Shloka 46
Bhīmasena–Hanūmān Saṃvāda: The Tail Test and the Divine Path
शकृन्मूत्रं च मुडचाना भयविश्रान्तमानसा: । व्यादितास्या महारौद्रा व्यनदन् भीषणान् रवान्,तथा हथिनियोंके कटाक्ष-बाणसे पीड़ित हुए दूसरे बलोन्मत्त गजराज, सिंह और व्याघ्र क्रोधमें भरकर भीमसेनपर टूट पड़े। वे मल-मूत्र छोड़ते हुए मन-ही-मन भयसे घबरा रहे थे और मुँह बाये हुए अत्यन्त भयानक रूपसे भैरव-गर्जना कर रहे थे
śakṛn-mūtraṃ ca muḍacānā bhaya-viśrānta-mānasāḥ | vyāditāsyā mahāraudrā vyanadan bhīṣaṇān ravān ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಅವರು ಮಲಮೂತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿದರು. ಬಾಯಿ ಬಿಚ್ಚಿ, ಅತ್ಯಂತ ರೌದ್ರ ಹಾಗೂ ಭಯಾನಕ ರೂಪದಿಂದ ಅವರು ಭೀಕರ ಗರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ದೇಹವೇ ಒಳಗಿನ ಭಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು—ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ಬಲವು ನಿಜವಾದ ಶೌರ್ಯದ ಮುಂದೆ ಭೀತಿಯಾಗಿ ಕುಸಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the contrast between outward aggression and inner fear: uncontrolled rage and mere physical power do not equal courage. True valor is steadiness of mind; when fear dominates, even the mighty show involuntary signs of panic.
As the confrontation intensifies, the attackers—despite appearing ferocious with gaping mouths and terrifying roars—are inwardly frightened, even voiding excrement and urine. They nevertheless surge toward Bhīmasena, revealing a fear-driven, desperate assault.