Shloka 296
Strī Parva, Adhyāya 2 — Vidura’s Consolation on Kāla, Karma, and the Limits of Lamentation (विदुरोपदेशः)
न च नापैति कार्यार्थात्र्त्रिवर्गाच्चैव हीयते । जो आप यह शोक कर रहे हैं, यह न अर्थका साधक है, न धर्मका और न सुखका ही। इसके द्वारा मनुष्य अपने कर्तव्यपथसे तो भ्रष्ट होता ही है, धर्म, अर्थ और कामरूप त्रिवर्गसे भी वंचित हो जाता है
na ca nāpaiti kāryārthāt trivargāc caiva hīyate
ಈ ರೀತಿಯ ಶೋಕವು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಸಾಧಕವಲ್ಲ; ಅದು ಅರ್ಥಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ, ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ, ಸುಖಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕರ್ತವ್ಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ, ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ ಎಂಬ ತ್ರಿವರ್ಗದಿಂದಲೂ ವಂಚಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Grief that paralyzes action is unproductive: it does not help one fulfill duty or achieve any meaningful end, and it erodes the three aims of life—righteousness (dharma), material well-being (artha), and legitimate enjoyment (kāma).
In the Stree Parva’s aftermath of the war, Vidura offers counsel meant to steady the mind: he warns that indulgence in sorrow leads away from purposeful action and undermines the fundamental goals that sustain a balanced life.