Shloka 24
Vṛtra’s Cosmic Threat, Viṣṇu’s Upāya, and the Conditional Vulnerability
Udyoga-parva 10
Devanagari script
दृढं सतां संगतं चापि नित्यं ब्रूयाच्चार्थ हार्थकृच्छेषु धीरः । महार्थवत् सत्पुरुषेण संगतं तस्मात् सन््तं न जिघांसेत धीर:,सज्जनोंका रंग सुदृढ़ एवं चिरस्थायी होता है। धीर संत-महात्मा संकटके समय हितकर कर्तव्यका ही उपदेश देते हैं। साधु पुरुषोंका संग महान् अभीष्ट वस्तुओंका साधक होता है। अतः बुद्धिमान् पुरुषको चाहिये कि वह सज्जनोंको नष्ट करनेकी इच्छा न करे
Translation
ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗವು ದೃಢವೂ ನಿತ್ಯವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಧೀರರಾದ ಸಂತರು ಸಂಕಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿತಕರವಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೇ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಪುರುಷರ ಸಹವಾಸವು ಮಹತ್ತರ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
Word by Word
दृढम्firm, strong
दृढम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृढ
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
सताम्of the good (people)
सताम्:
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
संगतम्association, company
संगतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंगत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नित्यम्always, continually
नित्यम्:
TypeAdjective
Rootनित्य
FormNeuter, Accusative (adverbial), Singular
ब्रूयात्should speak
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अर्थin matters/purposes
अर्थ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Locative, Plural
अर्थin matters/purposes
अर्थ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Locative, Plural
कृच्छ्रेषुin difficulties, crises
कृच्छ्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृच्छ्र
FormNeuter, Locative, Plural
धीरःthe wise/steadfast man
धीरः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootधीर
FormMasculine, Nominative, Singular
महार्थवत्as yielding great benefit
महार्थवत्:
TypeAdjective
Rootमहार्थवत्
FormNeuter, Nominative/Accusative (adverbial), Singular
सत्by/with a good (man)
सत्:
Karana
TypeAdjective
Rootसत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुरुषेणby/with a person
पुरुषेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Instrumental, Singular
संगतम्association, company
संगतम्:
Karta
TypeNoun
Rootसंगत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्)
सन्तम्a good man, the virtuous
सन्तम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootसन्त् (सत्)
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
जिघांसितshould wish to kill/harm
जिघांसित:
TypeVerb
Rootहन् (जिघांसति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
धीरःthe wise/steadfast man
धीरः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootधीर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शल्य उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes