Shloka 583
धृष्टद्युम्नस्य द्रोणरथारोহণं सात्यकेः प्रतिरक्षणं च | Dhrishtadyumna Boards Droṇa’s Chariot; Sātyaki’s Counter-Protection
Devanagari script
सहस्रधा वधू दृष्टवा रुदतीं शोककर्शिताम् | “निश्चय ही मेरा हृदय वज़्सारका बना हुआ है, जो शोकसे कातर हुई बहू उत्तराको रोती देखकर सहखसों टुकड़ोंमें विदीर्ण नहीं हो जाता?
Transliteration
sahasradhā vadhūṃ dṛṣṭvā rudatīṃ śokakarśitām | niścayaṃ hi me hṛdayaṃ vajrasārakaṃ banaṃ bhūtaṃ yat śokase kātarāṃ vadhūm uttarāṃ rotīṃ dṛṣṭvā sahasraśo ṭukḍoṃ meṃ vidīrṇaṃ na bhavati ||
Translation
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ; ಶೋಕದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು ಅಳುತ್ತಿರುವ ನವವಧು ಉತ್ತರೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಾವಿರ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಚೂರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Word by Word
सहस्रधाinto a thousand parts; a thousandfold
सहस्रधा:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रधा
FormAvyaya (adverb)
वधूःdaughter-in-law
वधूः:
Karta
TypeNoun
Rootवधू
FormFeminine, Nominative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (क्त्वा), indeclinable
रुदतीम्weeping
रुदतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरुदत्
FormFeminine, Accusative, Singular (present active participle of रुद्)
शोककर्शिताम्worn down/afflicted by grief
शोककर्शिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशोककर्शित
FormFeminine, Accusative, Singular (past passive participle of कर्ष् with उपसर्ग implied by sense)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaU
UttarāVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes