Markandeya Purana — Adhyaya 51, Shloka 27
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
नियोजयति मामिष्टविरोधाच्च विवर्जनम् ।
आक्रुष्टोऽन्येन मन्येत ताडितो वा नियोजिका ॥
niyojayati mām iṣṭa-virodhāc ca vivarjanam / ākruṣṭo 'nyena manyeta tāḍito vā niyojikā
‘ಅವಳೇ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾಳೆ’ ಎಂದು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು, ಪ್ರಿಯವಾದ ವಿಷಯದ (ಇತರರದಾಗಲಿ ಸ್ವಹಿತವಾಗಲಿ) ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಯಾರಾದರೂ ನಿಂದಿಸಿದರೂ ಹೊಡೆದರೂ, ಅದು ಪ್ರೇರಕನ ಕೃತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The verse teaches restraint under provocation: even insult or harm should not be allowed to hijack one’s agency into retaliatory, dharma-opposed action.
Ancillary ethical instruction (ācāra), not a pancalakṣaṇa storyline.
Insult and injury are triggers that reveal ego-reactivity; seeing them as ‘instigation’ externalizes the trigger and helps re-center awareness before action arises.