Shloka 363
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
Devanagari script
नेष्यामि प्रेतलोकाय होतन्मे मनसि स्थितम् । “इसीलिये द्रोणके जीते-जी अभी युद्धस्थलमें तेरा वध नहीं कर रहा हूँ। दुर्मते! इसी रातमें प्रभात होनेसे पहले आज तेरे पिताका वध करके फिर तुझे भी युद्धस्थलमें प्रेतलोकको भेज दूँगा। यही मेरे मनका निश्चित विचार है
Translation
“ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇತಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು—ಇದೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ರೋಣನು ಜೀವಂತಿರುವವರೆಗೆ ಇಂದು ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ವಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದುರ್ಮತೇ. ಇದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾತಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ವಧಿಸಿ, ನಂತರ ನಿನ್ನನ್ನೂ ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು—ಇದೇ ನನ್ನ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ.”
Word by Word
नेष्यामिI will lead/send
नेष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलृट् (Simple Future), 1st, Singular, Parasmaipada
प्रेतलोकायto the world of the dead
प्रेतलोकाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootप्रेतलोक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative, Singular
होतत्this (as intended); reading uncertain
होतत्:
TypeIndeclinable
Rootहोतत् (पाठभेद/अस्पष्ट; सम्भाव्य: एतत्/ह्येतत्)
मेof me / my
मे:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
FormGenitive, Singular
मनसिin (my) mind
मनसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
स्थितम्placed/settled; fixed
स्थितम्:
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes