Shloka 73
Agastya–Lopāmudrā: Marriage, Austerity, and Conditions for Conjugal Union (लोमशकथितम्)
संतर्पयन्त: सततं वन्येन हविषा द्विजान् | उन पापरहित महात्माओंने (त्रिवेणीतटपर) ब्राह्मणोंको धन दान किया। भरतनन्दन! तत्पश्चात् पाण्डव ब्राह्मणोंके साथ ब्रह्माजीकी वेदीपर गये, जो तपस्वीजनोंसे सेवित है। वहाँ उन वीरोंने उत्तम तपस्या करते हुए निवास किया। वे सदा कन्द-मूल-फल आदि वन्य हविष्यद्वारा ब्राह्मणोंको तृप्त करते रहते थे
santarpayantaḥ satataṃ vanyena haviṣā dvijān | pāparahitā mahātmānas triveṇī-taṭa-pare brāhmaṇebhyo dhanaṃ dadur iti | bharatanandana! tataḥ paścāt pāṇḍavā brāhmaṇaiḥ saha brahmaṇo vedīṃ jagmuḥ, yā tapasvijanaiḥ sevitā | tatra te vīrā uttamāṃ tapasyaṃ kurvāṇāḥ nyavasan | te sadā kanda-mūla-phalādi-vanya-haviṣā brāhmaṇān tṛptayanti sma |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾಂಡವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅರಣ್ಯಜನ್ಯ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪಾಪರಹಿತ ಮಹಾತ್ಮರು ತ್ರಿವೇಣೀ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧನದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಭರತನಂದನನೇ! ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮನ ವೇದಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ವೀರರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ವಾಸಿಸಿದರು; ಕಂದ-ಮೂಲ-ಫಲಾದಿ ಅರಣ್ಯಜನ್ಯ ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in hardship and exile, dharma is upheld through generosity, hospitality, and reverence for sacred learning: the Pāṇḍavas practice austerity while ensuring Brāhmaṇas are honored and sustained with whatever pure means the forest provides.
During their forest life, the Pāṇḍavas repeatedly feed and honor Brāhmaṇas with forest fare and also give them wealth. They then proceed with the Brāhmaṇas to a revered sacred site—Brahmā’s altar—frequented by ascetics, where they reside while performing disciplined austerities.