Adhyaya 16: The Son’s Counsel on Renunciation and the Anasuya–Mandavya Episode: The Suspension of Sunrise and the Power of Pativrata

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादो नाम पञ्चदशोऽध्यायः । षोडशोऽध्यायः पितावाच कथितं मे त्वया वत्स संसारस्य व्यवस्थितम् । स्वरूपमतीहेयस्य घटीयन्त्रवदव्ययम् ॥

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಪಿತೃ-ಪುತ್ರ ಸಂವಾದ’ ಎಂಬ ಹದಿನೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು। ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ। ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರ, ನೀನು ನನಗೆ ಸಂಸಾರದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು—ಅದರ ಸ್ವರೂಪ, ದಾಟಲು ದುಸ್ತರ, ನಿರಂತರ, ಜಲಘಟಿಕಾ ಯಂತ್ರದಂತೆ—ವಿವರಿಸಿದ್ದೀ।

Verse 2

तदेवमेतदखिलं मयावगतमीदृशम् । किं मया वद कर्तव्यमेवस्मिन् व्यवस्थिते ॥

ಈಗ ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೀಗಿರುವಾಗ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 3

पुत्र उवाच यदि मद्वचनं तात श्रद्धधास्यविशङ्कितः । तत् परित्यज्य गार्हस्थ्यं वानप्रस्थपरो भव ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಪಿತಾ, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನಂಬಿದರೆ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನಾಗು.

Verse 4

तम् अनुष्ठाय विधिवद् विहायाग्निपरिग्रहम् । आत्मन्यात्मानमाधाय निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ॥

ಆ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸು; ದ್ವಂದ್ವಾತೀತನಾಗಿ, ಅಪರಿಗ್ರಹಿಯಾಗು.

Verse 5

एकान्तराशी वश्यात्मा भव भिक्षुरतन्द्रितः । तत्र योगापरो भूत्वा बाह्यस्पर्शविवर्जितः ॥

ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾಗಿರು; ಪರಿಶ್ರಮಿ ಭಿಕ್ಷುಕನಾಗು. ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯಸ್ಪರ್ಶ-ಸಂಸರ್ಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೆಲೆಸಿರು.

Verse 6

ततः प्राप्स्यति तं योगं दुःशसंयोगभेषजम् । मुक्तिहेतुमनौपम्यमनाक्ख्येयमसङ्गिनम् । यत्संयोगान्न ते योगो भूयो भूतैर्भविष्यति ॥

ನಂತರ ನೀನು ಆ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ—ದುಃಸಹ ಸಂಸರ್ಗದ (ದುಃಖ-ಸಂಯೋಗದ) ಔಷಧವನ್ನು. ಅದೇ ಮೋಕ್ಷಹೇತು: ಅತುಲ, ಅನಿರ್ವಚನೀಯ, ಅಸಂಗ. ಅದರ ಯೋಗದಿಂದ ಮತ್ತೆ ದೇಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ‘ಯೋಗ’ (ಬಂಧ) ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 7

पितावाच वत्स योगं ममाचक्ष्व मुक्तिहेतुमतः परम् । येन भूतैः पुनर्भूतो नेदृगः खमवाप्नुयाम् ॥

ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸ, ಮೋಕ್ಷದ ಪರಮ ಕಾರಣವಾದ ಆ ಯೋಗವನ್ನು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು; ಅದರ ಮೂಲಕ ನಾನು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಈ ಭವ-ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ದುಃಖವನ್ನು ಎದುರಿಸದಿರಲಿ.

Verse 8

यत्रासक्तिपरस्यात्मा मम संसारबन्धनैः । नैति योगमयोगोऽपि तं योगमधुना वद ॥

ಈಗ ನನಗೆ ಆ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆತ್ಮ ವೈರಾಗ್ಯನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಸಂಸಾರದ ಬಂಧಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಅಲ್ಲಿ ‘ಅಯೋಗ’ವೂ ಮತ್ತೊಂದು ‘ಯೋಗ’ವಾಗಿ ಬಂಧಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 9

संसारादित्यतापार्तिविप्लुष्यद्देहमांससम् । ब्रह्मज्ञानाम्बुशीतॆन सिञ्च मां वाक्यवारिणा ॥

ಸಂಸಾರಸೂರ್ಯನ ದಹಿಸುವ ತಾಪದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವೂ ಮನಸ್ಸೂ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿವೆ; ಹನಿಹನಿಯಾಗಿ ಕರಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ವಾಕ್ಯವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನರೂಪ ಶೀತಲ ಜಲವನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿರಿ।

Verse 10

अविद्याकृष्णसर्पेण दष्टं तद्विषपीडितम् । स्ववाक्यामृतपानेन मां जीवय पुनर्मृतम् ॥

ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕಪ್ಪು ಸರ್ಪವು ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚಿದೆ; ಅದರ ವಿಷದಿಂದ ನಾನು ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೃತಪ್ರಾಯನಾದ ನನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ವಾಕ್ಯಾಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಸಿ ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿರಿ।

Verse 11

पुत्रदारगृहक्षेत्रममत्वनिगडार्दितम् । मां मोचयेष्टसद्भावविज्ञानोद्घाटनैस्त्वरन् ॥

ಮಗ, ಹೆಂಡತಿ, ಮನೆ, ಭೂಮಿ ಇವುಗಳ ಕಡೆ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಮಮತ್ವದ ಪಾಶಗಳಿಂದ ನಾನು ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಇಷ್ಟವಾದ ಪರಮಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಶೀಘ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿರಿ।

Verse 12

पुत्र उवाच शृणु तात यथा योगो दत्तात्रेयेण धीमता । अलर्काय पुरा प्रोक्तः सम्यक् पृष्टेन विस्तरात् ॥

ಮಗನು ಹೇಳಿದನು—ತಂದೆಯೇ, ಕೇಳಿರಿ: ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅಲರ್ಕನಿಗೆ ಯೋಗವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು।

Verse 13

पितोवाच दत्तात्रेयः सुतः कस्य कथं वा योगमुक्तवान् । कश्चालर्को महाभागो यो यौगं परिपृष्टवान् ॥

ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು— ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಯಾರ ಪುತ್ರನು? ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಅವನು ಹೇಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು? ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗವಿಷಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಆ ಭಾಗ್ಯವಂತ ಅಲರ್ಕನು ಯಾರು?

Verse 14

पुत्र उवाच कौशिको ब्राह्मणः कश्चित् प्रतिष्ठानेऽभवत् पुरे । सोऽन्यजन्मकृतैः पापैः कुष्ठरोगातुरोऽभवत् ॥

ಮಗನು ಹೇಳಿದರು— ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೌಶಿಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು. ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು.

Verse 15

तं तथा व्याधितं भार्या पतिं देवमिवार्च्चयत् । पादाभ्यङ्गाङ्गसंवाह-स्त्रानाच्छादनभोजनैः ॥

ಅವನು ರೋಗಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಪತ್ನಿ ದೇವನಂತೆ ಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದಳು— ಪಾದಸಂವಹನ ಮಾಡಿ, ಅಂಗಮರ್ದನ ಮಾಡಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಭೋಜನ ನೀಡಿದಳು.

Verse 16

श्लेष्म-मूत्र-पुरीषासृक्-प्रवाहक्षालनॆन च । रहश्चैवोपचारॆण प्रियसम्भाषणॆन च ॥

ಮತ್ತು ಕಫ, ಮೂತ್ರ, ಮಲ, ರಕ್ತದ ಸ್ರಾವಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು; ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪರಿಚರಿಸಿ; ಸ्नेಹಭರಿತ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸದಾ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 17

स तया पूज्यमानोऽपि सदातीव विनीतया । अतीव तीव्रकोपत्वान्निर्भर्त्सयति निष्ठुरः ॥

ಅಷ್ಟು ವಿನಯವಂತಿಯಾದ ಅವಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅತಿತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಕ್ರೂರನಾಗಿ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗದರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 18

तथापि प्रणता भार्या तममन्यत दैवतम् । तं तथाप्यतिबीभत्सं सर्वश्रेष्ठममन्यत ॥

ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಅವನನ್ನೇ ತನ್ನ ದೇವತೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಳು; ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಜುಗುಪ್ಸಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನನ್ನೇ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ತಿಳಿದಳು.

Verse 19

अचङ्क्रमणशोलोऽपि स कदाचिद् द्विजोत्तमः । प्राह भार्यां नयस्वेति त्वं मां तस्या निवेशनम् ॥

ನಡೆಯಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ— “ನನ್ನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು; ಅವಳ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ನಡೆಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 20

या सा वेश्या मया दृष्टा राजमार्गे गृहोषिता । तां मां प्रापय धर्मज्ञे ! सैव मे हृदि वर्तते ॥

“ರಾಜಮಾರ್ಗದ ಬಳಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ವೇಶ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ— ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞೆ! ನನ್ನನ್ನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು; ಅವಳೇ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.”

Verse 21

दृष्टा सूर्योदये बाला रात्रिश्चेयमुपागता । दर्शनानन्तरं सा मे हृदयान्नापसर्पति ॥

“ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಯುವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ; ಈಗ ಈ ರಾತ್ರಿಯೂ ಬಂದಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ಬಳಿಕ ಅವಳು ನನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 22

यदि सा चारुसर्वाङ्गी पीनश्रोणिपयोधरा । नोपगूहति तन्वङ्गी तन्मां द्रक्ष्यसि वै मृतम् ॥

“ಆ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಗಳಿರುವ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ, ತುಂಬಿದ ನಿತಂಬ ಹಾಗೂ ಸ್ತನಗಳಿರುವ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸದಿದ್ದರೆ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಮೃತನಾಗಿ ಕಾಣುವೆ.”

Verse 23

वामः कामो मनुष्याणां बहुभिः प्रार्थ्यते च सा । ममाशक्तिश्च गमने सङ्कुलं प्रतिभाति मे ॥

ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕಾಮನೆ ಚಂಚಲ; ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅನೇಕರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಹೋಗುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಈ ಪ್ರಯಾಣ ನನಗೆ ಕಠಿಣವೂ ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗೊಂದಲವೂ ಆಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 24

तत् तदा वचनं श्रुत्वा भर्तुः कामातुरस्य सा । तत्पत्नी सत्कुलोत्पन्ना महाभागा पतिव्रता ॥

ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸತ್ಕುಲಜನ್ಮ, ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಮತ್ತು ಪತಿವ್ರತೆ ಆದ ಆ ಪತ್ನಿ ಪತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾದಳು.

Verse 25

गागं परिकरं बद्ध्वा शुल्कमादाय चाधिकम् । स्कन्धे भर्तारमादाय जगाम मृदुगामिनी ॥

ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದು, ಪತಿಯನ್ನು ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವಳು ಹೊರಟಳು—ಮೃದುಗತಿಯವಳು.

Verse 26

निशि मेघास्तृते व्योम्नि चलद्विद्युत्प्रदर्शिते । राजमार्गे प्रियं भर्तुश्चिकीर्षन्ती द्विजाङ्गना ॥

ರಾತ್ರಿ, ಮೇಘಾವೃತ ಆಕಾಶವು ಚಲಿಸುವ ಮಿಂಚಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಹೋಯಿತು.

Verse 27

पथि शूले तथा प्रोतं चौरं यौरशङ्कया । माण्डव्यमतिदुःखार्तमन्धकारेऽथ स द्विजः ॥

ಮಾರ್ಗದ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕೌಶಿಕನು, ಸಂಶಯದಿಂದ ಕಳ್ಳನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಶೂಲಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮाण्डವ್ಯನನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವನು ತೀವ್ರ ವೇದನೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 28

पत्नीस्कन्धे समारूढश्चालयामास कौशिकः । पादावमर्षणात् क्रुद्धो माण्डव्यस्तमुवाच ह ॥

ಪತ್ನಿಯ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಏರಿದ್ದ ಕೌಶಿಕನು ಅವನನ್ನು ತಳ್ಳಿದನು. ಪಾದಾಘಾತದಿಂದ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಮಾಂಡವ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 29

येनाहमेवमत्यर्थं दुःखितश्चालितः पदाः । दशां कष्टामनुप्राप्तः स पापात्मा नराधमः ॥

ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು—ಅತಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾದ ಈ ದೀನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ—ಪಾದಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನೋ, ಅವನು ಪಾಪಾತ್ಮ, ನರಾಧಮ!

Verse 30

सूर्योदयेऽवशः प्राणैर्विमोक्ष्यति न संशयः । भास्करालोकनादेव स विनाशमवाप्स्यति ॥

ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವನು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯಕಿರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಂಡಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನು ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವನು.

Verse 31

तस्य भार्याततः श्रुत्वा तं शापमतिदारुणम् । प्रोवाच व्यथिता सूर्यो नैवोदयमुपैष्यति ॥

ಆಗ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಶಾಪವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಸೂರ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 32

ततः सूर्योदयाभावादभवत् सन्तता निशा । बहून्यहः प्रमाणानि ततो देवा भयं ययुः ॥

ನಂತರ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗದ ಕಾರಣ ರಾತ್ರಿಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅನೇಕ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಭಯಗ್ರಸ್ತರಾದರು.

Verse 33

निःस्वाध्यायवषट्कार-स्वधास्वाहाविवर्जितम् । कथं नु खल्विदं सर्वं न गच्छेत् संक्षयं जगत् ॥

ಈ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕವು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ (ವೇದಾಧ್ಯಯನ) ಮತ್ತು ವಷಟ್, ಸ್ವಧಾ, ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬ ಯಜ್ಞಾಹ್ವಾನಗಳಿಂದ ವಂಚಿತವಾದರೆ, ಅದು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗದೆ ಉಳಿಯುವುದು?

Verse 34

अहोरात्रव्यवस्थाया विना मासर्तुसंक्षयः । तत्संक्षयान्न त्वयने ज्ञायेते दक्षिणोत्तरे ॥

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಋತುಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವು ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ; ಅವು ಕುಸಿದಾಗ ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಯನ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಯನಗಳೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 35

विना चायनविज्ञानात् कालः संवत्सरः कुतः । संवत्सरं विना नान्यत् कालज्ञानं प्रवर्तते ॥

ಅಯನಗಳ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ‘ವರ್ಷ’ ಎಂಬ ಕಾಲಘಟಕ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು? ವರ್ಷವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಲಜ್ಞಾನವು ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯದು.

Verse 36

पतिव्रताया वचसा नोद्गच्छति दिवाकरः । सूर्योदयṃ विना नैव स्नानदानादिकाः क्रियाः ॥

ಪತಿವ್ರತಾ ಪತ್ನಿಯ ವಚನ (ಆಜ್ಞೆ)ದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯೋದಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮುಂತಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗದು.

Verse 37

नाग्नेर्विहरणञ्चैव क्रात्वभावश्च लक्ष्यते । नैवाप्ययनमस्माकं विना होमेन जायते ॥

ಅಗ್ನಿಯ ‘ಗತಿ’ (ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ) ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಕರ್ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಹೋಮವಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಅಯನ-ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 38

वयमाप्यायिता मर्त्यैर्यज्ञभागैर्यथोचितैः । वृष्ट्या ताननुगृह्णीमो मर्त्यान् शस्यादिसिद्धये ॥

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾದ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ಮಾನವರು ನಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಾವು ಮಳೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಧಾನ್ಯ-ಶಸ್ಯಾದಿಗಳು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ।

Verse 39

निष्पादितास्वोषधीषु मर्त्या यज्ञैर्यजन्ति नः । तेषां वयं प्रयच्छामः कामान् यज्ञादिपूजिताः ॥

ಔಷಧಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯರು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯಜ್ಞಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತರಾದ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 40

अधो हि वर्षाम वयं मर्त्याश्चोर्ध्वप्रवर्षिणः । तोयवर्षेण हि वयं हविर्वर्षेण मानवाः ॥

ನಾವು ಕೆಳಗೆ ಮಳೆಯನ್ನೆ ಸುರಿಸುತ್ತೇವೆ; ಮನುಷ್ಯರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ‘ಮಳೆ’ ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಜಲವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಅವರು ಹವಿಸ್‌ (ಆಹುತಿ) ವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

ये नास्माकं प्रयच्छन्ति नित्यनैमित्तकीः क्रियाः । क्रतुभागं दुरात्मानः स्वयञ्चाश्नन्ति लोलुपाः ॥

ನಮಗೆ ನಿತ್ಯ-ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸದವರು—ಆ ದುಷ್ಟ, ಲೋಭಿಗಳು ಯಜ್ಞಪಾಲನ್ನು ತಮ್ಮದೇಗಾಗಿ ಉಪಭೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 42

विनाशाय वयं तेषां तोयसूर्याग्निमारुतान् । क्षितिञ्च सन्दूषयामः पापानामपकारिणाम् ॥

ಆ ಪಾಪಿಗಳು, ಪರಪೀಡಕರು ನಾಶವಾಗಲೆಂದು ನಾವು ಅವರ ನೀರು, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು—ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ—ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 43

दुष्टतोयादिभोगेन तेषां दुष्कृतकर्मिणाम् । उपसर्गाः प्रवर्तन्ते मरणाय सुदारुणाः ॥

ಅಶುದ್ಧ ನೀರು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರು ಮರಣದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಭಯಾನಕ ಆಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 44

ये त्वस्मान् प्रीणयित्वा तु भुञ्जते शेषमात्मना । तेषां पुण्यान् वयं लोकान् विदधाम महात्मनाम् ॥

ಆದರೆ ಯಾರು ಮೊದಲು ನಮ್ಮನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ಉಳಿದುದನ್ನು ತಾವೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ನಾವು ಪುಣ್ಯಲೋಕಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 45

तन्नास्ति सर्वमेवैतद्विनैषां व्युष्टिसंस्थितम् । कथं नु दिनसर्गः स्यादन्योऽन्यमवदन्सुराः ॥

ಅವರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿಲ್ಲದು; ಹಾಗಾದರೆ ದಿನದ ಉದಯ ಹೇಗೆ?—ಎಂದು ದೇವರುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು।

Verse 46

तेषामेव समेतानां यज्ञव्युच्छित्तिशङ्किनाम् । देवानां वचनं श्रुत्वा प्राह देवः प्रजापतिः ॥

ಯಜ್ಞ ನಿಲ್ಲುವ ಭಯದಿಂದ ಆ ದೇವರುಗಳು ಸೇರಿ, ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಾಗ, ದೇವ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 47

तेजः परं तेजसैव तपसा च तपस्तथा । प्रशाम्यतेऽमरास्तस्माच्छृणुध्वं वचनं मम ॥

ಹೇ ಅಮರರೇ, ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ, ತಪಸ್ಸು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 48

पतिव्रतायाः माहात्म्यान्नोद्गच्छति दिवाकरः । तस्य चानुदयाद्धानिर्मर्त्यानां भवतां तथा ॥

ಪತಿವ್ರತೆಯ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನ ಅನುದಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ (ನಿಮಗೂ) ಮಹಾ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 49

तस्मात् पतिव्रतामत्रेरनुभूयां तपस्विनीम् । प्रसादयत वै पत्नीं भानोरुदयकाम्यया ॥

ಆದುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಅತ್ರಿಯ ತಪಸ್ವಿನಿ ಪತಿವ್ರತ ಪತ್ನಿ ಅನಸೂಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿರಿ.

Verse 50

पुत्र उवाच तैः सा प्रसादिता गत्वा प्रोह्येष्टं व्रियतामिति । अयाचन्त दिनं देवाः भवत्विति यथा पुरा ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ಅವಳು ಹೋಗಿ, ‘ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು—‘ಹಿಂದಿನಂತೆ ದಿನವಾಗಲಿ.’

Verse 51

अनसूयोवाच पतिव्रतायाः माहात्म्यं न हीयेत कथंत्विति । सम्मान्य तस्मात् तां साध्वीमहमः स्त्रक्ष्याम्यहं सुराः ॥

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—‘ಪತಿವ್ರತೆಯ ಮಹಿಮೆ ಹೇಗೆ ಕುಗ್ಗಬಹುದು?’ ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವರೆ, ಆ ಸಾಧ್ವಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ನಾನು ದಿನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 52

यथा पुनरहोरात्र-संस्थानमुपजायते । यथा च तस्याः स्वपतिर् न साध्व्या नाशमेṣ्यति ॥

ದಿನ-ರಾತ್ರಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸಾಧ್ವಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳ ಸ್ವಪತಿ ನಾಶವಾಗದಂತೆ—ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 53

पुत्र उवाच एवमुक्त्वा सुरां तस्याः गत्वा सा मन्दिरं शुभा । उवाच कुशलं पृष्टा धर्मं भर्तुस्तथात्मनः ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಶುಭಸ್ತ್ರೀ ಅನಸೂಯೆಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಕುಶಲವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ತನ್ನ ಪತಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ತನ್ನ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದಳು.

Verse 54

अनसूयोवाच कच्चिन्नन्दसि कल्याणि स्वभर्तुर्मुखदर्शनात् । कच्चिच्चाखिलदेवेभ्यो मन्यसेऽभ्यधिकं पतिम् ॥

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶುಭೆಯೇ, ಪತಿಯ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ನೀನು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೀಯಾ? ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪತಿಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯಾ?

Verse 55

भर्तृशुश्रूषणादेव मया प्राप्तं महत्फलम् । सर्वकामफलावाप्त्या प्रत्यूहाः परिवर्तिताः ॥

ಪತಿಸೇವೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಮಹತ್ತರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಎಲ್ಲಾ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಫಲ ದೊರೆತುದರಿಂದ ವಿಘ್ನಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿ ದೂರವಾದವು.

Verse 56

पञ्चर्णानि मनुष्येण साध्वि ! देयानि सर्वदा । तथात्मवर्णधर्मेण कर्तव्यो धनसंचयः ॥

ಹೇ ಸಾಧ್ವಿಯೇ, ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ಪಂಚಋಣಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ತನ್ನ ವರ್ಣಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 57

प्राप्तश्चार्थस्ततः पात्रे विनियोज्यो विधानतः । सत्यार्जव-तपो-दानैर्दयायुक्तो भवेत् सदा ॥

ಯಾವ ಧನ ದೊರಕಿದರೂ, ನಂತರ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಹಂಚಬೇಕು. ಸದಾ ಸತ್ಯ, ಸರಳತೆ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ ಮತ್ತು ದಯೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 58

क्रियाश्च शास्त्रनिर्दिष्टा रागद्वेषविवर्जिताः । कर्तव्या अन्वहं श्रद्धा-पुरस्कारेण शक्तितः ॥

ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ರಾಗ-ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 59

स्वजातिविहितानेव लोकानाप्नोति मानवः । क्लेशेन महता साध्वि ! प्राजापत्यादिकान् क्रमात् ॥

ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜಾತಿ/ವರ್ಣಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಓ ಸಾಧ್ವಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾದಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 60

स्त्रियस्त्वेवं समस्तस्य नरैर्दुःखार्जितस्य वै । पुण्यस्यार्धापहारिण्यः पतिशुश्रूषयैव हि ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪುರುಷರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಪುಣ್ಯದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು—ಪತಿಸೇವೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 61

नास्ति स्त्रीणां पृथग्यज्ञो न श्राद्धं नाप्युपोषितम् । भर्तृशुश्रूषयैवैतान् लोकानीष्टान् व्रजन्ति हि ॥

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲ, ಶ್ರಾದ್ಧವಿಲ್ಲ, (ಸ್ವತಂತ್ರ) ವ್ರತವೂ ಇಲ್ಲ; ಪತಿಸೇವೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಅವರು ಇಷ್ಟಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 62

तस्मात् साध्वि ! महाभागे ! पतिशुश्रूषणं प्रति । त्वया मतिः सदा कार्या यतो भर्ता परा गतिः ॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಸಾಧ್ವಿ, ಓ ಸುಭಗೇ, ನೀನು ಸದಾ ಪತಿಸೇವೆಯ ಕಡೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನಗೆ ಪತಿಯೇ ಪರಮ ಶರಣ, ಪರಮ ಗತಿ।

Verse 63

यद्देवेभ्यो यच्च पित्रागतेभ्यः कुर्याद्भर्ताभ्यर्च्चनं सत्क्रियातः । तस्याप्यर्धं केवलानन्यचित्ता नारी भुङ्क्ते भर्तृशुश्रूषयैव ॥

ಪತಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೋ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕರ್ಮವನ್ನಾದರೂ, ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಅಚಲಚಿತ್ತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಕೇವಲ ಪತಿಸೇವೆಯಿಂದಲೇ ಆ ಪುಣ್ಯದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ।

Verse 64

पुत्र उवाच तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपूज्य तथादरात् । प्रत्युवाचात्रिपत्नीं तामनसूयामिदं वचः ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಅತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 65

धन्यास्म्यनुगृहीतास्मि देवैश्चाप्यवलोकिता । यन्मे प्रकृतिकल्याणि ! श्रद्धां वर्धयसे पुनः ॥

ನಾನು ಧನ್ಯನು, ಕೃತಾರ್ಥನು, ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು—ಏಕೆಂದರೆ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಶುಭಳೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 66

जानाम्येतन्न नारीणां काचित् पतिसमा गतिः । तत्प्रीतिश्चोपकाराय इह लोके परत्र च ॥

ಇದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ—ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪತಿಯ ಸಮಾನವಾದ ಗತಿ/ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವುದು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹಿತಕರವಾಗಿದೆ।

Verse 67

पतिप्रसादादिह च प्रेत्य चैव यशस्विनि । नारी सुखमवाप्नोति नार्या भर्ता हि देवता ॥

ಹೇ ಕೀರ್ತಿಮಂತನೇ, ಪತಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ—ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮರಣಾನಂತರವೂ—ಸ್ತ್ರೀ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪತಿಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪತ್ನಿಗೆ ದೇವತೆ.

Verse 68

सा त्वं ब्रूहि महाभागे ! प्राप्तायाः मम मन्दिरम् । आर्यायाः यन्मया कार्यं तथाऽऽर्येणापि वा शुभे ॥

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು—ನೀನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ—ಉತ್ತಮ ಅತಿಥಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು? ಮತ್ತು ಹೇ ಶುಭೇ, ನೀನು ಕೂಡ ಏನು ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತ?

Verse 69

अनसूयोवाच एते देवाः सहेन्द्रेण मामुपागम्य दुःखिताः । त्वद्वाख्यापास्तसत्कर्मदिननक्तनिरूपणाः ॥

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಈ ದೇವರುಗಳು ದುಃಖಾರ್ತರಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು; ಯಥಾವಿಧಿ ಕರ್ಮಾಚಾರಗಳು ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಯ ನಿಯಮವೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 70

याचन्तेऽहर्निशासंस्थां यथावदविखण्डिताम् । अहं तदर्थमायाता शृणु चैतद्वचो मम ॥

ಅವರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ಯುಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 71

दिनाभावात् समस्तानामभावो यागकर्मणाम् । तदभावात् सुराः पुष्टिं नोपयान्ति तपस्विनि ॥

ಹೇ ತಪಸ್ವಿನಿ, ಹಗಲು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ; ಅವು ನಿಂತಾಗ ದೇವರುಗಳು ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 72

अह्नश्चैव समुच्छेदादुच्छेदः सर्वकर्मणाम् । तदुच्छेदादनावृष्ट्या जगदुच्छेदमेष्यति ॥

ನಿಜವಾಗಿ, ಹಗಲು ಕಡಿದುಹೋದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳೂ ಕಡಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಆ ನಿಲುಗಡೆಯಿಂದ ಮಳೆಯ ಅಭಾವ ಉಂಟಾಗಿ, ಜಗತ್ತು ನಾಶದ ದಾರಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 73

तत् त्वमिच्छसि चेदेतत् जगदुद्धर्तुमापदः । प्रसीद साध्वि ! लोकानां पूर्ववद्धर्ततां रविः ॥

ನೀನು ಇದನ್ನೇ ಬಯಸಿದರೆ—ಅಂದರೆ ಲೋಕವನ್ನು ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು—ಹೇ ಸದ್ಗುಣವತಿ ದೇವಿ, ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು. ಸೂರ್ಯನು ಪೂರ್ವವಂತೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲಿ.

Verse 74

ब्राह्मण्युवाच माण्डव्येन महाभागे ! शप्तो भर्ता ममेश्वरः । सूर्योदये विनाशं त्वं प्राप्ससीत्यतिमन्युनाः ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಆರ್ಯ ದೇವಿ! ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಪತಿಯನ್ನು ಮಾಂಡವ್ಯರು ಮಹಾಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—“ಸೂರ್ಯೋದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವಿ” ಎಂದು.

Verse 75

अनसूयोवाच यदि वा रोचते भद्रे ! ततस्त्वद्वचनादहम् । करोमि पूर्ववद्देहं भर्तारञ्च नवं तव ॥

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಇದು ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ನಿನ್ನ ವಚನದಂತೆ ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಪೂರ್ವವಂತೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಮತ್ತು ನಿನಗೆ ಹೊಸ ಪತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 76

मया हि सर्वथा स्त्रीणां माहात्म्यं वरवर्णिनि । पतिव्रतानामाराध्यमिति संमानयामि ते ॥

ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ಗೌರವರ್ಣೆ! ನಾನು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜ್ಯವೆಂದು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 77

पुत्र उवाच तथेत्युक्ते तया सूर्यमाजुहाव तपस्विनी । अनसूयार्घ्यमुद्यम्य दशरात्रे तदा निशि ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆ ತಪಸ್ವಿನಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿದರು; ನಂತರ ದಶರಾತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಅನಸೂಯೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 78

ततो विवस्वान् भगवान् फुल्लपद्मारुणाकृतिः । शैलराजानमुदयमारुरोहो रुमण्डलः ॥

ಅನಂತರ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರಾಜನ ಮೇಲಿಂದ, ಪೂರ್ಣ ವಿಕಸಿತ ಪದ್ಮದಂತೆ ಅರುಣವರ್ಣ ದೇಹಧಾರಿಯಾದ, ವಿಶಾಲ ಮಂಡಲವಂತನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿವಸ್ವಾನ್ (ಸೂರ್ಯ) ಉದಯಿಸಿದನು।

Verse 79

समनन्तरमेवास्या भर्ता प्राणैर्व्ययुज्यत । पपत च महीपृष्ठे पतन्तं जगृहे च सा ॥

ತದನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳ ಪತಿ ಪ್ರಾಣಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟನು; ಅವನು ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು, ಬಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು।

Verse 80

अनसूयोवाच न विषादस्त्वया भद्रे ! कर्तव्यः पश्य मे बलम् । पतिशुश्रूषयावाप्तं तपसः किं चिरेण ते ॥

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನಿರಾಶರಾಗಬೇಡ; ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡು. ಪತಿಸೇವಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದೊರಕುವಾಗ ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸಿನ ಅಗತ್ಯವೇನು?

Verse 81

यथा भर्तृसमं नान्यमपश्यं पुरुषं क्वचित् । रूपतः शीलतो बुद्ध्या वाङ्माधुर्य्यादिभूषणैः ॥

ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಪತಿಗೆ ಸಮನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ—ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಮಧುರ ವಾಣಿ ಮೊದಲಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 82

तेन सत्येन विप्रो 'यं व्याधिमुक्तः पुनर्युवा । प्राप्नोतु जीवितं भार्यासहायः शरदां शतम् ॥

ಈ ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪುನಃ ಯೌವನವಂತನಾಗಲಿ; ಮತ್ತು ಸಹಧರ್ಮಿಣಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಶತ ಶರತ್ತುಗಳು (ಪೂರ್ಣ ಆಯುಷ್ಯ) ಬದುಕಲಿ।

Verse 83

यथा भर्तृसमं नान्यमहं पश्यामि दैवतम् । तेन सत्येन विप्रोऽयं पुनर्जीवत्वनामयः ॥

ನನ್ನ ಪತಿಗೆ ಸಮನಾದ ದೇವತೆ ಯಾರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ ಪುನರ್ಜೀವಿಸಲಿ.

Verse 84

कर्मणा मनसा वाचा भर्तुराराधनं प्रति । यथा ममोद्यमो नित्यं तथायं जीवतां द्विजः ॥

ಕರ್ಮ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಸದಾ ಪತಿಯ ಪೂಜೆ-ಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಜೀವಿಸಲಿ.

Verse 85

पुत्र उवाच ततो विप्रः समुत्तस्थौ व्याधिमुक्तः पुनर्युवा । स्वभाभिर्भासयन् वेश्म वृन्दारक इवाजरः ॥

ಪುತ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ರೋಗರಹಿತನಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಯೌವನವಂತನಾಗಿ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಜರಾರಹಿತ ದಿವ್ಯಸತ್ತ್ವದಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 86

ततोऽपतत् पुष्पवृष्टिर्देववाद्यादिनिस्वनः । लेभिरे च मुदं देवा अनसूयामथाब्रुवन् ॥

ನಂತರ ದಿವ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳ ನಿನಾದದೊಂದಿಗೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು. ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷಭರಿತರಾಗಿ ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 87

देवा ऊचुः वरं वृणीष्व कल्याणि देवकार्यं महत् कृतम् । त्वया यस्मात् ततो देवा वरदास्ते तपस्विनि ॥

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ, ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು. ನೀನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ತಪಸ್ವಿನೀ, ನಾವು ನಿನಗೆ ವರದಾತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 88

अनसूयोवाच यदि देवाः प्रसन्ना मे पितामहपुरोगमाः । वरदा वरयोग्या च यद्यहं भवतां मता ॥

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವರುಗಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತು ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ವರ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯಳೆಂದು ಮನ್ಯಿಸಿದರೆ, ಹಾಗೂ ನೀವು ವರದಾತರಾಗಿದ್ದರೆ…

Verse 89

तद्यान्तु मम पुत्रत्वं ब्रह्म-विष्णु-महेश्वराः । योगञ्च प्राप्नुयां भर्तृसहिता क्लेशमुक्तये ॥

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ನನ್ನ ಪುತ್ರರಾಗಲಿ; ಮತ್ತು ನಾನು ಪತಿಯೊಡನೆ ದುಃಖನಿವಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 90

एवमस्त्विति तां देवा ब्रह्म-विष्णु-शिवादयः । प्रोक्त्वा जग्मुर्यथान्यायमनुमान्य तपस्विनीम् ॥

ದೇವರುಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರರು—“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ತಪಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಟರು।