Shloka 15
Saṃsāra-gahana-jñāna: Vidura’s Account of Embodiment, Bondage, and Dharmic Release (संसारगहन-ज्ञानम्)
यदा प्राज्ञाश्न मूर्खाश्न धनवन्तश्न निर्धना: । कुलीनाश्चाकुलीनाश्न मानिनो5थाप्यमानिन:
yadā prājñāś ca mūrkhāś ca dhanavantaś ca nirdhanāḥ | kulīnāś cākulīnāś ca mānino 'thāpy amāninaḥ ||
ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಮೂರ್ಖನೂ, ಧನವಂತನೂ ದರಿದ್ರನೂ, ಕುಲೀನನೂ ಅಕುಲೀನನೂ, ಗೌರವಿತನೂ ಗೌರವವಿಲ್ಲದವನೂ—ವಿಪತ್ತು ಮತ್ತು ಮರಣದ ಎದುರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ನಿಂತಾಗ, ಕುಲ-ಸಂಪತ್ತಿನ ಗರ್ವವು ಶೂನ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
External distinctions—intelligence, wealth, birth, and social honor—do not ultimately protect anyone; in crisis and mortality all are leveled, so one should cultivate humility and dharmic conduct rather than pride.
In the aftermath of the Kurukṣetra catastrophe (Strī Parva), Vidura speaks in a reflective, admonitory tone, pointing out how the devastation renders social and personal hierarchies meaningless.