Shloka 73
अर्जुनस्य सैन्धवाभिमुखगमनम् तथा विन्दानुविन्दयोर्वधः
Arjuna’s advance toward Saindhava and the fall of Vinda–Anuvinda
(भीम उवाच प्रतिज्ञोद्भधवशब्देन कृष्णशड्खस्वनेन च । निहतो धार्तराष्ट्रोड्य सानुबन्ध: सुयोधन: ।। भीमसेनने कहा--अर्जुन! तुम्हारी प्रतिज्ञाके शब्दसे और भगवान् श्रीकृष्णके इस शंखनादसे मुझे विश्वास हो गया कि यह धुृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधन अपने सगे-सम्बन्धियोंसहित अवश्य मारा जायगा। अथ मृदिततमाग्र्यदाममाल्यं तव सुतशोकमयं च रोषजातम् । व्यपनुदति महाप्रभावमेत- न्नरवर वाक्यमिदं महार्थमिष्टम् ।।) नरश्रेष्ठ तुम्हारा यह वचन महान् अर्थसे युक्त और मुझे अत्यन्त प्रिय है। यह अत्यन्त प्रभावशाली वाक्य तुम्हारे पुत्रशोकमय उस रोष-समूहका निवारण कर रहा है, जिसने तुम्हारे गलेके सुन्दर पुष्पहारको मसल डाला था। इति श्रीमहा भारते द्रोणपर्वणि प्रतिज्ञापर्वणि अर्जुनप्रतिज्ञायां त्रिसप्ततितमो<ध्याय:
bhīma uvāca | pratijñodbhavaśabdena kṛṣṇaśaṅkhasvanena ca | nihato dhārtarāṣṭro ’dya sānubandhaḥ suyodhanaḥ ||
ಭೀಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಅರ್ಜುನ! ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಶಬ್ದದಿಂದಲೂ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಶಂಖನಾದದಿಂದಲೂ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರ ಸುಯೋಧನ (ದುರ್ಯೋಧನ) ತನ್ನ ಬಂಧುಬಾಂಧವರೊಡನೆ ಇಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತನಾಗುವನೆಂದು ನನಗೆ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸ ಬಂದಿದೆ. ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿನ್ನ ಈ ವಾಕ್ಯ ಮಹಾರ್ಥಯುಕ್ತವೂ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವೂ ಆಗಿದೆ; ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।
(भीम उवाच
Educational Q&A
A righteous vow (pratijñā) publicly undertaken and steadfastly supported becomes a moral force in war: it strengthens allies, signals unwavering resolve, and frames the coming violence as consequence-bearing action rather than mere rage.
Bhīma responds to Arjuna’s vow and to Kṛṣṇa’s conch-blast as auspicious signs. He declares his confidence that Duryodhana, the Dhārtarāṣṭra leader, will be killed that very day along with his supporters.