೂ ಇರುವಂತೆ—ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಜಗದೀಶ್ವರನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 12

केतुमालमतो वर्षं निबोध मम पश्चिमम् । विशालः कम्बलः कृष्णो जयन्तो हरिपर्वतः ॥

ನನ್ನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದಿಕ್ಕಿನ ‘ಕೇತುಮಾಲ-ವರ್ಷ’ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೇಳು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ, ಕಂಬಲ, ಕೃಷ್ಣ, ಜಯಂತ ಮತ್ತು ಹರಿ-ಪರ್ವತ ಎಂಬ ಪರ್ವತಗಳು ಇವೆ.

Verse 13

विशोको वर्धमानश्च सप्तैते कुलपर्वताः । अन्ये सहस्रशः शैला येषु लोकगणः स्थितः ॥

ವಿಶೋಕ ಮತ್ತು ವರ್ಧಮಾನ—ಇವು ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳು. ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೀವಸಮೂಹಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 14

मौलयस्ते महाकायाः शाकपोतकम्बकाः । अङ्गुलप्रमुखाश्चापि वसन्ति शतशो जनाः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಯರಾದ ಮೌಲಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಕ, ಪೋಟಕ, ಕಂಭಕರೂ. ಇನ್ನೂ ಅಂಗುಲ-ಪ್ರಮುಖರು ಮೊದಲಾದ ಜನರು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 15

ये पिबन्ति महानद्यो वङ्क्षुं श्यामां सकम्बलाम् । अमोघां कामिनीं श्यामां तथैवान्याः सहस्रशः ॥

ಅವರು ಮಹಾನದಿಗಳಾದ ವಂಕ್ಷು, ಶ್ಯಾಮಾ, ಸಕಂಬಲಾ, ಅಮೋಘಾ, ಕಾಮಿನೀ, ಶ್ಯಾಮಾ ಇವುಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 16

अत्राप्यायुḥ समं पूर्वैरत्रापि भगवान् हरिः । वराहरूपी पादास्यहृत्पृष्ठपार्श्वतस्तथा ॥

ಇಲ್ಲಿಯೂ ಆಯುಷ್ಯವು ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದಂತೆಯೇ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ವರಾಹರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಪಾದ, ಮುಖ, ಹೃದಯ, ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 17

त्रिनक्षत्रयुते देशे नक्षत्राणि शुभानि च । इत्येतत् केतुमालान्ते कथितं मुनिसत्तम ॥

ತ್ರಿನಕ್ಷತ್ರಸಂಪನ್ನವಾದ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಂಗಳಕರ. ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೇತುಮಾಲದ ವೃತ್ತಾಂತವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 18

अतः परं कुरून् वक्ष्ये निबोधेह ममोत्तरान् । तत्र वृक्षाः मधुफलाः नित्यपुष्पफलोपगाः ॥

ಈಗ ನಾನು ಕುರುಗಳ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಜೇನುಸಿಹಿಯಾದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.

Verse 19

वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च । सर्वकामप्रदास्ते हि सर्वकामफलप्रदाः ॥

ಅಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ; ಫಲಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆಭರಣಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಶೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

Verse 20

भूमिर्मणिमयी वायुः सुगन्धः सर्वदा सुखः । जायन्ते मानवास्तत्र देवलोकपरिच्युताः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ರತ್ನಮಯ; ಗಾಳಿ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿ ಸದಾ ಸುಖಕರ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ—ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಪತಿತರಾದವರು.

Verse 21

मिथुनानि प्रसूयन्ते समकालस्थितानि वै । अन्योन्यमनुरक्तानि चक्रवाकोपमानि च ॥

ಅಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಅನುರಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೋಡಿಯಂತೆ.

Verse 22

चतुर्दशसहस्राणि तेषां सार्धानि वै स्थितिः । चन्द्रकान्तश्च शैलेन्द्रः सूर्यकान्तस्तथापरः ॥

ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು; ಎತ್ತರವೂ ಅಷ್ಟೇ, ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ. ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರಾಜ ಚಂದ್ರಕಾಂತನು, ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಸೂರ್ಯಕಾಂತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.

Verse 23

तस्मिन् कुलाचलौ वर्षे तन्मध्ये च महानदी । भद्रसोमा प्रयात्युर्व्यां पुण्यामलजलौघिनी ॥

ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಆ ಗಡಿ-ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಡುಭಾಗದಲ್ಲೇ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಹಾನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ಭದ್ರಸೋಮಾ—ಪವಿತ್ರವಾದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಜಲಧಾರೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು.

Verse 24

सहस्रशस्तथैवान्या नद्यो वर्षेऽपि चोत्तरे । तथान्याः क्षीरवाहिन्यो घृतवाहिन्य एव च ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಉತ್ತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಇನ್ನಿತರ ನದಿಗಳು ಇವೆ; ಕೆಲವು ಹಾಲನ್ನು ಹರಿಸುವವು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹರಿಸುವವು ಕೂಡ ಇವೆ.

Verse 25

दध्नो ह्रदास्तथा तत्र तथान्ये चानुपर्वताः । अमृतास्वादकल्पानि फलानि विविधानि च ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮೊಸರಿನ ಸರೋವರಗಳೂ ಇವೆ; ಪರ್ವತಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ; ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಫಲಗಳು ಇವೆ, ಅವುಗಳ ರಸ ಅಮೃತಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 26

वनेषु तेषु वर्षेषु शतशोऽथ सहस्रशः । तत्रापि भगवान् विष्णुः प्राक्शिरा मत्स्यरूपवान् ॥

ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು—ಪ್ರಾಕ್ಶಿರಾ—ಮತ್ಸ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 27

विभक्तो नवधा विप्र ! नक्षत्राणां त्रयं त्रयम् । दिशस्तथापि नवधा विभक्ता मुनिसत्तम ॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ—ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮೂರು-ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ; ಹಾಗೆಯೇ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿವೆ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 28

चन्द्रद्वीपः समुद्रे च भद्रद्वीपस्तथापरः । तत्रापि पुण्यो विख्यातः समुद्रान्तर्महामुने ॥

ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರದ್ವೀಪವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು ಭದ್ರದ್ವೀಪವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಹೇ ಮಹರ್ಷಿ।

Verse 29

इत्येतत् कथितं ब्रह्मन् ! कुरुवर्षं मयोत्तरम् । शृणु किंपुरुषादीनि वर्षाणि गदतो मम ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಉತ್ತರ-ಕುರುವರ್ಷವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಈಗ ಕೇಳು—ನಾನು ಹೇಳುವಂತೆ—ಕಿಂಪುರುಷದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವರ್ಷಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು।

Frequently Asked Questions

What is the primary philosophical or ethical inquiry of this Adhyaya?

The chapter frames geography as a moral-anthropological map: regions are distinguished not only by mountains and rivers but by the innate virtues, longevity, and social harmony of their inhabitants, implying that cosmic order (dharma-like regularity) is legible through spatial arrangement.

How does this chapter advance the narrative of the Manvantaras (Ages of Manu)?

While not narrating a specific Manu’s reign, Adhyāya 59 supplies Manvantara-adjacent cosmography: it stabilizes the world-stage (varṣas, kulaparvatas, rivers, astral divisions) upon which Manvantara histories and dharmic conditions unfold, and it reiterates yuga-sequencing as the temporal logic for Bhārata.

If applicable, how does this chapter contribute to the Devi Mahatmyam (Shakti tradition)?

This chapter is not part of the Devī Māhātmya corpus (Adhyāyas 81–93). Its theological emphasis is instead Vaiṣṇava-cosmographic: it associates specific regions with Hari/Viṣṇu’s manifestations (including varāha- and matsya-associated forms), integrating divine presence into the cosmological map.