Shloka 346
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
द्रोणं हत्वा किल मया हन्तव्यस्त्वं सुदुर्मते । “दुर्बृद्धि ब्राह्मण! क्या तू मेरी प्रतिज्ञा और उत्पत्तिका वृत्तान्त नहीं जानता? निश्चय ही, मुझे पहले द्रोणाचार्यका वध करके फिर तेरा विनाश करना है
droṇaṁ hatvā kila mayā hantavyas tvaṁ sudurmate | durbuddhe brāhmaṇa! kiṁ tvaṁ mama pratijñāṁ cotpattikā vṛttāntaṁ na jānāsi? niścayaṁ hi, mayā pūrvaṁ droṇācārya-vadhaṁ kṛtvā paścāt tava vināśaḥ kartavyaḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ದ್ರೋಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರವೇ, ಹೇ ಅತಿ ದುರ್ಮತೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾಗಿದೆ. ‘ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ನನ್ನ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ನೀನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲವೇ? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಮೊದಲು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನ ವಧೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಿನ್ನ ವಿನಾಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ.’”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds the binding force of a pratijñā (solemn vow) in the epic’s moral universe: a warrior frames his intended violence as duty-bound sequence—first fulfilling a pledged objective (Droṇa’s death), then pursuing personal retribution—raising the ethical tension between vowed duty and escalating vengeance.
Within Sañjaya’s narration, a speaker threatens an addressed brāhmaṇa, declaring that he is destined to be killed—but only after Droṇācārya is slain. The speaker invokes his vow and his origin-story as justification, emphasizing a deliberate order of actions in the ongoing Kurukṣetra conflict.