Adhyaya 85
द्रोणेन सात्यकिपीडनम् — Yudhiṣṭhira’s Charge to Sātyaki amid Droṇa’s Onslaught
Upa-parva: Droṇa–Sātyaki Saṅgrāma (Episode: Sātyaki pressed by Droṇa; Pāṇḍava mobilization; counsel to aid Arjuna)
Chapter 85 opens with Dhṛtarāṣṭra asking how Yuyudhāna (Sātyaki) restrained Bhāradvāja Droṇa in battle. Saṃjaya describes an intense exchange: Droṇa, seeing his forces being struck down by Sātyaki, advances personally; Sātyaki meets him with rapid volleys, and both trade disabling arrow-storms. The Kaurava side exults as Sātyaki becomes pressured; Yudhiṣṭhira, hearing the ominous roar and recognizing the danger, orders allied chariots to rush toward Sātyaki’s sector and urges Dhṛṣṭadyumna to move decisively against Droṇa. The narrative then widens to depict Droṇa’s overwhelming performance against multiple allied contingents, using hospitality metaphors for his effortless reception of attackers and solar imagery for his arrows’ heat. Amid the broader crisis, Yudhiṣṭhira turns to Sātyaki with an ethical-strategic appeal: as a steadfast ally comparable in valor to the foremost heroes, Sātyaki must undertake the urgent task of reaching and protecting Arjuna, who is isolated within dense enemy screens. The chapter concludes with the directive to penetrate the hostile formation and demonstrate appropriate martial conduct in engagement with major chariot-warriors.
Chapter Arc: प्रातःकाल की शांति में युधिष्ठिर श्रीकृष्ण से पूछते हैं—“मधुसूदन! क्या आपकी रात्रि सुख से बीती? क्या आपका ज्ञान-मन प्रसन्न है?”—और सभा का ध्यान युद्ध से पहले के इस क्षणिक विराम पर टिक जाता है। → श्रीकृष्ण भी युधिष्ठिर का कुशल-क्षेम पूछते हैं; क्षत्ता (विदुर/धर्मराज के मंत्री-स्वरूप) राज्य-प्रकृतियों/व्यवस्थाओं के उपस्थित होने की सूचना देता है। अनेक क्षत्रिय-श्रेष्ठ युधिष्ठिर की सेवा में आते हैं। एक ही आसन पर श्रीकृष्ण और सात्यकि का बैठना संकेत देता है कि आज का दिन केवल शस्त्र का नहीं, नीति और प्रतिज्ञा का भी है—क्योंकि अर्जुन की प्रतिज्ञा (जयद्रथ-वध) का भार पूरे शिविर के हृदय पर है। → सभा में युधिष्ठिर के कथन पर श्रीकृष्ण मेघ-गर्जन-सी वाणी में निर्णायक आश्वासन देते हैं: देवता-इन्द्र सहित भी यदि रक्षा को उतर आएँ, तब भी जयद्रथ आज संकुल रण में यम-राजधानी को प्राप्त होगा; और अर्जुन उसे मारकर ही लौटेगा—राजा, शोक-रहित और भय-रहित रहो। → कृष्ण-वाक्य से युधिष्ठिर की डगमगाती आशंका स्थिर होती है; शिविर का मनोबल प्रतिज्ञा की सिद्धि पर टिक जाता है और नेतृत्व-विश्वास पुनः स्थापित होता है। → अब प्रश्न केवल ‘क्या’ नहीं, ‘कैसे’ है—द्रोण की चक्रव्यूह-सी रचना और कौरव-रक्षा-घेरा भेदकर अर्जुन जयद्रथ तक पहुँचेगा या नहीं, यह अगले प्रसंग में रणभूमि तय करेगी।
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत प्रतिज्ञापर्वमें युधिष्ठिरके सुसज्जित होनेसे सम्बन्ध रखनेवाला बयासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ८२ ॥ अपना छा | अत-४-#क+ तग्रय्शीतितमो<ध्याय: अर्जुनकी प्रतिज्ञाको सफल बनानेके लिये युधिष्ठिरकी श्रीकृष्णसे प्रार्थना और श्रीकृष्णका उन्हें आश्वासन देना संजय उवाच ततो युधिष्छिरो राजा प्रतिनन्द्य जनार्दनम् । उवाच परमप्रीत: कौन्तेयो देवकीसुतम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ಕುಂತೀಪುತ್ರನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೃದಯಾನಂದದಿಂದ ದೇವಕೀಸುತನಾದ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 2
सुखेन रजनी व्युष्टा कच्चित् ते मधुसूदन । कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत,“मधुसूदन! क्या आपकी रात सुखपूर्वक बीती है? अच्युत! क्या आपकी सम्पूर्ण ज्ञानेन्द्रियाँ प्रसन्न हैं?”
ಓ ಮಧುಸೂದನ, ನಿನ್ನ ರಾತ್ರಿಯು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆದಿತೇ? ಓ ಅಚ್ಯುತ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆಯೇ?
Verse 3
वासुदेवो5पि तद्युक्त पर्यपृच्छद् युधिष्ठिरम् । ततश्न प्रकृती: क्षत्ता न्यवेदयदुपस्थिता:
ನಂತರ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ವಾಸುದೇವ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ)ನೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು. ತದನಂತರ ಕಕ್ಷಪಾಲನು ಬಂದು ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸೇನಾಪತಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಜರಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಸಿದನು.
Verse 4
अनुज्ञातश्व राज्ञा स प्रावेशयत तं जनम् । विराटं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं च सात्यकिम्
ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿದ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲನು ಅವರನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆತಂದನು—ವಿರಾಟ, ಭೀಮಸೇನ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿ.
Verse 5
चेदिपं धृष्टकेतुं च द्रुपदं च महारथम् | शिखण्डिनं यमौ चैव चेकितानं सकेकयम्
ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿದ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲನು ಚೇದಿ ರಾಜ ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಮಹಾರಥಿ ದ್ರುಪದ, ಶಿಖಂಡಿ, ಯಮಜರು (ನಕುಲ-ಸಹದೇವ), ಚೇಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಕೇಕಯ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನೂ ಒಳಗೆ ಕರೆತಂದನು.
Verse 6
युयुत्सुं चैव कौरव्यं पाञ्चाल्यं चोत्तमौजसम् । युधामन्युं सुबाहुं च द्रौपदेयांश्व॒ सर्वश:
ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ದ್ವಾರಪಾಲನು ವಿರಾಟ, ಭೀಮಸೇನ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ಚೇದಿರಾಜ ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಮಹಾರಥಿ ದ್ರುಪದ, ಶಿಖಂಡಿ, ನಕುಲ, ಸಹದೇವ, ಚೇಕಿತಾನ, ಕೇಕಯರಾಜಕುಮಾರರು, ಕುರುವಂಶೀಯ ಯುಯುತ್ಸು, ಪಾಂಚಾಲವೀರ ಉತ್ತಮೌಜ, ಯುಧಾಮನ್ಯು, ಸುಬಾಹು ಹಾಗೂ ದ್ರೌಪದಿಯ ಐದು ಪುತ್ರರು—ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಧರನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆತಂದನು।
Verse 7
एते चान्ये च बहव: क्षत्रिया: क्षत्रियर्षभम् । उपतस्थुर्महात्मानं विविशुश्चासने शुभे,ये तथा और भी बहुत-से क्षत्रियशिरोमणि महात्मा युधिष्ठिरकी सेवामें उपस्थित हुए और सुन्दर आसनपर बैठे
ಇವರೂ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದು, ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಶುಭ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು।
Verse 8
एकस्मिन्नासने वीरावुपविष्टौ महाबलौ । कृष्णश्न युयुधानश्व महात्मानौ महाद्युती,महाबली और महातेजस्वी महात्मा श्रीकृष्ण और सात्यकि ये दोनों वीर एक ही आसनपर बैठे थे
ಒಂದೇ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವೀರರು—ಮಹಾತ್ಮರೂ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯರೂ ಆದ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಯುಯುಧಾನ (ಸಾತ್ಯಕಿ)—ಕುಳಿತಿದ್ದರು।
Verse 9
ततो युधिष्ठिरस्तेषां शृण्वतां मधुसूदनम् | अब्रवीत् पुण्डरीकाक्षमाभाष्य मधुरं वच:,तब युधिष्ठिरने उन सब लोगोंके सुनते हुए कमलनयन भगवान् मधुसूदनको सम्बोधित करके मधुर वाणीमें कहा--
ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಪದ್ಮನೇತ್ರನಾದ ಮಧುಸೂದನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
Verse 10
एकं॑ त्वां वयमाश्रित्य सहस्राक्षमिवामरा: । प्रार्थयामो जयं युद्धे शाश्वतानि सुखानि च
ಪ್ರಭೋ! ದೇವತೆಗಳು ಸಹಸ್ರನೇತ್ರನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವಂತೆ, ನಾವು ಒಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತ ಸುಖಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ।
Verse 11
त्वं हि राज्यविनाशं च द्विषद्धिश्न निराक्रियाम् क्लेशांश्व विविधान् कृष्ण सर्वास्तानपि वेद न:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಕೃಷ್ಣಾ! ಶತ್ರುಗಳು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ನಾನಾವಿಧ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನೀಡಿದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ.
Verse 12
त्वयि सर्वेश सर्वेषामस्माकं भक्तवत्सल | सुखमायत्तमत्यर्थ यात्रा च मधुसूदन,“भक्तवत्सल सर्वेश्वर! मधुसूदन! हम सब लोगोंका सुख और जीवन-निर्वाह पूर्णरूपसे आपके ही अधीन है
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಸರ್ವೇಶ್ವರನೇ! ಮಧುಸೂದನನೇ! ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಸುಖವೂ ಜೀವನಯಾತ್ರೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲೇ ಇದೆ.
Verse 13
स तथा कुरु वार्ष्णेय यथा त्वयि मनो मम । अर्जुनस्य यथा सत्या प्रतिज्ञा स्थाच्चिकीर्षिता,4वार्ष्णेय! हमारा मन आपमें ही लगा हुआ है। अतः आप ऐसा करें, जिससे अर्जुनकी अभीष्ट प्रतिज्ञा सत्य होकर रहे
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ! ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಜುನನ ಅಭೀಷ್ಟ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ನೀನು ಹಾಗೆ ಮಾಡು.
Verse 14
स भवांस्तारयत्वस्माद् दुःखामर्षमहार्णवात् । पार तितीर्षतामद्य प्लवो नो भव माधव
ಸಂಜಯನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು— ಓ ಮಾಧವ! ದುಃಖ ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಅಸಹನೆಯ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ದಾಟಿಸು. ಇಂದು ಆಚೆ ತೀರ ತಲುಪಲು ಬಯಸುವ ನಮಗೆ ನೀನೇ ದೋಣಿಯಾಗು; ಈ ಅಪಾಯದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲವನು ನೀನೇ.
Verse 15
न हि तत् कुरुते संख्ये रथी रिपुवधोद्यत: । यथा वै कुरुते कृष्ण सारथिर्यत्नमास्थित:,'श्रीकृष्ण! संग्राममें शत्रुवधके लिये उद्यत हुआ रथी भी वैसा कार्य नहीं कर पाता, जैसा कि प्रयत्नशील सारथि कर दिखाता है
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಕೃಷ್ಣಾ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾದ ರಥಿಯೂ ಮಾಡಲಾರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ ಸಾರಥಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 16
यथैव सर्वास्वापत्सु पासि वृष्णीन् जनार्दन । तथैवास्मान् महाबाहो वृजिनात् त्रातुमहसि
ಮಹಾಬಾಹು ಜನಾರ್ದನನೇ! ನೀನು ಎಲ್ಲ ಆಪತ್ತಿಗಳಲ್ಲೂ ವೃಷ್ಣಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತೀಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸಂಕಟದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
Verse 17
त्वमगाधे5प्लवे मग्नान् पाण्डवान् कुरुसागरे । समुद्धर प्लवो भूत्वा शड्खचक्रगदाधर
ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧರ ಪ್ರಭುವೇ! ದೋಣಿ ಇಲ್ಲದ, ಅಗಾಧ ಕರು-ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನೀನೇ ತೇಲುವ ತಟ್ಟೆಯಾಗಿ (ನಾವಾಗಿ) 되어 ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ—ಈ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.
Verse 18
नमस्ते देवदेवेश सनातन विशातन । विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम,'शत्रुनाशक! सनातन देवदेवेश्वर! विष्णो! जिष्णो! हरे! कृष्ण! वैकुण्ठ! पुरुषोत्तम! आपको नमस्कार है
ದೇವದೇವೇಶ, ಸನಾತನ, ಶತ್ರುನಾಶಕ! ವಿಷ್ಣೋ, ಜಿಷ್ಣೋ, ಹರೇ, ಕೃಷ್ಣ, ವೈಕುಂಠ, ಪುರುಷೋತ್ತಮ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 19
नारदस्त्वां समाचख्यौ पुराणमृषिसत्तमम् | वरदं शार््रिणं श्रेष्ठ तत् सत्यं कुरू माधव
ಮಾಧವನೇ! ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪುರಾತನ, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರಾಯಣ—ವರದಾತ, ಶಾರ್ಙ್ಗಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿದವ—ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಸತ್ಯಮಾಡಿ ತೋರಿಸು.
Verse 20
इत्युक्त: पुण्डरीकाक्षो धर्मराजेन संसदि । तोयमेघस्वनो वागम्मी प्रत्युवाच युधिछ्िरम्
ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಕಮಲನಯನನೂ ವಾಗ್ಮಿಯೂ ಆದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮಳೆಯ ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆಯಂತ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 21
वायुदेव उवाच सामरेष्वपि लोकेषु सर्वेषु न तथाविध: । शरासनधर: कश्चिद् यथा पार्थो धनञज्जय:
ವಾಯುದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಮರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಪಾರ್ಥ ಧನಂಜಯನಂತೆಯೇ ಅಂಥ ಧನುರ್ಧರನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ।
Verse 22
वीर्यवानस्त्रसम्पन्न: पराक्रान्तो महाबल: । युद्धशौण्ड: सदामर्षी तेजसा परमो नृणाम्,वे शक्तिशाली, अस्त्रज्ञानसम्पन्न, पराक्रमी, महाबली, युद्धकुशल, सदा अमर्षशील और मनुष्योंमें परम तेजस्वी हैं
ಅವನು ವೀರ್ಯವಂತನು, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನನು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ, ಮಹಾಬಲವಂತನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ಸದಾ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸದವನು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಮನು।
Verse 23
स युवा वृषभस्कन्धो दीर्घबाहुर्महाबल: । सिंहर्षभगति: श्रीमान् द्विषतस्ते हनिष्यति
ಅವನು ಯುವಕನು, ವೃಷಭದಂತೆ ಭುಜಸ್ಕಂಧಗಳಿರುವವನು, ದೀರ್ಘಬಾಹು, ಮಹಾಬಲವಂತನು; ಸಿಂಹದಂತೆ ಅವನ ಗತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ; ಶ್ರೀಮಂತನು—ಅವನು ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು।
Verse 24
अहं च तत् करिष्यामि यथा कुन्तीसुतो<र्जुन: । धार्तराष्ट्रस्य सैन्यानि धक्ष्यत्यग्निरिवेन्धनम्
ನಾನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುವೆನು; ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಅರ್ಜುನನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರವಂಶದ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಇಂಧನವನ್ನು ದಹಿಸುವಂತೆ ದಹಿಸುವನು।
Verse 25
अद्य तं॑ पापकर्माणि क्षुद्रें सौ भद्रघातिनम् । अपुनर्दर्शनं मार्गमिषुशि: क्षेप्स्यतेडर्जुन:
ಇಂದು ಆ ಪಾಪಕರ್ಮಿ, ನೀಚ, ಸೌಭದ್ರ (ಅಭಿಮನ್ಯು) ಘಾತಕನನ್ನು ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನವಾಗದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವನು।
Verse 26
तस्याद्य गृध्रा: श्येनाश्न चण्डगोमायवस्तथा । भक्षयिष्यन्ति मांसानि ये चान्ये पुरुषादका:,आज गीध, बाज, क्रोधमें भरे हुए गीदड़ तथा अन्य नरभक्षी जीव-जन्तु जयद्रथका मांस खायेंगे
ಇಂದು ಗಿಡುಗಗಳು, ಗರುಡಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕ್ರೂರ ನರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾನವಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳು ಅವನ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವರು.
Verse 27
यद्यस्य देवा गोप्तार: सेन्द्रा: सर्वे तथाप्यसौ । राजधानीं यमस्याद्य हत: प्राप्स्यति संकुले
ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಅವನ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಬಂದರೂ ಸಹ, ಅವನು ಇಂದು ಯುದ್ಧಸಂಕುಲದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿ ಯಮನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೇರುವನು.
Verse 28
निहत्य सैन्धवं जिष्णुरद्य त्वामुपयास्यति । विशोको विज्वरो राजन् भव भूतिपुरस्कृत:,राजन! आज विजयशील अर्जुन जयद्रथको मारकर ही आपके पास आयेंगे, आप ऐश्वर्यसे सम्पन्न रहकर शोक और चिन्ताको त्याग दीजिये
ರಾಜನೇ! ಇಂದು ಜಿಷ್ಣು ಅರ್ಜುನನು ಸೈಂಧವನನ್ನು (ಜಯದ್ರಥನನ್ನು) ಸಂಹರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಶೋಕವನ್ನೂ ಜ್ವರದಂತ ಚಿಂತೆಯನ್ನೂ ತೊರೆದು, ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.
Verse 83
इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि प्रतिज्ञापर्वणि श्रीकृष्णवाक्ये ऋ%यशीतितमो<ध्याय: ।। ८३ ।। इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत प्रतिज्ञापर्वमें श्रीकृष्णवाक्यविषयक तिरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣವಾಕ್ಯವಿಷಯಕ ಎಂಭತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.
Frequently Asked Questions
The dilemma is triage under dharma: whether to remain engaged against an overpowering commander (Droṇa) to stabilize the line, or to accept immediate risk and redirect effort toward the higher-priority obligation of protecting Arjuna.
The chapter frames dharmic action as role-appropriate and time-sensitive: when duties conflict, one must choose the task with the greatest collective consequence and entrust it to the most dependable agent, guided by loyalty, competence, and clarity of purpose.
No explicit phalaśruti appears here; the meta-function is operational and ethical—demonstrating how narrative praise, reputation, and duty-language are used to authorize decisive action within the broader teleology of protecting righteous aims.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.