Adhyaya 47: Brahma’s Awakening and the Ninefold Scheme of Creation

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे ब्रह्मायु-प्रमाणो नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः । सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः । क्रौष्टुकिरुवाच— यथा ससर्ज वै ब्रह्मा भगवानादिकृत् प्रजाः । प्रजापतिः पतिर्देवस् तन्मे विस्तरतो वद ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಯುಃಪರಿಮಾಣ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ನಲವತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೌಷ್ಟುಕಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಆದಿಕರ್ತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಜைகளை ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು? ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ, ಭೂತಗಳ ದೇವ, ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच— कथयाम्येष ते ब्रह्मन् ससर्ज भगवान् यथा । लोककृत् शाश्वतः कृत्स्नं जगत् स्थावरजङ्गमम् ॥

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿತ್ಯ ಲೋಕಕರ್ತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು।

Verse 3

पद्मावसाने प्रलये निशासुत्पोत्थितः प्रभुः । सत्त्वोद्रिक्तस्तदा ब्रह्मा शून्यं लोकमवैक्षत ॥

ಪಾದ್ಮಕಲ್ಪಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಬಂದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸತ್ತ್ವಗುಣಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಶೂನ್ಯಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಕಂಡನು।

Verse 4

इमञ्चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं नारायणं प्रति । ब्रह्मस्वरूपिणं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् ॥

ಇಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ— ‘ಬ್ರಹ್ಮರೂಪನಾದ ಆ ದೇವನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಯೂ ಲಯವೂ.’

Verse 5

आपो नारा वै तनव इत्यपां नाम शुश्रुम । तासु शेते स यस्माच्च तेन नारायणः स्मृतः ॥

‘ನಾರಾ’ ಎಂಬುದು ಜಲಗಳ ಹೆಸರೇ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನು ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

विबुद्धः सलिले तस्मिन् विज्ञायान्तर्गतां महीम् । अनुमानात् समुद्धारं कर्तुकामस्तदा क्षिते ॥

ಆ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಭೂಮಿಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ನಂತರ ಅವನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು।

Verse 7

अकरोत् स तनूरन्याः कल्पादिषु यथा पुरा । मत्स्यकूर्मादिकास्तद्वद्वाराहं वपुरास्थितः ॥

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಇತರ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೂರ್ಮಾದಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವರಾಹರೂಪದ ದೇಹವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 8

वेदयज्ञमयं दिव्यं वेदयज्ञमयो विभुः । रूपं कृत्वा विवेशाप्सु सर्वगः सर्वसम्भवः ॥

ಸರ್ವವ്യാപಿ ಭಗವಾನ್, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮೂಲ, ವೇದ-ಯಜ್ಞಮಯ ದಿವ್ಯದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 9

समुद्धृत्य च पातालान्मुमोच सलिले भुवम् । जनलोकस्थितैः सिद्धैश्चिन्त्यमानो जगत्पतिः ॥

ಪಾತಾಳದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಜಗದೀಶನು ಅವಳನ್ನು ಜಲಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು; ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧರು ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು।

Verse 10

तस्योपरि जलौघस्य महती नैरिव स्थिताः । विततत्वात्तु देहस्य न मही याति सम्प्लवम् ॥

ಆ ಜಲರಾಶಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭೂಮಿ ಆಧಾರವಿರುವಂತೆ ನಿಂತಿತು; ಅವನ ದೇಹವು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಿ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 11

ततः क्षितिं समीक्ष्य पृथिव्यां सोऽसृजद् गिरिन् । प्राक् सर्गे दह्यमाने तु तदा संवर्तकाग्निना ॥

ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಆಗ ದಗ್ಧವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 12

तेनाग्निना विशीर्णास्ते पर्वता भुवि सर्वशः । शैला एकार्णवे मग्ना वायुनापस्तु संहताः ॥

ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಪರ್ವತಗಳು ಚೂರುಚೂರಾದವು; ಶಿಲಾಸಮೂಹಗಳು ಒಂದೇ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರುಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 13

निषक्ता यत्र यत्रासंस्तत्र तत्राचलाभवन् । भूविभागं ततः कृत्वा सप्तद्वीपोपशोभितम् ॥

ಆ ಗುಡ್ಡೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆ ನಿಂತವೋ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಪರ್ವತಗಳಾದವು; ನಂತರ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು।

Verse 14

भूराद्यांश्चतुरो लोकान् पूर्वंवत् समकल्पयत् । सृष्टिंचिन्तयतस्तस्य कल्पादिषु यथा पुरा ॥

ಭೂ (ಪೃಥ್ವಿ) ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅವನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದನು; ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದನೋ ಹಾಗೆಯೇ ಕಲ್ಪಗಳ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವತ್ ಸಂಭವಿಸಿತು।

Verse 15

अबुद्धिपूर्वकस्तस्मात् प्रादुर्भूतस्तमोमयः । तमो मोहो महामोहस्तामिस्त्रो ह्यन्धसंज्ञितः ॥

ಅವನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಂಕಲ್ಪವಿಲ್ಲದೆ ಅಂಧಕಾರಮಯ ವಿಕಾರವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ತಮಸ್, ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ, ಹಾಗೂ ಅಂಧ (ಅಂಧತ್ವ)।

Verse 16

अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः । पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतोऽप्रतिबोधवान् ॥

ಐದು ‘ಗ್ರಂಥಿ’ (ವಿಭಾಗ)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ ಅವಿದ್ಯೆ ಆ ಮಹಾಸತ್ತೆಯಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು; ಅವನು ಇನ್ನೂ ಅಪ್ರಬುದ್ಧನಾಗಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಪಂಚವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು।

Verse 17

बहिरन्तश्चाप्रकाशः संवृतात्मा नगात्मकः । मुख्या नगा यतश्चोक्ता मुख्यसर्गस्ततस्त्वयम् ॥

ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ, ಆತ್ಮವು ಆವರಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಾವರ-ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿತ್ತು; ಇದನ್ನು ‘ನಾಗ’ (ಅಚಲ/ಸಸ್ಯಜೀವಿಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ‘ನಾಗ’ಗಳು ‘ಮುಖ್ಯ’ವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಮುಖ್ಯಸರ್ಗ’ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 18

तं दृष्ट्वासाधकं सर्गममन्यदपरं पुनः । तस्याभिध्यायतः सर्गं तिर्यक्‍स्रोतो ह्यवर्तत ॥

ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಉದ್ದೇಶಸಿದ್ಧಿಗೆ ಅಸಮರ್ಥವೆಂದು ಕಂಡು, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು. ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರಲು ‘ತಿರ್ಯಕ್-ಸ್ರೋತಸ್’ ಎಂಬ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 19

यस्मात्तिर्यक्प्रवृत्तिः सा तिर्यक्‍स्रोतस्ततः स्मृतः । पश्वादयस्ते विख्यातास्तमः प्रायो ह्यवेदिनः ॥

ಅವರ ಕ್ರಿಯೆ ತಿರ್ಯಕವಾಗಿ (ಬದಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ) ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಅವರು ‘ತಿರ್ಯಕ್-ಸ್ರೋತಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪಶು ಮೊದಲಾದವರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ತಮೋಗುಣಪ್ರಧಾನರು, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರು.

Verse 20

अतपथग्राहिणश्चैव ते ’ज्ञाने ज्ञानमानिनः । अहङ्कृता अहंमाना अष्टाविंशद्विधात्मकाः ॥

ಅವರು ಮಾರ್ಗವಲ್ಲದುದನ್ನೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಾವೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಮದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಹತಿಸ್ವರೂಪರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 21

अन्तः प्रकाशास्ते सर्वे आवृतास्तु परस्परम् । तमप्यसाधकं मत्वा ध्यायतो ’न्यस्ततो ’भवत् ॥

ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಆಂತರಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅವರು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಅಪ್ರಯೋಜನವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರಲು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಉದಯವಾಯಿತು.

Verse 22

ऊर्ध्वस्रोतस्तृतीयस्तु सात्त्विकः समवर्तत । ते सुखप्रीतिबहुला बहिरन्तस्त्वनावृताः ॥

ಮೂರನೇ ಸೃಷ್ಟಿ ‘ಊರ್ಧ್ವ-ಸ್ರೋತಸ್’ ಎಂಬ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಉದಯವಾಯಿತು. ಅವರು ಸುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಅನಾವೃತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 23

प्रकाशा बहिरन्तश्च ऊर्ध्वस्रोतः समुद्भवाः । तुष्टात्मकस्तृतीयस्तु देवसर्गो हि स स्मृतः ॥

ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸರೆಂದು ಜನಿಸಿದ ಭೂತಗಳು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ತೇಜೋಮಯವಾಗಿದ್ದವು. ಸಂತೋಷಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ತೃತೀಯ ಸೃಷ್ಟಿ ‘ದೇವಸರ್ಗ’ವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 24

तस्मिन् सर्गे ’भवत् प्रीतिर्निष्पन्ने ब्रह्मणस्तदा । ततो ’न्यं स तदा दध्यौ साधकं सर्गमुत्तमम् ॥

ಆ ಸೃಷ್ಟಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು. ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೊಂದು—ಉತ್ತಮವಾದ, ನಿಜವಾಗಿ ಸಾಧಕ (ಫಲಪ್ರದ) ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು—ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 25

तथाभिध्यायतस्तस्य सत्याभिध्यायिनस्ततः । प्रादुर्बभौ तदाव्यक्तादर्वाक्‍स्रोतस्तु साधकः ॥

ಹೀಗೆ ಅವನು ಸಮ್ಯಕ್ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ—ನಿಜವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ—ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ‘ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸ’ ಎಂಬ ಸಾಧಕ (ಫಲಪ್ರದ) ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 26

यस्मादर्वाग् व्यवर्तन्त ततोऽर्वाक्‍स्रोतसस्तु ते । ते च प्रकाशबहुलास्तमोद्रिक्ता रजो ’धिकाः ॥

ಅವರು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾದ ಕಾರಣ ‘ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ತೇಜಸ್ಸು ಬಹಳವಿದೆ; ಆದರೆ ತಮಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ರಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೂ ಇದೆ.

Verse 27

तस्मात्ते दुःखबहुला भूयोभूयश्च कारिणः । प्रकाशा बहिरन्तश्च मनुष्याः साधकाश्च ते ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ತೇಜೋಮಯರು; ಅವರು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗೆ ಸಮರ್ಥರು (ಸಾಧಕರು).

Verse 28

पञ्चमोऽनुग्रहः सर्गः स चतुर्धा व्यवस्थितः । विपर्ययेण सिद्ध्या च शान्त्या तुष्ट्या तथैव च ॥

ಐದನೆಯದು 'ಅನುಗ್ರಹ' ಸೃಷ್ಟಿ, ಮತ್ತು ಇದು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ: ವಿಪರ್ಯಯ, ಸಿದ್ಧಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ತುಷ್ಟಿಯ ಮೂಲಕ.

Verse 29

निर्वृत्तं वर्तमानञ्च तेर्’थं जानन्ति वै पुनः । भूतादिकानां भूतानां षष्ठः सर्ग स उच्यते ॥

ಅವರು ಗತಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಭೂತಾದಿಗಳಿಂದ (ಮೂಲ ತತ್ವಗಳು) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಜೀವಿಗಳ ಆರನೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 30

ते परिग्राहिणः सर्वे संविभागरता तथा । चोदनाश्चाप्यशीलाś्च ज्ञेया भूतादिकाश्च ते ॥

ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸ್ವಭಾವದವರು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಶಿಸ್ತು ಇಲ್ಲದವರು; ಅವರನ್ನು ಭೂತಾದಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 31

प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस्तु सः । तन्मात्राणां द्वितीयस्तु भूतसर्गः स उच्यते ॥

ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯು 'ಮಹತ್' (ಮಹತ್ತತ್ವ), ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದು ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳದ್ದು; ಇದನ್ನು ಭೂತ-ಸರ್ಗ (ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्गश्चैन्द्रियकः स्मृतः । इत्येष प्राकृतः सर्गः सम्भूतो बुद्धैपूर्वकः ॥

ಮೂರನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು 'ವೈಕಾರಿಕ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದೂ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಪ್ರಾಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 33

मुख्यः सर्गश्चतुर्थस्तु मुख्याः वै स्थावराः स्मृताः । तिर्यक्स्रोतस्तु यः प्रोक्तस्तिर्यग्योन्यः स पञ्चमः ॥

ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಮುಖ್ಯ’ ಸೃಷ್ಟಿ; ಸ್ಥಾವರಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಐದನೆಯದು ‘ತಿರ್ಯಕ್-ಸ್ರೋತಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಅದು ತಿರ್ಯಗ್-ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಪಶು-ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ.

Verse 34

तथोर्ध्वस्रोतसां षष्ठो देवसर्गस्तु स स्मृतः । ततोऽर्वाक्स्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಆರನೆಯದು—ಊರ್ಧ್ವ-ಸ್ರೋತಸ್ ಹೊಂದಿದವರ—ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಂತರ ಅರ್ವಾಕ್-ಸ್ರೋತಸ್ ಹೊಂದಿದವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಏಳನೆಯದು; ಅದೇ ಮಾನವ ಸೃಷ್ಟಿ.

Verse 35

अष्टमोऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस्तामसश्च सः । पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास्तु त्रयः स्मृताः ॥

ಎಂಟನೆಯದು ‘ಅನುಗ್ರಹ’ ಸೃಷ್ಟಿ; ಅದು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೂ ತಾಮಸವೂ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಇವು ಐದು ವೈಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು; ಪ್ರಾಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಮೂರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 36

प्राकृतो वैकृतश्चैव कौमारो नवमः स्मृतः । इत्येते वै समाख्याता नव सर्गाः प्रजापतेः ॥

ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ‘ಕೌಮಾರ’ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದು ಪ್ರಾಕೃತವೂ ವೈಕೃತವೂ ಎರಡೂ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.