Shloka 45
ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः
Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction
Devanagari script
दुःखेन चाधिगम्यन्ते तस्मान्नाशं न चिन्तयेत् । असंतोषपरा मूढा: संतोष॑ यान्ति पण्डिता:,“धनकी प्राप्ति भी दुःखसे ही होती है। इसलिये उसका चिन्तन न करे; क्योंकि धनकी चिन्ता करना अपना नाश करना है। मूर्ख मनुष्य सदा असंतुष्ट रहते हैं और विद्वान् पुरुष संतुष्ट
Translation
ಧನವು ದುಃಖದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಧನಚಿಂತನೆ ಸ್ವನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಮೂಢರು ಸದಾ ಅಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ; ಪಂಡಿತರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Word by Word
दुःखेनby/through suffering
दुःखेन:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अधिगम्यन्तेare obtained/attained
अधिगम्यन्ते:
TypeVerb
Rootअधि-गम्
FormPresent, Atmanepada (Passive-like usage), Third, Plural
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
नाशम्destruction/ruin
नाशम्:
Karma
TypeNoun
Rootनाश
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चिन्तयेत्should think/ponder
चिन्तयेत्:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormOptative (Vidhi-lin), Parasmaipada, Third, Singular
असंतोषपराdevoted to dissatisfaction
असंतोषपरा:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-संतोष-पर
FormMasculine, Nominative, Plural
मूढाःfools/deluded people
मूढाः:
Karta
TypeNoun
Rootमूढ
FormMasculine, Nominative, Plural
संतोषम्contentment
संतोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंतोष
FormMasculine, Accusative, Singular
यान्तिgo to/attain
यान्ति:
TypeVerb
Rootया
FormPresent, Parasmaipada, Third, Plural
पण्डिताःwise men/scholars
पण्डिताः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes