Shloka 18
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
mahātā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā | hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān || vṛto bharataśārdūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಭರತವಂಶದ ವ್ಯಾಘ್ರನಾದ, ಶತ್ರುಗಳ ಶೋಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ಭೀಮಸೇನನು, ಶತ್ರುರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತುಳಿದು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಹಾಬಲಚಕ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಾಗೂ ಕವಚಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತವಾದ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಹೊರಟನು।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames military action as an instrument of rajadharma: when undertaken under rightful command and for establishing sovereignty, force is portrayed as legitimate statecraft—though it inevitably produces suffering for opponents, underscoring the moral weight of political power.
Vaiśampāyana describes a leading Bharata hero (identified in the Gītā Press context as Bhīmasena) departing with a huge, well-equipped army—elephants, horses, and chariots—to subdue hostile kingdoms as part of the wider campaign of conquest.