Shloka 47

Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)

Devanagari script

संजय! भरद्वाजके पुत्र महारथी अश्वत्थामा भी पांचालोंसे दृढ़तापूर्वक वैर बाँधे हुए थे। अर्जुनने सिन्धुराज जयद्रथका वध करनेके लिये जो-जो उपाय किया, वह सब मुझसे कहो; क्योंकि तुम कथा कहनेमें कुशल हो ।। संजय उवाच आत्मापराधात्‌ सम्भूतं व्यसनं भरतर्षभ । प्राप्प प्राकृतवद्‌ वीर न त्वं शोचितुमरहसि,संजयने कहा--भरतश्रेष्ठ) यह सारी विपत्ति आपको अपने ही अपराधसे प्राप्त हुई है। वीर! इसे पाकर निम्न कोटिके मनुष्योंकी भाँति शोक न कीजिये

Transliteration

sañjaya uvāca | ātmāparādhāt sambhūtaṁ vyasanaṁ bharatarṣabha | prāpya prākṛtavad vīra na tvaṁ śocitum arhasi ||

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ವಿಪತ್ತು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಪರಾಧದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ವೀರನೇ, ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯನಂತೆ ಶೋಕಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

Word by Word

संजयO Sañjaya

उवाचsaid

आत्मापराधात्from (one's) own fault

सम्भूतम्arisen, produced

व्यसनम्calamity, misfortune

भरतर्षभO bull among the Bharatas

प्राप्यhaving obtained

प्राकृतवत्like an ordinary person

वीरO hero

नnot

त्वम्you

शोचितुम्to grieve

अर्हसिyou ought / are fit

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

Bharatarṣabha (Dhritarashtra, implied addressee)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes