Shloka 13
Adharmic Victory as Unstable; Rules of Restraint, Mediation, and Conciliation (अधर्मविजय-अध्रुवत्व तथा क्षमा-नयः)
Devanagari script
भुज्यमाना हाायोगेन स्वराष्ट्रादभितापिता: । अमित्रास्तमुपासीरन् व्यसनौधप्रतीक्षिण:
Translation
ಹೀಗೆ ಮಾಡದೆ ಅಯೋಗ್ಯ ಕಠೋರತೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಆಳಿದರೆ, ಅವರು ದುಃಖಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಶತ್ರುಗಳಾಗಿ, ವಿಜಯಿಯಾದ ರಾಜನಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ಬರುವ ಸಮಯವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೋ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ।
Word by Word
भुज्यमानाःbeing subjected to / being made to suffer (enjoy/undergo)
भुज्यमानाः:
Karta
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formशानच् (वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदी प्रयोगः), पुं, प्रथमा, बहुवचन
अयोगेनby improper means / by injustice
अयोगेन:
Karana
TypeNoun
Rootअयोग (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
स्वराष्ट्रात्from their own kingdom/country
स्वराष्ट्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootस्वराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुं, पञ्चमी, एकवचन
अभितापिताःafflicted / tormented
अभितापिताः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-तप् (धातु)
Formक्त (भूतकर्मणि), पुं, प्रथमा, बहुवचन
अमित्राःenemies
अमित्राः:
Karta
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
तम्him / that (king)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
उपासीरन्they waited upon / lay in wait for
उपासीरन्:
Karta
TypeVerb
Rootउप-आस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथम, बहुवचन
व्यसनौधप्रतीक्षिणःwaiting for a flood/heap of calamities (to befall him)
व्यसनौधप्रतीक्षिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यसनौधप्रतीक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes