Adhyaya 18: Arjuna Declines the Throne; Garga Directs Him to Dattatreya; The Gods Defeat the Daityas through Dattatreya’s Vision and the Movement of Lakshmi

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे दत्तात्रेयोत्पत्तिर्नाम सप्तदशोऽध्यायः । अष्टादशोऽध्यायः । पुत्र उवाच कस्यचित्त्वथ कालस्य कृतवीर्यात्मजोऽर्जुनः । कृतवीर्ये दिवं याते मन्त्रिभिः सपुहितैः ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದ ಪಿತೃ-ಪುತ್ರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ‘ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಉದ್ಭವ’ ಎಂಬ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ, ಕೃತವೀರ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕೃತವೀರ್ಯಪುತ್ರ ಅರ್ಜುನನ ಬಳಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಪುರೋಹಿತರು ಬಂದರು।

Verse 2

पौरैश्चात्माभिषेकार्थं समाहूतोऽब्रवीदिदम् । नाहं राज्यं करिष्यामि मन्त्रिणो नरकोत्तरम् ॥

ತನ್ನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—‘ಮಂತ್ರಿಗಳೇ, ನಾನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯವು ದುಷ್ಪಾಲನೆಯಾದರೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।’

Verse 3

यदर्थं गृह्यते शुल्कं तदनिष्पादयन् वृथा । पण्यानां द्वादशं भागं भूपालाय वणिग्जनः ॥

ರಕ್ಷಣೆಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸದೆ ಯಾರು ಸುಂಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಸುಂಕಗ್ರಹಣ ವ್ಯರ್ಥ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಮುದಾಯ ರಾಜನಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 4

दत्त्वार्थरक्षिभिर्मार्गे रक्षितो याति दस्युतः । गोपाश्च घृततक्रादेः षड्भागञ्च कृषीबलाः ॥

ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮನುಷ್ಯನು ಆಸ್ತಿ-ರಕ್ಷಕ ಕಾವಲುಗಾರರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ದೋಚಕರ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಗೋपालಕರು ತುಪ್ಪ, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಪಾಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ; ಕೃಷಿಕರು ಆರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

दत्त्वान्यद्भूबुजे दद्युर्यदि भागं ततोऽधिकम् । पण्यादीनामशेषाणां वणिजो गृह्णतस्ततः ॥

ಪಾವತಿಸಿದ ಮೇಲೆಯೂ ಜನರನ್ನು ಭೂಮಿಭೋಕ್ತನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಕೊಡಲು ಬಲವಂತಪಡಿಸಿದರೆ, ಆಗ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನೂ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ತರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

इष्टापूर्तविनाशाय तद्राज्ञश्चौरधर्मिणः । यद्यन्यैः पालयते लोकस्तद्वृत्तयन्तरसंश्रितैः ॥

ಕಳ್ಳನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ರಾಜನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪೂર્ત ಪುಣ್ಯಗಳ ನಾಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಇತರರಿಂದ—ಬೇರೆ ಜೀವನೋಪಾಯವಿರುವವರಿಂದ—ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ರಾಜನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಳ್ಳತನವೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 7

गृह्णतो बलिषड्भागं नृपतेर्नरको ध्रुवम् । निरूपितमिदं राज्ञः पूर्वै रक्षणवेतनम् ॥

ಯೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡದೆ ಬಲಿ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ರಾಜನಿಗೆ ನರಕ ನಿಶ್ಚಿತ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನರು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ರಾಜನ ವೇತನವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅಂದರೆ ತೆರಿಗೆಗ್ರಹಣವು ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರತಿದಾನವಾಗಿಯೇ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ.

Verse 8

अरक्षंश्चौरतश्चौर्यं तदेनो नृपतेर्भवेत् । तस्माद्यदि तपस्तप्त्वा प्राप्तो योगित्वमीप्सितम् ॥

ರಾಜನು ಕಳ್ಳರಿಂದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದೆ ಹೋದರೆ, ಕಳ್ಳರು ಮಾಡಿದ ಕಳ್ಳತನದ ಪಾಪವೇ ರಾಜನ ಪಾಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಇಚ್ಛಿತ ಯೋಗಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆ—ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಆಡಳಿತವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸು।

Verse 9

भुवः पालनसामर्थ्ययुक्त एको महीपतिः । पृथिव्यां शस्त्रधृङ्मान्यस्त्वहमेवर्धिसंयुतः । ततो भविष्ये नात्मानं करिष्ये पापभागिनम् ॥

(ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು)—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾರ್ವಭೌಮನು ಇರಬೇಕು. ನಾನು ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಬಲ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಆ ರಾಜನಾಗುವೆನು; ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಾರನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 10

पुत्र उवाच तस्य तन्निश्चयं ज्ञात्वा मन्त्रिमध्यस्थितोऽब्रवीत् । गर्गो नाम महाबुद्धिर्मुनिश्रेष्ठो वयोऽतिगः ॥

ಮಗನು ಹೇಳಿದನು: ಅವನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಒಬ್ಬನು ಮಾತನಾಡಿದನು—ಗರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ, ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿದವನು।

Verse 11

यद्येवं कर्तुकामस्त्वं राज्यं सम्यक् प्रशासितुम् । ततो शृणुष्व मे वाक्यं कुरुष्व च नृपात्मज ॥

ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆಳಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಓ ರಾಜಕುಮಾರ, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅದರಂತೆ ನಡೆ।

Verse 12

दत्तात्रेयं महाभागं सह्यद्रोणीकृताश्रयम् । तम् आराधय भूपाल पाति यो भुवनत्रयम् ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಸಹ್ಯ ಪರ್ವತಗಳ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಾಭಾಗ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ತ್ರಿಲೋಕದ ರಕ್ಷಕನು।

Verse 13

योगयुक्तं महाभागं सर्वत्र समदर्शिनम् । विष्णोरंशं जगद्धातुरवतीर्णं महीतले ॥

ಅವನು ಯೋಗನಿಷ್ಠ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಸಮದರ್ಶಿ; ಜಗದ್ಧಾರಕ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶಾವತಾರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿದನು।

Verse 14

यम् आराध्य सहस्राक्षः प्राप्तवान् पदमात्मनः । हृतं दुरात्मभिर्दैत्यैर्जघान च दितेः सुतान् ॥

ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನು ದುಷ್ಟ ದೈತ್ಯರು ಕಸಿದ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು; ದಿತಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 15

अर्जुन उवाच कथमाराधितो देवैर्दत्तात्रेयः प्रतापवान् । कथञ्चापहृतं दैत्यैरिन्द्रत्वं प्राप वासवः ॥

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಿದರು? ದೈತ್ಯರು ಇಂದ್ರಪದವನ್ನು ಕಸಿದ ಬಳಿಕ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದನು?

Verse 16

गर्ग उवाच देवानां दानवानाञ्च युद्धमासीद् सुदारुणम् । दैत्यानामीश्वरो जम्भो देवानाञ्च शचीपतिः ॥

ಗರ್ಗನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ಜಂಭ; ದೇವರ ಅಧಿಪತಿ ಶಚೀಪತಿ (ಇಂದ್ರ).

Verse 17

तेषाञ्च युध्यमानानां दिव्यः संवत्सरो गतः । ततो देवाः पराभूता दैत्याः विजयिनोऽभवन् ॥

ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲು ಒಂದು ದಿವ್ಯ ವರ್ಷ ಕಳೆದಿತು. ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಸೋತರು; ದೈತ್ಯರು ಜಯಶಾಲಿಗಳಾದರು।

Verse 18

विप्रचित्तिमुखैर्देवा दानवैस्ते पराजिताः । पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ॥

ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ದಾನವರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಶೌರ್ಯ ಪಲಾಯನದಲ್ಲೇ ತಿರುಗಿತು; ಶತ್ರುವಿನ ವಿಜಯದ ಮುಂದೆ ಅವರು ನಿರುತ್ಸಾಹರಾದರು।

Verse 19

बृहस्पतिमुपागम्य दैत्यसैन्यवधेप्सवः । अमन्त्रयन्त सहिता बालखिल्यैस्तथर्षिभिः ॥

ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯದ ವಿನಾಶವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಬಾಲಖಿಲ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದರು।

Verse 20

बृहस्पतिरुवाच दत्तात्रेयṃ महात्मानमत्रेः पुत्रं तपोधनम् । विकृताचरणं भक्त्या सन्तोषयितुमर्हथ ॥

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀವು ಮಹಾತ್ಮ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಅತ್ರಿಯ ಪುತ್ರ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ, ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯವರು।

Verse 21

स वो दैत्यविनाशाय वरदो दास्यते वरम् । ततो हनिष्यथ सुराः सहिता दैत्यदानवान् ॥

ಅವರು ವರದಾತ; ದೈತ್ಯವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವರು. ನಂತರ ನೀವು ದೇವರುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಿರಿ।

Verse 22

गर्ग उवाच इत्युक्तास्ते तदा जग्मुर्दत्तात्रेयाश्रमं सुराः । ददृशुश्च महात्मानं तं ते लक्ष्म्या समन्वितम् ॥

ಗರ್ಗನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅವರು ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಂಗಳಶ್ರೀಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 23

उद्गीयमानं गन्धर्वैः सुरापानरतं मुनिम् । ते तस्य गत्वा प्रणतिमवदन् साध्यसाधनम् ॥

ಗಂಧರ್ವರು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಮದ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು. ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದರು.

Verse 24

चक्रुः स्तवञ्चोपजहरुर्भक्ष्यभोज्यस्त्रगादिकम् । तिष्ठन्तमनुतिष्ठन्ति यान्तं यान्ति दिवौकसः ॥

ಅವರು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳು, ಆಸ್ವಾದ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಅವನು ನಿಂತಾಗ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳೂ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತರು; ಅವನು ನಡೆದಾಗ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

Verse 25

आराधयामासुरधः स्थितास्तिष्ठन्तमासने । स प्राह प्रणतान् देवान् दत्तात्रेयः किमिष्यते । मत्तो भवद्भिर्येनेयं शुश्रूषा क्रियते मम ॥

ಅವನು ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಆಗ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವರಿಗೆ— “ನೀವು ನನ್ನಿಂದ ಏನು ಬೇಡುತ್ತೀರಿ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 26

देवा ऊचुः दानवैर्मुनिशार्दूल ! जम्भाद्यैर्भूर्भुवादिकम् । हृतं त्रैलोक्यमाक्रम्य क्रतुभागाश्च कृत्स्नशः ॥

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು— “ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಾಘ್ರ! ಜಂಭ ಮೊದಲಾದ ದಾನವರು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಭೂಃ, ಭುವಃ ಮೊದಲಾದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಯಜ್ಞಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ.”

Verse 27

तद्वधे कुरु बुद्धिं त्वं परित्राणाय नोऽनघ । त्वत्प्रसादादभीप्सामः पुनः प्राप्तं त्रिविष्टपम् ॥

“ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ! ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರ ವಿನಾಶದ ಕಡೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾವು ಮತ್ತೆ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.”

Verse 28

दत्तात्रेय उवाच मद्याऽसक्तोऽहमुच्छिष्टो न चैवाऽहं जितेन्द्रियः । कथमिक्छथ मत्तोऽपि देवाḥ शत्रुपराभवम् ॥

ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಮದ್ಯಾಸಕ್ತನು, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಭೋಜಿ ಹಾಗೂ ಅಶುದ್ಧನು; ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ದೇವರೇ, ನನ್ನಿಂದಲೂ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳ ಪರಾಭವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಯಸುತ್ತೀರಿ?

Verse 29

देवा ऊचुः अनघस्त्वं जगन्नाथ न लेपस्तव विद्यते । विद्याक्षालनशुद्धान्तर्निविष्टज्ञानदीधिते ॥

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಿಷ್ಪಾಪ ಜಗನ್ನಾಥ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಮಲಿನತೆಯೂ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನದ ಶೋಧಕಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಅಂತಃಕರಣ ವಿಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಜ್ಞಾತೇಜಸ್ಸು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 30

दत्तात्रेय उवाच सत्यमेतत् सुरा विद्या ममाऽस्ति समदर्शिनः । अस्याऽस्तु योषितः सङ्गादहमुच्छिष्टतां गतः ॥

ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರೇ, ಇದು ಸತ್ಯ; ಜ್ಞಾನವು ನನ್ನದೇ, ನಾನು ಸಮದರ್ಶಿ. ಆದರೂ ಈ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗದಿಂದ ‘ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ’ ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 31

स्त्रीसम्भोगो हि दोषाय सातत्येनोपसेवितः । एवमुक्तास्ततो देवाḥ पुनर्वचनमब्रुवन् ॥

ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಕಾಮಭೋಗಾಸಕ್ತಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೋಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 32

देवा ऊचुः अनघेयं द्विजश्रेष्ठ जगन्माता न दूष्यते । यथांशुमाला सूर्यस्य द्विज-चाण्डालसङ्गिनी ॥

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಿಷ್ಪಾಪ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜಗನ್ಮಾತೆ ಎಂದಿಗೂ ದೂಷಿತಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಮಾಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೂ ಚಾಂಡಾಲನಿಗೂ ಸಮವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದರೂ ದೂಷಿತವಾಗದಂತೆ.

Verse 33

गर्ग उवाच एवमुक्तस्ततो देवैर्दत्तात्रेयोऽब्रवीदिदम् । प्रहस्य त्रिदशान् सर्वान् यद्येतद्भवतां मतम् ॥

ಗರ್ಗನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರುಗಳು ಹೀಗೆ ಸಂಬೋಧಿಸಿದಾಗ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಆ ಮೂವತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ಸ್ಮಿತಮಾಡುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು—“ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದೇ ನಿಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪವಿದ್ದರೆ…”

Verse 34

तदाऽहूयाऽसुरान् सर्वान् युद्धाय सुरसत्तमाः । इहाऽनयत मद्दृष्टिगोचरं मा विलम्बतः ॥

“ಹಾಗಾದರೆ, ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರನ್ನು ಕರೆಯಿರಿ. ಅವರನ್ನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡಿ—ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ.”

Verse 35

मद्दृष्टिपातहुतभुक्-प्रक्षीणबलतेजसः । येन नाशमशेषास्ते प्रयान्ति मम दर्शनात् ॥

“ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಪಾತ ಬಿದ್ದ ಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಂತೆ ದಹಿಸಲ್ಪಡುವರು; ಅವರ ಬಲವೂ ತೇಜಸ್ಸೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು. ನನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು.”

Verse 36

गर्ग उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवैर्दैत्याः महाबलाः । आहवाय समाहूता जग्मुर्देवगणान् रुषा ॥

ಗರ್ಗನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೇವರುಗಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆಯಿಸಿದ ಮಹಾಬಲ ದೈತ್ಯರು ಕೋಪದಿಂದ ದೇವಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೊರಟರು.

Verse 37

ते हन्यमाना दैतेयैर्देवाḥ शीघ्रं भयातुराः । दत्तात्रेयाश्रमं जग्मुः समेताः शरणार्थिनः ॥

ದೈತ್ಯರಿಂದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ, ಶರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 38

तमेव विविशुर्दैत्याḥ कालयन्तो दिवौकसः । ददृशुश्च महात्मानं दत्तात्रेयं महाबलम् ॥

ಆ ದೈತ್ಯರು ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾ; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನೂ ಮಹಾಬಲನೂ ಆದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 39

वामपार्श्वस्थितामिष्टामशेषजगतां शुभाम् । भाऱ्याञ्चास्य सुचार्वङ्गीं लक्ष्मीमिन्दुनिभाननाम् ॥

ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಂಡರು—ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಮಂಗಳಕರಳಾದವಳನ್ನು—ಸುಂದರಾಂಗಿಯನ್ನು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಮುಖವಳನ್ನು।

Verse 40

नीलोत्पलाभनयनां पीनश्रोणिपयोधराम् । गदन्तीं मधुरां भाषां सर्वैर्योषिद्गुणैर्युताम् ॥

ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀಲಕಮಲದಂತಿದ್ದವು, ತುಂಬಿದ ನಿತಂಬ-ಸ್ತನಗಳಿದ್ದವು, ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಗುಣಗಳೆಲ್ಲದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 41

ते तां दृष्ट्वाग्रतो दैत्याḥ साभिलाषा मनोभवम् । न शेषुरुद्धतं धैर्यान्मनसा वोढुमातुराः ॥

ಅವಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಕಂಡ ದೈತ್ಯರು ಕಾಮದಿಂದ ಅಶಾಂತರಾದರು; ಮನ್ಮಥಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದವರಂತೆ ಅವರು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿದ ಆ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರಿದರು।

Verse 42

त्यक्त्वा देवान् स्त्रियं तां तु हर्तुकामा हतौजसः । तेन पापेन मुह्यन्तः संशक्तास्ते ततोऽब्रुवन् ॥

ದೇವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಅವರು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸಿದರು; ಅದೇ ಪಾಪದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಅವರು ಸೇರಿ ನಂತರ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 43

स्त्रोरत्नमेतत् त्रैलोक्ये सारं नो यदि वै भवेत् । कृतकृत्यास्ततः सर्व इति नो भावितं मनः ॥

‘ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಇವಳೇ ರತ್ನ; ಇವಳು ನಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ವರೂಪ/ಸ್ವಾಧೀನವಾಗಿದರೆ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗುವೆವು’—ಎಂದು ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದವು।

Verse 44

तस्मात् सर्वे समुत्क्षिप्य शivikāyāṃ सुरार्दनाः । आरोप्य स्वमधिष्ठानं नयाम इति निश्चिताः ॥

ಆದುದರಿಂದ ದೇವಪೀಡಕರಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು—‘ಇವಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ನಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯೋಣ।’

Verse 45

गर्ग उवाच सानुरागास्ततस्ते तु प्रोक्ताश्चेत्थं परस्परम् । तस्य तां योषितं साध्वीं समुत्क्षिप्य स्मरार्दिताः ॥

ಗರ್ಗನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ರಾಗದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು; ನಂತರ ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅವನ ಸತೀಸಾಧ್ವಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡರು।

Verse 46

शivikāyāṃ समारोप्य सहिताः दैत्यदानवाः । शिरः सु शivikāṃ कृत्वा स्वस्थानाभिमुखं ययुः ॥

ಅವಳನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದತ್ತ ಹೋದರು।

Verse 47

दत्तात्रेयस्ततो देवान् विहस्येदमथाब्रवीत् । दिष्ट्या वर्धथ दैत्यानामेषा लक्ष्मीः शिरोगता । सप्त स्थानान्यतिक्रान्ता नवमं यमुपैष्यति ॥

ಆಗ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ನಗುತ್ತಾ ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ದೈತ್ಯರ ಶ್ರೀ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ಈ “ಲಕ್ಷ್ಮೀ” ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾಳೆ! ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅವಳು ಒಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಳು।’

Verse 48

देवा ऊचुः कथयस्व जगन्नाथ ! केषु स्थानेष्वस्थिताः । पुरुषस्य फलं किं वा प्रयच्छत्यथ नश्यति ॥

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥನೇ! ಆ ದೇವಿ ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ? ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ? ನಂತರ ಅವಳು ಹೇಗೆ ಲಯವಾಗಿ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾಳೆ?

Verse 49

दत्तात्रेय उवाच नृणां पदे स्थिता लक्ष्मीर् निलयं सम्प्रयच्छति । सक्थ्न्योश्च संस्थिता वस्त्रं तथा नानाविधं वसु ॥

ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಹೇಳಿದನು— ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪುರುಷನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದಾಗ ನಿವಾಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ತೊಡೆಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದರೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಾನಾವಿಧ ಧನವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 50

कलत्रञ्च गुह्यसंस्था क्रोडस्था पत्यदायिनी । मनोरथान् पूरयति पुरुषाणां हृदि स्थिता ॥

ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರೆ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ; ಉಪಸ್ಥ/ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದರೆ ಪತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 51

लक्ष्मीर् लक्ष्मीवतां श्रेष्ठा कण्ठस्था कण्ठभूषणम् । अभीष्टबन्धुदारैश्च तथाश्लेषं प्रवासिभिः ॥

ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ ಕಂಠಾಭರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೂ ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯದ ಸಂಗಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 52

सृष्टानुवाक्यलावण्यमाज्ञामवितथां तथा । मुखसंस्था कवित्वञ्च यच्छत्युदधिसम्भवा ॥

ಸಮುದ್ರಸಂಭವಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ ವಾಕ್ಶೋಭೆ, ವಿಫಲವಾಗದ ಆಜ್ಞೆಗಳು (ಪ್ರಭಾವಿ ಅಧಿಕಾರ) ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 53

शिरोगता सन्त्यजति ततो 'न्यं याति चाश्रयम् । सेयं शिरोगता चैतान् परित्यक्ष्यति साम्प्रतम् ॥

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಈಗ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಳು.

Verse 54

प्रगृह्यास्त्राणि बद्ध्यन्तां तस्मादेते सुरारयः । न भेतव्यं भृशञ्चैते मया निस्तेजसः कृताः । परदारावमर्षाच्च दग्धपुण्याः हतौजसः ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ದೇವರ ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಹಿಡಿಯಿರಿ. ಅವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಭಯಪಡಬೇಡಿ; ನಾನು ಅವರನ್ನು ತೇಜೋಹೀನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲಿನ ಅಪಚಾರದಿಂದ ಅವರ ಪುಣ್ಯ ದಗ್ಧವಾಗಿ, ಅವರ ಬಲ ನಾಶವಾಗಿದೆ.

Verse 55

ततस्ते विविधैरस्त्रैर्वध्यमानाः सुरारयः । मूध्नि लक्ष्म्या समाक्रान्ता विनेशुरिति नः श्रुतम् ॥

ಆಮೇಲೆ ದೇವರ ಆ ಶತ್ರುಗಳು ವಿವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದು ನಾಶರಾದರು—ನಾವು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿಹುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ.

Verse 56

लक्ष्मीश्चीत्पत्य सम्प्राप्ता दत्तात्रेयं महामुनिम् । स्तूयमाना सुरैः सर्वैर्दैत्यनाशान्मुदान्वितैः ॥

ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮಹರ್ಷಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಳು; ದೈತ್ಯವಿನಾಶದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 57

प्रणिपत्य ततो देवा दत्तात्रेयं मनीषिणम् । नाकपृष्ठमनुप्राप्ता यथापूर्वं गतज्वराः ॥

ಆಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗಮಂಡಲವನ್ನು ತಲುಪಿದರು—ದುಃಖದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ.

Verse 58

तथा त्वमपि राजेन्द्र ! यदीच्छसि यथेप्सितम् । प्राप्तुमैश्वर्यमतुलं तूर्णमाराधयस्व ताम् ॥

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ನಿನಗೆ ಅಭೀಷ್ಟ ಫಲ ಬೇಕಾದರೆ, ಅನೂಪಮ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಪಡೆಯಲು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸು।