Adhyaya 71
Chapter Arc: कर्ण-वध की घड़ी निकट है, पर उससे पहले अर्जुन के भीतर एक और युद्ध उठ खड़ा होता है—युधिष्ठिर के प्रति कहे गये तिरस्कारपूर्ण वचनों का पश्चात्ताप, मानो उसने धर्म के विरुद्ध कोई पातक कर डाला हो। → अर्जुन का मन ग्लानि से भरता है; वह अपने ही वचन-बाणों से घायल है। श्रीकृष्ण उसकी दशा देखकर उसे रोकते-टोकते, हँसते-से, उसे धर्म की मर्यादा और क्षत्रिय-कर्तव्य की सीमा याद दिलाते हैं—क्रोध में उठे ‘तीक्ष्णधार’ संकल्पों को शमन करते हैं और उसे युधिष्ठिर के पास लौटने को प्रेरित करते हैं। → श्रीकृष्ण युधिष्ठिर से कहते हैं कि वे अर्जुन को सान्त्वना दें और दुरात्मा कर्ण-वध के लिए आज्ञा प्रदान करें; तब अर्जुन प्रतिज्ञा करता है—आज ही रण में राधेय कर्ण को शरों से अन्त तक पहुँचाऊँगा। → धर्मराज युधिष्ठिर प्रसन्न होकर, बार-बार मुस्कराते हुए, अर्जुन को अनुमति और आशीर्वाद देते हैं; अर्जुन का अपराध-बोध क्षमा और आदेश में रूपान्तरित होकर एकाग्र संकल्प बन जाता है। श्रीकृष्ण भी आश्वस्त करते हैं कि अर्जुन कर्ण-वध में समर्थ है। → आज्ञा मिल चुकी है—अब अगला चरण केवल रणभूमि है: क्या अर्जुन का संकल्प कर्ण के कवच-कुण्डल-यश और भाग्य-चक्र को भेद पाएगा?
Shlokas
Verse 1
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३ श्लोक मिलाकर कुल ६३ श्लोक हैं।) ऑपन-माज बछ। अि्--छऋाञ एकसप्ततितमो<ध्याय: अर्जुनसे भगवान् श्रीकृष्णका उपदेश
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ, ಧರ್ಮರಾಜನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ಆ ಪ್ರೀತಿಯುಕ್ತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಗೋವಿಂದನು, ಯದುನಂದನನು, ಆಗ ಪಾರ್ಥನಿಗೆ (ಅರ್ಜುನನಿಗೆ) ಮಾತಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
Verse 2
इति सम कृष्णवचनात् प्रत्युच्चार्य युधिष्ठिरम् । बभूव विमना: पार्थ: किंचित् कृत्वेव पातकम्
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಸಮವೂ ಮಿತವೂ ಆದ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ) ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನನಾದನು—ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾತಕ ಮಾಡಿದವನಂತೆ।
Verse 3
अर्जुन श्रीकृष्णके कहनेसे युधिष्ठिरके प्रति जो तिरस्कारपूर्ण वचन बोले थे, इसके कारण वे मन-ही-मन ऐसे उदास हो गये थे मानो कोई पाप कर बैठे हों ।।
ಆಮೇಲೆ ವಾಸುದೇವ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ) ನಗುವಿನಂತೆ ಪಾಂಡವ (ಅರ್ಜುನ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಪಾರ್ಥ! ಇದು ಹೇಗೆ? ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ರಾಜನೆಂದು ಕೇವಲ ‘ನೀನು’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರಿಂದಲೇ ನೀನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೀಯೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನೀನು ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು?”
Verse 4
असिना तीक्ष्णधारेण हन्या धर्मे व्यवस्थितम् । त्वमित्युक्त्वाथ राजानमेवं कश्मलमाविश:
“ನೀನು ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು? ರಾಜನನ್ನು ಕೇವಲ ‘ನೀನು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಷ್ಟೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೀನು ಇಂತಹ ಮೋಹ-ಶೋಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೀಯೆ.”
Verse 5
हत्वा तु नृपतिं पार्थ अकरिष्य: किमुत्तरम् एवं हि दुर्विदो धर्मो मन्दप्रज्ञैर्विशेषत:
“ಪಾರ್ಥ! ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ? ನಿಜಕ್ಕೂ ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವರಿಗೆ ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೇದಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗ್ರಾಹ್ಯ.”
Verse 6
स भवान् धर्मभीरुत्वाद् ध्रुवमैष्यन्महत्तम: । नरकं घोररूपं च भ्रातुर्ज्येष्ठस्य वै वधात्,“अतः तुम धर्मभीरु होनेके कारण अपने ज्येष्ठ भाईके वधसे निश्चय ही घोर नरकरूप महान् अन्धकार (दुःख)-में डूब जाते
“ಹೇ ಮಹತ್ತಮ ಪುರುಷ! ನೀನು ಧರ್ಮಭೀತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರನ ವಧದಿಂದ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭೀಕರ ನರಕಕ್ಕೆ—ದುಃಖದ ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ—ಸೇರುತ್ತಿದ್ದೆ.”
Verse 7
स त्वं धर्मभृतां श्रेष्ठ राजानं धर्मसंहितम् । प्रसादय कुरुश्रेष्ठमेतदत्र मतं मम,“इसलिये इस विषयमें मेरा विचार यह है कि तुम धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ धर्मपरायण कुरुश्रेष्ठ राजा युधिष्ठिरको प्रसन्न करो
ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸು—ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ನನ್ನ ಮತ.
Verse 8
प्रसाद्य भक्त्या राजानं प्रीते चैव युधिष्ठिरे । प्रयावस्त्वरितौ योद्धुं सूतपुत्ररथथं प्रति
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸು. ಅವರು ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಕೂಡಲೇ ನಾವು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ—ವೇಗವಾಗಿ—ಸೂತಪುತ್ರನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡೋಣ.
Verse 9
हत्वा तु समरे कर्ण त्वमद्य निशितै: शरै: । विपुलां प्रीतिमाधत्स्व धर्मपुत्रस्य मानद,“मानद! आज तुम तीखे बाणोंसे समरभूमिमें कर्णका वध करके धर्मपुत्र युधिष्ठिरके हृदयमें अत्यन्त हर्षोल्लास भर दो
ಓ ಮಾನದನೇ! ಇಂದು ನೀನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಹರ್ಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡು.
Verse 10
एतदत्र महाबाहो प्राप्तकालं मतं मम । एवं कृते कृतं चैव तव कार्य भविष्यति,“महाबाहो! मुझे तो इस समय यहाँ यही करना उचित जान पड़ता है। ऐसा कर लेनेपर तुम्हारा सारा कार्य सम्पन्न हो जायगा”
ಮಹಾಬಾಹೋ! ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಇದೇ ಯುಕ್ತವೆಂದು ನನ್ನ ಮತ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.
Verse 11
ततोअ<र्जुनो महाराज लज्जया वै समन्वित: । धर्मराजस्य चरणौ प्रपद्य शिरसा नतः
ಮಹಾರಾಜ! ಆಗ ಅರ್ಜುನನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಶರಣಾದನು. ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಆ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಹೀಗೆಂದನು—“ರಾಜನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಅನుచಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.”
Verse 12
उवाच भरतश्रेष्ठ प्रसीदेति पुन: पुनः । क्षमस्व राजन यत्र प्रोक्त धर्मकामेन भीरुणा
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅವನು ಮರುಮರು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು— “ರಾಜನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಅನೌಚಿತ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.”
Verse 13
दृष्टवा तु पतितं पद्भ्यां धर्मराजो युधिष्ठिर: । धनंजयममित्रघ्नं रुदन्तं भरतर्षभ
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಶತ್ರುಘ್ನ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಬಿದ್ದು ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜನು ತಾನೂ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತುಬಿಟ್ಟನು.
Verse 14
उत्थाय भ्रातरं राजा धर्मराजो धनंजयम् | समाश्लिष्य च सस्नेहं प्रसुरोद महीपति:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಧರ್ಮರಾಜನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಎದ್ದು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸ्नेಹದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು; ಆ ಭೂಪತಿಯು ನಂತರ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತುಬಿಟ್ಟನು.
Verse 15
रुदित्वा सुचिरं काल भ्रातरौ सुमहाद्युती । कृतशौचौ महाराज प्रीतिमन्तौ बभूवतु:,महाराज! वे दोनों महातेजस्वी भाई दीर्घकालतक रोते रहे। इससे उनके मनकी मैल धुल गयी और वे दोनों भाई परस्पर प्रेमसे भर गये
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಮಹಾರಾಜ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಸಹೋದರರು ಬಹುಕಾಲ ಅತ್ತರು. ನಂತರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಲಿನತೆ ತೊಲಗಿದಂತೆ ಶುದ್ಧರಾಗಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದರು.
Verse 16
तत आश्शलिष्य त॑ प्रेम्णा मूर्थ्नि चाप्राय पाण्डव: । प्रीत्या परमया युक्तो विस्मयंश्व पुनः पुन:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ನಂತರ ಪಾಂಡವನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮುದ್ದಿಟ್ಟು/ಘ್ರಾಣಿಸಿದನು. ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನು ಮರುಮರು ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 17
कर्णेन मे महाबाहो सर्वसैन्यस्यथ पश्यत:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಾಹೋ! ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಕರ್ಣನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಕವಚ, ಧ್ವಜ, ಧನುಸ್ಸು, ಶಕ್ತಿ, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಚೂರುಮೂರಾಗಿಸಿದನು.
Verse 18
कवचं च ध्वजं चैव धनु: शक्ति्हया: शरा: । शरै: कृत्ता महेष्वास यतमानस्य संयुगे
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹೇಷ್ವಾಸ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಕರ್ಣನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಕವಚ ಮತ್ತು ಧ್ವಜ, ಧನುಸ್ಸು, ಶಕ್ತಿ, ಕುದುರೆಗಳು, ಬಾಣಗಳು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿಸಿದನು.
Verse 19
सोऊ हं ज्ञात्वा रणे तस्य कर्म दृष्टवा च फाल्गुन । व्यवसीदामि दुःखेन न च मे जीवितं प्रियम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಫಾಲ್ಗುನಾ! ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ತಿಳಿದು ನಾನು ದುಃಖದಿಂದ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನನಗೆ ಜೀವಿತವೂ ಇನ್ನು ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ.
Verse 20
न चेदद्य हि त॑ वीरं निहनिष्यसि संयुगे । प्राणानेव परित्यक्ष्ये जीवितार्थो हि को मम
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದು ಸಮರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆ ವೀರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸುವೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಜೀವಿತಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
Verse 21
एवमुक्त: प्रत्युवाच विजयो भरतर्षभ । सत्येन ते शपे राजन् प्रसादेन तथैव च । भीमेन च नरश्रेष्ठ यमा भ्यां च महीपते
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಉತ್ತರಿಸಿದನು—ರಾಜನೇ! ನಾನು ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ಕೃಪಾಪ್ರಸಾದದ ಮೇಲೆಯೂ; ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೀಮನ ಮೇಲೆಯೂ, ಯಮನ ಜೋಡಿ ಪುತ್ರರಾದ (ನಕುಲ-ಸಹದೇವ) ಮೇಲೆಯೂ, ಹೇ ಭೂಪತೇ. ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇಂದು ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ, ಇಲ್ಲವೇ ನಾನು ಹತನಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವೆ.
Verse 22
यथाद्य समरे कर्ण हनिष्यामि हतो5पि वा । महीतले पतिष्यामि सत्येनायुधमालभे
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದರು— ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು— “ಇಂದು ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನೇ ಹತನಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವೆನು. ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।”
Verse 23
एवमाभाष्य राजानमब्रवीन्माधवं वच: । अद्य कर्ण रणे कृष्ण सूदयिष्ये न संशय:
ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅರ್ಜುನನು ಮಾಧವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಕೃಷ್ಣಾ! ಇಂದು ರಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು— ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ।”
Verse 24
एवमुक्तो5ब्रवीत् पार्थ केशवो राजसत्तम
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೇಶವನು ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸತ್ತಮನೇ! ರಣದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸುವೆ?”
Verse 25
शक्तोडसि भरतश्रेष्ठ हन्तुं कर्ण महाबलम् । एष चापि हि मे कामो नित्यमेव महारथ
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥನು. ಮಹಾರಥನೇ! ಇದೇ ನನ್ನ ನಿತ್ಯಕಾಮನೆಯೂ ಹೌದು.
Verse 26
भूयश्चोवाच मतिमान् माधवो धर्मनन्दनम्
ನಂತರ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಮಾಧವನು ಧರ್ಮನಂದನ (ಯುಧಿಷ್ಠಿರ)ನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 27
युधिष्ठिरेमं बीभत्सुं त्वं सान्त्वयितुमरहसि । अनुज्ञातुं च कर्णस्य वधायाद्य दुरात्मन:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ)! ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ನೀನು ಸಾಂತ್ವನಪಡಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದು ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾದ ಕರ್ಣನ ವಧೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।
Verse 28
फिर बुद्धिमान् भगवान् माधवने धर्मनन्दन युधिष्ठिरसे इस प्रकार कहा--“महाराज! आप अर्जुनको सान्त्वना और दुरात्मा कर्णके वधके लिये आज्ञा प्रदान करें ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಪೂಜ್ಯನೂ ಆದ ಮಾಧವನು ಧರ್ಮನಂದನ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—“ಮಹಾರಾಜ! ನೀವು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಪಡಿಸಿ; ಇಂದು ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾದ ಕರ್ಣನ ವಧೆಗೆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿ. ನೀವು ಹೃದಯಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿದ್ದು ಕರ್ಣನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಓ ಪಾಂಡುನಂದನ, ನಾನು ಮತ್ತು ಈ ಅರ್ಜುನ—ಇಬ್ಬರೂ—ನಿಮ್ಮ ವರ್ತಮಾನ ತಿಳಿಯಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ।”
Verse 29
दिष्टयासि राजन् न हतो दिष्ट्या न ग्रहणं गत: । परिसान्त्वय बीभत्सुं जयमाशाधि चानघ
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನಿಷ್ಪಾಪ ರಾಜನೇ! ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ನೀವು ಹತರಾಗಿಲ್ಲ; ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಬಂಧನಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ. ಈಗ ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ)ನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಪಡಿಸಿ, ಜಯದ ಆಶೆಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿರಿ।
Verse 30
युधिछिर उवाच एह्रीहि पार्थ बीभत्सो मां परिष्वज पाण्डव | वक्त व्यमुक्तो5स्मि हित॑ त्वया क्षान्तं च तन्मया
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಬಾ, ಬಾ, ಓ ಪಾರ್ಥ! ಓ ಬೀಭತ್ಸು! ಓ ಪಾಂಡವ! ನನ್ನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸು. ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಯುಕ್ತವಾದ, ನನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇರುವ ಮಾತನ್ನೇ ಹೇಳಿದೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ।
Verse 31
अहं त्वामनुजानामि जहि कर्ण धनंजय । मन्युं च मा कृथा: पार्थ यन्मयोक्तोडसि दारुणम्,धनंजय! मैं तुम्हें आज्ञा देता हूँ, कर्णका वध करो। पार्थ! मैंने जो तुमसे कठोर वचन कहा है, उसके लिये खेद न करना
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಧನಂಜಯ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಕರ್ಣನನ್ನು ವಧಿಸು. ಓ ಪಾರ್ಥ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಕಠೋರ ವಚನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋಪವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ।
Verse 32
संजय उवाच ततो धनंजयो राजज्शिरसा प्रणतस्तदा । पादौ जग्राह पाणि श्यां भ्रातुर्ज्येष्ठसल्य मारिष,संजय कहते हैं--माननीय नरेश! तब धनंजयने मस्तक झुकाकर प्रणाम किया और दोनों हाथोंसे बड़े भाईके पैर पकड़ लिये
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ! ಆಗ ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಭ್ರಾತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು।
Verse 33
तमुत्थाप्य ततो राजा परिष्वज्य च पीडितम् | मूर्थ््युपाच्राय चैवैनमिदं पुनरुवाच ह
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ರಾಜನು ಪೀಡಿತನಾದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ವಾಸನೆ ನೋಡಿ, ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು।
Verse 34
धनंजय महाबाहो मानितो<स्मि दृढं त्वया | माहात्म्यं विजयं चैव भूय: प्राप्तुहि शाश्वतम्,“महाबाहु धनंजय! तुमने मेरा बड़ा सम्मान किया है; अतः तुम्हारी महिमा बढ़े और तुम्हें पुन सनातन विजय प्राप्त हो”
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಹಾಬಾಹು ಧನಂಜಯಾ! ನೀನು ನನಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಮಹಾ ಗೌರವ ನೀಡಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಶಾಶ್ವತ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.”
Verse 35
अजुन उवाच अद्य तं पापकर्माणं सानुबन्धं रणे शरै: । नयाम्यन्तं समासाद्य राधेयं बलगर्वितम्
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಹಾರಾಜನೇ! ಇಂದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿರುವ ಆ ಪಾಪಕರ್ಮಿ ರಾಧೇಯ (ಕರ್ಣ)ನನ್ನು ಎದುರಾಗಿ ಕಂಡು, ಅವನನ್ನು ಅವನ ಅನುಬಂಧಿಗಳೊಡನೆ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವೆನು।”
Verse 36
येन त्वं पीडितो बाणैर्दूढमायम्य कार्मुकम् । तस्याद्य कर्मण: कर्ण: फलमाप्स्यति दारुणम्
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ರಾಜನೇ! ಯಾರು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಎಳೆದು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದನೋ, ಆ ಕರ್ಣನು ಇಂದು ತನ್ನ ಆ ಕರ್ಮದ ಭಯಾನಕ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು।”
Verse 37
अद्य त्वामनुपश्यामि कर्ण हत्वा महीपते | सभाजयितुमाक्रन्दादिति सत्यं ब्रवीमि ते,भूपाल! आज मैं कर्णको मारकर ही आपका दर्शन करूँगा और युद्धस्थलसे आपका अभिनन्दन करनेके लिये आऊँगा। यह मैं आपसे सत्य कहता हूँ
ಹೇ ಮಹೀಪತೇ! ಇಂದು ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುವೆನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಕೋಲಾಹಲದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಮಗೆ ವಂದಿಸಿ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವೆನು—ಇದು ನಿಮಗೆ ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 38
नाहत्वा विनिवर्तिष्ये कर्णममद्य रणाजिरात् । इति सत्येन ते पादौ स्पृशामि जगतीपते
ಹೇ ಜಗತೀಪತೇ! ಇಂದು ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸದೆ ನಾನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 39
पृथ्वीपते! आज मैं कर्णको मारे बिना समरांगणसे नहीं लौटूँगा। इस सत्यके द्वारा मैं आपके दोनों चरण छूता हूँ ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹರ್ಷಚಿತ್ತನಾಗಿ ಈ ಗಂಭೀರ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು—“ವೀರನೇ! ನಿನಗೆ ಅಕ್ಷಯ ಕೀರ್ತಿ, ಪೂರ್ಣಾಯುಷ್ಯ, ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ, ಸದಾ ಜಯ, ಮತ್ತು ಶತ್ರುನಾಶಕ ಅಕ್ಷಯ ಪರಾಕ್ರಮ ದೊರಕಲಿ.”
Verse 40
प्रयाहि वृद्धिं च दिशन्तु देवता यथाहमिच्छामि तवास्तु तत् तथा | प्रयाहि शीघ्रं जहि कर्णमाहवे पुरंदरो वृत्रमिवात्मवृद्धये
ಮುಂದೆ ಸಾಗು; ದೇವತೆಗಳು ನಿನಗೆ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ. ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಬಯಸುವುದೇ ನಿನಗೆ ದೊರಕಲಿ. ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು—ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪುರಂದರ ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಂತೆ.
Verse 70
इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें युधिष्ठिरको आश्वासनविषयक सत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಕರ್ಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಆಶ್ವಾಸನ ನೀಡುವ ವಿಷಯಕ ಎಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Verse 71
इति श्रीमहा भारते कर्णपर्वणि अर्जुनप्रतिज्ञायामेकसप्ततितमो<5ध्याय:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಕರ್ಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನಪ್ರತಿಜ್ಞಾ-ಪ್ರಕರಣದ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Verse 166
अब्रवीत् त॑ महेष्वासं धर्मराजो धनंजयम् । तदनन्तर अत्यन्त प्रसन्न हो बारंबार मुसकराते हुए पाण्डुकुमार धर्मराज युधिष्छिरने महाधनुर्धर धनंजयको बड़े प्रेमसे हृदयसे लगाकर उनका मस्तक सूँघा और उनसे इस प्रकार कहा--
ಆಗ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಧನಂಜಯನನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು. ತದನಂತರ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಮರುಮರು ನಗುತ್ತಾ ಸ्नेಹದಿಂದ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆಪ್ತ ಆಶೀರ್ವಾದಭಾವದಿಂದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಘ್ರಾಣಿಸಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು—
Verse 233
तव बुद्ध्या हि भद्रें ते वधस्तस्य दुरात्मन: । राजा युधिष्ठिरसे ऐसा कहकर अर्जुन भगवान् श्रीकृष्णसे बोले--'श्रीकृष्ण! आज रणभूमिमें मैं कर्णका वध करूँगा
“ಭದ್ರ! ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೇ ಆ ದುರಾತ್ಮನ ವಧ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅರ್ಜುನನು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ! ಇಂದು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಕರ್ಣನನ್ನು ವಧಿಸುವೆನು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೇ ಆ ದುರಾತ್ಮನ ವಧ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು.”
Verse 256
कथं भवान् रणे कर्ण निहन्यादिति सत्तम | नृपश्रेष्ठ उनके ऐसा कहनेपर श्रीकृष्णने अर्जुनसे कहा--“भरतश्रेष्ठ! तुम महाबली कर्णका वध करनेमें समर्थ हो। सत्पुरुषोंमें श्रेष्ठ महारथी वीर! मेरे मनमें भी सदा यही इच्छा बनी रहती है कि तुम रणभूमिमें कर्णको किसी तरह मार डालो”
ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ! ನೀನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಕರ್ಣನನ್ನು ರಣದಲ್ಲಿ ವಧಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು. ಸತ್ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾರಥಿ ವೀರನೇ! ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಇದೇ ಇಚ್ಛೆ—ನೀನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕು.”
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.