Shloka 60

ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः

Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction

Devanagari script

विघसाशी भवेत्‌ तस्मान्नित्यं चामृतभोजन: । विघसो भुक्तशेषं तु यज्ञशेषं तथामृतम्‌,अतः गृहस्थ मनुष्य प्रतिदिन विघस एवं अमृत भोजन करे। घरके सब लोगोंके भोजन कर लेनेपर जो अन्न शेष रह जाय उसे “विघस” कहते हैं तथा बलि-वैश्वदेवसे बचे हुए अन्नका नाम 'अमृत' है

Transliteration

vighasāśī bhavet tasmān nityaṃ cāmṛtabhojanaḥ | vighaso bhuktaśeṣaṃ tu yajñaśeṣaṃ tathāmṛtam ||

Translation

ಆದ್ದರಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥನು ನಿತ್ಯ ‘ವಿಘಸಾಶಿ’ಯಾಗಿಯೂ ‘ಅಮೃತಭೋಜನ’ ಮಾಡುವವನಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು. ಮನೆಯ ಎಲ್ಲರೂ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಉಳಿದ ಅನ್ನವೇ ‘ವಿಘಸ’; ಬಲಿ-ವೈಶ್ವದೇವಾದಿ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳ ನಂತರ ಉಳಿದದ್ದೇ ‘ಅಮೃತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Word by Word

विघसाशीone who eats the remnants (vighasa)

भवेत्should be / may become

तस्मात्therefore / from that (reason)

नित्यम्always

चand

अमृतभोजनःone whose food is ‘amṛta’ (sacrificial remainder)

विघसःvighasa (food-remnant)

भुक्तशेषम्the remainder after eating

तुbut / indeed

यज्ञशेषम्the remainder of a sacrifice

तथाlikewise

अमृतम्amṛta (here: consecrated/sacrificial remainder)

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

gṛhastha (householder)

vighasa

amṛta

yajña

bali

vaiśvadeva

Sandhi Notes