Shloka 17
नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
vaiśampāyana uvāca |
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā |
hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān ||
vṛto bharataśārṭūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಜನಮೇಜಯ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಶೋಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಭರತವಂಶದ ವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ಭೀಮಸೇನನು ಧರ್ಮರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಶತ್ರುರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸುವ, ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಾಗೂ ಕವಚಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತವಾದ ಮಹಾಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಹೊರಟನು।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames warfare within rajadharma: force is legitimate when exercised under rightful command and for the ordered expansion or consolidation of a kingdom, emphasizing disciplined preparedness (daṃśita) and responsibility rather than personal vendetta.
Vaiśampāyana describes a leading Kuru hero, attended by a fully equipped, elephant-horse-chariot army, departing to crush hostile realms—specifically as part of the campaign to bring the eastern direction under control.